V SA/Wa 1990/11
WyrokWSA w Warszawie2012-03-12
Skład orzekający: Małgorzata Rysz, Irena Jakubiec – Kudiura, Barbara Mleczko - Jabłońska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy oddział przedsiębiorcy zagranicznego może być beneficjentem pomocy finansowej w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich, jeśli nie posiada osobowości prawnej?Ratio decidendi
Oddział przedsiębiorcy zagranicznego nie jest podmiotem samodzielnym i nie posiada osobowości prawnej, w związku z czym nie może być beneficjentem pomocy finansowej w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw". Wniosek o przyznanie pomocy powinien być złożony przez osobę prawną, a nie przez jej oddział. Niespełnienie tego warunku, wynikające z przepisów rozporządzenia, skutkuje odmową przyznania pomocy bez konieczności wzywania do uzupełnienia braków.Stan faktyczny
Skarżąca spółka P. E.S. LTD złożyła wniosek o przyznanie pomocy finansowej w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich. Organ odmówił przyznania pomocy, uznając, że oddział przedsiębiorcy zagranicznego nie może być beneficjentem, ponieważ nie posiada osobowości prawnej. Skarżąca podniosła, że jej oddział działa na podstawie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, a wniosek powinien być traktowany jako wniosek spółki macierzystej. Sąd oddalił skargę, podzielając stanowisko organu.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Małgorzata Rysz, Sędzia WSA - Irena Jakubiec – Kudiura (spr.), Sędzia WSA - Barbara Mleczko - Jabłońska, , Protokolant sekretarz sąd. - Marcin Woźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 marca 2012 r. sprawy ze skargi P. E.S. LTD na rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa [...] Oddział Regionalny we W. z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych; oddala skargę
W dniu [...] lipca 2010r. P. Ltd. Oddział w P. złożyła wniosek o przyznanie pomocy w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich 2007- 2013.
W wyniku dokonanej weryfikacji kompletności i poprawności złożonego wniosku, organ stwierdził, iż wymaga on uzupełnienia. W związku z tym, pismem z dnia [...] marca 2011r. wystosowano do wnioskodawcy prośbę o dostarczenie stosownych uzupełnień.
W odpowiedzi skarżąca nadesłała dokumenty w sprawie, m.in. zaświadczenie o numerze identyfikacyjnym REGON, potwierdzenie zarejestrowania podmiotu jako podatnika VAT, umowę spółki, odpis z Krajowego Rejestru Sądowego.
Po rozpoznaniu sprawy, pismem z dnia [...] maja 2011r. nr [...] Kierownik Biura Wsparcia Inwestycji [...] Oddziału Regionalnego ARiMR działając w imieniu Prezesa ARiMR odmówił przyznania skarżącej pomocy ze środków finansowych przeznaczonych na finansowanie działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw", z uwagi na niespełnienie warunków określonych w § 6 ust.1 pkt 1, 2 i 3 oraz § 9 ust.1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 17 lipca 2008r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. Nr 139, poz. 883 ze zm., dalej: rozporządzenie). W uzasadnieniu organ powołując się na przepisy rozporządzenia wskazał na okoliczność braku możliwości ubiegania się o pomoc przez oddział przedsiębiorcy zagranicznego. Wyjaśnił, że beneficjentem działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" może być osoba prawna, która jest wpisana do KRS, której nadano numer identyfikacyjny i która spełnia inne warunki określone w ww. rozporządzeniu. Oddział przedsiębiorcy zagranicznego nie jest osobą prawną, co oznacza, że oddział nie może być beneficjentem tego działania.
Pismem z dnia [...] czerwca 2011r. skarżąca wezwała Prezesa ARiMR do usunięcia naruszenia prawa w związku z rozstrzygnięciem o odmowie przyznania pomocy w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw". W motywach skarżąca podniosła, że ustawa o swobodzie działalności gospodarczej reguluje m.in. zasady funkcjonowania oddziałów przedsiębiorców zagranicznych w Polsce. Zgodnie z art.5 ust.4 ustawy oddział jest wyodrębnioną i samodzielną organizacyjnie częścią działalności gospodarczej, wykonywaną przez przedsiębiorcę poza siedzibą przedsiębiorcy lub głównym miejscem wykonywania działalności. Działalność oddziału na terytorium Polski należy traktować jako działalność gospodarczą przedsiębiorcy zagranicznego, tj. spółki a nie zaś jako samodzielną działalność gospodarczą oddziału. Zdaniem skarżącej wszystkie warunki stawiane przez mikroprzedsiębiorcę zostały spełnione. Wniosek został złożony oraz podpisany przez osobę upoważnioną w oddziale do reprezentowania spółki. Umowa w sprawie przyznania pomocy zostałaby zawarta z osobą prawną a nie z jej oddziałem. Wszelkie oświadczenia zostały wystawione oraz podpisane przez osobę upoważnioną na podstawie danych z całej spółki a nie tylko danych dotyczących oddziału. Błędnie lub nieprecyzyjnie określone warunki oraz potrzebne dokumenty podczas składania wniosku o dofinansowanie nie mogą być, zdaniem skarżącej, przyczyną odrzucenia wniosku.
W odpowiedzi skarżąca otrzymała informację o negatywnym wyniku rozpatrzenia wezwania do usunięcia naruszenia prawa.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca wniosła o uchylenie rozstrzygnięcia dotyczącego odmowy przyznania pomocy. Podniosła zarzuty uprzednio prezentowane w wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa. Wskazała także, że wpisanie we wniosku nazwy beneficjenta: "P. Ltd. Oddział w P." zamiast: "P.Ltd." nie powoduje zmiany beneficjenta. Obie nazwy wskazują dokładnie na ten sam podmiot prowadzący działalność gospodarczą oraz posiadający osobowość prawną. Potraktowanie tego jako błąd powinno skutkować co najwyżej wezwaniem do usunięcia uchybień oraz nieprawidłowości a nie do odrzucenia wniosku z przyczyn formalnych. Zdaniem skarżącej, stanowisko organu, że wniosek o dofinansowanie powinien być złożony bezpośrednio przez jednostkę macierzystą podmiotu zagranicznego z pominięciem oddziału jest sprzeczne z ustawą o swobodzie działalności gospodarczej i byłoby złamaniem prawa podatkowego.
W odpowiedzi na skargę Prezes ARiMR wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia o odmowie przyznania pomocy finansowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje;
Na wstępie Sąd zwraca uwagę, że tryb przyznawania pomocy finansowej w ramach wymienionego działania reguluje:
1. ustawa z dnia 7 marca 2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U. Nr 64, poz. 427 z p. zm., dalej: ustawa o wspieraniu) oraz
2. rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 lipca 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 139, poz. 883 z p. zm., dalej: rozporządzenie), wydane na podstawie upoważnienia zawartego w art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy.
Rozpoznawana sprawa dotyczy wniosku skarżącej o przyznanie pomocy w ramach działania 312 "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" rozpatrywanego przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na podstawie ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu oraz przepisów rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 lipca 2008r.
Zgodnie z przepisami rozporządzenia o pomoc w ramach przedmiotowego działania mogą się ubiegać: osoby fizyczne, osoby prawne, wspólnicy spółki cywilnej, spółki prawa handlowego nieposiadające osobowości prawnej, które spełniają warunki określone w przepisach prawa. Pomoc jest przyznawana osobie prawnej, która spełnia warunki szczegółowo określone w § 6 i której został nadany numer identyfikacyjny (§ 9 ust.1 pkt 3 ww. rozporządzenia).
Pomoc jest przyznawana na wniosek. Począwszy od sposobu wypełniania samego wniosku proces wyłaniania projektu do dofinansowania ma charakter sformalizowany i podlega ściśle określonym regułom. Ażeby projekt został poddany ocenie merytorycznej wniosek musi spełniać wymogi formalne. Wniosek w pierwszej kolejności podlega zatem wstępnej weryfikacji pod kątem m.in. niepodlegania wnioskodawcy wykluczeniu z możliwości otrzymania pomocy, wypełnienia wskazanych w formularzu wszystkich wymaganych pozycji, tj. numeru identyfikacyjnego, nazwy, numeru NIP.
Zgodnie z Instrukcją wypełniania wniosku o przyznanie pomocy wnioskodawca będący osobą prawną wpisuje w polu 3.1. formularza pełną oficjalną nazwę, pod jaką podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy został zarejestrowany. W polu 6 w przypadku osób prawnych należy podać adres siedziby. Jeśli siedziba nie spełnia kryteriów lokalizacji na obszarze wiejskim, a spełnia je oddział, należy na dodatkowej stronie w pkt I.6 podać adres tego oddziału.
Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy, należy podkreślić, iż bezsporne jest to, że skarżąca w rubryce 3 Dane identyfikacyjne wnioskodawcy w podrubryce 3.1. jako nazwę wskazała "P.Ltd. Oddział w P.". W rubryce 6 Adres siedziby i oddziału wnioskodawcy skarżąca wskazała siedzibę i adres tego oddziału.
Z załączonych przez skarżącą dokumentów: odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego, umowy spółki wynika, iż P.Ltd. Oddział w P. jest oddziałem zagranicznego przedsiębiorcy o nazwie P. Ltd.z siedzibą w W.
Mając z jednej strony tak wypełniony wniosek, z drugiej zaś regulacje zawarte w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, należy stwierdzić, że organ odmawiając przyznania pomocy, z uwagi na niespełnienie warunków określonych w § 6 ust.1 pkt 1,2 i 3 oraz § 9 ust.1 pkt 3, nie naruszył przepisów prawa.
Skarżąca nie polemizuje z tym, że oddział zagranicznego przedsiębiorcy nie posiada osobowości prawnej. Twierdzi jednak, że działalność oddziału na terytorium Polski należy traktować jako działalność gospodarczą przedsiębiorcy zagranicznego, tj. spółki a nie zaś jako samodzielną działalność gospodarczą oddziału. Z tego względu, zdaniem skarżącej, oddział mógł z wnioskiem o pomoc finansową wystąpić, a umowa w sprawie przyznania pomocy zostałaby zawarta z osobą prawną (spółką macierzystą) a nie z jej oddziałem. Z takim stanowiskiem skarżącej nie sposób się zgodzić.
Sąd wyjaśnia, że dla wykonywania działalności gospodarczej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przedsiębiorcy zagraniczni mogą, na zasadzie wzajemności, o ile ratyfikowane umowy międzynarodowe nie stanowią inaczej, tworzyć oddziały z siedzibą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Przedsiębiorca zagraniczny tworzący oddział może wykonywać działalność gospodarczą wyłącznie w zakresie przedmiotu działalności przedsiębiorcy zagranicznego (art. 86 u.s.d.g.). Przedsiębiorca zagraniczny tworzący oddział jest obowiązany ustanowić osobę upoważnioną w oddziale do reprezentowania przedsiębiorcy zagranicznego (art. 87 u.s.d.g.). Przedsiębiorca zagraniczny może rozpocząć działalność w ramach oddziału po uzyskaniu wpisu oddziału do rejestru przedsiębiorców (art. 88 zd. pierwsze u.s.d.g.).
Jak wskazuje się w literaturze przedmiotu, z zacytowanych przepisów można wyprowadzić wniosek, że oddział przedsiębiorcy zagranicznego jest formą organizacyjno-prawną, w ramach której przedsiębiorca zagraniczny może wykonywać swą działalność gospodarczą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Osoba upoważniona w oddziale do reprezentowania przedsiębiorcy zagranicznego jest przedstawicielem tego przedsiębiorcy w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego. Powyższe oznacza, że oddział przedsiębiorcy zagranicznego nie jest podmiotem samodzielnym i nie ma osobowości prawnej, nie może zatem działać we własnym imieniu i na swój rachunek. Z wyłożonych względów, stanowisko organu, iż oddział nie może być beneficjentem działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" należało uznać za słuszne.
Odnosząc się do zarzutów skarżącej dotyczących braku wezwania do usunięcia stwierdzonych uchybień, Sąd wyjaśnia, że w myśl § 17 ust.1 pkt 2 wniosek o przyznanie pomocy zawiera w szczególności nazwę, siedzibę i adres wnioskodawcy. Zgodnie z informacją zawartą w formularzu wniosku pozycja 3 wniosku dotycząca Danych identyfikacyjnych wnioskodawcy wymagana jest dla wszystkich wnioskodawców, z wyjątkiem spółek kapitałowych "w organizacji", zgodnie z przepisami § 17 ust.1 rozporządzenia, zaś niewypełnienie pozycji zgodnie z przepisem § 18 ust.1 rozporządzenia skutkuje nieprzyznaniem pomocy finansowej bez uprzedniego wezwania do usunięcia braków. Organ nie wzywa do usunięcia braków również w przypadku, gdy zachodzą niebudzące wątpliwości przesłanki nieprzyznania pomocy (§18 ust.6 rozporządzenia). Skoro zatem z Krajowego Rejestru Sądowego wynika, iż wnioskodawca nie jest osobą prawną, to powyższa nieprawidłowość nie mogła ulec sanowaniu. Co więcej, okoliczność braku osobowości prawnej wnioskodawcy jest niebudzącą wątpliwości przesłanką nieprzyznania pomocy, co zostało już powyżej wyjaśnione. Dlatego też organ nie wzywając do usunięcia braków nie naruszył przepisów prawa.
Konkludując Sąd stwierdza, że zaskarżone rozstrzygnięcie jest prawidłowe. Zarówno argumentacja skargi, jak i analiza akt sprawy nie ujawniły wad tego rodzaju, które mogłyby mieć wpływ na podjęte rozstrzygniecie.
Z tych względów i na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło