V SA/Wa 1997/13
PostanowienieWSA w Warszawie2013-12-19
Skład orzekający: Referendarz sądowy Anna Michałowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym powinien zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca nie wykazała w sposób wystarczający swojej sytuacji majątkowej i nie wykonała wezwania sądu do złożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym nie może zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca nie wykazała w sposób wystarczający swojej sytuacji majątkowej i nie wykonała wezwania sądu do złożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów. Ciężar dowodu co do spełnienia przesłanek do przyznania prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy, a brak wystarczających danych uniemożliwia sądowi ocenę jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, powołując się na trudną sytuację finansową. Skarżący posiada znaczące dochody z działalności gospodarczej, mieszkanie, dwa pensjonaty i samochód, a jednocześnie spłaca zobowiązania kredytowe i leasingowe oraz ponosi bieżące koszty utrzymania rodziny. Sąd wezwał skarżącego do złożenia dodatkowych informacji i dokumentów dotyczących jego sytuacji majątkowej, jednak wezwanie to nie zostało wykonane.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Anna Michałowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi W. S. na informację Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zwartą w piśmie z dnia (...) maja 2013 r. Nr (...) w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych postanawia: - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym tj. zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego;
Skarżący wystąpił - na urzędowym formularzu PPF – z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego. W jego uzasadnieniu powołał się na trudną sytuację finansową własną i rodziny. Oświadczył, iż we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje wraz z żoną i dwójką niepełnoletnich dzieci. Skarżący posiada mieszkanie o pow. 60 m ², dwa pensjonaty oraz samochód osobowy. Dochody miesięczne skarżącego z prowadzonej działalności gospodarczej wynoszą 20 000 zł. Skarżący wskazał, iż spłaca zobowiązania kredytowe – 51 000 zł, płaci podatek od nieruchomości, ubezpieczenie mienia, ZUS, raty leasingowe – 8500 zł, opłaca remonty i przeglądy. Ponadto Skarżący ponosi bieżące koszty utrzymania rodziny.
Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje:
Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (T.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej ustawy p.p.s.a. - ponoszenie przez Strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy ze środków publicznych jest instytucją wyjątkową i następuje tylko w przypadkach określonych w cytowanej ustawie, po spełnieniu przez stronę określonych przesłanek. Przesłanki te są każdorazowo odnoszone do stanu majątkowego osoby ubiegającej się o przyznanie rzeczonego prawa.
Zgodnie z art. 244 §1 ustawy p.p.s.a. - prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego (...). W myśl art. 245 §1 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym.
Prawo pomocy w zakresie całkowitym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a, zostaje przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Określenie "gdy osoba fizyczna wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Spełnienie tej przesłanki obliguje do przyznania prawa pomocy w stosownym zakresie. Osoba ubiegająca się o prawo pomocy powinna zatem we wniosku o przyznanie rzeczonego prawa zawrzeć oświadczenie zawierające prawdziwe i dokładne dane o stanie rodzinnym, majątku i dochodach. W przeciwnym razie sąd, zgodnie z art. 255 cytowanej ustawy, wezwie ją do złożenia dodatkowego oświadczenia, na podstawie którego będzie mógł dokonać oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego wnioskodawcy. Oświadczenie ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy jest nieodzowną przesłanką, po weryfikacji zawartych w nim danych, przyznania zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego.
W sprawie skarżący we wniosku o przyznanie prawa pomocy nie przedstawił w sposób wystarczający swojej sytuacji majątkowej, a wezwanie do podania dodatkowych informacji (m.in. kosztów utrzymania domu, wysokości wydatków związanych z zaspokajaniem podstawowych potrzeb życiowych rodziny) oraz nadesłania dokumentów (m.in. wyciągów z rachunku bankowego, rachunków dotyczących wydatków mieszkaniowych, dokumentów dotyczących zaciągniętego kredytu związanego z zaspokajaniem potrzeb życiowych, zaświadczenia o wysokości dochodu w 2013 r., zeznania podatkowego za rok 2012) nie zostało wykonane. W tej sytuacji nie można było ustalić jak w rzeczywistości wygląda sytuacja materialna skarżącego.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy p.p.s.a, należało orzec jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło