V SA/Wa 2/19
WyrokWSA w Warszawie2019-05-27
Skład orzekający: Andrzej Kania, Marek Krawczak, Tomasz Zawiślak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji prawidłowo odmówił przyznania płatności ekologicznej, uznając, że skarżąca spółka wraz z innymi podmiotami stworzyła sztuczne warunki w celu uzyskania korzyści finansowych sprzecznych z celami prawodawstwa rolnego?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ administracji nie wykazał w sposób niewątpliwy istnienia zarówno elementu obiektywnego, jak i subiektywnego stworzenia sztucznych warunków przez skarżącą spółkę. Brak wystarczających dowodów na zamiar uzyskania nienależnych korzyści finansowych oraz niepełne wyjaśnienie okoliczności powstania spółek i ich odrębności uniemożliwiają odmowę przyznania płatności.Stan faktyczny
Skarżąca spółka złożyła wniosek o przyznanie płatności ekologicznej. Organy administracji odmówiły przyznania płatności, uznając, że spółka wraz z innymi powiązanymi podmiotami stworzyła sztuczne warunki w celu obejścia przepisów dotyczących limitów powierzchniowych, płatności redystrybucyjnych i płatności do zwierząt. Organy wskazały na wspólny adres, powiązania osobowe i zarządcze, wspólne prowadzenie działalności rolniczej oraz brak odrębności gospodarczej jako dowody na sztuczne tworzenie warunków. Spółka kwestionowała te ustalenia, argumentując, że podmioty są odrębne, a ich utworzenie miało uzasadnienie organizacyjne i finansowe (dostęp do kredytów, zwolnienie z podatku rolnego).Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził od Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącej kwotę 680 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Kania, Sędzia WSA - Marek Krawczak, Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak (spr.), Protokolant st. specjalista - Mariusz Dzierzęcki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 maja 2019 r. sprawy ze skargi S. w W. na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie z dnia [...] października 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności ekologicznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie na rzecz S. w W. kwotę 680 zł (słownie: sześćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skargi [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej jako: "skarżąca", "strona" lub "spółka") jest decyzja Dyrektora Mazowieckiego Oddziału [...] Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] (dalej jako: "Dyrektor OR", "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") z [...] października 2018 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] (dalej jako: "Kierownik BP" lub "organ I instancji") z [...] sierpnia 2018 r. nr [...] odmawiającą przyznania stronie płatności ekologicznej.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym.
[...] czerwca 2015 r. skarżąca złożyła wniosek o przyznanie płatności na rok 2015, w którym wnioskowała o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz płatności ekologicznej PROW 2014-2020.
[...] września 2015 r. Kierownik BP wezwał stronę do złożenia wyjaśnień wskazując, że we wniosku nie zaznaczono pola nr 08 natomiast organ ustalił w oparciu o kody PKD (Polska Klasyfikacja Działalności), że wnioskodawca prowadzi jedną z wykluczonych działalności, o której mowa w art. 9 ust. 2 rozporządzenia nr 1307/2013. Organ I instancji wezwał zatem skarżącą do przedstawienia dowodów w celu ustalenia, czy na dzień złożenia wniosku nie prowadziła żadnej z wykluczonych działalności, o której mowa w art. 9 ust.2 rozporządzenia nr 1307/2013. 1 października 2015 r. do Biura Powiatowego ARiMR wpłynęło oświadczenie strony, w którym spółka oświadczyła, że nie prowadzi działalności z tzw. negatywnej listy lub wykazu negatywnego i nie osiąga z tego tytułu żadnych przychodów.
Decyzją z [...] lipca 2016 r. nr [...] Kierownik BP odmówił przyznania płatności ekologicznej wskazując, że spółka według danych z wypisu w rejestrze REGON prowadzi działalność gospodarczą wg PKD oznaczoną kodem 68.10.Z, tj. kupno i sprzedaż nieruchomości na własny rachunek.
Decyzją z [...] września 2016 r. nr [...] Dyrektor OR uchylił skarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
[...] lutego 2017 r. organ I instancji wezwał stronę do złożenia wyjaśnień w związku z wątpliwościami dotyczącymi prowadzenia odrębnego gospodarstwa rolnego i podejrzeniem stworzenia sztucznych warunków. Na powyższe wezwanie spółka odpowiedziała [...] lutego 2017 r. dołączając dokumentację w sprawie.
[...] czerwca 2017 r. w siedzibie Biura Powiatowego ARiMR w [...] odbyło się przesłuchanie świadka - [...].
Postanowieniem z [...] grudnia 2017 r. Kierownik BP włączył do sprawy dokumentację dotyczącą innych spółek ([...] sp. o.o., [...] sp. z o.o., [...] sp. z o.o.), które mogą stanowić dowód w sprawie w celu ustalenia stworzenia sztucznych warunków do uzyskania płatności. Do akt sprawy włączono: wezwania do złożenia wyjaśnień wraz z odpowiedziami, wnioski o przesłuchanie w ramach pomocy prawnej oraz protokoły przesłuchań świadka.
Decyzją z [...] sierpnia 2018 r. nr [...] Kierownik BP odmówił skarżącej przyznania płatności ekologicznej [....] na rok 2015.
Organ I instancji przytoczył treść mających zastosowanie przepisów prawa krajowego i unijnego i w oparciu o analizę zebranego w sprawie materiału dowodowego, w tym danych dotyczących spółek powiązanych osobowo ze skarżącą ([...] sp. o.o., [...] sp. z o.o., [...] sp. z o.o.), które również występowały z wnioskami o płatności stwierdził, że gdyby działki były deklarowane przez jednego producenta to wówczas płatność redystrybucyjna o jakiej jest mowa w ustawie o płatnościach bezpośrednich zostałaby wypłacona tylko raz tj. do powierzchni 27 ha, a zgłaszając płatność obszarową dla czterech podmiotów [...] (prezes zarządu oraz wspólnik skarżącej oraz ww. spółek) oraz [...] (wspólnik skarżącej oraz ww. spółek) zyskali płatność redystrybucyjną jeszcze trzykrotnie.
Dodał, mając na uwadze art. 16 ust. 3 i 4 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, że [...] oraz [...] jako udziałowcy ww. spółek otrzymali również wyższą płatność do zwierząt. Łącznie we wszystkich spółkach zadeklarowano 84 krowy i 32 sztuki bydła, przy czym zgodnie z mającymi w niniejszej sprawie zastosowanie przepisami w 2015 r. występowało ograniczenie ilościowe 30 sztuk zgłoszonych zwierząt do płatności.
Ponadto, w ocenie organu I instancji właściciele omawianych spółek chcieli uniknąć obniżenia płatności ekologicznej wynikających z degresywności stawki podstawowej w zależności od powierzchni deklarowanej do płatności.
Kierownik BP stwierdził, iż podmioty te powiązane są ze sobą osobowo - poprzez osobę [...] oraz [...], którzy we wszystkich wskazanych powyżej spółkach pełnią funkcję umożliwiającą sprawowanie kontroli nad tymi podmiotami - wspólnika, prezesa zarządu. W ocenie organu I instancji powoduje to, że mimo pozornej wielkości podmiotów działalność rolnicza prowadzona jest de facto przez te same osoby.
Ponadto zauważył, że skarżąca, jako adres siedziby i korespondencyjny, podaje ul. [...] , [...] [...], będący jednocześnie adresem siedziby i korespondencyjnym pozostałych spółek: [...]sp. z o.o., [...]sp. o.o., [...]sp. z o.o.
Następnie wskazał, że strona, jako przedmiot działalności przeważającej, tak jak pozostałe spółki zgodnie z klasyfikacją PKD wskazuje działalność gospodarczą 01.42.Z uprawy rolne, chów i hodowla zwierząt, łowiectwo, włączając działalność usługową. Dodał, że wszystkie spółki zostały wpisane do rejestru ewidencji producentów [...] marca 2011 r. jako oddzielni producenci, a od 2015 r. rozpoczęły działalność w zakresie hodowli bydła.
Organ I instancji podkreślił, że żadna ze spółek nie posiada własnych urządzeń i maszyn rolniczych, natomiast usługi rolnicze dla spółek wykonywane są jedynie na zlecenie [...] i wykonywane przez [...] jego własnymi maszynami i urządzaniami rolniczymi oraz przez [...]. Dodał, że z informacji wynikających z protokołów z przesłuchania w charakterze świadka [...] wynika, że zwierzęta wszystkich spółek przetrzymywane są wspólnie w jednym budynku, na jednej działce. Ponadto zwierzęta należące do każdej ze spółek wypasane są również na gruntach pozostałych spółek. Zwierzęta przetrzymywane są wspólnie i karmione są paszą zebraną z gruntów wszystkich spółek, zmagazynowaną w jednym miejscu.
Kierownik BP w konsekwencji podniósł, że w tym stanie rzeczy oraz mając na uwadze wskazane przepisami powierzchniowe progi modulacyjne, zawiązywanie spółek kapitałowych i dzielenie łącznie posiadanego areału na mniejsze gospodarstwa nie może zostać uznane za działanie pozostające w zgodzie z celem i sensem przepisów regulujących wspieranie rolników, skoro podmioty te nie wykazują faktycznej odrębności, a jedynie odrębność pozorną w kwestiach dotyczących prowadzonej działalności rolniczej.
W ocenie organu I instancji, uwzględniając definicje rolnika oraz gospodarstwa skarżącą oraz pozostałe spółki powiązane osobowo i zarządzane przez tą samą osobę należało uznać za jedno gospodarstwo prowadzone przez [...]. Mając zatem na uwadze strukturę i powiązanie organizacyjne poszczególnych podmiotów, sposób prowadzenia działalności rolniczej - grunty z dala od siedzib spółek, działalność wykonywana de facto tą samą osobę, zdaniem Kierownika BP, powyższe świadczy o tym, że poszczególne podmioty występujące w 2015 r o płatności zostały utworzone jedynie w celu uzyskania środków z Unii Europejskiej w ramach płatności bezpośrednich szczególnie płatności związanej do zwierząt, programów ekologicznych z pominięciem ograniczenia co do deklaracji powierzchni, ograniczenia co do deklaracji do ilości zwierząt, a także degresywnych stawek płatności w tych programach.
Organ I instancji zaznaczył przy tym, że przy tak stworzonej strukturze własnościowej czterech podmiotów, nie jest możliwa ich odrębność gospodarcza. Podkreślił, że zorganizowanie wielu spółek przez tych samych udziałowców jest zdarzeniem nienaruszającym żadnych przepisów krajowych, czy unijnych, jednakże ustalony i wykazany związek pomiędzy poszczególnymi spółkami wynikający z ich struktury własnościowej i osobowej, tj. prowadzenia przez wszystkie podmioty tego samego rodzaju działalności, w takiej samej lokalizacji, stanowi sztuczne działanie w celu obejścia przepisów prawa. Dodał, że [...], jako prezes i reprezentant wszystkich spółek załatwiał wszystkie sprawy prowadzone dla strony niniejszego postępowania w roku 2015.
W następstwie poczynionych ustaleń organ I instancji uznał, że powyższe działanie wyczerpało przesłanki art. 60 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. U. UE L 347 z 20 grudnia 2013 r., str. 549, dalej jako: "rozporządzenie 1306/2013"), zgodnie z którym bez uszczerbku dla przepisów szczególnych, osobom fizycznym ani prawnym nie przyznaje się jakichkolwiek korzyści wynikających z sektorowego prawodawstwa rolnego, jeżeli stwierdzono, że warunki wymagane do uzyskania takich korzyści zostały sztucznie stworzone, w sprzeczności z celami tego prawodawstwa.
Pismem z [...] października 2018 r. strona wniosła odwołanie od decyzji Kierownika BP wnosząc o jej uchylenie w całości i orzeczenie o przyznaniu płatności ewentualnie o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Decyzją z [...] października 2018 r. nr [...] Dyrektor OR utrzymał w mocy decyzję Kierownika BP odmawiającą stronie przyznania płatności ekologicznej PROW 2014-2020 na rok 2015.
Organ odwoławczy w całości podzielił ustalenia Kierownika BP w zakresie:
- powiązań osobowych skarżącej oraz spółek: [...]sp. o.o., [...]sp. z o.o., [...]sp. z o.o. (poprzez osoby [...]oraz [...]),
- wspólnego adresu siedziby powyższych spółek,
- jednakowego przedmiotu przeważającej działalności gospodarczej ww. podmiotów,
- faktu jednoczesnego wpisania spółek do rejestru ewidencji producentów ([...] marca 2011 r.) i rozpoczęcia od 2015 r. działalności w zakresie hodowli bydła,
- przetrzymywania wszystkich zwierząt powyższych spółek wspólnie, w jednym budynku, na jednej działce, karmienia ich paszą zebraną z gruntów wszystkich spółek, zmagazynowaną w jednym miejscu oraz faktu zajmowania się hodowlą tych zwierząt przez osoby trzecie,
- braku posiadania przez spółki własnych urządzeń i maszyn rolniczych oraz zlecenia usług rolniczych przez [...] [...] i [...].
W ocenie organu II instancji zorganizowanie wielu spółek przez tych samych udziałowców jest zdarzeniem nienaruszającym żadnych przepisów krajowych, czy unijnych, jednakże ustalony i wykazany związek pomiędzy poszczególnymi spółkami wynikający z ich struktury własnościowej, a także prowadzenia przez wszystkie podmioty tego samego rodzaju działalności, w takiej samej lokalizacji, korzystając ze wspólnego zaplecza, parku maszynowego wskazuje, iż skarżąca, znajdując się w grupie osób fizycznych lub prawnych zawiązanych przez [...] prowadzącego jedno, spójne gospodarstwo, nie była w roku 2015 producentem rolnym prowadzącym (posiadającym) gospodarstwo rolne.
W ocenie organu II instancji, w okolicznościach niniejszej sprawy, przyznanie pomocy skarżącej byłoby sprzeczne z celami wsparcia, gdyż w celach wsparcia nie mieści się przyznawanie płatności beneficjentom, którzy, tak jak skarżąca, w rzeczywistości nie prowadzą działalności rolniczej. Kwota przyznanych dopłat stanowiłaby dla nich nienależną korzyść sprzeczną z celami systemu.
Zdaniem organu II instancji, materiał dowodowy w sprawie świadczy o tym, że gospodarstwo skarżącej oraz spółek powiązanych osobowo jest tak naprawdę jednym gospodarstwem rolnym prowadzonym przez jedną osobę – [...], zarządzanym przez niego, w którym on jest główną osobą decyzyjną. Dodał, że wyodrębnienie innych podmiotów z jednego gospodarstwa rolnego, może jedynie świadczyć o stworzeniu sztucznych warunków do uzyskania wyższych płatności z UE.
Organ odwoławczy podkreślił również, że spółki powiązane ze stroną osobowo są także powiązane ze sobą organizacyjnie, przez co nie można w ich przypadku mówić o samodzielnym prowadzeniu gospodarstwa rolnego. Przypomniał, że podmioty te nie posiadają żadnych środków trwałych, w tym żadnych budynków gospodarczych, urządzeń technicznych i maszyn. Zauważył jednocześnie, że ze sprawozdania finansowego spółki oraz z rachunku zysków i strat, wynika dodatkowo, iż skarżąca w roku 2015 osiągnęła jedynie dochód w postaci dotacji. A zatem powyższe wskazuje, że jedynym źródłem dochodu spółki są dotacje z UE.
Dyrektor OR wskazał następnie, że sposób działania [...], miał na celu ominięcie przepisów modulacyjnych, a spółka została utworzona "sztucznie", tylko w celu otrzymania wyższych dotacji z UE.
Wskazał również, że zgromadzony materiał dowodowy (w tym okazany przez stronę) w zakresie sposobu prowadzenia działalności rolniczej świadczy o tym, że analizowane podmioty mają wspólne źródło decyzyjne i nie przejawiają odrębności w kluczowych aspektach dotyczących prowadzenia działalności rolniczej. Jeśli nawet uznać, że poszczególne osoby, rzeczywiście użytkują konkretne, deklarowane do płatności grunty, to jednak w tym przypadku za rolnika prowadzącego gospodarstwo należałoby uznać całą grupę zgłaszającą w roku 2015 wnioski odrębne tj. skarżącą oraz [...]sp. z o.o., [...] sp. z o.o., [...]sp. z o.o., bowiem jako gospodarstwo uznaje się wszystkie jednostki produkcyjne zarządzane przez tego rolnika na terytorium danego kraju, niezależnie od formy prowadzonej działalności.
Odnosząc się do zarzutów przedstawionych przez spółkę w odwołaniu organ II instancji wskazał, że dla prowadzonego postępowania nie ma znaczenia, iż spółka płaci odrębnie podatki, tym bardziej, że strona sama zeznała w odwołaniu, iż na początkowym etapie prowadzenia działalności rolniczej, za powstaniem czterech odrębnych gospodarstw, przemawiała możliwość uzyskania zwolnienia od podatku rolnego. Strona przyznała, że była zainteresowana uzyskaniem tego zwolnienia, które obejmuje grunty przeznaczone na utworzenie nowego gospodarstwa rolnego lub powiększenie już istniejącego do powierzchni nieprzekraczającej 100 ha. Ta okoliczność, zdaniem organu odwoławczego, również wskazuje na fikcyjny podział gospodarstwa należącego do [...].
Zdaniem Dyrektora OR również argumenty dotyczące utworzenia w roku 2010 czterech odrębnych gospodarstw w związku z koniecznością zaciągnięcia kredytów bankowych na zakup gruntów świadczą o tym, że jest to jedno gospodarstwo, które zostało podzielone w celu uzyskania kredytu.
Zdaniem Dyrektora OR niniejsze postępowanie dotyczy postępowania za rok 2015 i decyzja została podjęta na podstawie dokumentów i dowodów włączonych do niniejszej sprawy, z których wynika brak posiadania gospodarstwa przez skarżącą spółkę, a zatem bez wpływu na rozstrzygnięcie w tej sprawie miał fakt wydania w stosunku do skarżącej decyzji przyznającej spółce wnioskowane płatności za rok 2016.
Odnosząc się ponadto do kwestii zmiany zobowiązania przez stronę i konieczności dostosowania się do nowych warunków wynikających z obowiązujących przepisów organ II instancji zauważył, że strona miała możliwość kontynuowania zobowiązania podjętego w roku 2012, zaś rzeczywistym zamiarem i celem, jaki przyświecał [...] za zmianą podjętego zobowiązania, nie była okoliczność spełnienia wymogów narzuconych przepisami prawa, a jedynie uzyskanie wyższych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, bowiem każda ze spółek, posiadając zarejestrowane zwierzęta, mogła wnioskować o przyznanie płatności do bydła lub płatności do krów, co dało możliwość uzyskania dodatkowych płatności.
Dyrektor OR wskazał w konsekwencji, że strona nie udowodniła, iż spełnia warunki do przyznania przedmiotowych płatności, bowiem nie wykazała, iż prowadzi odrębne, od [...] oraz pozostałych spółek z nim powiązanych, gospodarstwo rolne, zaś złożone w toku postępowania administracyjnego dokumenty nie potwierdzają argumentów spółki. Dodał, że strona nie wykazała, iż samodzielnie prowadzi gospodarstwo rolne, że działalność spółki zapewnia również nowe miejsca pracy dla okolicznej ludności, co można byłoby uznać, że cel wsparcia rolnictwa został spełniony. W ocenie organu odwoławczego skarżąca oprócz swoich twierdzeń, nie przedstawia żadnego wiarygodnego dowodu, który mógłby zaprzeczyć ustaleniom dokonanym przez organy ARiMR. Zdaniem Dyrektora OR, w toku przedmiotowego postępowania, udowodniono skarżącej, że w sprawie doszło do stworzenia sztucznych warunków, natomiast na stronie ciążył obowiązek wykazania, że jednak spełnia ona przesłanki do przyznania płatności, wykazania, że wbrew twierdzeniom organu, spełnia ona definicję rolnika i nie stworzyła sztucznych warunków.
Pismem z [...] grudnia 2018 r. spółka wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ww. decyzję Dyrektora OR wnosząc o jej uchylenie, a także uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
Organowi II instancji strona zarzuciła:
I. Naruszenie prawa materialnego:
– art. 26 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach PROW na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2018 r., poz. 627, dalej jako: "ustawa PROW"), w związku z § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego PROW na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2015 r., poz. 370 ze zm., dalej jako: "rozporządzenie), poprzez uznanie, że spółka nie spełniła warunków określonych w ustawie i rozporządzeniu do przyznania płatności wobec ustalenia, iż wnioskująca spółka nie jest rolnikiem i nie posiada legitymacji do wystąpienia w charakterze rolnika uprawnionego do przyznania płatności, przy przyjęciu, że jest nim wspólnik spółki [...];
– art. 29 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz. Urz. UE L 347 z 20 grudnia 2013 r., s. 487, dalej jako: "rozporządzenie 1305/2013"), poprzez uznanie, że wnioskująca spółka nie posiada statusu rolnika, nie utrzymuje praktyk i metod rolnictwa ekologicznego, przez co nie spełnia warunków dla otrzymania wsparcia;
– art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013, poprzez uznanie, że spółka lub jej wspólnicy stworzyli sztuczne warunki dla uzyskania korzyści wynikających z sektorowego prawodawstwa rolnego oraz, iż korzyści te stoją w sprzeczności z celami systemów wsparcia, o które wnioskowała spółka;
– art. 4 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE, EUROATOM) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. U. UE L 312 z 23 grudnia 1995 r., s. 1, dalej jako: "rozporządzenie 2988/95") w związku z art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. L 25 z 28 stycznia 2011 r., s. 8, dalej jako "rozporządzenie 65/2011"), poprzez uznanie, że spółka lub jej wspólnicy stworzyli sztuczne warunki dla uzyskania korzyści wynikających z sektorowego prawodawstwa rolnego oraz, iż korzyści te stoją w sprzeczności z celami systemów wsparcia, o które wnioskowała spółka;
II. Naruszenie prawa procesowego:
– naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 6, art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej jako: "kpa") przez błędne ustalenie stanu faktycznego, polegające na przyjęciu, że spółka lub jej wspólnicy stworzyli sztuczne warunki dla uzyskania korzyści oraz niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy mogących mieć znaczenie dla przyznania płatności, głównie pominięcie oceny dowodów świadczących o realizacji przez spółki celów, dla których płatności są przyznawane.
Uzasadniając postawione organowi zarzuty strona wskazała m.in., że [...] sp. z o.o., [...]sp. z.o.o, [...]sp. z o.o. i [...]sp. z o.o. są niezależnymi od siebie podmiotami: każda ze spółek samodzielnie zarządza swoimi działkami - wykonuje prawo własności we wszystkich atrybutach, tj. do ich posiadania, używania i pobierania pożytków, a także do swobodnego rozporządzania nimi. Każda spółka odrębnie i niezależnie od pozostałych spółek zarządza swoimi gruntami, dokupuje grunty, podejmuje decyzje biznesowe, rozlicza się z kontrahentami, płaci podatki, zakupuje paliwo do maszyn rolniczych. Pomiędzy spółkami, poza osobami wspólników i prezesa zarządu w 2015 roku, nie było żadnych powiązań finansowych. Spółki nie zlecają sobie wzajemnie żadnych prac w swoich gospodarstwach, nie pożyczają środków finansowych, nie zachodzą pomiędzy nimi żadne inne, poza wyżej wspomnianymi, powiązania kapitałowe. Każda z nich ma osobny rachunek bankowy i prowadzi odrębną księgowość. Okoliczności odrębnego prowadzenia gospodarstw rolnych zostały potwierdzone w zeznaniach świadka [...] w dniu [...] czerwca 2017 r.
Działania dotyczące działek stanowiących własność spółek nie dotyczyły nigdy "sztucznego" podziału większych działek ewidencyjnych. Grunty stanowiące własność spółek nie stanowiły wcześniej współwłasności małżonków [...] i [...]. Spółki nie tworzyły między sobą żadnych umów wzajemnych, które miałyby na celu przekazywanie gruntów między sobą, nie było żadnych okoliczności faktycznych, które miałyby świadczyć o sztucznym podziale gospodarstwa oraz o subiektywnych przesłankach osoby zarządzającej spółkami do uzyskania preferencyjnych korzyści finansowych.
Strona podkreśliła, że u podstaw utworzenia w 2010 roku czterech odrębnych gospodarstw rolnych legły względy organizacyjne związane głównie z dostępnością kredytu bankowego na zakup gruntów gospodarstwa. Dodała, że spółki powstały w 2010 r. i jako realnie nowe podmioty, nie miały w 2011 r. dużej zdolności kredytowej. Oferowane ówcześnie przez banki kredyty, przy tak dużym areale obejmującym ponad 300 ha, były dla jednego podmiotu niedostępne.
Ponadto strona wskazała, że dodatkowym argumentem, na początkowym etapie prowadzenia działalności rolniczej, za powstaniem czterech odrębnych gospodarstw, przemawiała możliwość uzyskania zwolnienia od podatku rolnego. Wyjaśniła, że zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2017 r., poz. 1892 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w dacie obecnej jak i w dniu nabycia gospodarstwa, zwalnia się z podatku rolnego grunty przeznaczone na utworzenie nowego gospodarstwa rolnego lub powiększenie już istniejącego do powierzchni nieprzekraczającej 100 ha. Z uwagi na początkowe wysokie koszty działalności każda ze spółek, była zatem w oczywisty sposób zainteresowana uzyskaniem tego zwolnienia.
Zdaniem spółki, ww. okoliczności wskazują na rzeczywisty zamiar i cel, jaki przyświecał wspólnikom za powstaniem czterech odrębnych gospodarstw. W dacie powstawania spółek, tj. w 2010 roku i pierwszych czynności związanych z nabyciem gruntów przez poszczególne spółki, modulacja przyznawanych płatności nie miała jeszcze zastosowania, w tym zatem zakresie stwierdzenie zamiaru obejścia przepisów dotyczących otrzymania dopłat poprzez stwarzanie sztucznych warunków, tj. rzekomy sztuczny podział gospodarstwa rolnego na cztery części strona uznała za całkowicie niezasadne.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor OR wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skargę należało uwzględnić.
Sąd uznał, że zasadne są zarzuty skargi dotyczące naruszenia treści przepisów postępowania poprzez brak dokładnego wyjaśnienia sprawy i oceny materiału dowodowego, określonych w pkt II skargi, co nakazywało uchylenie zaskarżonej decyzji. Przede wszystkim należy wskazać, że możliwość zastosowania treści art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013, jak również art. 4 ust. 3 rozporządzenia Rady nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Euratom) w związku z uznaniem, że spółka lub jej wspólnicy stworzyli sztuczne warunki dla uzyskania korzyści wynikających z sektorowego prawodawstwa rolnego oraz, że korzyści te stoją w sprzeczności z celami systemów wsparcia, o które wnioskowała spółka, co skutkuje odmową ich przyznania, istnieje jedynie wówczas, gdy bez wątpienia w okolicznościach faktycznych sprawy organ wykaże, że do stworzenia sztucznych warunków przez zainteresowany podmiot doszło.
W ocenie sądu mimo, że organ odwołał się do okoliczności, które o stworzeniu sztucznych warunków co do zasady świadczą - w przedmiotowej sprawie za faktem tym - na tym etapie sprawy nie przemawiają.
Należy bowiem zauważyć w pierwszym rzędzie, że organ kwestionując fakt, iż skarżąca jest producentem rolnym, który może złożyć wniosek o dopłaty i ubiegać się o nie, sam do końca nie jest pewien, komu służy ten przymiot. Dokonując bowiem rozważań w zakresie posiadania gruntów, zwierząt, podejmowania wiążących decyzji co do działalności grupy i przyjmując, że skarżąca i trzy inne grupy działają w ramach jednego, dużego gospodarstwa rolnego z jednej strony wskazuje, iż prowadzone są one przez [...] z drugiej zaś strony uznaje, że nawet gdyby uznać, iż poszczególne osoby (zapewne w znaczeniu osób prawnych), rzeczywiście użytkują konkretne, deklarowane do płatności grunty, to jednak w tym przypadku za rolnika prowadzącego gospodarstwo należałoby uznać całą grupę zgłaszającą w roku 2015 wnioski odrębne czyli skarżącą, [...]sp. z o.o., [...]sp. z o.o. oraz [...]sp. z o.o. Niezależnie od tego organ uznając, że powstanie w 2010 r. 4 grup producentów w miejsce jednego organizmu gospodarczego, zostało ewidentnie dokonane w celu ominięcia przepisów modulacyjnych dotyczących możliwych płatności, zatem skarżąca i pozostałe 3 grupy sztucznie wykreowały okoliczności, które miały służyć wskazaniu ich odrębności, celem uzyskiwania określonych korzyści finansowych związanych z pobieraniem płatności – zakwestionował powody powstania grup wskazywane przez stronę.
Odnosząc się do tej kwestii należy wskazać, że skarżąca konsekwentnie podnosiła, że małżonkowie [...] nigdy nie byli przed 2010 r. (rok utworzenia spółek) współposiadaczami ani współwłaścicielami gospodarstwa rolnego, na gruntach którego powstała skarżąca i pozostałe spółki, w związku z czym nie dokonali jego podziału. Ponadto wskazywała, że gospodarstwo rolne, którego grunty kupili w 2010 r. od świadka [...] (powiększając następnie ich areały poprzez dokupowanie dodatkowych gruntów w późniejszych latach), a które stanowiło przedmiot jego własności oraz dzierżawy, nie tworzyło jednej całości. Skarżąca twierdziła, że ze względu na jego wielkość – około 300 ha gospodarstwo to było częściowo poddzierżawione przez [...] - [...]. Fakt, że ten podział gospodarstwa został podtrzymany poprzez utworzenie na wspomnianych gruntach czterech spółek, wynikał z zamiaru uzyskania kredytów bankowych, a głównie z chęci uzyskania zwolnienia od obowiązku płacenia podatku rolnego, z płacenia którego zwolnione były gospodarstwa o obszarze poniżej 100 ha. W sytuacji więc, gdy organ po kilku latach przyznawania skarżącej płatności obszarowych i płatności rolnośrodowiskowej, kwestionując w 2015 r. fakt, że jest ona samodzielnym producentem rolnym, spełniającym jedynie w sposób formalny, obowiązujące w tym zakresie wymogi, a więc wskazując na stworzenie przez skarżącą sztucznych warunków celem uzyskania dopłat, miał obowiązek wykazać, że taki zamiar przyświecał skarżącej i pozostałym spółkom w tym właśnie czasie. Organ powinien więc, odwołując się do ówcześnie obowiązujących przepisów prawa w zakresie rzeczywiście wnioskowanych przez skarżącą płatności, wskazać w odniesieniu do jakich płatności fakt istnienia 4 spółek miał znaczenie i może świadczyć, że skarżąca i pozostałe spółki chciały ominąć kwestie związane z modulacją i degresywnością składek. Sąd wskazuje przy tym w tym miejscu, że podziela stanowisko organu, iż w sytuacji, gdyby w odniesieniu do określonych płatności, o jakie występowała strona obowiązywały stawki degresywne, fakt, że nie obowiązywały one w odniesieniu do płatności bezpośrednich, nie ma znaczenia dla obowiązku organu odmówienia przyznania stronie również płatności bezpośrednich.
Powinność organu wykazania stworzenia przez stronę sztucznych warunków wynika bowiem z tego, że organ dokonując tego rodzaju oceny w konkretnych okolicznościach sprawy, jest obowiązany wykazać, na co sam wskazał w zaskarżonej decyzji, że doszło do łącznego wystąpienia elementu obiektywnego (ogółu obiektywnych okoliczności, z których wynika, że pomimo formalnego poszanowania przesłanek przewidzianych w stosownych uregulowaniach, cel realizowany przez te uregulowania nie został osiągnięty) i subiektywnego (wola uzyskania korzyści wynikającej z uregulowań Unii Europejskiej poprzez sztuczne stworzenie wymaganych dla jej uzyskania przesłanek). Na konieczność łącznego wykazania istnienia przesłanki obiektywnej i subiektywnej wskazywał Trybunał Sprawiedliwości w sprawie o sygn. akt C 434/12 ze skargi [...] przeciwko [...] na [...]. W wyroku tym TSUE dokonał wykładni pojęcia "stworzenie sztucznych warunków do uzyskania płatności" i wyraził pogląd, że artykuł 4 ust. 8 rozporządzenia 65/2011 ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich, należy interpretować w ten sposób, że przesłanki stosowania tego przepisu wymagają istnienia elementu obiektywnego i elementu subiektywnego. W ramach pierwszego z tych elementów do sądu odsyłającego należy rozważenie obiektywnych okoliczności danego przypadku pozwalających na stwierdzenie, że nie może zostać osiągnięty cel zamierzony przez system wsparcia Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW). W ramach drugiego elementu (subiektywnego) do sądu odsyłającego należy rozważenie obiektywnych dowodów pozwalających na stwierdzenie, że poprzez sztuczne stworzenie warunków wymaganych do otrzymania płatności z systemu wsparcia EFRROW ubiegający się o taką płatność zamierzał wyłącznie uzyskać korzyść sprzeczną z celami tego systemu. W tym względzie sąd odsyłający może oprzeć się nie tylko na elementach takich jak więzi prawna, ekonomiczna lub personalna pomiędzy osobami zaangażowanymi w podobne projekty inwestycyjne, lecz także na wskazówkach świadczących o istnieniu zamierzonej koordynacji pomiędzy tymi osobami.
Zdaniem Trybunału Sprawiedliwości wniosek o płatność nie może zostać oddalony jedynie na tej podstawie, że projekt inwestycyjny, ubiegający się o skorzystanie z pomocy w ramach tego systemu, nie wykazuje niezależności funkcjonalnej lub że istnieje więź prawna między ubiegającymi się o taką pomoc, jednak przy braku uwzględnienia innych elementów obiektywnych rozpatrywanego przypadku.
W związku z powyższym wyrokiem TSUE należy wskazać, że jakkolwiek odnosił się on do treści art. 4 ust. 8 rozporządzenia 65/2011, to jednak ze względu na zbieżność z treścią art. 60 rozporządzenia 1306/2013 pozostaje on w dalszym ciągu aktualny oraz ma pełne zastosowanie w przedmiotowej sprawie.
Tak więc mając na względzie okoliczności faktyczne sprawy i mając na uwadze przedstawiony wyżej wyrok Trybunału Sprawiedliwości sąd rozpoznający sprawę stwierdza, że organ nie wykazał w sposób niewątpliwy, iż zaistniały łącznie obydwie przesłanki, poprzez które można ocenić zaistnienie sztucznych warunków, w szczególności wątpliwości budzi zaistnienie elementu subiektywnego poprzez wskazanie obiektywnych okoliczności pozwalających na przyjęcie, że skarżąca spółka tak jak i pozostałe trzy spółki powstała wyłącznie po to, ażeby uzyskać korzyść sprzeczną z celami systemu wsparcia.
Rozważając przedmiotową kwestię należy wskazać, że organ kwestionując płatności dla skarżącej za 2015 r. w związku ze stworzeniem przez nią sztucznych warunków, powiązał to z ominięciem prawa związanego z modulacją płatności m.in. ONW i ekologicznej. Organ uzyskiwanie płatności wyższej niż należna w odniesieniu do płatności ONW upatrywał w fakcie, że w odniesieniu do pomocy z tego tytułu do powierzchni powyżej 75 ha nie przyznaje się płatności. Jeśli zaś chodzi o płatność ekologiczną, to organ odwołując się w zaskarżonej decyzji do treści § 15 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 13 marca 2015 r. wskazał, że płatność ta jest zróżnicowana i zależy od wielkości zgłaszanej do niej powierzchni gruntów rolnych, przy czym za powierzchnię powyżej 100 ha przyznaje się jedynie 60% stawki płatności.
Organ wskazywał także, że istnienie 4 producentów rolnych w miejsce jednego powoduje, że spółki, w tym skarżąca, omija ograniczenia wynikające z treści art. 14 ust. 3 i 4 oraz art. 16 ust. 3 i 4 ustawy z 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. 2017 r. poz. 278), ponieważ płatność dodatkowa (redystrybucyjna) o jakiej jest mowa w art. 14 ustawy przysługuje łącznie do 27 ha, zaś płatność do bydła o jakiej jest mowa w art. 16 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przysługuje maksymalnie do 30 sztuk bydła. W tym stanie rzeczy jest oczywiste, że jeśli każda spółka ma prawo do płatności dodatkowej i do płatności do bydła otrzymują one pomoc przewyższającą maksymalne wielkości płatności.
Biorąc pod uwagę wskazaną powyżej argumentację organu i zgadzając się z nim, że obowiązujące przepisy prawa ograniczają w przypadku niektórych płatności wysokość płatności, co powoduje, że wielość utworzonych podmiotów w miejsce jednego pozwala na uzyskanie zwiększonych kwot płatności, należy jednak ponownie podkreślić, że organ ma obowiązek bezsprzecznie wykazać, że wyłącznie chęć otrzymywania nienależnych płatności legła u podstaw powstania określonych podmiotów, w tym wypadku skarżącej i pozostałych spółek.
Sąd zauważa w związku z tym, że jeśli chodzi o płatność ONW to w odniesieniu do 2015 r., rozważania organu są czysto teoretyczne, ponieważ jak wynika z akt administracyjnych, skarżąca (a także de facto pozostałe 3 podmioty) nie złożyła w tym zakresie wniosku, co wynika z jego treści. Nadto na rozprawie [...] kwietnia 2019 r. (patrz protokół rozprawy dotyczący spółki [...]) pełnomocnik skarżącej oświadczył, że żadna ze spółek w tym skarżąca, nie ubiegała się od czasu zarejestrowania jako producent rolny o płatności ONW – co oczywiście jest do sprawdzenia przez organ. Jeśli chodzi o płatność ekologiczną organ przyjął za stroną, że działalność rolnicza wszystkich spółek od 2015 r. koncentruje się na uprawie traw ekologicznych i konwencjonalnej hodowli bydła. Organ odnosząc się do twierdzeń strony, że zakup bydła podyktowany był wypełnieniem przez stronę obowiązków nałożonych w obowiązującym od 2015 r. nowym PROW 2014-2020, ponieważ w przepisach pojawił się wymóg posiadania zwierząt w odpowiedniej obsadzie (0,3 DJP/ha), a zatem była ona zmuszona zakupić zwierzęta, tak aby spełnić wymogi pakietu nr 5 i 11 (uprawy paszowe) stwierdził, że wiadomym mu jest z urzędu, że skarżąca, przystąpiła do programu rolnośrodowiskowego w ramach PROW 2007-2013 w roku 2012, deklarując do płatności w ramach wariantu 2. Rolnictwo ekologiczne - powierzchnię gruntów wynoszącą 83,81 ha. W 2013 złożyła wniosek na kontynuację podjętego zobowiązania na tę powierzchnię. Wskazał, że w 2015 spółka złożyła wniosek o przyznanie płatności ekologicznej w ramach PROW na lata 2014-2020, zmieniając zobowiązanie - strona rozpoczęła realizację zobowiązania w nowym okresie programowania. Organ zgodził się ze stroną, że aby uzyskać płatność ekologiczną w ramach wariantu 5 i 11 w nowym okresie programowania, tj. PROW 2014-2020 musiała spełnić jego wymogi. Jednakże, zdaniem organu strona miała możliwość kontynuowania zobowiązania podjętego w roku 2012, na podstawie przepisów rozporządzenia MRiRW z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013 r., poz. 361, ze zm.). Mogła ona na dotychczasowych zasadach wnioskować o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej w ramach wariantu 2. Rolnictwo ekologiczne, gdyż podjęła 5-letnie zobowiązanie. Nie istnieje żaden przepis nakazujący beneficjentowi zamiany podjętego zobowiązania rolnośrodowiskowego na zobowiązanie realizowane na nowych zasadach określonych w ramach PROW 2014-2020, np. w rozporządzeniu MRiRW z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2015, poz. 370 z późn. zm.). Zmiana podjętego zobowiązania z PROW 2007-2013 na nowe zobowiązanie w ramach PROW 2014-2020, była świadomą i dobrowolną decyzją podjętą przez stronę. Chcąc jednak realizować zobowiązanie podjęte w ramach PROW 2014-2020 musiała spełnić wymagania określone w rozporządzeniu, aby móc uzyskać płatność ekologiczną do zadeklarowanych gruntów rolnych. W tym celu strona dokonała zakupu zwierząt gospodarskich, gdyż nie spełniłaby podstawowego wymogu utrzymywania minimalnej obsady zwierząt.
Oceniając stanowisko przedstawione przez organ powyżej należy wskazać, że w skardze do sądu skarżąca wbrew stanowisku organu stwierdziła, iż zobowiązanie rolnośrodowiskowe, które przejęła w 2012 r., od [...], było rozpoczęte w 2009 r. i zakończyło się [...] marca 2014 r. i spółka w 2014 r. nie przystąpiła do żadnego nowego programu ani też nie podjęła żadnego nowego zobowiązania. Nadto, zdaniem strony rok 2014 r. był rokiem przejściowym w obowiązywaniu programów PROW, w którym spółka zrezygnowała z podejmowania nowego zobowiązania rolno środowiskowego i do nowego programu przystąpiła dopiero w 2015 r. W tymże roku 2015, z uwagi na przewidzianą przez prawodawstwo zachętę do rozwoju produkcji w zakresie hodowli zwierząt, spółka podjęła decyzję o zmianie modelu biznesowego i rozszerzeniu działalności o hodowlę zwierząt i jednocześnie podjęła całkowicie nowe zobowiązanie w zakresie uprawy w pakiecie 5 co do 89,32 ha. Zatem, zdaniem spółki, strona nie zmodyfikowała swojego starego zobowiązania, gdyż takie wygasło ale podjęła całkowicie nowe.
Sąd zauważa w zakresie przedstawionych powyżej twierdzeń strony, że jeśli chodzi o zobowiązanie rolnośrodowiskowe przejęte w 2012 r., to strona w żadnym razie nie mogła go kontynuować, jeśli faktycznie zostało ono rozpoczęte w 2009 r., ponieważ w świetle § 47 rozporządzenia MRiRW z 13 marca 2013 r. (Dz.U. 2013 poz. 361) rolnicy realizujący zobowiązanie rolnośrodowiskowe podjęte w 2009 r. na podstawie rozporządzenia, o którym mowa w § 58, realizują to zobowiązanie w ostatnim roku od dnia [...] marca 2013 r. do ostatniego dnia lutego 2014 r. Niezależnie od tego sąd stwierdza, że skarżąca spółka tak jak i pozostałe, w momencie zawiązania miały zamiar realizować też inne cele np. w ramach obrotu nieruchomościami, z czego ostatecznie zrezygnowały koncentrując się od 2011 r. na działalności rolniczej. Każda ze spółek dopiero w 2012 r. przejęła od innych podmiotów zobowiązanie rolnośrodowiskowe, za które bez przeszkód otrzymywała należne płatności, a od 2015 r. prowadziła działanie - Rolnictwo ekologiczne w zwiększonym rozmiarze. W ocenie sądu w świetle powyższych faktów organ nie wykazał, że w dacie powstania spółek ich celem było stworzenie warunków do otrzymywania wyższych dopłat. Zauważyć należy, że spółki rozwijały się, dokupowały grunty, występowały o płatności bezpośrednie, podjęły nowe zobowiązania (od 2012 r., przy czym była to kontynuacja zobowiązań innych podmiotów). Nie można w związku z tym w chwili obecnej czynić im zarzutu, że jedynym celem ich powstania, była chęć otrzymywania dopłat. Należy też zwrócić uwagę, że skoro od 2015 r. obowiązują płatność dodatkowa i do bydła w kształcie wynikającym z treści przepisów ustawy z 5 lutego 2015 r. o płatnościach bezpośrednich to okoliczność ta nie powinna być odczytywana na niekorzyść spółki. Nadto sąd wskazuje, że organ nie wyjaśnił dokładnie okoliczności powstania skarżącej i pozostałych spółek, a skupił się na kwestii posiadanych przez małżonków [...] udziałów w spółkach, adresach spółek, kwestii zarządzania nimi, wykonywania prac polowych przez określone osoby, czy posiadanego majątku. Tym samym stwierdzić trzeba, że organ nie odniósł się wystarczająco do podnoszonych przez skarżącą okoliczności odrębności spółek, w tym majątkowej, posiadania przez skarżącą od początku powstania własnych budynków gospodarczych, braku przepływów finansowych między spółkami, odrębnego księgowania, kupowania paliwa itp., co ma dowodzić samodzielności ich działania i odrębności.
Sąd zwraca także uwagę na to, że zarzucając spółce stworzenie wraz z innymi spółkami sztucznych warunków celem uzyskania płatności, nie przydał koniecznego znaczenia okoliczności, że skarżąca otrzymała wnioskowane płatności za 2016 r., co jest w świetle twierdzeń organu dotyczących płatności za 2015 r. całkowicie niezrozumiałe i co dowodzi naruszenia treści art. 8 i 11 kpa. Nie można zgodzić się w tej kwestii ze stanowiskiem organu, że problem płatności za 2016 r. nie ma znaczenia dla kwestii odmowy przyznania płatności za 2015 r. Stanowisko to byłoby możliwe do przyjęcia, gdyby doszło do przyznania płatności np. za 2015 r., a w 2016 r. organ uznałby, na skutek kontroli, czy dodatkowych okoliczności, że poprzednia ocena dotycząca spółki była błędna. W sytuacji jednak gdy w przedmiotowej sprawie organ stwierdza, że spółka w istocie nie jest posiadaczem gruntów, a co za tym idzie nie jest producentem rolnym, jak również zarzuca jej stworzenie wraz z innymi spółkami sztucznych warunków celem uzyskiwania nienależnych płatności, takie stanowisko w przypadku przyznania płatności za następny rok, nie jest, w świetle okoliczności faktycznych sprawy możliwe do zaakceptowania.
Mając powyższe okoliczności na uwadze sąd stwierdza, że w świetle dotychczas ustalonego stanu faktycznego, brak jest podstaw do uznania, że zgromadzony materiał dowodowy pozwalał na zastosowanie w przedmiotowej sprawie treści przepisów prawa materialnego wskazanych w zarzutach skargi w pkt. I.
W tym stanie rzeczy przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ weźmie pod rozwagę powyższe rozważania i wskazania sądu i uzupełni materiał dowodowy w zakresie okoliczności związanych z powstaniem spółek, rozważy go w świetle składanych przez spółkę wniosków o płatność i obowiązujących wówczas przepisów prawa dotyczących wnioskowanych płatności i dopiero wówczas podejmie stosowne rozstrzygnięcie.
Uznając zatem w świetle powyższych okoliczności, że skarga jest uzasadniona, sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 ppsa i w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tj. Dz.U. z 2018 r., poz. 265). Na łączną kwotę 680 zł składają się: stały wpis sądowy w wysokości 200 zł, koszty zastępstwa procesowego w wysokości 480 zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło