V SA/Wa 1987/12

PostanowienieWSA w Warszawie2013-05-15

Skład orzekający: Referendarz sądowy Anna Michałowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba prawna, która wykazała stratę za ostatni rok obrotowy i przejęła zadłużony podmiot, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym?
Ratio decidendi
Osoba prawna może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym, jeśli wykaże brak dostatecznych środków na ich pokrycie. Jednakże, nawet jeśli przesłanka braku środków zostanie spełniona, sąd ma uznaniowy charakter rozstrzygnięcia. W niniejszej sprawie, mimo wskazanych trudności finansowych, skarżący posiadał środki na rachunku bankowym i prowadził działalność na szeroką skalę, co uzasadniało odmowę przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym.
Stan faktyczny
Skarżący (osoba prawna) złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych od skargi kasacyjnej. Wskazał na stratę za ostatni rok obrotowy oraz przejęcie zadłużonego podmiotu, co miało wpłynąć na jego płynność finansową. Sąd rozpoznał wniosek, analizując sytuację majątkową i dochodową skarżącego w kontekście przepisów PPSA.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Anna Michałowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi S. w B. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia ... czerwca 2012 r. Nr ... w przedmiocie odmowy wypłaty miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych postanawia: - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym tj. zwolnienia od kosztów sądowych; W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej w wysokości ... zł S. w B., zwany dalej: Skarżącym złożył na urzędowym formularzu PPPr wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W oświadczeniu o majątku i dochodach wskazano, iż kapitał zakładowy wynosi ... zł, natomiast wartość środków trwałych według bilansu za ostatni rok - ... zł. Podano również, że wysokość straty za ostatni rok obrotowy wynosi ... zł. Skarżący posiada rachunek bankowy w Banku Spółdzielczym w N. ze stanem konta: ... zł. Dodatkowo wyjaśniono, że w dniu ... kwietnia 2012 r. Skarżący przejął S.w B. i wstąpił we wszystkie stosunki prawne, których podmiotem był przejęty s. Zadłużenie s. w dniu połączenia wynosiło około ... złotych, a jego kapitał własny wyrażał się ujemna kwotą – ... zł. Połączenie radykalnie zmieniło sytuację majątkową Skarżącego i zachwiało jego płynnością finansową. Obecnie wysokość zobowiązań wynosi ... mln złotych. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: W postępowaniu sądowoadministracyjnym zasadą jest, że strona wnosząca do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki obowiązana jest do uiszczenia kosztów sądowych. Zgodnie bowiem z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (T.j. Dz. U. z 2012r., poz. 270), dalej p.p.s.a. – strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z §3 powołanego przepisu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego (...). Prawo pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. może być przyznane osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Określenie "gdy wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę. Analiza podanych przez Skarżącego okoliczności dokonana w związku z przepisami ustawy przy jednoczesnym uwzględnieniu wysokości kosztów sądowych, do których poniesienia będzie zobowiązany w toku postępowania sądowego uzasadnia stwierdzenie, iż nie zachodzą przesłanki przemawiające za uwzględnieniem jego wniosku. Należy podkreślić, za Naczelnym Sądem Administracyjnym (postanowienie NSA z 14 grudnia 2011r., sygn. akt I GZ 201/11 – www.orzeczenia.nsa.gov.pl), że cyt. "zgodnie z treścią art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. rozstrzygnięcie sądu w zakresie prawa pomocy ma charakter uznaniowy. To oznacza, że nawet jeżeli zostałaby spełniona przesłanka braku dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, sąd nie musi przychylić się do żądania strony, a jedynie może przyznać prawo pomocy, jeżeli w oparciu o powyższy przepis uzna, że zachodzi taka potrzeba w świetle zapewnienia stronie realizacji zasady prawa do sądu". Oddalając wniosek kierowano się tym, iż przede wszystkim Z. w B. jest podmiotem prowadzącym działalność w dużych rozmiarach i posiada zarówno majątek znacznej wartości, jak i środki finansowe na rachunku bankowym, których część może zostać przeznaczona na zapłatę wpisu sądowego w wysokości ... złotych. Należy wskazać, że według oświadczenia Skarżącego na rachunku bankowym znajduje się kwota ... zł, a zatem skarżący jest w stanie zapłacić wpis sądowy od skargi kasacyjnej. Z odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego według stanu na dzień 20 września 2012 r. wynika, iż skarżący nie znajduje się w stanie likwidacji. Z informacji znajdujących się w Biuletynie Informacji Publicznej wynika, iż Skarżący prowadzi działalność ... na szeroką skalę, w tym kilkanaście poradni ... . Brak jest zatem podstaw do przyjęcia by utracił on płynność finansową. W tym miejscu wskazać należy, iż wpis sądowy jako wydatek wiąże się z bieżącą działalnością, wpływa na wysokość strat finansowych ogółem, zatem winien być traktowany na równi z innymi wydatkami, które powinny zostać pokryte z bieżących dochodów. Pokrywanie strat z bieżącej działalności nie jest argumentem przemawiającym za zwolnieniem od kosztów sądowych. Należy również zauważyć, że w przypadku osób prawnych - wnoszących o przyznanie prawa pomocy, zasadnicze znaczenie ma fakt, iż sprawa ma ścisły związek z prowadzoną przez nie działalnością i możliwość prowadzenia takiej działalności nie powinna - z reguły, obciążać dochodów budżetowych Skarbu Państwa. Gdyby przyjąć odmienne stanowisko, budżet ten, a w konsekwencji całe społeczeństwo miałoby kredytować działania skarżącego, związane z dochodzeniem przed sądami określonych roszczeń, czy też – jak ma to miejsce w niniejszej sprawie, kwestionujące na drodze sądowej decyzję organu administracji publicznej. W ocenie referendarza skarżący jest w stanie z własnych środków uiścić wpis sądowy i w związku z tym winien partycypować w kosztach postępowania. Mając na uwadze wyżej wskazane okoliczności stwierdzić należy, iż za zwolnieniem skarżącego od kosztów sądowych nie przemawiają również argumenty, iż skarżący poniósł stratę, jak również w związku z przejęciem zadłużonego podmiotu. Strata podatkowa powstaje wskutek nadwyżki kosztów uzyskania nad przychodem, co skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania – brakiem obowiązku zapłaty podatku dochodowego i nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych, co przedstawiono wyżej. Powyższe pozwala przyjąć, że mimo wskazanych trudności, skarżący jest w stanie uiścić należny wpis sądowy. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło