V SA/Wa 2002/09
WyrokWSA w Warszawie2010-03-11
Skład orzekający: Małgorzata Dałkowska – Szary, Izabella Janson, Joanna Zabłocka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy cudzoziemiec może prowadzić działalność gospodarczą w formie spółki jawnej i na tej podstawie uzyskać zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony w Polsce?Ratio decidendi
Cudzoziemiec nie może prowadzić działalności gospodarczej w formie spółki jawnej, jeśli nie posiada zezwolenia na osiedlenie się lub innego statusu uprawniającego do takiej działalności. Wobec braku umowy międzynarodowej przewidującej inaczej, prowadzenie działalności gospodarczej w formie spółki jawnej przez cudzoziemca bez odpowiedniego zezwolenia jest nielegalne i uzasadnia odmowę udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony.Stan faktyczny
B. S., obywatel Ukrainy, złożył wniosek o zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony w Polsce, uzasadniając to prowadzeniem działalności gospodarczej w formie spółki jawnej. Wojewoda odmówił udzielenia zezwolenia, wskazując, że cudzoziemiec nie może prowadzić działalności gospodarczej w formie spółki jawnej bez odpowiednich zezwoleń. Organ odwoławczy utrzymał decyzję w mocy, powołując się na brak umowy międzynarodowej umożliwiającej prowadzenie takiej działalności. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając błędną wykładnię przepisów dotyczących prowadzenia działalności gospodarczej przez cudzoziemców.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Małgorzata Dałkowska – Szary, Sędzia WSA - Izabella Janson (spr.), Sędzia WSA - Joanna Zabłocka, Protokolant - Monika Włochińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 marca 2010 r. sprawy ze skargi B. S. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia ... września 2009 r. nr ... w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony; oddala skargę.
Wnioskiem z 5 stycznia 2009 r. B. S. - obywatel ... - zwrócił się do Wojewody ... o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, uzasadniając go chęcią kontynuowania działalności gospodarczej w ramach firmy "..." Sp. j.
Decyzją z ... maja 2009 r. nr ... Wojewoda ... odmówił obywatelowi ... udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Uzasadniając swe rozstrzygniecie organ wskazał, iż działalność prowadzona w formie spółki jawnej przez cudzoziemca, który nie posiada zezwolenia na osiedlenie się, zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego WE, zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony udzielone w związku z okolicznością, o której mowa w art. 53 ust. 1 pkt 7, 13 i 14 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach, zgodę na pobyt tolerowany, status uchodźcy nadany w RP lub korzystać z ochrony czasowej na terytorium Polski jest niedozwolone.
Po przeprowadzeniu postępowania zainicjowanego odwołaniem złożonym od powyższej decyzji Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z ... września 2009 r. nr ... utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy powtórzył argumentację organu pierwszej instancji. Wskazał także, że w dniu ... lipca 2009 r. wystąpił do Departamentu Regulacji Gospodarczych Ministerstwa Gospodarki z prośbą o udzielenie informacji, czy cudzoziemiec, który uzyskał wpis działalności gospodarczej w formie spółki jawnej na podstawie poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. – Prawo działalności gospodarczej [Dz.U. Nr 101 poz. 1178 z późn. zm.] może prowadzić działalność gospodarczą na terytorium Polski na podstawie powyższego wpisu.
Z odpowiedzi uzyskanej w dniu 4 sierpnia 2009 r. wynika, że na podstawie art. 6 ust. 1 powyższej ustawy - Prawo działalności gospodarczej cudzoziemcy posiadający zezwolenie na osiedlenie się, zgodę na pobyt tolerowany, status uchodźcy nadany w Rzeczypospolitej Polskiej lub korzystający z ochrony czasowej na jej terytorium mogli korzystać w zakresie podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z takich samych praw jak obywatele polscy, natomiast stosownie do normy zawartej w ust, 2, na zasadzie wzajemności, o ile umowy międzynarodowe ratyfikowane przez Polskę nie stanowiły inaczej, osoby zagraniczne mogły na terytorium Polski podejmować i wykonywać działalność gospodarczą na takich samych zasadach, jak przedsiębiorcy mający miejsce pobytu stałego lub siedzibę w Polsce.
W przypadku braku zasady wzajemności, osoby zagraniczne dla podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej mogły tworzyć wyłącznie spółki komandytowe, spółki z ograniczona odpowiedzialnością i spółki akcyjne, a także przystępować do takich spółek oraz obejmować bądź nabywać ich udziały i akcje (art. 6 ust. 3).
Wobec powyższego wpis do ewidencji działalności gospodarczej w gminie osoby zagranicznej pod rządami w/w ustawy mógł zostać dokonany m. in. po przedłożeniu zaświadczenia o istnieniu zasady wzajemności, natomiast do rejestru przedsiębiorców w KRS obywatel ... mógł zostać wpisany jako wspólnik spółek wymienionych w art. 6 ust 3 ustawy.
W związku z powyższymi ustaleniami organ stwierdził, że wnioskodawca został wpisany do rejestru przedsiębiorców niezgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami prawa (brak możliwości wykonywania działalności gospodarczej przez osoby zagraniczne w ramach spółki jawnej).
Ponadto także aktualnie w stosunku do obywateli państw, którzy nie są osobami zagranicznymi z państw członkowskich UE, państw członkowskich Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA)- stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym oraz państw niebędącymi stronami umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, które mogą korzystać ze swobody przedsiębiorczości na podstawie umów zawartych przez te państwa ze Wspólnotą Europejską i Jej państwami członkowskimi; oraz nie posiadają statusu, o którym mowa w art. 13 ust. 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, ma zastosowanie przepis art. 13 ust, 3 tej ustawy, tj, mogą oni podjąć i wykonywać działalność gospodarczą w Polsce jedynie w formie spółki komandytowej, spółki komandytowo-akcyjnej, spółki z o.o, i spółki akcyjnej, a także mogą przystępować do takich spółek jako strona oraz obejmować bądź nabywać ich udziały lub akcje, o ile umowy międzynarodowe nie stanowią inaczej.
Nie bez znaczenia w ocenie organu odwoławczego w powyższej sprawie jest również fakt, że nie ma umowy międzynarodowej między Rzecząpospolitą Polską a ..., która w sposób odmienny niż w/w ustawa regulowałaby podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący wniósł o uchylenie decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, zarzucając jej naruszenie art. 57 ust. 1 pkt 1, art. 53 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 6 ust. 2 i ust. 3 ustawy Prawo działalności gospodarczej. W uzasadnieniu skargi podniósł, że w myśl obowiązującego w dacie rejestracji spółki art. 6 ust. 3 Prawa działalności gospodarczej dopiero w przypadku braku zasady wzajemności osoby zagraniczne dla podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej na terytorium RP mogły tworzyć wyłącznie spółki komandytowe, spółki z o.o. i spółki akcyjne, a także przystępować do takich spółek oraz obejmować bądź nabywać ich udziały i akcje. Zasada wzajemności wynikała bezpośrednio z ustawy, zatem cudzoziemiec nie był obowiązany wykazać zaświadczeniem istnienia zasady wzajemności.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Uprawnienia Sądu określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych [Dz.U. Nr 153, poz. 1269] oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.], dalej: p.p.s.a. sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Kierując się tymi przesłankami i badając zaskarżoną decyzję w granicach określonych przepisami powołanych wyżej ustaw, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 57 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, cudzoziemcowi odmawia się udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, jeżeli nie spełnia wymogów, o których mowa w art. 53 tej ustawy.
W myśl art. 53 ust. 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach, zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony udziela się cudzoziemcowi, który prowadzi działalność gospodarczą na podstawie przepisów obowiązujących w tym zakresie w Rzeczypospolitej Polskiej, korzystną dla gospodarki narodowej, a w szczególności przyczyniającą się do wzrostu inwestycji, transferu technologii, wprowadzania korzystnych innowacji lub tworzenia nowych miejsc pracy.
W przedmiotowej sprawie skarżący prowadzi działalność gospodarczą w formie spółki jawnej, zarejestrowanej przed wejściem w życie ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej [tj. z 2007 r., Nr 155 poz. 905 z późn. zm.]. Ustawa obowiązująca w dacie wpisu spółki do rejestru – Prawo działalności gospodarczej – w art. 6 ust. 1 przewidywała, że cudzoziemcy posiadający zezwolenie na osiedlenie się, zgodę na pobyt tolerowany, status uchodźcy nadany w Rzeczypospolitej Polskiej lub korzystający z ochrony czasowej na jej terytorium mogli korzystać w zakresie podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z takich samych praw jak obywatele polscy, natomiast stosownie do normy zawartej w ust, 2, na zasadzie wzajemności, o ile umowy międzynarodowe ratyfikowane przez Polskę nie stanowiły inaczej, osoby zagraniczne mogły na terytorium Polski podejmować i wykonywać działalność gospodarczą na takich samych zasadach, jak przedsiębiorcy mający miejsce pobytu stałego lub siedzibę w Polsce. W przypadku braku zasady wzajemności, osoby zagraniczne dla podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej mogły tworzyć wyłącznie spółki komandytowe, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością i spółki akcyjne, a także przystępować do takich spółek oraz obejmować bądź nabywać ich udziały i akcje (art. 6 ust. 3).
Wobec braku zatem możliwości wykonywania działalności gospodarczej przez osoby zagraniczne w ramach spółki jawnej oraz braku umowy międzynarodowej między Rzeczpospolitą a Ukrainą, (która odmiennie niż ustawa regulowałaby podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej) należy stwierdzić, że prowadzenie opisanej działalności przez skarżącego jest nielegalne, co musiało skutkować odmową wydania przedmiotowego zezwolenia.
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa. W niniejszej sprawie, po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego i zebraniu materiału dowodowego, decyzje wydane zostały przez organy administracji w dwóch instancjach, na podstawie ich samodzielnych ocen materiału dowodowego. Rozstrzygnięcia w sprawie oparte zostały na prawidłowo zebranym materiale dowodowym, który uzasadnia oceny orzekających w sprawie organów. Strona w toku postępowania miała zapewniony czynny udział w każdym jego stadium i korzystała ze swoich uprawnień. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców w sposób bezpośredni odniósł się również do twierdzeń odwołującej się strony. Zaskarżona decyzja zawiera także wskazanie podstawy prawnej, która jest szczegółowo uzasadniona. W ocenie Sądu organy zebrały w sposób prawidłowy materiał dowodowy, dokonały jego oceny i wydały rozstrzygnięcia w sprawie, wskazując fakty, które uznały za udowodnione, dowody, którym dano wiarę, jak również przyczyny, dla których innym dowodom odmówiono wiarygodności, w związku z czym zarzuty skarżącego uznać należy za oczywiście bezzasadne.
Słusznie również organ odwoławczy wskazał, że decyzje w niniejszej sprawie miały charakter związany, co oznacza, że inna treść rozstrzygnięcia w bieżącym stanie faktycznym musiałaby skutkować jego wyeliminowaniem z obrotu prawnego.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
-----------------------
1
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło