V SA/Wa 1986/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński (spr.), Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Sędzia WSA - Piotr Kraczowski, , Protokolant sekretarz sądowy - Marcin Woźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2011 r. sprawy ze skargi D. D. D. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców na rzecz D. D. D. kwotę 557 zł (pięćset pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez obywatela [...] D. D. D. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] orzekającej o odmowie udzielenia Cudzoziemcowi zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy przywołał następujące okoliczności faktyczne i prawne: W dniu 16 września 2010 r. D. D. D. wystąpił z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, motywując go pozostawienia od dnia 7 sierpnia 2004 r. w związku małżeńskim z obywatelką polska E. I. K. z którego posiada dwoje dzieci małoletnich dzieci. Decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] Wojewoda [...] odmówił udzielenia Cudzoziemcowi wnioskowanego zezwolenia. W uzasadnieniu decyzji stwierdził, iż związek małżeński zawarty przez Wnioskodawcę miał na celu obejście przepisów o udzieleniu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony a ponadto we wniosku strona zawarła fałszywą informacje odnośnie ciążącego na niej wyroku sądowego. Organ odwoławczy uznając prawidłowość rozstrzygnięcia Wojewody [...] podkreślił, że stosownie do treści art. 53 ust 1 pkt 6 ustawy o cudzoziemcach zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony udziela się cudzoziemcowi który jest małżonkiem obywatela polskiego, jeżeli okoliczność która jest podstawą ubiegania się o to zezwolenie, uzasadnia jego zamieszkiwanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres dłuższy niż 3 miesiące. Jednakże cudzoziemcowi odmawia się udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, jeżeli podstawą ubiegania się o zezwolenie jest zawarcie związku małżeńskiego z obywatelem polskim lub cudzoziemcem zamieszkującym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, o którym mowa w art. 54, a związek małżeński został zawarty w celu obejścia przepisów o udzieleniu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Podkreślono jednocześnie, że związek małżeński został zawarty w celu obejścia przez cudzoziemca przepisów o udzielaniu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony jeżeli okoliczności sprawy wskazują, że: 1. jedno z małżonków przyjęło korzyść majątkową w zamian za wyrażenie zgody na zawarcie małżeństwa, o ile nie wynika to ze zwyczaju ugruntowanego w danym państwie lub grupie społecznej; 2. małżonkowie nie wypełniają prawnych obowiązków wynikających z zawarcia małżeństwa; 3. małżonkowie nie zamieszkują wspólnie; 4. małżonkowie nie spotkali się nigdy przed zawarciem małżeństwa; 5. małżonkowie nie mówią językiem zrozumiałym dla obojga; 6. małżonkowie nie są zgodni co do dotyczących ich danych osobowych i innych istotnych okoliczności, które ich dotyczą; 7. jedno z małżonków lub oboje małżonkowie w przeszłości zawierali już małżeństwa dla pozoru; Organ II instancji wskazał, że z akt sprawy wynika, że D. D. D. od dnia 7 sierpnia 2004 r. jest małżonkiem E. I. K., obywatelki polskiej z którą zgodnie z dołączonymi do akt odpisami skróconymi aktu urodzenia posiada dwoje małoletnich dzieci – J. W. D. ur. 21 lipca 2006 r. oraz B. K. D. ur. 29 maja 2010 r. Przypomniał jednocześnie, że dotychczasowy pobyt Cudzoziemca w Polsce był legalizowany na postawie zgody na pobyt tolerowany oraz zezwoleń na zamieszkanie na czas oznaczony udzielanych ze względu na pozostawienie w przedmiotowym związku małżeńskim. W ocenie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców materiał dowodowy zebrany w przedmiotowej sprawie jest wystarczający do stwierdzenia, iż wobec D. D. D. zachodzi obligatoryjna przesłanka do odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, określona w art. 57 ust 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach. Z akt sprawy wynika, że małżonkowie zamieszkują oddzielnie (w [...] i w [...]) co tłumaczą względami finansowymi. Utrzymują jednak, iż w każdej wolnej chwili Cudzoziemiec odwiedza rodzinę. Pracuje w [...] handlując w ramach prowadzonego przez żonę na podstawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej podmiotu gospodarczego "[...] – [...] [...] Przedsiębiorstwo Handlowe " [...]". Organ przypomniał, że w dniu 1 grudnia 2010 r. małżonkowie zostali przesłuchani do protokołu, a ich zeznania charakteryzowały się szeregiem bardzo istotnych różnic. Małżonkowie wykazali się całkowitym brakiem wzajemnego zainteresowania, wiedzy na temat podstawowych spraw rodzinnych, aspektów życia codziennego. Udowodnili, iż nic ich nie łączy i żyją w dwóch odmiennych światach. Podkreślono, że w dniu 16 grudnia 2010 r. funkcjonariusze Straży Granicznej przeprowadzili wywiad środowiskowy w miejscu zamieszkania Cudzoziemca na ul. [...] w [...], kiedy to jeden z rozmówców H. T. N. podający się za znajomego Cudzoziemca stwierdził, iż ma on żonę narodowości [...], prawdopodobnie o imieniu [...] w wieku około 30 lat, z którą ma także trzyletnie dziecko. Nadto stwierdził, iż żona Cudzoziemca z dzieckiem mieszkają w [...]. W aktach sprawy znajduje się także notatka urzędowa sporządzona w dniu 16 grudnia 2010 r. przez funkcjonariusza Straży Granicznej z której wynika, iż w mieszkaniu zajmowanym przez E. I. K. w [...] oprócz niej i trojga dzieci zameldowany został przez żonę Cudzoziemca na okres od maja 2009 r. do maja 2011 r. T. S.. Ponadto z notatki wynika, iż dzieci E. I. K. – J. i K. od 2008 r. są zameldowani na pobyt czasowy pod adresem: ul. [...] w [...], gdzie mieści się Rodzinny Dom Dziecka. W trakcie rozmowy przeprowadzonej z B. N. prowadzącą Rodzinny Dom Dziecka potwierdzono fakt przebywania w tej placówce od 2 lat dzieci – J. i K.. B. N. nadmieniła, iż oboje rodzice w/w dzieci mają ograniczone prawa rodzicielskie. Według realizacji w/w osoby, E. I. K. zabiera dzieci w każdy weekend i święta natomiast, Cudzoziemca nigdy nie widziała, nigdy nie wykazał zainteresowania synem J.. W notatce stwierdzono, iż uzyskano informację zgodnie z którą żona Cudzoziemca wielokrotnie była podmiotem zainteresowania ze strony Policji z uwagi na wyłudzanie kredytów a nadto że żona strony zataiła przed funkcjonariuszami fakt zameldowania w mieszkaniu T. S., a do znajdującego się w mieszkaniu rzekomego brata M., zwracała się "[...]". Poza tym zataiła także fakt przebywania dzieci w Rodzinnym Domu Dziecka twierdząc, iż przebywają u cioci i wrócą w godzinach wieczorowych. Z obserwacji funkcjonariuszy opisywanych w notatce wynikało, iż dzieci których ojcem ma być Cudzoziemiec nie posiadają żadnych cech charakterystycznych dla potomstwa związków polsko azjatyckich. Podkreślono, iż w aktach sprawy znalazło się także pismo Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w [...] z dnia 21 grudnia 2010 r., z którego wynika, iż E. I. K. jest pacjentką Centrum od 2008 r. W tym czasie w trakcie wizyt oraz wywiadów środowiskowych nigdy nie podawała, że zamieszkuje wspólnie z mężem D. D. Do, lecz twierdziła, iż zamieszkuje z konkubentem – T. S.. Tak też przedstawiała się sytuacja w trakcie ostatniego wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu 17 grudnia 2010 r. Do powyższych ustaleń ustosunkował się także Cudzoziemiec podczas przesłuchania do protokołu w dniu 22 lutego 2011 r. Po przejrzeniu akt sprawy stwierdził, iż dwójka jego dzieci przebywa obecnie w "ośrodku w ramach pomocy społecznej od ponad roku". Jego żona natomiast przebywa z jednym dzieckiem przy ul. [...]. Nie wie kto tam jest zameldowany. Tylko ona i dziecko tam mieszkają. Żona prowadzi gospodarstwo domowe tylko z dzieckiem. W ocenie organu odwoławczego, powyższe ustalenia pozwoliły na udowodnienie całkowitej fikcji związku małżeńskiego Cudzoziemca z E. I. K.. Małżonkowie pozostają w relacji jedynie o charakterze formalnym, żyjąc całkowicie oddzielnie i nie interesując się wzajemnie swoimi sprawami. E. I. K. pozostaje w innym związku. Jej konkubent T. S. został przez nią zameldowany w mieszkaniu w [...] i tam faktycznie przebywa. Ewidentnym było kłamstwo, iż osoba przebywająca w mieszkaniu żony strony podczas przeprowadzonego wywiadu środowiskowego to jej brat, skoro żona strony zwracała się do tej osoby imieniem "[...]", a ponadto osoba ta nie chciała okazać żadnych dokumentów potwierdzających jej tożsamość. Organ odwoławczy podniósł , iż w zeznaniach małżonków nie wystąpiły różnice odnoszące się do kwestii szczegółowych, czy drobiazgów życia codziennego. Zeznania te uwypukliły całkowity brak wiedzy małżonków o sobie, brak wiedzy Cudzoziemca o jego rzekomych dzieciach, o miejscu w którym one de facto przebywają o ich aktualnej sytuacji. Pomiędzy małżonkami nie istnieje żadna relacja świadcząca o bliskości dwojga ludzi, są to osoby całkowicie względem siebie obce. Zdaniem organu fakt, że Cudzoziemiec w urzędowych dokumentach figuruje jako ojciec dwojga dzieci E. I. K. nie może w świetle materiału dowodowego przesądzać na rzecz uznania przedmiotowego małżeństwa za autentyczne. Domniemanie ojcostwa męża matki względem dziecka urodzonego w małżeństwie jest konstrukcją o charakterze prawnym, bardzo często nie mającą żadnego pokrycia w rzeczywistości. Podkreślono nadto, że przepisy zawarte w ustawie zasadniczej i w aktach prawa międzynarodowego statuujące ochronę życia rodzinnego nie mogą mieć odniesienia do realizacji stworzonych jedynie na potrzeby postępowania w sprawie legalizacji pobytu cudzoziemca w Polsce. Fakt, iż dotychczas Cudzoziemiec uzyskiwał zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony w związku z pozostawaniem w przedmiotowym małżeństwie, nie ma znaczenia w aktualnie prowadzonym postępowaniu, w którym organy administracyjne badają ten związek niejako na nowo i mają prawo do wyciągnięcia dowolnych wniosków, jeżeli takowe mają oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym. Aktualnie zebrany materiał dowodowy ujawnił w całej jaskrawości obraz małżeńskiej fikcji i nie jest zasadne nie uwzględnienie go. Cudzoziemiec przyznał również, że ciąży na nim wyrok sądowy którego kserokopię okazał organowi. Wyroku tego nie ma jednak w aktach sprawy. Decyzję organu odwoławczego zaskarżył cudzoziemiec zarzucając jej: - naruszenie przepisów art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. oraz art. 136 k.p.a. poprzez brak zebrania i rozpatrzenia w całości materiału dowodowego dostępnego w sprawie, w szczególności brak odniesienia się do pisma żony cudzoziemca E. K.-D., w którym wyjaśnia ona sytuację rodziny i małżeństwa; - naruszenie prawa materialnego, a to art. 57 ust 1 pkt 4 ustawy o Cudzoziemcach z dnia 13 czerwca 2003 r. poprzez jego błędną interpretację; -naruszenie art. 47 Konstytucji poprzez naruszenie prawa do ochrony życia rodzinnego co w konsekwencji doprowadzi do opuszczenia Rzeczypospolitej Polskiej przez Cudzoziemca, w wyniku czego nastąpi separacja z małżonką i dziećmi; Wskazując na powyższe skarżący wniósł o : - zmianę zaskarżonej decyzji i wydanie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej; - dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z kserokopii dowodów wpłat dla E. K.-D. przez D. D. D. na okoliczność ustalenia utrzymania rodziny przez skarżącego, - zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania wg norm przepisanych, W uzasadnieniu skargi podkreślono m.in., że organy bezzasadnie uznały, że związek małżeński z obywatelką polską został zawarty wyłącznie w celu uzyskania zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Podniesione przez organ okoliczności takie jak obecnie brak wspólnego zamieszkiwania czy niezgodność małżonków co do istotnych okoliczności, które ich dotyczą nie świadczą o zawarciu związku małżeńskiego w celu obejścia przepisów. Zarówno skarżący jak i jego małżonka zeznali, iż obecnie znajdują się w trudnej sytuacji życiowej i materialnej – jednak kłopoty te są przejściowe i dotykają małżeństwa zarówno tej samej narodowości jak i różnej. Organ nie odniósł się do wyjaśnień skarżącego który wskazał, iż nie mieszka wspólnie z małżonką albowiem rodzina znajduje się obecnie w nienajlepszej kondycji finansowej o czym świadczy również fakt umieszczenia dwójki dzieci w Rodzinnym Domu Dziecka. Jednak na miarę możliwości utrzymuje rodzinę m.in. dokonując comiesięcznych przelewów. Podkreślono również, że organy nie ustosunkowały się do pisma złożonego do [...] Urzędu Wojewódzkiego przez żonę skarżącego która również potwierdziła fakt utrzymania przez skarżącego rodziny. Zdaniem skarżącego organ w uzasadnieniu swojej decyzji skupił się jedynie na ustaleniu aktualnego stanu małżeństwa cudzoziemca, a mianowicie czy małżonkowie są zgodni co do danych osobowych i innych okoliczności, natomiast nie ustalił czy zawarcie małżeństwa nastąpiło w celu otrzymania przez cudzoziemca zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Skarżący przypomniał, że jego małżeństwo zostało zawarte w 2004 r. a więc 7 lat przed złożeniem przedmiotowego wniosku. Cudzoziemiec jest ojcem dwojga małoletnich dzieci pochodzących z tego małżeństwa które utrzymuje i wychowuje. Strony natomiast zgodnie przyznają, że skarżący nie zamieszkuje obecnie z rodziną z uwagi na sytuację materialną (skarżący pracuje w [...] aby utrzymać rodzinę, odwiedzając ją w weekendy natomiast utrzymuje z żoną stały kontakt telefoniczny). Poza tym nawet stwierdzenie, że małżonkowie nie są zgodni co do danych osobowych i innych istotnych okoliczności, które ich dotyczą nie jest tożsame z ustaleniem, że związek małżeński został zawarty w celu obejścia przepisów o udzieleniu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony a jedynie uzasadnia przeprowadzenie postępowania umożliwiającego ustalenie czy małżeństwo zostało zawarte w tym celu. W sprawie nie został zatem wyczerpująco przeanalizowany materiał dowodowy i nienależycie ustalony stan faktyczny. Dodatkowo zauważono, że decyzja odmawiająca udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, która doprowadzi do zobowiązania do opuszczenia kraju przez Cudzoziemca stanowi ingerencję w życie rodzinne i rzutuje na prawo obywatela polskiego, które podlega ochronie na podstawie art. 47 Konstytucji. Skarżący podkreślił, że przebywa w Polsce od 1997 r., a od 2004 r. jest w związku małżeńskim z obywatelką polską, z którą mają dwoje wspólnych dzieci. Ponadto w Polsce znajduje się jego centrum życiowych interesów, tutaj ma pracę stanowiącą jedyne źródło dochodu, prowadzi życie osobiste nie naruszając porządku prawnego. Wydanie decyzji odmawiającej udzielenia zezwolenia na zamieszkanie doprowadzi do sytuacji w której nastąpi faktyczna separacja małżonków, a także rozdzielenie ojca z dziećmi, tym samym pogarszając już ciężką sytuację rodziny wobec pozbawienia jej jedynego źródła dochodu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Sąd zważył co następuje: Artykuł 53 ust 1 pkt 6 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o Cudzoziemcach (Dz. U. Nr 234 z 2006 r. poz. 1694 ze zm.) stanowi że zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony udziela się cudzoziemcowi który jest małżonkiem obywatela polskiego. Stwierdzenie faktu pozostawiania cudzoziemca w związku małżeńskim z obywatelem polskim nie uzasadnia jednak konieczności udzielenia zezwolenia na zamieszkanie w każdej sytuacji. Organ prowadzący postępowanie o udzielenie takiego zezwolenia ustala bowiem czy związek małżeński nie został zawarty w celu obejścia przez cudzoziemca przepisów prawa. Ustawodawca wskazuje jednocześnie jakie okoliczności przemawiają za uznaniem, że związek małżeński zawarto w celu obejścia przez cudzoziemca obowiązujących norm prawnych. I tak: 1) jedno z małżonków przyjęło korzyść majątkową w zamian za wyrażenie zgody na zawarcie małżeństwa o ile nie wynika to ze zwyczaju ugruntowanego w danym państwie lub grupie społecznej; 2) małżonkowie nie wypełniają prawnych obowiązków wynikających z zawarcia małżeństwa; 3) małżonkowie nie zamieszkują wspólnie; 4) małżonkowie nie spotykali się nigdy przed zawarciem małżeństwa; 5) małżonkowie nie mówią językiem zrozumiałym dla obojga; 6) małżonkowie nie są zgodni co do dotyczących ich danych osobowych i innych istotnych okoliczności, które ich dotyczą; 7) jedno z małżonków lub oboje małżonkowie w przeszłości zawierali już małżeństwa dla pozoru (art. 55 ust 1 pkt 1-7 ustawy); W ocenie organu odwoławczego małżeństwo cudzoziemca jakie zawarł on z obywatelką polską ma jedynie charakter formalny. Ma za tym przemawiać szereg okoliczności ustalonych w toku przeprowadzonego postępowania administracyjnego które w istocie potwierdzają fakt jego zawarcia wyłącznie w celu obejścia przepisów ustawy dotyczących udzielania cudzoziemcom zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Zdaniem organu chodzi w szczególności o to, że zeznania małżonków były krańcowo odmienne w wielu istotnych kwestiach dotyczących: - ich wspólnych dzieci, - miejsca zamieszkania, - wzajemnych więzi, Organ odwoławczy stanął na stanowisku, że małżeństwo cudzoziemca jest fikcją prawną także dlatego że: - jego żona mieszka z konkubentem którego przed urzędami określa jako partnera życiowego, - wspólne dzieci cudzoziemca i obywatelki polskiej przebywają w Rodzinnym Domu Dziecka, a ich władza rodzicielska nad nimi jest ograniczona, - w miejscu zamieszkania cudzoziemca jeden z jego współlokatorów stwierdził, że ma on żonę narodowości wietnamskiej oraz trzyletnie dziecko z tą osobą. W ocenie sądu okoliczności sprawy nie przemawiają jednak w sposób jednoznaczny za prawidłowością stanowiska wyrażonego przez organ odwoławczy. Istniało bowiem szereg innych argumentów które pozwalały na poddanie w wątpliwość słuszności podjętej decyzji. Należy przecież pamiętać, że cudzoziemiec jest małżonkiem obywatelki polskiej już od 2004 r. Co niesporne jest ojcem dwojga jej małoletnich dzieci na utrzymanie których łoży stosowne kwoty. Fakt zawarcia małżeństwa oraz intencji jakimi kierowali się nupturienci przy jego zawieraniu nie budził dotychczas wątpliwości jako, że pobyt cudzoziemca w Polsce był legalizowany wcześniej właśnie z tej przyczyny. Rozpoznając sprawę ponownie organ rozważy czy sytuacja w jakiej znaleźli się małżonkowie nie jest konsekwencją rozkładu pożycia małżeńskiego między nimi. Gdyby tak istotnie było trudno byłoby obronić tezę, iż ich związek był fikcją prawną już od momentu jego zawarcia tj. od 2004 roku. W toku postępowania konieczne będzie więc ustalenie czy i przez jak długi okres czasu małżonkowie zamieszkiwali wspólnie i prowadzili wspólne gospodarstwo domowe. Czy ustały między nimi wszystkie więzi, tym bardziej że sam organ twierdzi przecież, że cudzoziemiec pracuje w Krakowie w ramach działalności gospodarczej zarejestrowanej przez jego żonę. Zdaniem sądu organ wywodzi błędne wnioski także z faktu, iż dzieci stron nie posiadają cech charakterystycznych dla tzw. azjatyckiego typu urody, a już zupełnym nieporozumieniem jest jego twierdzenie, że są to dzieci "rzekome". Bezpodstawna jest również teza (str. 5 uzasadnienia decyzji) iż organy mają prawo do wyprowadzania dowolnych wniosków ze zgromadzonego materiału dowodowego. Podstawą podjętych rozstrzygnięć winny być bowiem ustalenia poczynione na podstawie dowodów należycie i przekonująco ocenionych tzn. z uwzględnieniem zasad logiki i doświadczenia życiowego. Oznacza to, że wbrew temu co twierdzi organ że nie ma tu miejsca na żadną dowolność. Ponownie rozpoznając sprawę organu wyjaśni także kwestię dotyczącą wyroku Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] października 2009 r. którego brak jest w aktach sprawy, a który skarżący okazał organowi I instancji w toku toczącego się postępowania administracyjnego. Gdyby był to wyrok sądu karnego należałoby ocenić (w zależności od tego za jakie przestępstwo cudzoziemiec został skazany) czy nie doszło do sytuacji o której mowa w art. 57 ust 1 pkt 5 ustawy o cudzoziemcach. Cudzoziemcowi odmawia się bowiem zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony jeżeli wymagają tego względy m.in. bezpieczeństwa i porządku publicznego Rzeczypospolitej Polskiej. Powyższe oznacza, iż sprawa nie została wyjaśniona w sposób należyty pozwalający na jej ostateczne rozstrzygnięcie. Zatem zarzut skargi naruszenia art. 7 i 77 § k.p.a., uznać należało za zasadny co skutkowało koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji. Ocena pozostałych zarzutów skarżącego musi być jednak uznana za przedwczesną z racji konieczności dokonania ponownych ustaleń faktycznych przez organ. Podstawą wyroku jest art. 145 § 1 pkt 1 lit.c) p.p.s.a.