V SA/Wa 1990/18
WyrokWSA w Warszawie2019-05-24
Skład orzekający: Andrzej Kania, Marek Krawczak, Bożena Zwolenik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zobowiązanie do zwrotu całości dofinansowania ze środków unijnych jest zasadne, gdy beneficjent nie zrealizował projektu zgodnie z umową i wnioskiem, a stworzona e-usługa jest kopią istniejącego rozwiązania i nie działa?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo ustaliły, iż beneficjent nie zrealizował celu projektu, ponieważ stworzona e-usługa była kopią istniejącego rozwiązania i nie działała zgodnie z założeniami. W związku z tym, środki zostały wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem i z naruszeniem procedur, co uzasadnia żądanie zwrotu całości dofinansowania wraz z odsetkami na podstawie art. 207 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o finansach publicznych. Sąd oddalił skargę jako bezzasadną.Stan faktyczny
Spółka uzyskała dofinansowanie na stworzenie systemu elektronicznych transferów pieniężnych. Po kontroli i opinii eksperta stwierdzono, że stworzona e-usługa jest kopią istniejącego rozwiązania, nie działa zgodnie z założeniami i nie spełnia wymaganych cech. W konsekwencji umowa o dofinansowanie została rozwiązana, a spółka zobowiązana do zwrotu środków. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając dowolną ocenę dowodów i błędną wykładnię przepisów.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Kania, Sędzia WSA - Marek Krawczak (spr.), Sędzia WSA - Bożena Zwolenik, Protokolant spec. - Anna Szaruch, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2019 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia [...] września 2018 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu dofinansowania ze środków unijnych: oddala skargę.
Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w W. (dalej: "Beneficjent", "Skarżąca", "Strona" lub "Spółka") jest decyzja Ministra Inwestycji i Rozwoju (dalej: "organ odwoławczy" lub "Minister") z [...] września 2018 r., nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości (dalej: "PARP", "organ I instancji") z [...] stycznia 2017 r., nr [...], znak: [...] określającą zwrot środków otrzymanych przez Spółkę na realizację projektu pn.: "Stworzenie systemu elektronicznych transferów pomiędzy krajami UE" (dalej: "projekt") na podstawie umowy o dofinansowanie zawartej 5 sierpnia 2013 r., nr [...] (dalej: "umowa o dofinansowanie", "umowa") w wysokości 338.171,47 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych.
Zaskarżone rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W dniu 5 sierpnia 2013 r. pomiędzy Polską Agencją Rozwoju Przedsiębiorczości i [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w W. została zawarta umowa, której przedmiotem było dofinansowanie projektu pt. "Stworzenie systemu elektronicznych transferów pomiędzy krajami UE" w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka z udziałem środków europejskich. Umowa o dofinansowanie została zmieniona pięcioma aneksami.
Jednym z załączników do umowy był wniosek o dofinansowanie. W punkcie 15 wniosku o dofinansowanie Beneficjent zobowiązał się przygotować, wdrożyć i świadczyć e-usługę umożliwiającą dokonywanie transferów pieniędzy (przelewów i mikropłatności) międzynarodowych lub wewnętrznych przez klientów indywidualnych i biznesowych w zautomatyzowany i uproszczony sposób, przy zachowaniu niskich opłat w możliwie krótkim dla klienta czasie. W pkt 20 wniosku o dofinansowanie Beneficjent zaplanował do realizacji wskaźniki: produktu i rezultatu. W punkcie 17f wniosku o dofinansowanie Beneficjent oświadczył: "zapewnione zostanie bezpieczeństwo finansowe transakcji i projekt uzyska wszelkie stosowne zgody Komisji Nadzoru Finansowego na realizację tego typu działalności".
Na podstawie wniosków o płatność Spółce wypłacono dofinansowanie w łącznej kwocie 338.185,84 zł.
W dniach 14-15 maja 2015 r. Regionalna Instytucja Finansująca - Fundacja Małych i Średnich Przedsiębiorstw (dalej: "RIF") przeprowadziła kontrolę realizacji projektu. Pismem z 13 sierpnia 2015 r., a następnie z 15 października 2015 r. RIF poinformowała Spółkę o odrzuceniu wniosku o płatność końcową, ponieważ na dzień zakończenia projektu stwierdziła brak e-usługi do stworzenia której Spółka się zobowiązała. W opinii RIF w trakcie realizacji projektu wystąpiły inne nieprawidłowości, które czyniły niemożliwą lub niecelową dalszą realizację postanowień umowy, co zgodnie z § 13 ust. 2 pkt 6 umowy o dofinansowanie stanowi okoliczność uzasadniającą jej rozwiązanie". Wobec powyższego RIF uznała, że projekt nie został zrealizowany w sposób prawidłowy, rekomendowała rozwiązanie umowy o dofinansowanie i wezwanie Beneficjenta do zwrotu dofinansowania.
W związku z odrzuceniem przez RIF wniosku o płatność końcową, PARP na podstawie § 7 ust. 15 umowy o dofinansowanie przekazała projekt do oceny eksperta zewnętrznego w celu weryfikacji przygotowanej e-usługi pod kątem zgodności wdrożonych funkcjonalności z opisem projektu zawartym we wniosku o dofinansowanie oraz oceny zasadności i efektywności wydatków poniesionych na realizację projektu, w porównaniu do uzyskanego rezultatu, a także w zakresie podobieństw portalu [...] z portalem [...] wdrożonym przez firmę [...] Ltd. Przedmiot realizacji projektu został poddany ocenie dr inż. [...], absolwenta kierunku Informatyka na Politechnice Warszawskiej (dalej: "ekspert"). Po przeprowadzeniu weryfikacji stworzonej w ramach projektu e-usługi dostępnej pod adresem internetowym [...] ekspert stwierdził, że:
layout obydwu portali ([...] i [...]) jest praktycznie identyczny;
kod źródłowy strony [...] potwierdza, że portal Beneficjenta jest kopią portalu [...] Kody źródłowe oraz komentarze w HTML są identyczne;
identyczność wyglądu oraz kodów źródłowych obu stron internetowych pozwala ze 100% pewnością stwierdzić, że portale są swoimi kopiami.
Oceniając zgodność portalu z opisem zawartym w pkt 15c wniosku o dofinansowanie ekspert potwierdził realizację cechy nr 1 - Inteligentny System Wykonawczy oraz cechy nr 2 - Nowoczesna platforma komunikacji z użytkownikami (platforma skopiowana z portalu [...] maksymalny czas potrzebny na jej stworzenie to jeden miesiąc pracy programisty - koszt około 10.000 zł). W ocenie eksperta portal nie spełniał cech nr 3, 4, 6. Ekspert stwierdził, że komunikacja odbywa się poprzez plik CSV, a nie XML, nie znaleziono aplikacji mobilnych i portal również nie informował o ich stworzeniu. Ekspert wskazał również, że na stronie internetowej nie była realizowana funkcjonalność związana z wykorzystaniem syntezatora mowy. Ponadto ekspert ustalił, że portal Beneficjenta (e-usługa dostępna pod adresem internetowym [...]) jest kopią portalu [...], o czym świadczy identyczność kodów źródłowych, komentarzy HTML oraz wyglądu obydwu portali.
PARP po przeprowadzeniu analizy wyjaśnień Spółki oraz opinii eksperta zewnętrznego stwierdziła, że przygotowany system nie odpowiadał założeniom przyjętym we wniosku o dofinansowanie. Biorąc pod uwagę istotę stwierdzonych naruszeń, w szczególności fakt realizacji projektu w sposób sprzeczny z postanowieniami umowy o dofinansowanie oraz nieosiągnięcie celów projektu określonych we wniosku o dofinansowanie, PARP pismem z 24 marca 2016 r. poinformowała Spółkę o rozwiązaniu umowy o dofinansowanie w trybie natychmiastowym i wezwała do zwrotu dofinansowania w wysokości 338.171,47 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych. Jako podstawę wypowiedzenia PARP wskazała § 13 ust. 3 pkt 7 lit. c) umowy, tj. Beneficjent zaprzestał realizacji Projektu bądź realizuje go w sposób sprzeczny z postanowieniami Umowy lub z naruszeniem prawa oraz § 13 ust. 3 pkt 7 lit. f) Umowy - tj. Beneficjent nie osiągnął celów Projektu. Pismem z 29 lipca 2016 r. PARP zawiadomiła Beneficjenta o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu środków pochodzących z dofinansowania. Decyzją z [...] stycznia 2017 r. organ I instancji określił Spółce zobowiązanie do zwrotu środków w wysokości 338.171,47 zł wraz z odsetkami w związku ze stwierdzeniem nieprawidłowości w projekcie i w konsekwencji rozwiązaniem umowy.
Po rozpoznaniu odwołania i zapoznaniu się ze wszystkimi zebranymi dowodami organ II instancji uznał, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie, a decyzja PARP została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Minister podkreślił, że PARP w decyzji wydanej w I instancji szczegółowo opisała stan faktyczny oraz przedstawiła uzasadnienie prawne. Minister podzielił ustalenia organu I instancji, że Beneficjent nie zrealizował projektu zgodnie z założeniami przedstawionymi we wniosku o dofinansowanie i nie osiągnął wymaganych wskaźników produktu i rezultatu. Organ odwoławczy stwierdził, że w efekcie realizacji projektu nie powstała żadna oryginalna lub autorska e-usługa, a jedynie kopia istniejącego rozwiązania innej firmy, które ze względu na brak zezwolenia KNF na świadczenie usług w charakterze krajowej instytucji płatniczej, nie zostało wdrożone. Organ odwoławczy podkreślił, że będąca przedmiotem projektu e-usługa nie działa. Nie zanegował możliwości udostępniania swoim klientom przez Skarżącą możliwości transferów pieniężnych, ale podkreślił, że ich realizacja była przeprowadzana w sposób niezgodny z założeniami przedstawionymi we wniosku o dofinansowanie. Biorąc pod uwagę powyższe Minister stwierdził, że zarzut Strony dotyczący wydania decyzji na podstawie materiału dowodowego, którego ocena dokonana została w sposób dowolny, a nie swobodny jest całkowicie chybiony. Strona w odwołaniu nie przedstawia żadnych konkretnych argumentów uzasadniających tezę, że PARP nie ustaliła stanu faktycznego sprawy i nie przedstawiła konkretnych dowodów podważających opinię eksperta. Zdaniem organu odwoławczego PARP prawidłowo ustaliła, że w sprawie doszło do naruszenia art. 207 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1870 z późn. zm.), dalej: "u.f.p.". We wniosku o dofinansowanie Beneficjent jednoznacznie wskazał, że zrealizuje projekt, którego celem było stworzenie i uruchomienie e-usługi. Nie zrealizował tego celu, gdyż stworzona e-usługa nie działała. W związku z tym, w sprawie wystąpiła przesłanka wykorzystania przez Stronę otrzymanego dofinansowania niezgodnie z przeznaczeniem (art. 207 ust. 1 pkt 1 u.f.p.).
Minister nie zgodził się ze Skarżącą, że nie powinna być zobowiązana do zwroty kwoty całego dofinansowania, a jedynie części odpowiadającej nieprawidłowo wykonanej części projektu. Podkreślił, że w przypadku Spółki nie został zrealizowany cel projektu (wdrożenie i świadczenie e-usługi), dlatego wszystkie wydatki są niekwalifikowalne i całość otrzymanego dofinansowania podlega zwrotowi. Dodatkowo organ II instancji uznał, że w sprawie została również spełniona przesłanka wykorzystania środków z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p., co uprawniało dochodzenie od Beneficjenta zwrotu dofinansowania wraz z odsetkami na podstawie art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. Spółka naruszyła postanowienia umowy, co zostało uzasadnione w decyzji wydanej w I instancji.
Od powyższej decyzji Skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Decyzji zarzuciła naruszenie przepisów:
prawa procesowego mające wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodów, która doprowadziła do uznania, że zaistniały okoliczności uzasadniające wypowiedzenie Skarżącej umowy o dofinansowanie;
prawa materialnego - poprzez ich błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie do błędnie ustalonego stanu faktycznego sprawy, co doprowadziło do naruszenia art. 207 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 u.f.p., poprzez błędne uznanie, że doszło do wykorzystania środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich niezgodnie z przeznaczeniem i z naruszeniem procedur określonych w art. 184 u.f.p.
Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Ministra z [...] września 2018 r. i poprzedzającej ją decyzji PARP z [...] stycznia 2016 r. oraz umorzenie postępowania I instancji w sprawie zwrotu środków pochodzących z umowy o dofinansowanie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Uprawnienie wojewódzkich sądów administracyjnych określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), sprowadza się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżony akt odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie tego aktu z obrotu prawnego. Wskazać również należy, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Rozpoznając skargę we wskazanym wyżej zakresie Sąd nie znalazł podstaw do jej uwzględnienia.
Przypomnieć należy, że Skarżąca otrzymała dofinansowanie do realizacji projektu pt. "Stworzenie systemu elektronicznych transferów pieniężnych pomiędzy krajami UE" w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka z udziałem środków europejskich. Dofinansowanie otrzymała w ramach i na warunkach określonych w umowie cywilnoprawnej zawartej 5 sierpnia 2013 r. pomiędzy Polską Agencją Rozwoju Przedsiębiorczości, a [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w W.
W zamian za przyznane dofinansowanie Spółka zobowiązała się do realizacji projektu w pełnym zakresie, w terminie wskazanym w § 6 ust. 3 umowy o dofinansowanie, z należytą starannością, zgodnie z umową o dofinansowanie i jej załącznikami, w szczególności z opisem zawartym we wniosku o dofinansowanie, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa krajowego i wspólnotowego. Okres kwalifikowalności wydatków dla projektu, w którym Beneficjent zobowiązany był zrealizować projekt rozpoczął się 1 września 2013 r. i zakończył się 30 kwietnia 2015 r. Jednocześnie na podstawie § 8 ust. 1 i ust. 2 umowy Spółka zobowiązana została do osiągnięcia założonych celów i wskaźników określonych we wniosku o dofinansowanie oraz w umowie. Zgodnie z § 6 ust. 7 umowy zrealizowanie projektu oznaczało wykonanie pełnego zakresu rzeczowego projektu zgodnie z harmonogramem rzeczowo - finansowym oraz udokumentowanie wykonania dostaw i usług zgodnie z umową, odpowiednimi dokumentami potwierdzającymi zgodność realizacji projektu z warunkami umowy oraz zrealizowanie pełnego zakresu finansowego projektu, co oznaczało zrealizowanie wszystkich płatności, tj. poniesienie wydatków i pozyskanie dokumentów stanowiących podstawę uznania wydatków za kwalifikujące się do objęcia wsparciem w ramach projektu. Dodatkowo w § 7 ust. 20 umowy określono, że Beneficjent był zobowiązany do złożenia w Instytucji Wdrażającej wniosku o płatność końcową nie później, niż w dniu zakończenia okresu kwalifikowalności wydatków. Umowa o dofinansowanie określała także, że wydatki poniesione po zakończeniu okresu kwalifikowalności wydatków nie będą uznane za kwalifikujące się do objęcia wsparciem.
Warunkiem przyznania pomocy w ramach umowy o dofinansowanie projektu "Stworzenie systemu elektronicznych transferów pomiędzy krajami UE" było zrealizowanie całości zadań przez Beneficjenta, osiągnięcie założonych z góry wskaźników oraz wypełnienie przez niego wszelkich obowiązków.
W związku ze złożeniem wniosku o płatność końcową RIF - Fundacja Małych i Średnich Przedsiębiorstw przeprowadziła czynności kontrolne w celu oceny wykonania projektu opisanego we wniosku o dofinansowanie. Wynikiem przeprowadzonych czynności kontrolnych było ustalenie, że Spółka nie zrealizowała projektu opisanego we wniosku o dofinansowanie, do wykonania którego zobowiązała się podpisując umowę o dofinansowanie. W ocenie RIF Skarżąca nie przygotowała i nie wdrożyła e-usługi, której głównym celem, zgodnie z założeniami przyjętymi we wniosku o dofinansowanie było dokonywanie transferów pieniędzy (przelewów i mikropłatności) międzynarodowych lub wewnętrznych przez klientów indywidualnych i biznesowych w zautomatyzowany i uproszczony sposób przy zachowaniu niskich opłat w możliwie krótkim dla klienta czasie.
W związku z zakwestionowaniem wykonania projektu przez RIF, PARP na podstawie § 7 ust. 15 umowy zdecydowała zlecić ocenę realizacji projektu podmiotowi zewnętrznemu pod kątem zgodności wdrożonych funkcjonalności z opisem projektu zawartym we wniosku o dofinansowanie oraz oceny zasadności i efektywności wydatków poniesionych na realizację projektu, w porównaniu do uzyskanego rezultatu, a także w zakresie podobieństw portalu www.swiftyking.com z portalem www.easysend.pl wdrożonym przez firmę [...] Ltd. Ocena eksperta co do realizacji projektu była zbieżna w oceną organu administracji kontrolującego wykonanie projektu. W konsekwencji podjętych czynności kontrolnych PARP zobowiązała Spółkę do zwrotu środków wypłaconych w ramach dofinansowania w wysokości 338.171,47 zł wraz z odsetkami w związku ze stwierdzeniem nieprawidłowości w projekcie i w konsekwencji rozwiązaniem umowy, a decyzja PARP została utrzymana w mocy przez organ II instancji.
W ocenie Spółki, zaskarżone decyzje wydane zostały w oparciu o błędnie ustalony stan faktyczny, tj. uznanie, że zaistniały okoliczności uzasadniające wypowiedzenie Skarżącej umowy o dofinansowanie. Spółka argumentowała, że organy administracji w wyniku dowolnej oceny zgromadzonych dowodów, w tym wyjaśnień złożonych przez Stronę, a także subiektywnej opinii eksperta zewnętrznego, błędnie przyjęły, że środki przekazane na dofinansowanie realizacji projektu zostały przez Beneficjenta wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem oraz z naruszeniem procedur.
Sąd nie zgadza się jednak z zaprezentowaną przez Spółkę oceną czynności podejmowanych przez organy administracji w toku postępowania kontrolnego, a następnie w postępowaniu administracyjnym. W ocenie Sądu organy administracji podjęły wystarczające działania w celu ustalenia stanu faktycznego, tj. zgromadziły dowody, przeprowadziły ich ocenę i wyprowadziły logiczne wnioski, które znalazły odzwierciedlenie w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji. Organy obu instancji prawidłowo ustaliły na podstawie całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie (czynności podjęte w postępowaniu kontrolnym, opinia eksperta zewnętrznego [...]), że Spółka nie zrealizowała celu projektu określonego we wniosku o dofinansowanie, ponieważ e-usługa będąca przedmiotem projektu nie działała zgodnie z założeniami przyjętymi we wniosku o dofinansowanie. Celem projektu było przygotowanie, wdrożenie i świadczenie e-usługi umożliwiającej dokonywanie transferów pieniędzy (przelewów i mikropłatności) międzynarodowych lub wewnętrznych przez klientów indywidualnych i biznesowych w zautomatyzowany i uproszczony sposób. W ocenie Sądu dowód z opinii eksperta jest wiarygodny - opinia została sporządzona przez osobę posiadającą wiedzę z zakresu informatyki. Ekspert jednoznacznie stwierdził, że portal Beneficjenta [...] jest kopią portalu [...] i nie jest zgodny z założeniami przyjętymi we wniosku o dofinansowanie. Sąd nie podziela stanowiska Spółki, że ocena eksperta była subiektywna. W ocenie Sądu argumenty organów administracji na poparcie stanowiska o obiektywizmie opinii są bardziej przekonujące od stanowiska Skarżącej. Zauważyć należy, że w toku analizy zgodności portalu z opisem zawartym w pkt 15 c) wniosku o dofinansowanie ekspert zanegował zrealizowanie cech o nr: 3,4,6, ale jednocześnie potwierdził realizację cechy nr 1 - Inteligenty System Wykonawczy (ISW) oraz cechy nr 2 - Nowoczesna platforma komunikacji z użytkownikami bramka dla klientów.
Wskazać również należy, że podczas weryfikacji wniosku o płatność organy administracji ustaliły, że Spółka nie jest właścicielem strony e-usługi [...] i zlecała jedynie realizację płatności podmiotowi trzeciemu, co znaczy w ocenie Sądu, że nie przygotowała, nie wdrożyła i nie świadczyła e-usługi stanowiącej przedmiot projektu. Prowadząca postępowanie sprawdzające Regionalna Instytucja Finansująca ustaliła również, że zgodnie z regulaminem znajdującym się na stronie serwisu [...] usługę transferów pieniężnych świadczyła nie związana z Beneficjentem spółka [...] w Warszawie. Podkreślić należy, że Skarżąca nie podważyła ustaleń organu administracji, które Sąd uznaje za prawidłowe.
Odnosząc się do wyjaśnień Beneficjenta z których wynika, że [...] Sp. z o.o. nie posiada zezwolenia Komisji Nadzoru Finansowego na świadczenie usług w charakterze krajowej instytucji płatniczej, ale postępowanie o udzielenie przez KNF zezwolenia na świadczenie usług płatniczych w charakterze krajowej instytucji płatniczej jest w toku, a Beneficjent pozostaje w stałym kontakcie z KNF, zauważyć należy, że KNF wielokrotnie wzywała Spółkę do przedstawienia wyjaśnień i uzupełnienia dokumentacji do wniosku o udzielenie zezwolenia, co więcej wskazywała na składanie przez Prezesa Spółki rozbieżnych oświadczeń w zakresie wymaganym przez KNF.
W ocenie Sądu wiarygodne są ustalenia organów administracji, że w efekcie prac nad projektem nie powstała żadna oryginalna czy autorska e-usługa, a jedynie kopia istniejącego rozwiązania innej firmy, które ze względu na brak zezwolenia KNF na świadczenie usług w charakterze krajowej instytucji płatniczej, nie zostało wdrożone przez Beneficjenta. Należy przypomnieć, że Ekspert stwierdził ze 100% pewnością, że portale [...] oraz [...] są swoimi kopiami. W opinii eksperta nie zostały zrealizowane cechy o nr: 3, 4, 6. Spółka nie zrealizowała projektu zgodnie z wnioskiem o dofinansowanie (naruszenie postanowień § 3 ust. 1 umowy), nie osiągnęła celu i wskaźników projektu (naruszenie postanowień § 8 ust. 1 i 2 umowy). Beneficjent nie zrealizował kluczowego celu projektu oraz nie osiągnął założonego wskaźnika produktu: "Liczba nowych e-usług". Nie dokonał także zwrotu dofinansowania w wymaganym terminie, przez co naruszył postanowienia § 14 ust. 1 umowy. Wyżej opisane fakty stanowiły główne przyczyny stwierdzenia przez PARP w zaskarżonej decyzji, że "Beneficjent nie wykonał zakresu rzeczowego projektu zgodnie z jego harmonogramem rzeczowo-finansowym, nie zakończył realizacji projektu, w szczególności nie zrealizował e-usługi będącej przedmiotem projektu, tj. portalu dostępnego pod adresem internetowym [...] świadczącego usługi transferów pieniężnych (przelewów i mikropłatności) międzynarodowych lub wewnętrznych przez klientów indywidualnych i biznesowych".
W konsekwencji wszelkie wydatki poniesione przez Beneficjenta straciły przymiot kwalifikowalności w związku z tym, że cel, jakiemu miały służyć (wdrożenie e-usługi) nie został osiągnięty. Z uwagi na nieosiągnięcie celu doszło do wykorzystania środków niezgodnie z przeznaczeniem.
W związku z powyższym za chybiony Sąd uznaje zarzut Skarżącej dotyczący naruszenia art. 207 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 u.f.p. poprzez ich błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie do niepoprawnie ustalonego stanu faktycznego sprawy poprzez uznanie przez organy administracji, że doszło do wykorzystania środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich niezgodnie z przeznaczeniem i z naruszeniem procedur określonych w art. 184 u.f.p. Zgodnie z przepisem art. 207 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 u.f.p.: "w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są: 1) wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, 2) wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 (...), podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji, o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy". Natomiast zgodnie z art. 206 ust. 1 u.f.p.: "szczegółowe warunki dofinansowania projektu określa umowa o dofinansowanie projektu, o której mowa w art. 5 pkt 9 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (...)".
Sąd podziela ocenę organów administracji zgodnie z którą w przedmiotowej sprawie zaistniały przesłanki do zastosowania art. 207 ust. 1 pkt 1 i 2 u.f.p., bowiem doszło do wykorzystania przez Beneficjenta otrzymanego dofinansowania niezgodnie z przeznaczeniem, a także z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p.
Wykorzystanie środków niezgodnie z przeznaczeniem następuje przez zapłatę za zrealizowane zadań inne niż te, na które środki zostały przeznaczone. Mogą to być zadania będące poza zakresem rzeczowym projektu, na który zostały przeznaczone środki, wydatki niezwiązane bezpośrednio z realizowanym projektem, nieprzyczyniające się do osiągnięcia celu określonego w umowie o dofinansowanie, które nie mogą zostać uznane za wydatki kwalifikowane. Odnosząc się do definicji naruszenia procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p., wskazać trzeba, że procedury te mogą wynikać nie tylko z aktu prawa powszechnie obowiązującego, ale także z łączącej strony umowy o dofinansowanie, w której został określony uzgodniony sposób działania Beneficjenta, a odstępstwo od tego sposobu stanowi właśnie naruszenie tych procedur . Argumentacja Skarżącej w tym zakresie jest niezasadna. Te naruszenia spowodowały zaistnienie przesłanki wskazanej w art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p., co jest równoznaczne z naruszeniem procedur i powstaniem nieprawidłowości, zatem uzasadniają dochodzenie od Beneficjenta zwrotu wypłaconego dofinansowania. Jednocześnie podkreślić należy, że przepisy u.f.p. nie dają możliwości odstąpienia od dochodzenia zwrotu środków wykorzystanych z naruszeniem procedur, gdyż art. 207 u.f.p. nie ma uznaniowego charakteru - jeśli wystąpią wskazane w nim przesłanki, udzielone dofinansowanie podlega zwrotowi.
Mając na uwadze wcześniejsze rozważania Sąd stwierdzą, że organy administracji nie naruszyły art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k p a. poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodów, która doprowadziła do uznania, że zaistniały okoliczności uzasadniające wypowiedzenie umowy o dofinansowanie. Zarzut Skarżącej w tym zakresie sprowadza się w zasadzie do polemiki z opinią eksperta zewnętrznego. Polemika, subiektywne odczucie Strony, a także fakt, że opinia jest niekorzystna dla jednej ze stron, nie może w żadnym razie stanowić skutecznego zarzutu dopuszczenia się przez organy administracji nieprawidłowej oceny dowodów. Przypomnieć należy, że obowiązkiem organów jest zebranie całego materiału dowodowego, tj. zebranie dowodów dotyczących wszystkich mających znaczenie prawne dla sprawy faktów. Określenia faktów mających znaczenie dla sprawy dokonuje organ administracji publicznej w oparciu o przepis prawa materialnego, będący podstawą prawną rozstrzygnięcia sprawy, w którym zapisany jest hipotetyczny stan faktyczny.
Należy podkreślić, że decyzje organów I i II instancji zawierają szczegółowe opisy stanu faktycznego oraz prawidłowe uzasadnienie prawne, a także wskazanie dowodów, które stanowiły podstawę rozstrzygnięcia. W toku prowadzonego postępowania podjęto wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz w sposób wyczerpujący zebrano i rozpatrzono cały materiał dowodowy. Organy administracji rozważyły wszystkie okoliczności sprawy, poddały je wnikliwej ocenie i na tej podstawie wydały decyzje zgodne ze stanem faktycznym i obowiązującymi przepisami. Nie ma racji Skarżąca, że organy wydały decyzje z naruszeniem zasady swobodnej oceny dowodów oraz nie dokonały wszechstronnej analizy materiału dowodowego. Obowiązkiem organu jest zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jest kompletny, pozwalający na wydanie merytorycznej decyzji, natomiast jego ocena dokonana jest z zachowaniem zasady swobodnej oceny dowodów. W sprawie został zebrany cały materiał potrzebny do wydania rozstrzygnięcia, a przeprowadzona przez organy ocena dowodów została dokonana w sposób prawidłowy, co przesądza o tym, że organy działały w toku postępowania w sposób zgodny z przepisami art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Okoliczność, że ocena zgromadzonych w sprawie dowodów doprowadziła organy administracji do wniosków odmiennych od tych, które prezentuje Skarżąca nie oznacza, że organy administracji uchybiły przepisom procedury administracyjnej, a oznacza, że Strona jest niezadowolona z treści decyzji wydanej w jej sprawie.
Sąd nie podziela stanowiska Skarżącej, że niezasadne jest żądanie zwrotu kwoty całego udzielonego dofinansowania, w sytuacji gdy Beneficjent nienależycie wykonał bądź wykonał jedynie część umowy. Dofinansowanie w ramach projektów finansowanych z udziałem środków UE może być udzielone wyłącznie na podstawie umowy o dofinansowanie, która ściśle reguluje tryb ponoszenia wydatków oraz ich przeznaczenie. Zgodnie z art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju podstawę dofinansowania projektu stanowi umowa o dofinansowanie projektu zawarta z beneficjentem przez instytucję zarządzającą albo działającą w jej imieniu instytucję pośredniczącą lub instytucję wdrażającą albo decyzja, o której mowa w art. 28 ust. 2 u.z.p.p.r. Ponadto zgodnie z art. 5 pkt 9 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju projekt to: przedsięwzięcie realizowane w ramach programu operacyjnego na podstawie decyzji lub umowy o dofinansowanie, zawieranej między beneficjentem a instytucją zarządzającą, instytucją pośredniczącą lub instytucją wdrażającą. Jednocześnie, art. 206 ust. 1 u.f.p. stanowi, że szczegółowe warunki dofinansowania projektu określa umowa o dofinansowanie projektu, o której mowa wart. 5 pkt 9 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju. Jak słusznie stwierdzono w zaskarżonej decyzji, zawarta z Beneficjentem umowa jest "umową celową, a Beneficjent w zamian za otrzymane wsparcie zobowiązał się do zrealizowania projektu w pełnym zakresie i wyznaczonym terminie, zgodnie z opisem zawartym we wniosku o dofinansowanie". Brak osiągnięcia celu projektu oraz naruszenie postanowień umowy odniosło skutek w postaci spełnienia się przesłanek, o których mowa w art. 207 ust. 1 pkt 1 i 2 u.f.p.: wykorzystania środków niezgodnie z przeznaczeniem oraz z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p.
Mając na uwadze wszystko powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło