V SA/Wa 2016/13

WyrokWSA w Warszawie2014-03-10

Skład orzekający: Krystyna Madalińska-Urbaniak, Izabella Janson, Tomasz Zawiślak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy umowa sprzedaży nieruchomości rolnej, zawarta w związku z ubieganiem się o rentę strukturalną, stanowi podstawę do przejęcia przez nabywcę prawa do płatności cukrowej, do której uprawniony był sprzedający, na podstawie art. 24 ust. 1a pkt 2a ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że umowa sprzedaży nieruchomości rolnej nie stanowi podstawy do przejęcia przez nabywcę prawa do płatności cukrowej. Przepis art. 24 ust. 1a pkt 2a ustawy o płatnościach dotyczy wyłącznie sukcesji uniwersalnej, która ma miejsce w przypadku rozwiązania, przekształcenia lub innego zdarzenia prawnego kończącego byt prawny rolnika będącego osobą prawną. Umowa sprzedaży stanowi sukcesję singularną i nie jest objęta zakresem tego przepisu, ani przepisami prawa wspólnotowego.
Stan faktyczny
Skarżący M. C. ubiegał się o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2011, w tym płatności cukrowej. Po pierwotnym przyznaniu płatności, decyzja została uchylona. W wyniku ponownego rozpatrzenia, przyznano płatności, w tym płatność cukrową. Następnie wszczęto postępowanie o stwierdzenie nieważności tej decyzji, uznając, że skarżący nie spełnił warunków do przejęcia płatności cukrowej na podstawie przepisów o następstwie prawnym, ponieważ umowa sprzedaży nieruchomości nie stanowiła sukcesji uniwersalnej. Prezes ARiMR utrzymał w mocy decyzję stwierdzającą nieważność. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Sędzia WSA - Izabella Janson (spr.), Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Protokolant spec. - Mariusz Dzierzęcki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 marca 2014 r. sprawy ze skargi M. C. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2011; oddala skargę. Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez M. C. (dalej: Skarżący) jest decyzja Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] czerwca 2013 r. Nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...] kwietnia 2013 r. o stwierdzeniu nieważności decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Z. z dnia [...] maja 2012 r. w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2011. Skarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym. W dniu [...] maja 2011 r. do Biura Powiatowego ARiMR w Z. wpłynął wniosek M. C. o przyznanie płatności na rok 2011. We wniosku Skarżący zadeklarował do płatności działki rolne, położone na działkach ewidencyjnych znajdujące się w województwie [...], w powiecie z., gminie M., w obrębie ewidencyjnym K. Z. oraz Z.. Wnioskodawca ubiegał się o przyznanie jednolitej płatności obszarowej (JPO) do działek rolnych o łącznej powierzchni [...] ha, uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych (UPO) do działek rolnych o łącznej powierzchni [...] ha oraz o przyznanie płatności cukrowej. Do wniosku M. C. dołączył umowę sprzedaży, zawartą w formie aktu notarialnego z dnia [...] maja 2011 r. mocą, której W. T. w związku z ubieganiem się o przyznanie renty strukturalnej, sprzedał małżeństwu M. i R. C. opisaną w § 1 ww. aktu notarialnego nieruchomość rolną. Po przeprowadzaniu postępowania administracyjnego, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Z. wydał w dniu [...] stycznia 2012 r. decyzję Nr [...] w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2011. Decyzją tą przyznano M. C. jednolitą płatność obszarową do powierzchni [...] ha, uzupełniającą płatność obszarową do powierzchni grupy upraw podstawowych do powierzchni [...] ha oraz płatność cukrową do ilości buraków cukrowych określoną w umowie kontraktacji buraków cukrowych zawartą przez M. C. z dnia [...] kwietnia 2006 r., do [...] ton. Od powyższej decyzji M. C., złożył odwołanie, w którym podniósł, iż organ przyznając mu płatność cukrową nie uwzględnił płatności, do której - jak wskazał - nabył uprawnienia na skutek zawarcia umowy sprzedaży nieruchomości stwierdzonej w akcie notarialnym z dnia [...] maja 2011 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] z/s w E. wobec stwierdzenia naruszenia przepisów postępowania w zakresie dot. uzasadnienia faktycznego decyzji, decyzją Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r. uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał Kierownikowi Biura Powiatowego ARiMR w Z. sprawę do ponownego rozpatrzenia. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy decyzją Nr [...] z dnia [...] maja 2012 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Z. przyznał Skarżącemu wnioskowane płatności, w tym płatność cukrową do [...] ton buraka cukrowego. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Z. uwzględnił poza ilością buraków objętych umową kontraktacji wnioskodawcy również ilość buraków cukrowych wynikającą z umowy kontraktacji buraków cukrowych z dnia [...] kwietnia 2006 r. Zawiadomieniem z dnia [...] kwietnia 2013 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] z/s w E. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Z. z dnia [...] maja 2012 r. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. stwierdzono nieważność decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Z. z dnia [...] maja 2012 r. Organ nadzoru stwierdził, iż M. C. nie spełnił warunków do przejęcia płatności cukrowej w oparciu o przepisy dotyczące następstwa prawnego. Wskazał, iż przepis art. 24 ust. 1a pkt 2a ustawy o płatnościach (który stanowił podstawę przyznania Skarżącemu płatności cukrowej do buraków cukrowych objętych umową  kontraktacji zawartą przez Pana W. T. nie ma zastosowania, gdyż w sprawie nie doszło do wystąpienia następstwa prawnego rolnika, będącego osobą prawną którego byt uległ zakończeniu. Decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r. po rozpatrzeniu odwołania Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazał, iż przepis art. 24 ust. 1a pkt 2a ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego z dnia 26 stycznia 2007 r. (dalej ustawa) – na podstawie którego przyznano odwołującemu płatność cukrową - ma zastosowanie do osób prawnych, a skoro w niniejszej sprawie nie doszło do następstwa prawnego rolnika będącego osobą prawną, której byt prawny uległ zakończeniu, to brak było podstaw do przyznania Skarżącemu płatności cukrowej do buraków objętych umową kontraktacji zawartej przez W. T.. Podniósł, iż zgodnie z art. 24 ust. 1a pkt 2a ustawy przysługuje rolnikowi, który spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej w danym roku i który złożył wniosek o przyznanie tej płatności oraz który zawarł: 1) na rok gospodarczy 2006/2007 z producentem cukru umowę dostawy buraków cukrowych zgodnie z art. 6 rozporządzenia Rady (WE) nr 318/2006 z dnia 20 lutego 2006 r. w sprawie wspólnej organizacji rynków w sektorze cukru (Dz. Urz. UE L 58 z 28.02.2006, str. 1) albo 2) na rok gospodarczy 2005/2006 umowę dostawy buraków cukrowych z producentem cukru, który zrzekł się w roku gospodarczym 2006/2007 kwoty zgodnie z art. 3 rozporządzenia Rady (WE) nr 320/2006 z dnia 20 lutego 2006 r. ustanawiającego tymczasowy system restrukturyzacji przemysłu cukrowniczego we Wspólnocie i zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 1290/2005 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej (Dz. Urz. UE L 58 z 28.02.2006, str. 42). Ponadto jak wskazał przepisy art. 24 ust. 1a ww. ustawy stanowią, iż płatność cukrowa przysługuje również w przypadku gdy buraki cukrowe były objęte umową dostawy zawartą: 1) z małżonkiem rolnika wnioskującego o płatność cukrową, także w przypadku gdy osoby te nie pozostawały w związku małżeńskim w dniu zawarcia tej umowy lub 2) ze spadkodawcą rolnika wnioskującego o płatność cukrową lub ze spadkodawcą małżonka rolnika wnioskującego o płatność cukrową, lub 2a) z poprzednikiem rolnika wnioskującego o płatność cukrową, który stał się jego następcą prawnym w wyniku rozwiązania albo przekształcenia albo wystąpienia innego zdarzenia prawnego, z wyłączeniem przypadku, o którym mowa w art. 22 ust. 1 lub 3) z przekazującym gospodarstwo rolne w związku z wypłacaną rentą strukturalną, emeryturą lub rentą rolniczą z ubezpieczenia społecznego rolników, jeżeli rolnik wnioskujący o płatność cukrową lub małżonek tego rolnika mógłby dziedziczyć z ustawy przekazane gospodarstwo rolne. W związku z powyższym podniósł, iż płatność cukrowa co do zasady, przysługuje rolnikowi, który spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej i który (lub jego małżonek) zawarł z producentem cukru umowę dostawy buraków cukrowych na rok gospodarczy 2006/2007 albo 2005/2006. Wyjaśnił, iż wyjątki od wskazanych zasad zostały wyrażone w art. 130 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 zgodnie ż którym, oddzielna płatność z tytułu cukru przyznawana jest również rolnikowi, który odziedziczył gospodarstwo rolne - w przypadku faktycznego lub przewidywanego dziedziczenia, pod warunkiem, że "następca" spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej. Podkreślił, iż implementacja ww. zapisów na gruncie ustawodawstwa krajowego nastąpiła poprzez dodanie art. 24a ust. 1a pkt 2 (dziedziczenie faktyczne) oraz art. 24 ust. 1a pkt 3 (dot. dziedziczenie przewidywane). Podstawą przyznania płatności cukrowej następcom prawnym rolników będących osobami prawnymi będzie przepis art. 24 ust. 1a pkt 2a ustawy o płatnościach. Stanowi on bowiem wyraz zawartej we wskazanym wyżej art. 130 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 reguły dziedziczenia gospodarstwa ale w stosunku do osób prawnych. Zgodnie bowiem z art. 2a rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 "rolnik" oznacza osobę fizyczną lub prawną lub grupę osób fizycznych lub prawnych, bez względu na status prawny takiej grupy i jej członków w świetle prawa krajowego, których gospodarstwo znajduje się na terytorium Wspólnoty, określonym w art. 299 Traktatu, oraz która prowadzi działalność rolniczą. Możliwość przyznania płatności cukrowej na mocy art. 130 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 następcom prawnym rolników będącymi osobami, prawnymi wynika z realizacji zasady równego traktowania wszystkich rolników. Przy czym, jak wskazał powołana dyspozycja art. 24 ust. 1a pkt 2a ustawy o płatnościach odnosi się wyłącznie do przypadków sukcesji uniwersalnej, tj. nabycia ogółu praw i obowiązków danego podmiotu w związku z jego rozwiązaniem lub przekształceniem lub wystąpieniem innego zdarzenia prawnego, w wyniku którego zaistniało następstwo prawne. Podkreślił, iż przytoczona regulacja nie znajduje zastosowania w odniesieniu do przypadków sukcesji syngularnej. Wynika to bowiem z faktu, iż przepisy krajowe nie mogą wykraczać poza warunki określone w art. 130 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009, a ten wyraźnie odnosi się do sukcesji uniwersalnej. Reasumując stwierdził, iż na gruncie niniejszej sprawy umowa sprzedaży, mocą której W. T. w związku z ubieganiem się o przyznanie renty strukturalnej, sprzedał małżeństwu M. i R. C. grunty rolne nie wywołuje skutków w postaci przejęcia przez kupującego prawa do przyznania płatności cukrowej, do której uprawniony był W. T.. W skardze do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego M. C. wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postepowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy: - art. 156 § 1 pkt 2 ustawy kodeks postępowania administracyjnego poprzez jego niezasadne zastosowanie w sprawie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji , polegające na uznaniu, iż decyzja organu I instancji wydana została z rażącym naruszeniem prawa oraz stwierdzenie jej nieważności, podczas gdy w przedmiotowej sprawie nie zachodziły przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji organu I instancji, - art. 138 § 1 pkt. 1 kpa w zw. z § 2 poprzez jego niewłaściwe zastosowanie przy wydawaniu decyzji utrzymującej w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...], podczas, gdy wszystkie okoliczności sprawy wskazywały na to, że organ ten powinien stwierdzić uchylenie tej decyzji w całości, - art., 7, 77, 80 kpa poprzez prowadzenie postępowania przez organy niezgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, w związku z niepodjęciem czynności niezbędnych do wnikliwego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz istniejących w sprawie dowodów, które skutkowało niewłaściwym wyjaśnieniem okoliczności, czy Skarżący faktycznie nie przejął od Sprzedającego wszystkich działek rolnych objętych wnioskiem o przyznanie płatności, złożonym przez dotychczasowego producenta rolnego, - art. 6 k.p.a. polegające na nienależytym zastosowaniu przez organy administracji publicznej przepisów prawa, co wiąże się z naruszeniem przez te organy zasady praworządności, która nakłada na nie obowiązek działania na podstawie i w granicach prawa, poprzez niezgodną z zasadami prawa wykładnię przepisów materialnych ustawy z dnia 26 stycznia 2007 roku o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego oraz - naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. 1. art. 24 ust. 1a pkt 2a ustawy 26 stycznia 2007 roku o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji uznanie, że Skarżący nie wypełnia warunków do otrzymania płatności cukrowej na podstawie przepisu art. 24 ust 1a pkt 2a ustawy z 26 stycznia 2007 roku o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, podczas gdy skarżący spełnia wszystkie z przedstawionych w tym przepisie materialno- prawnych przesłanek, przez co posiada prawo do otrzymania dopłaty cukrowej we wnioskowanej przez Skarżącego wysokości, 2. art. 2 i 7 Konstytucji RP poprzez ich niezastosowanie, podczas gdy nie można uznać za zgodną z zasadą demokratycznego państwa prawa oraz zasadą praworządności, sytuacji sposobu interpretacji przez organ przepisów prawa w sposób dowolny, który odbiega diametralnie od ogólnych zasad interpretacji przepisów prawa. W uzasadnieniu skargi wskazał, iż powołana przez Skarżony Organ treść art. 130 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 wskazuje, iż uprawnionym do otrzymywania oddzielnych płatności z tytułu uprawy buraków cukrowych jest rolnik, który odziedziczył gospodarstwo pod warunkiem, że rolnik ten kwalifikuje się do otrzymania pomocy w ramach systemu jednolitej płatności obszarowej. Z treści przepisu art. 24 ust. 1a pkt 2a jak wskazano nie wynika, aby regulował on jedynie kwestię następstwa prawnego osób prawnych. Nie zgodził się z twierdzeniem organu skarżonego, iż dyspozycja przepisu wskazywała na fakt, iż dotyczy on jedynie przypadków sukcesji uniwersalnej. Jak podniósł dziedziczenie nie musi nosić cech sukcesji uniwersalnej, może być to również sukcesja singularna. Również art. 130 ust.3 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 jak wskazał nie mówi o sukcesji uniwersalnej, jego dyspozycja wyraźnie wskazuje, iż uprawnionym do otrzymywania takiego rodzaju płatności jest rolnik który odziedziczył gospodarstwo pod warunkiem, że rolnik ten kwalifikuje się do otrzymania pomocy w ramach systemu jednolitej płatności obszarowej. Wskazał, iż art. 24 ust. 1a ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego reguluje kwestię przyznawania płatności cukrowej w wypadku zaistnienia następstwa prawnego. Zgodnie z tym przepisem płatność cukrowa przysługuje również w przypadku gdy buraki cukrowe objęte były umową dostawy zawartą: 2a) z poprzednikiem rolnika wnioskującego o płatność cukrową, który stał się jego następcą prawnym w wyniku rozwiązania albo przekształcenia albo wystąpienia innego zdarzenia prawnego, z wyłączeniem przypadku, o którym mowa w art. 22 ust. 1, powyższy przepis zdaniem Skarżącego ma zastosowanie również do osób fizycznych. Jak podkreślił żaden z argumentów powołany w decyzji wydanej przez Skarżony organ nie przemawia za tym, aby przedmiotowy przepis można było stosować jedynie do osób prawnych. Skarżący nie dostrzegł w jego dyspozycji żadnego określenia, które mogłoby wskazywać na faktyczne jego powołanie na potrzeby regulacji dziedziczenia przez osoby prawne, a organ dokonał jego błędnej interpretacji, wskazując, iż dotyczy on jedynie osób prawnych oraz jednostek nieposiadających osobowości prawnej. Podkreślił, iż w przedmiotowym przypadku doszło do następstwa prawnego. Przez pojęcie następstwa prawnego jak wskazał należy rozumieć wstąpienie w miejsce drugiej osoby w sferę jej stosunków prawnych, które określane jest też mianem sukcesji. Następstwo prawne może mieć miejsce jedynie w przypadku pochodnego nabycia prawa, czyli wówczas, gdy nabywca uzyskuje prawo podmiotowe od innej osoby. Następstwo prawne było wynikiem zawarcia i wykonania umowy sprzedaży wszystkich gruntów rolnych pomiędzy W. T. i Skarżącym. Sąd zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna i jako taka została oddalona. Na wstępie podkreślić jednak należy, że postępowanie prowadzone na podstawie przepisu art. 156 kpa jest postępowaniem nadzwyczajnym i stanowi wyłom od zasady stabilności decyzji. Z tego też powodu ustalenie podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji musi być niewątpliwe. Należy również pamiętać o tym, że celem postępowania nieważnościowego nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy lecz przeprowadzenie weryfikacji ostatecznej decyzji w kontekście tego czy jest ona dotknięta jedną z kwalifikowanych wad wskazanych w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a. Przepis ten stanowi, że organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji która: 1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości; 2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa; 3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną; 4) została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie; 5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały; 6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą; 7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa. Podkreślenia wymaga, że organ prowadzący postępowanie w sprawie nieważności decyzji nie jest kompetentny do rozstrzygnięcia jej co do meritum. W postępowaniu prowadzonym w omawianym trybie organ ma obowiązek rozpatrywać sprawę jedynie w granicach określonych w art. 156 § 1 to znaczy nie może rozpatrywać jej, co do istoty tak jak w postępowaniu odwoławczym. Organ orzeka zatem wyłącznie kasacyjnie stwierdzając nieważność decyzji albo jej niezgodność z prawem a w przypadku braku przesłanek do wydania takiego orzeczenia odmawia stwierdzenia nieważności decyzji. Wśród przesłanek wymienionych w cytowanym wyżej art. 156 § 1 k.p.a. jest min. i ta na którą powoływał się organ. Chodzi mianowicie o wydanie w postępowaniu zwykłym decyzji z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2). Odnosząc się do przesłanki wskazanej w w/w przepisie przypomnieć należy, że w kwestii pojęcia "rażące naruszenie prawa" wielokrotnie wypowiadała się zarówno nauka prawa jak i judykatura. Zachodzi ono wówczas, gdy treść rozstrzygnięcia pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owo rozstrzygnięcie nie może być akceptowane, jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Rażące naruszenie prawa jest więc z reguły wyrazem ewidentnego oczywistego błędu w interpretacji prawa i ma miejsce wtedy gdy stwierdzone naruszenie ma znacznie większą wagę aniżeli stabilność ostatecznego rozstrzygnięcia organu administracji. O rażącym naruszeniu prawa można zatem mówić wtedy, gdy spełnione zostaną trzy przesłanki: 1) naruszenie prawa ma charakter oczywisty; 2) charakter przepisu, który został naruszony pozwala na uznanie oczywistości naruszenia; 3) przemawiają za tym racje ekonomiczne i gospodarcze, które wywołuje rozstrzygnięcie. Przechodząc na grunt przedmiotowej sprawy stwierdzić należy, że organy obu instancji zgodnie uznały, iż w postępowaniu zwyczajnym zakończonym decyzją której nieważność stwierdzono doszło do rażącego naruszenia art. 24 ust. 1a pkt 2a ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego stanowiącego, iż płatność cukrowa przysługuje również w przypadku, gdy buraki cukrowe były objęte umową dostawy zawartą z poprzednikiem rolnika wnioskującego o płatność cukrową, który stał się jego następcą prawnym w wyniku rozwiązania albo przekształcenia albo wystąpienia innego zdarzenia prawnego, z wyłączeniem przypadku, o którym mowa w art. 22 ust. 1 wskazując, iż nie doszło do następstwa prawnego rolnika będącego osobą prawną, której byt prawny uległ zakończeniu. W ocenie Sądu brak jest podstaw do przyjęcia zasadności twierdzeń skarżącego, iż następstwo prawne powstałe wskutek zawarcia umowy sprzedaży gruntów rolnych uprawniało kupującego, M. C. do przejęcia prawa do płatności cukrowej do buraków cukrowych, objętych umową kontraktacji. M. C. jako nabywca gruntów rolnych od W. T. nie stał się następcą prawnym osoby prawnej, a tylko takie przypadki reguluje ww. przepis. Powyższy przepis stanowi odpowiednik przepisów regulujących przejęcie płatności cukrowej przez następców prawnych osób fizycznych dla osób prawnych i daje podstawę do przyznania tych płatności następcom prawnym osób prawnych. Omawiany przepis stanowi o możliwości przejęcia płatności cukrowej przez następców prawnych osób prawnych. Dla zastosowania dyspozycji określonej w art. 24 ust. 1a pkt 2a ustawy o płatnościach istotne jest zaistnienie następstwa prawnego będącego wynikiem sukcesji uniwersalnej. Istota takiej sukcesji polega na tym, że podmiot będący sukcesorem wstępuje we wszystkie stosunki prawne, których stroną był podmiot przejmowany, ze skutkiem takim, jakby to sukcesor od początku był stroną tych stosunków prawnych. Przepis ten reguluje sytuację następstwa prawnego wynikającego ze zdarzeń prawnych takich jak przekształcenie czy rozwiązanie, czyli form zakończenia bytu prawnego podmiotów innych niż osoby fizyczne, na co wskazuje też wyłączenie przypadku, o którym mowa w art. 22 ust. 1 (śmierć rolnika). Poprzez użyty w przepisie zwrot inne zdarzenie prawne należy rozumieć zdarzenia prawne kończące byt prawny rolnika (osoby prawnej). Przepisy ustawy nie mogą wykraczać poza ramy określone w prawie wspólnotowym (w szczególności w art. 130 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009), co powoduje z kolei brak możliwości zastosowania wykładni literalnej ww. przepisu. W związku z czym zawarta przez M. C. umowa sprzedaży nie może wywołać żądanego przez odwołującego skutku prawnego w postaci przejęcia płatności cukrowej do buraków cukrowych objętych umową kontraktacji zawartą przez W. T.. M. C. wywodzi swoje prawo do przejęcia płatności cukrowej z zaistniałego następstwa prawnego, które " było wynikiem zawarcia i wykonania umowy sprzedaży gruntów rolnych pomiędzy W. T. a Skarżącym ". Następstwo prawne (sukcesja uniwersalna) dotyczące dziedziczenia uregulowane w art. 24 ust. 1a pkt 2 ustawy o płatnościach dotyczy osób fizycznych, natomiast następstwo prawne (sukcesja uniwersalna) dla osób prawnych uregulowane zostało w art. 24 w ust. 1a pkt 2a przytoczonej wyżej ustawy. Stosownie do przepisów art. 126 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 płatność cukrowa przyznawana jest na podstawie kryteriów przyjętych przez dane państwa członkowskie w roku 2006 i 2007, tj. zgodnie z przepisami art. 143ba rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniającego rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001 (Dz. Urz. UE L 270 z 21.10.2003 r., z późn. zm.) i rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r., ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) Nr 1782/2003 i (WE) Nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 479/2008 (Dz. Urz. UE L 141 z 30.04.2004, str. 18, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 44, str. 243, z późn. zm.). Zasady stosowania rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 w odniesieniu do oddzielnych płatności z tytułu cukru, ustanowionych w art.143 ba rozporządzenia (WE) nr 1782/2003, zostały określone w art. 142a rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IV a tego rozporządzenia oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców (Dz. Urz. WE L 345 z 20.11.2004 r., str. 1 z późn. zm.). Przepis ten nie przewiduje stosowania w odniesieniu do płatności cukrowej art. 74 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 2.12.2009 r., str. 65, z późn. zm.). Stosownie do powyższego, art. 82 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 nie ma zastosowania w odniesieniu do płatności cukrowej. Powołana regulacja odnosi się wyłącznie do przypadku przekazania całego gospodarstwa przez rolnika w okresie po złożeniu przez niego wniosku o przyznanie płatności, a przed wydaniem decyzji o przyznaniu płatności. Powyższe oznacza, iż istniały uzasadnione podstawy aby uznać, iż decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Z. z dnia [...] maja 2012 r. rażąco naruszała art. 24 ust. 1a pkt 2a ustawy a w konsekwencji brak było podstaw do przyznania M. C. płatności cukrowej do buraków objętych umową kontraktacji zawartej przez W.T. na podstawie przepisu art. 24 ust. 1a pkt 2a ustawy o płatnościach. Również pozostałe zarzuty skargi są chybione. Zarzut naruszenia art. 7,77 § i 80 k.p.a. jest wyrazem niezrozumienia przez autora skargi istoty postępowania nieważnościowego. Jak już bowiem nadmieniono wcześniej celem tego postępowania nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, a zatem i gromadzenie przez organ nowych dowodów oraz ich ocena, lecz jedynie weryfikacja ostatecznej decyzji w kontekście tego czy jest ona dotknięta jedną z wad przewidzianych w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a. Za nieuzasadniony należy uznać również zarzut naruszenia zasady praworządności, zaufania, stron do organów, współdziałania i szybkiego działania jak również naruszenia art. 7 Konstytucji. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] wobec stwierdzenia braku spełnienia przesłanek warunkujących skuteczne przejęcie płatności cukrowej, prawidłowo wyeliminował z obrotu prawnego decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Z., na mocy której taką płatność przyznano, jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa. Zgodnie z zasadą praworządności organy działają na podstawie przepisów prawa, wobec czego nie można czynić zarzutu, że w sprawie została naruszona zasada wyrażona w art. 6 K.p.a. i 7 Konstytucji RP. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] z/s w E. działał zgodnie z zasadą praworządności i na podstawie obowiązujących przepisów prawa, a ponieważ w sprawie zaistniały przesłanki uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji organu I instancji z tego też względu za bezzasadny należy także uznać zarzut naruszenia art.156 § 1 pkt 2 K.p.a. Uznając zatem, że organ w toku postępowania nie naruszył przepisów prawa materialnego ani przepisów postępowania Sąd na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło