V SA/Wa 2007/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Ewa Wrzesińska-Jóźków, Sędzia WSA - Mirosława Pindelska (spr.), Sędzia WSA - Michał Sowiński, Protokolant ref. staż. - Tomasz Godlewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 marca 2011r. sprawy ze skargi "E." T. i W. Sp. jawna na rozstrzygnięcie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ... kwietnia 2010 r. nr ... w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych. oddala skargę Wnioskiem z ... maja 2009 r. "E." S.C. M. B., T. T., J. T. (zwana dalej: skarżącą) wystąpiła do M. Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. (zwanej dalej: ARiMR) o przyznanie pomocy w ramach działania 312 "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Rozpatrując powyższy wniosek ARiMR pismem z ... kwietnia 2010 r. (znak ...) poinformowała skarżącą o odmowie przyznania pomocy finansowej z uwagi na zaistnienie okoliczności określonych w § 24 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 17 lipca 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 139 poz. 883 ze zm.) tj. zmianę formy prawnej ze spółki cywilnej na spółkę jawną pn. "E." T. i Wspólnicy Sp. jawna. Uzasadniając odmowę przyznania wnioskowanej pomocy ARiMR przytaczając treść § 24 ust. 1 powyższego rozporządzenia wyjaśniła, że cyt. "W razie (...) przekształcenia wnioskodawcy lub innego zdarzenia prawnego, w których w wyniku zaistnieje następstwo prawne (...), następca prawny wnioskodawcy (...) nie może wstąpić do toczącego się postępowania na miejsce wnioskodawcy". Po rozpatrzeniu wezwania do usunięcia naruszenia prawa, ARiMR pismem z ... czerwca 2010 r. nr ... (znak ...) poinformowała skarżącą o negatywnym rozpatrzeniu wezwania do usunięcia naruszenia prawa. W jego uzasadnieniu wyjaśniono, iż uzasadnienie faktyczne i prawne odmowy przyznania pomocy, zawarte w piśmie ARiMR z dnia ... kwietnia 2010 r., jednoznacznie przedstawia przesłankę nieprzyznania pomocy, którą jest zmiana, w toku postępowania w sprawie przyznania pomocy, formy prawnej przedsiębiorstwa ze spółki cywilnej na spółkę jawną. W skardze na rozstrzygnięcie ARiMR z ... kwietnia 2010 r. (znak ... skarżąca wniosła o: - uchylenie w całości zaskarżonego rozstrzygnięcia; - dopuszczenie dowodów powołanych w uzasadnieniu skargi, z uwagi na to, iż są one istotne dla wykazania interesu prawnego skarżącej, a dopuszczenie wskazanych dowodów nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie; - rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym; - zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, zarzucając ARiMR naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie tj. - art. 24 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 lipca 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania (...) poprzez zadecydowanie, iż skarżąca jako następca prawny wnioskodawcy nie może wstąpić do toczącego się postępowania o przyznanie pomocy na miejsce wnioskodawcy, pomimo tego, iż wstąpienie skarżącej nie byłoby sprzeczne z istotą działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw"; - art. 24 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 lipca 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania (...) poprzez brak uzasadnienia (wyjaśnienia) z jakich powodów (przyczyn) wstąpienie przez skarżącą w miejsce wnioskodawcy do toczącego się postępowania nie może nastąpić ze względu na istotę działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw"; - art. 92 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. poprzez zaniechanie uregulowania w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 lipca 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania (...) działań i przypadków, w których następca prawny wnioskodawcy może, na swój wniosek, wstąpić do toczącego się ustępowania na miejsce wnioskodawcy oraz warunków i trybu wstąpienia do tego postępowania, pomimo ustawowego upoważnienia Ministra właściwego do spraw rozwoju wsi do określenia takowych działań i przypadków w art. 29 ust. 1 lit. d ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427). Rozwijając zarzuty o charakterze merytorycznym skarżącą dodała, iż przekształcenie jej poprzednika prawnego, w trakcie trwania postępowania o przyznanie pomocy ze spółki cywilnej w spółkę jawną – ze względu na istotę działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" – nie mogło skutkować uniemożliwieniem wstąpienia jej przekształconego podmiotu, którym dalej jest skarżąca, do toczącego się postępowania. Nie sposób bowiem przyjąć aby przekształcenie spółki cywilnej w spółkę jawną sprzeciwiało się istocie działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw" i uniemożliwiało przekształconemu podmiotowi przyznanie pomocy, przy jednoczesnym spełnianiu przez niego wszystkich pozostałych kryteriów do jej przyznania, które skarżąca spełniała przed przekształceniem. Dalej zaznaczyła, iż pomimo zmiany formy prawnej na spółkę jawną nie zmieniła się jej kategoria zaszeregowania w ramach którego prowadził działalność gospodarczą, gdyż przekształcenie nie skutkowało zwiększeniem zatrudnienia powyżej 10 pracowników, czy zwiększeniem obrotów rocznych powyżej ... mln Euro. Tym samym, w ocenie skarżącej, przekształcenie się podmiotu na etapie kiedy jest już beneficjentem przyznanej pomocy nie jest sprzeczne z istotą działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw". Skarżąca zwróciła nadto uwagę, iż ARiMR w toku postępowania administracyjnego swoje pisma w przedmiocie odmowy przyznania pomocy i w przedmiocie rozpatrzenia wezwania do naruszenia prawa, kierowała do nieistniejącego już podmiotu "E." S.C. M. B., T. T., J. T. pomimo poinformowania organu o zmianie formy prawnej podmiotu i aktualnej nazwy. W odpowiedzi na skargę pełnomocnik organu wniósł o jej oddalenie wskazując, iż w toku postępowania w przedmiotowej sprawie, nie naruszono ani przepisów prawa materialnego, ani przepisów postępowania. W związku z zawartym w skardze wnioskiem o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym oraz brakiem ustosunkowania się do wniosku w odpowiedzi na skargę, zarządzeniem Przewodniczącego z ... sierpnia 2010 r., zwrócono się do pełnomocnika organu z zapytaniem, czy żąda przeprowadzenia rozprawy, w odpowiedzi na które pismem z dnia 6 września 2010 r., pełnomocnik organu wniósł o przeprowadzenie rozprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. nr 153, poz. 1269 ) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej – p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem i to na dzień wydania decyzji. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi jego uchylenie. Rozważając w tym kontekście argumenty przedstawione w skardze, stwierdzić należy, że są one bezzasadne. Przede wszystkim podnieść należy, że nie ma sporu między stronami co do ustaleń faktycznych dokonanych w sprawie. Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie pomocy w dniu ... maja 2009r. Działała wówczas w formie spółki cywilnej. W toku rozpatrywania tegoż wniosku skarżąca podjęła w dniu ... stycznia 2010r. uchwałę w trybie art. 26 § 4 kodeksu spółek handlowych z dnia 15 września 2000r. (Dz. U. nr 94 poz. 1037 ze zm.) o przekształceniu spółki cywilnej w spółkę jawną (k. ... akt administracyjnych). Rejestracja spółki jawnej w Krajowym Rejestrze Sądowym nastąpiła ... lutego 2010 r. (dowód odpis ... k. ... akt adm.). Jest to data (..02.2010r.) powstania spółki jawnej w myśl art. 26 § 9 ksh. Wniosek o przyznanie dofinansowania z ...05.2009r. zawierał braki wymienione w wezwaniu organu do ich usunięcia z dnia ... marca 2010r. W odpowiedzi na to wezwanie skarżąca pismem z dnia ... kwietnia 2010r. powiadomiła organ o zmianie przekształcenia formy prawnej spółki. Informacja o odmowie przyznania pomocy finansowej została zawarta w piśmie z dnia ... kwietnia 2010r. Zatem przekształcenie spółki nastąpiło na etapie rozpoznawania wniosku o przyznanie pomocy finansowej, gdzie skarżąca miała status wnioskodawcy, a nie na etapie wniosku o płatność, gdzie mamy do czynienia z beneficjentem pomocy przyznanej na podstawie zawartej umowy. Są to dwa różne etapy postępowania przewidziane zarówno ustawą o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich z dnia 7 marca 2007r. (Dz. U. 64 poz. 427 ze zm.), jak i przepisami wykonawczymi do niej, tj. rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 lipca 2008r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej w ramach działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiortsw" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Przekształcenie spółki miało charakter dobrowolny. Sam fakt przekształcenia formy prawnej powoduje w świetle art. 25 ust 1 w/w ustawy oraz § 24 w/w rozporządzenia, że przekształcona spółka (spółka jawna) jest następcą prawnym wnioskodawcy. W przepisie art. 25 ust 1 ustawy z 7 marca 2007r. ustawodawca przewidział w sprawach dotyczących przyznania pomocy możliwość wstąpienia w miejsce wnioskodawcy, jeżeli nie sprzeciwia się to zarówno określonym przepisom prawa unijnego, jak i istocie i celowi działania, w ramach którego ma być przyznana pomoc. Zatem ustawodawca redagując tak przepis zaznaczył w nim istnienie uznaniowości co do tej okoliczności. Zaś w art. 29 ust 1 pkt 1 litera d tej ustawy ustawodawca zawarł delegację dla Ministra właściwego do spraw rozwoju wsi do wydania przepisów wykonawczych – rozporządzenia, w którym m. in. określi on działania i przypadki, w których następca prawny wnioskodawcy może wstąpić na swój wniosek, w miejsce wnioskodawcy. Uprawnienie Ministra do określenia tych przypadków musiało uwzględniać zapewnienie prawidłowej realizacji programu oraz specyfikę poszczególnych działań. Podkreślić należy, że delegacja odnosi się do wszystkich działań przewidzianych przedmiotową ustawą, a jest ich zgodnie z art. 5 ust 1 aż dwadzieścia trzy, w tym tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw (pkt 18). Zatem zapis w art. 29 ust 1 pkt 1 ustawy mówiący o określeniu przez Ministra "działań i przypadków" z możliwością następstwa prawnego wnioskodawcy jest zapisem tak sformułowanym, że daje umocowanemu prawo wyboru, które to działania i jakie przewidziane w nim przypadki będą miały możliwość w/w następstwa prawnego. Oczywiście ten wybór ograniczony jest celem jakim jest zapewnienie prawidłowej realizacji programu oraz okolicznościami związanymi ze specyfiką poszczególnych działań. Nie mniej jednak pozostaje on zapisem umożliwiającym Ministrowi dokonanie wyboru przy tworzeniu przepisów wykonawczych. W żadnym razie nie można stwierdzić, że w/w zapis prawny zawarty w ustawie określa obowiązek uregulowania przypadków, w których będzie uwzględnione omawiane następstwo prawne, w każdym z działań przewidzianych ustawą. Takiej interpretacji przeczy zapis, iż Minister w szczególności określi "działania i przypadki", w których następca prawny wstąpi w miejsce wnioskodawcy. W ramach tej delegacji zostało wydane rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 lipca 2008r. i wbrew twierdzeniom skarżącej nie narusza ono ani uprawnienia art. 29 ustawy, ani art. 92 Konstytucji. Rozporządzenie przewiduje w § 24, iż w przypadku działania, w ramach którego skarżąca złożyła wniosek o przyznanie pomocy finansowej, nie będzie następstwa prawnego wnioskodawcy z uwagi na istotę działania. Sąd zauważa, że rozporządzenie przewiduje możliwość następstwa prawnego beneficjenta (§ 32) ale jest to inny, dalszy etap odnoszący się do pomocy finansowej po zawarciu umowy. Etap ten nie dotyczy skarżącej. Regulacja zaś § 24 nie narusza upoważnienia z art. 29 ustawy. Zarzut skarżącej, iż wymieniony przepis nie zawiera uzasadnienia do takiego wyłączenia nie może być skuteczny z uwagi na fakt, iż zbiór przepisów wydawanych czy to w formie ustawy czy rozporządzenia, ze swej istoty rzeczy nie zawiera uzasadnienia regulacji w nich zawartych w znaczeniu oczekiwanym przez skarżącą. Natomiast cel i istotę działania "Tworzenie rozwój mikroprzesiębiorstw" można odczytać z treści pozostałych przepisów, w tym § 19 rozporządzenia. Z wymienionego paragrafu wynika, że ta pomoc jest udzielona w kolejności ustalonej dla każdego województwa, przy czym pierwszeństwo, ustalane wg. przydzielanych punktów, odnosi się do terenów słabszych, objętych większym bezrobociem i mniejszym dochodem. Na punktację dającą podstawę do ustalenia kolejności przyznawania prawa pomocy mogą też mieć wpływ w określonych sytuacjach wartości wnioskowanej pomocy. Natomiast do ustalania limitów pomocy w przypadku wspólników spółki cywilnej uwzględnia się zgodnie z § 12 ust 4 rozporządzenia działalność wykonywaną w ramach spółki cywilnej oraz we własnym imieniu przez każdego wspólnika. Podkreślić należy, ze następstwa prawne spółki jawnej dotyczy tylko działalności spółki cywilnej. Nie dotyczy zaś działalności prowadzonej we własnym imieniu przez każdego wspólnika. To uwarunkowanie może wpływać na wysokości limitu. Ponadto zgodnie z § 19 pkt 7 rozporządzenia o kolejności przyznawania pomocy może w pewnych przypadkach decydować wcześniejsza data wpisu do ewidencji działalności gospodarczej albo KRS. Wpis do ewidencji działalności gospodarczej zarówno w zakresie prowadzenia działalności w imieniu własnym, jak i w zakresie prowadzenia działalności w ramach spółki cywilnej jest jeden, tzn. znajduje się w jednej ewidencji bez wyszczególnienia czy dotyczy to pierwszej czy drugiej sytuacji bądź łącznej sytuacji prowadzenia działalności w obu tych formach. Zatem skoro spółka jawna jest następcą prawnym tylko spółki cywilnej to nie może korzystać z praw przypisanych samodzielnie wspólnikom byłej spółki cywilnej. Uregulowanie z § 24 rozporządzenia ma swoje uzasadnienie. Nie można bez ograniczenia oceniać zmieniającej się sytuacji wnioskodawcy (w przypadku następstw prawnych) z jej wpływem na całokształt udzielenia pomocy w danym działaniu i z danego ogłoszenia w skali krajowej. Sąd zauważa, że regulacja § 15 rozporządzenia zezwala na składanie w jednym roku nowego wniosku o przyznanie pomocy finansowej, jeżeli na podstawie uprzednio złożonego wniosku nie przyznano pomocy. Oznacza to, że regulacja powyższa gwarantuje zachowanie praw dla podmiotów, które znalazły się w sytuacji takiej jak skarżąca. Podnieść należy, że skarżąca dokonała zmiany formy prawnej z własnego wyboru, znając przepisy zastosowanego rozporządzenia z 17 lipca 2008r. Dowodzi tego oświadczenie spółki cywilnej złożone do akt wraz z wnioskiem o przyznanie pomocy finansowej (k. 236 akt adm.). Niezasadny jest zarzut spółki, iż organ nie uwzględnił faktu, że przekształcenie jej formy prawnej nie było sprzeczne z istotą działania "Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw". Organ nie był zobowiązany do badania istoty przekształcenia formy prawnej skarżącej spółki i jej wpływu na wymienione działanie. Regulacja przepisu § 24 rozporządzenia wprost wyklucza następstwa prawne wnioskodawcy. Nie ma w niej uznaniowości w tej konkretnej sprawie. Samo ustalenie, że doszło do przekształcenia formy prawnej wnioskodawcy zanim pomoc została przyznana, jest podstawą pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia. Przedmiotowa sytuacja miała miejsce w sprawie skarżącej. Organ zastosował w podstawie prawnej § 24 rozporządzenia. Wprawdzie w zaskarżonym piśmie z dnia ... kwietna 2010r. organ informując skarżącą o swym rozstrzygnięciu użył określenia, iż "odmawia" w powyższej sytuacji przyznania pomocy, to użycie tego sformułowania nie stanowi naruszenia przepisu (mówiącego o pozostawaniu wniosku bez rozpatrzenia) w sposób mający wpływ na wynik sprawy. Zaskarżone pismo jest tylko informacją o wyniku sprawy. Zawiera rozstrzygnięcie i wskazanie podstawy prawnej. Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa podnoszonych przez skarżącą. W tych warunkach Sąd oddalił skargę zgodnie z treścią art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153 poz. 1270 ze zm.)