V SA/Wa 2016/21

PostanowienieWSA w Warszawie2021-05-18

Skład orzekający: Sędzia Jarosław Stopczyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie jest właściwy do rozpoznania skargi na decyzję ZUS w przedmiocie odmowy zwolnienia z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek, jeśli strona skarżąca zamieszkuje na obszarze właściwości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, a przepisy dotyczące właściwości uległy zmianie w trakcie postępowania?
Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził swoją niewłaściwość do rozpoznania sprawy, ponieważ nowelizacja rozporządzenia o właściwości sądów administracyjnych z dnia 4 marca 2021 r. wprowadziła zasadę, zgodnie z którą sprawy dotyczące zwolnienia z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek na podstawie art. 31zo ustawy COVID-19 rozpoznaje sąd właściwy ze względu na miejsce zamieszkania lub siedzibę strony skarżącej. W przypadku strony zamieszkującej w Bielsku-Białej, właściwy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach. Sąd podkreślił, że przepis szczególny zawarty w noweli z 4 marca 2021 r. stanowił wyjątek od zasady perpetuatio fori.
Stan faktyczny
Strona skarżąca złożyła skargę na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającą zwolnienia z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek na podstawie ustawy COVID-19. Skarga została przekazana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który początkowo uznał się za właściwy ze względu na siedzibę ZUS. Jednakże, po wejściu w życie nowelizacji rozporządzenia o właściwości sądów administracyjnych z dnia 4 marca 2021 r., która zmieniła zasady określania właściwości w tego typu sprawach, Sąd uznał, że właściwy jest sąd ze względu na miejsce zamieszkania strony skarżącej, czyli Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach.
Rozstrzygnięcie
Stwierdzono niewłaściwość Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i przekazano sprawę według właściwości Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia Jarosław Stopczyński (spr.) po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. D. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek postanawia: stwierdzić swą niewłaściwość i przekazać sprawę według właściwości Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach. M. D., dalej: "strona skarżąca", za pośrednictwem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. wniósł skargę na wskazaną w sentencji postanowienia decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Zaskarżona decyzja został wydana wskutek wniosku strony skarżącej o zwolnienie z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842, ze zm. ), dalej: "ustawa COVID". Organ administracji przekazał skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na podstawie art. 13 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", jako że siedzibą ZUS jest miasto stołeczne Warszawa, a zatem tut. Sąd był właściwy wg siedziby organu. Nie miał zaś zastosowania do przedmiotowej sprawy § 1 pkt 2 rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 22 lutego 2017 r. w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (Dz.U. poz. 367 ze zm.), dalej: "rozporządzenie ws. właściwości". Na mocy ww. przepisu rozpoznawanie spraw z zakresu działania Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych zostało przekazane wojewódzkim sądom administracyjnym, na których obszarze właściwości strona skarżąca zamieszkuje lub ma siedzibę, jednak odnosi się ono wyłącznie do zamkniętego katalogu spraw, nieobejmującego przedmiotu niniejszej sprawy. W dniu 16 marca 2021 r. weszło jednakże w życie rozporządzenie Prezydenta RP z dnia 4 marca 2021 r. (Dz. U. z 2021 r. poz. 426), dalej: "nowela z 4 marca 2021 r.", w którym dokonano zmiany wskazanego § 1 pkt 2 rozporządzenia ws. właściwości w ten sposób, że również rozpoznawanie spraw dotyczących zwolnienia z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo ustawy COVID-19, przekazuje się wojewódzkim sądom administracyjnym, na których obszarze właściwości strona skarżąca zamieszkuje lub ma siedzibę. Jednocześnie z § 2 noweli z 4 marca 2021 r. wynika, że sprawy o ww. przedmiocie, w których skargi zostały wniesione przed dniem wejścia w życie noweli i postępowanie nie zostało zakończone, rozpoznaje wojewódzki sąd administracyjny właściwy ze względu na miejsce zamieszkania lub siedzibę strony skarżącej z wyjątkiem tych, w których wyznaczono termin posiedzenia. Przedmiotową sprawę zarejestrowano w tut. Sądzie 23 marca 2021 r. Do dnia dzisiejszego nie wyznaczono terminu posiedzenia. Z akt sprawy wynika, że miejscem zamieszkania strony skarżącej jest miasto Bielsko-Biała (kod pocztowy: 43-300) położone na obszarze województwa śląskiego. W tym stanie rzeczy, zgodnie z § 1 pkt 4 rozporządzenia Prezydenta RP z 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz. U. z 2003 r. Nr 72 poz. 652 ze zm.) w zw. z § 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia ws. właściwości w brzmieniu nadanym nowelą z 4 marca 2021 r., a także stosownie do § 2 wspomnianej noweli, właściwy do rozpoznania skargi jest obecnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach. Podkreślić przy tym należy, że podstawę kompetencyjną dla zmiany regulacji w zakresie właściwości sądów administracyjnych w sprawach dot. zwolnienia z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek, o którym mowa w art. 31zo ustawy COVID-19, stanowił art. 13 ust. 3 p.p.s.a. Z mocy wskazanego upoważnienia ustawowego, Prezydent RP wprowadził przepis szczególny względem zasady perpetuatio fori (§ 2 noweli z 4 marca 2021 r.), w rozumieniu art. 14 p.p.s.a. in fine. Stosownie do treści tego przepisu, wojewódzki sąd administracyjny właściwy w chwili wniesienia skargi pozostaje właściwy aż do ukończenia postępowania, choćby podstawy właściwości zmieniły się w toku sprawy, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Z wyłożonych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 59 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło