V SA/Wa 1983/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński (spr.), Sędzia WSA - Marek Krawczak, Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Protokolant specjalista - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 marca 2019 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o. o. w L. na decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] września 2018 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wniosku o wypłatę odsetek naliczonych od kwoty nienależnie pobranych środków tytułem dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych na rzecz [...] Sp. z o. o. w L. kwotę 697 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] czerwca 2018 r. znak: [...], Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych odmówił stronie – spółce z o.o. [...] w [...] wypłaty odsetek naliczonych od kwoty nienależnie pobranych środków tytułem dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za okresy od grudnia 2012 r. do maja 2013 r. wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych naliczonymi od tej kwoty od dnia otrzymania środków do dnia ich zwrotu. Od powyższej decyzji strona złożyła w dniu [...] lipca 2018 r. (wpływ do PFRON dnia [...] lipca 2018 r.) wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Strona wskazała, że decyzja na podstawie której Spółka zobowiązana została do zwrotu należnych jej dofinansowań do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za okresy od grudnia 2012 r. do maja 2013 r., z dnia [...] maja 2015 r., a także decyzja Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] sierpnia 2015 r., utrzymująca w mocy decyzje organu pierwszej instancji, oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego oddalający skargę Spółki na decyzje Ministra Pracy i Polityki Społecznej zostały uchylone wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 listopada 2017 r. NSA w argumentacji prawnej wskazał, że organy administracji, w postępowaniu o zwrot przez Spółkę dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za okresy od grudnia 2012 r. do maja 2013 r., niewłaściwie zastosowały przepisy art. 26a ust. 11 pkt 1 i art. 49e ust. 1 i 2 ustawy o rehabilitacji, ponieważ w sprawie nie wystąpiły nieprawidłowości, które skutkowałyby koniecznością wydania decyzji o zwrocie środków przekazanych spółce tytułem miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych. Ze wskazanej argumentacji jednoznacznie wynika, że organ nienależnie nakazał dokonanie zwrotu należnego spółce dofinansowania. Skoro zatem decyzja nakazująca zwrot kwot dofinansowania została uchylona, to spółce przysługują odsetki za okres od dnia zwrotu przez Spółkę dofinansowania do wynagrodzeń osób niepełnosprawnych na rzecz PFRON do dnia ich otrzymania, zgodnie z wnioskiem strony. Jak wynika, z przedmiotowego wniosku, Spółka wniosła o wypłatę kwoty dofinansowania wraz z należnymi jej odsetkami od kwoty [...] zł za okres od dnia [...] czerwca 2015 roku, kiedy to nastąpił zwrot przez Spółkę kwot dofinansowania, do dnia zwrotu przez PFRON kwot dofinansowania, natomiast Spółka nie wniosła o wypłatę odsetek od odsetek za opóźnienie w zapłacie należnych odsetek, jak wynika to z treści decyzji. W następstwie rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Prezes Zarządu PFRON decyzją z dnia [...] września 2018 r. znak: [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie w sprawie. W uzasadnieniu w/ww. decyzji wskazał m. in. że mając na uwadze wyrok NSA z dnia 8 listopada 2017 r. sygn. akt ll GSK 4830/16 oraz przedstawioną w nim argumentację prawną Prezes Zarządu PFRON decyzją z dnia [...] marca 2018 r., znak: [...] umorzył postępowanie w przedmiocie zwrotu środków PFRON pobranych tytułem dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za okresy: od grudnia 2012 r. do maja 2013 r. jako bezprzedmiotowe. W związku z powyższym Fundusz wypłacił stronie dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za ww. okresy wraz z odsetkami. Niemniej jednak strona pismem z dnia [...] marca 2018 r. złożyła odwołanie od ww. decyzji podnosząc, iż postępowanie nie stało się bezprzedmiotowe albowiem stronie przekazano na rachunek bankowy jedynie kwotę dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za miesiące: od grudnia 2012 r. do maja 2013 r. wraz z odsetkami zapłaconymi przez stronę, zaś Fundusz nie wpłacił na rachunek bankowy strony kwoty odsetek od dofinansowania za ww. okresy, od dnia zwrotu przez Spółkę dofinansowania do dnia zwrotu przez PFRON dofinansowania za ten okres. W związku z tym Fundusz podkreśla, iż w ustawie o rehabilitacji brak jest przepisów normujących kwestie ewentualnych odsetek w stanie faktycznym niniejszej sprawy. W związku z powyższym, brak jest podstaw do przeprowadzenia postępowania administracyjnego w sprawie odsetek od nienależnego świadczenia. Środki finansowe wraz z odsetkami, które strona zapłaciła na podstawie prawomocnej decyzji, z chwilą uchylenia tych decyzji wyrokiem NSA, stały się nienależnym świadczeniem w rozumieniu prawa cywilnego. W takiej sytuacji dla rozpoznania żądania strony o zapłatę odsetek od nienależnego świadczenia w ocenie organu, właściwym jest sąd powszechny. Zgodnie bowiem z treścią art. 45 ust. 3a ustawy o rehabilitacji, przy rozpatrywaniu i rozstrzyganiu spraw przez Fundusz w zakresie nieuregulowanym w odrębnych przepisach, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie natomiast z art. 105 § 1 k.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części, co też w sprawie niniejszej uczyniono. Decyzję Prezesa Zarządu PFRON z dnia [...] września 2018 r. zaskarżyła [...] sp. z o.o. w [...] wnosząc o jej uchylenie i zasądzenie na rzecz strony kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucono: 1. Naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 26c ust. 3a ustawy z dnia 27.08.1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 511 z późn. zm.) – poprzez nieuwzględnienie tego przepisu w postępowaniu administracyjnym; 2. Naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 49e ust. 3 ustawy z dnia 27.08.1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych – poprzez nieuwzględnienie tego przepisu w postepowaniu administracyjnym. 3. Naruszenie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 z późn. zm.), poprzez zastosowanie go pomimo braku podstaw do uznania, że postepowanie administracyjne jest bezprzedmiotowe. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie o oddalenie. Sąd zważył co następuje: Wniesienie skargi skutkowało koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji. W pierwszej kolejności sąd wskazuje iż nie podziela poglądu organu podtrzymanego także w odpowiedzi na skargę którego istotą jest uznanie, że dla rozpoznania żądania strony o zapłatę odsetek od nienależnego świadczenia właściwy jest sąd powszechny. Skarżąca ma bowiem racje podnosząc iż ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. 2018.511 tekst jedn.) zawiera regulacje odnoszące się stricte do odsetek. Są to wskazane w skardze art. 26c ust. 3a, oraz 49 e ust. 3. Pierwszy z nich stanowi, że w przypadku nieterminowego przekazania przez Fundusz kwoty miesięcznego dofinansowania od kwoty należnej nalicza się odsetki w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych. Drugi z kolei przewiduje że jeżeli środki Funduszu zostały wypłacone w wysokości niższej od należnej, kwotę stanowiącą różnicę między kwotą należną a kwotą wypłaconą wypłaca się wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych w terminie 3 miesięcy od dnia przedłożenia żądania wypłaty tej kwoty lub ujawnienia okoliczności powodujących obowiązek jej wypłacenia. W ocenie sądu wyżej cytowane przepisy stanowią podstawę nie tylko wypłaty dla skarżącej spółki odsetek od nieterminowo przekazanych dofinansowań do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych, ale i dla wypłaty odsetek od wpłaconej przez skarżącą kwoty która stanowiła należne jej dofinansowanie do wynagrodzeń dla tychże pracowników. Zdaniem sądu skarżąca ma rację podnosząc, że poprzez działania PFRON nie doszło do zmiany charakteru należnych skarżącej dofinansowań, z tym tylko że przekazanie tegoż dofinansowania dopiero w dniu [...] marca 2018 r. odbyło się z rażącym opóźnieniem, wszak dotyczyło ono okresów sprawozdawczych odnoszących się do roku 2012 i 2013. Ta kwestia jest dla sądu oczywista. Skarżącej należą się jednak odsetki także od kwoty przekazanej jako zwrot dofinansowania o którym wyżej mowa (którego jak się okazało zażądano niesłusznie) za okres od dnia zwrotu przez nią tejże kwoty tj. od dnia [...] czerwca 2015 r. do dnia zwrotu przez PFRON dofinansowania za sporny okres tj. do dnia [...] marca 2018 r. To o czym mowa znajduje oparcie w dwóch cytowanych wcześniej przepisach ustawy o rehabilitacji (...). Powyższe przesądza także o tym, iż organ bezpodstawnie zastosował w przedmiotowej sprawie art. 105 § 1 k.p.a. uchylając decyzję własną z dnia [...] czerwca 2018 r. i umarzając postępowanie w sprawie, albowiem nie stało się ono bezprzedmiotowe w rozumieniu w/w. przepisu. Podstawą wyroku jest art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.