V SA/Wa 2020/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura (spr.), Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Sędzia NSA - Piotr Piszczek, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 30 maja 2018 r. sprawy ze skargi J. S. na postanowienie Szefa Krajowej Administracji Skarbowej z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania; oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z [...] września 2017 r. nr [...]Szef Krajowej Administracji Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie własne z [...] lipca 2017 r. nr [...] odmawiające wszczęcia postępowania w przedmiocie uchylenia postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w K. z [...] czerwca 2016 nr [...]. Zaskarżone postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym: Naczelnik Urzędu Skarbowego w L. prowadzi na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z [...] marca 2015 r. wystawionego przez Burmistrza Miasta L., postępowanie egzekucyjne wobec J. S.. Przedmiotowy tytuł wykonawczy obejmuje należności z tytułu opłaty za korzystanie z przystanków. Zobowiązany wniósł do Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. zarzuty w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego, jednocześnie wnosząc o umorzenie postępowania oraz wstrzymanie postępowania do czasu rozpatrzenia zarzutów. W związku ze złożonymi zarzutami organ egzekucyjny zawiesił postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec zobowiązanego i wystąpił do wierzyciela tj. Burmistrza Miasta L. o zajęcie stanowiska w kwestii zgłoszonych zarzutów. BURMISTRZ MIASTA L. POSTANOWIENIEM Z [...] MAJA 2015 R. ORZEKŁ, ŻE ZARZUTY ZGŁOSZONE W PIŚMIE Z DNIA [...] MARCA 2015 R. SĄ NIEUZASADNIONE. WW. POSTANOWIENIE WIERZYCIELA ZOSTAŁO ZASKARŻONE DO SAMORZĄDOWEGO KOLEGIUM ODWOŁAWCZEGO W N., KTÓRE POSTANOWIENIEM NR [...] Z DNIA [...] WRZEŚNIA 2015 R. UTRZYMAŁO W MOCY ZASKARŻONE ROZSTRZYGNIĘCIE BURMISTRZA MIASTA L.. NACZELNIK URZĘDU SKARBOWEGO W L., PO UZYSKANIU OSTATECZNEGO STANOWISKA WIERZYCIELA W SPRAWIE ZARZUTÓW, POSTANOWIENIEM NR [...] Z DNIA [...] LISTOPADA 2015 R. ODMÓWIŁ UZNANIA ZARZUTÓW W SPRAWIE PROWADZONEGO POSTĘPOWANIA EGZEKUCYJNEGO. NA POSTANOWIENIE TO STRONA ZŁOŻYŁA ZAŻALENIE. PO ROZPATRZENIU ZAŻALENIA DYREKTOR IZBY SKARBOWEJ W K., POSTANOWIENIEM Z [...] LUTEGO 2016 R. UCHYLIŁ WW. ORZECZENIE ORGANU EGZEKUCYJNEGO. PO PONOWNYM ROZPATRZENIU SPRAWY NACZELNIK US SKARBOWEGO W L. POSTANOWIENIEM Z [...] KWIETNIA 2016 R. NR [...], UZNAŁ WNIESIONE ZARZUTY ZA BEZZASADNE. STRONA ZŁOŻYŁA ZAŻALENIE NA WSPOMNIANE ROZSTRZYGNIĘCIE. POSTANOWIENIEM NR [...] Z [...] CZERWCA 2016 R. DYREKTOR IZBY SKARBOWEJ W K. UTRZYMAŁ W MOCY ZASKARŻONE POSTANOWIENIE ORGANU EGZEKUCYJNEGO. PISMEM Z 23 CZERWCA 2017 R. PEŁNOMOCNIK J. S., WNIÓSŁ O UCHYLENIE POSTANOWIENIA DYREKTORA IS W K. NR [...] Z DNIA [...] CZERWCA 2016 R. JAKO PODSTAWĘ PRAWNĄ SWOJEGO ŻĄDANIA PEŁNOMOCNIK WSKAZAŁ NA ART. 161 § 1 K.P.A. JEDNOCZEŚNIE PEŁNOMOCNIK WSKAZAŁ, IŻ UCHYLENIE WW. POSTANOWIENIA ZAPOBIEGNIE POWAŻNYM SZKODOM DLA WAŻNYCH INTERESÓW PAŃSTWA, ROZUMIANYCH JAKO OCHRONĘ OBYWATELI PRZED BRUTALNYM I BEZPRAWNYM DZIAŁANIEM ORGANÓW SKARBOWYCH. SZEF KRAJOWEJ ADMINISTRACJI SKARBOWEJ PO ROZPOZNANIU WNIOSKU Z [...] CZERWCA 2017 R. POSTANOWIENIEM Z [...] LIPCA 2017 ODMÓWIŁ WSZCZĘCIA POSTĘPOWANIA W SPRAWIE UCHYLENIA POSTANOWIENIA DYREKTORA IZBY SKARBOWEJ W K. Z [...] CZERWCA 2016 R. STRONA WNIOSŁA O PONOWNE ROZPATRZENIE SPRAWY ZAKOŃCZONEJ POSTANOWIENIEM Z DNIA [...] LIPCA 2017 R. STRONA W PRZEDMIOTOWYM WNIOSKU PODTRZYMAŁA STANOWISKO ZAJĘTE WCZEŚNIEJ W SPRAWIE I DODAŁA, ŻE W TOKU POSTĘPOWANIA DOSZŁO NAJPRAWDOPODOBNIEJ DO NARUSZENIA PRZEPISÓW O WŁAŚCIWOŚCI, GDYŻ - JAK WYNIKA Z TREŚCI PRZEPISÓW REFORMUJĄCYCH APARAT SKARBOWY - SPRAWĘ W OBU INSTANCJACH ROZPATRYWANO Z UPOWAŻNIENIA TEGO SAMEGO ORGANU. ROZPATRUJĄC SPRAWĘ W TYLKO JEDNEJ - JAK NALEŻY KONSEKWENTNIE PRZYJĄĆ - INSTANCJI, ORGANY NARUSZYŁY PRAWO W STOPNIU RAŻĄCYM, UZASADNIAJĄCYM STWIERDZENIE NIEWAŻNOŚCI POSTANOWIEŃ. NARUSZONO RÓWNIEŻ INNE PRZEPISY PROCEDURALNE W ZAKRESIE UMOŻLIWIAJĄCYM WZNOWIENIE POSTĘPOWANIA (ART. 145 USTAWY Z DNIA 14 CZERWCA 1960 R. K.P.A. (DZ. U. Z 2017 R. POZ. 1257. Z PÓŹN. ZM.)). SZEF KRAJOWEJ ADMINISTRACJI SKARBOWEJ PO PONOWNYM ROZPATRZENIU SPRAWY POSTANOWIENIEM Z [...] WRZEŚNIA 2017 R. UTRZYMAŁ ZASKARŻONE POSTANOWIENIE W MOCY. ORGAN ODWOŁUJĄC SIĘ DO TREŚCI ART. 161 K.P.A. , ART. 18 U.P.E.A. ORAZ ART. 126 K.P.A. WSKAZAŁ, ŻE W POSTĘPOWANIU EGZEKUCYJNYM, NIE JEST MOŻLIWE UCHYLENIE POSTANOWIENIA NA PODSTAWIE ART. 161 K.P.A. JAK RÓWNIEŻ ART. 154 I 156 K.P.A. , CO POWODUJE, ŻE ODMOWA WSZCZĘCIA POSTĘPOWANIA DOKONANA POSTANOWIENIEM Z [...] LIPCA 2017 R., CO MIAŁO MIEJSCE NA PODSTAWIE ART. 61A § 1 K.P.A., BYŁA PRAWIDŁOWA. STRONA NIE ZGADZAJĄC SIĘ Z POWYŻSZYM ROZSTRZYGNIĘCIEM WNIOSŁA SKARGĘ DO WOJEWÓDZKIEGO SADU ADMINISTRACYJNEGO W WARSZAWIE ZARZUCAJĄC NARUSZENIE PRZEPISÓW POSTĘPOWANIA W POSTACI ART. 18 USTAWY O POSTĘPOWANIU EGZEKUCYJNYM W ADMINISTRACJI W ZWIĄZKU Z ART. 19 , ART. 104, ART. 107, ART. 150 § 1 I ART. 157 § 1 K.P.A. I WNOSZĄC O UCHYLENIE ZASKARŻONEGO AKTU W CAŁOŚCI I ZASĄDZENIA NA RZECZ SKARŻĄCEGO OD STRONY PRZECIWNEJ KOSZTÓW POSTĘPOWANIA WEDŁUG NORM PRZEPISANYCH. Skarżący wskazał, że organ przeanalizował sprawę pozornie, wyłącznie pod względem formalnym, stwierdzając brak podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia organu I instancji w trybie art. 161 k.p.a, Stwierdził, że przyjęta linia wnioskowania jest co do zasady słuszna, mimo to nie ustrzeżono się błędu, ponieważ we wniesionym wniosku domagał się alternatywnie, wszczęcia jednego z trzech możliwych postępowań w odniesieniu do postanowienia Dyrektora IS w K. z [...] czerwca 2016 r.: o uchylenie postanowienia we wspomnianym trybie; o wznowienie postępowania; wreszcie o stwierdzenie nieważności kwestionowanego aktu. Tymczasem organ postąpił tak jakby wniosek skarżącego obejmował tylko pierwszą z omawianych możliwości, względnie, jak gdyby postępowania w sprawie wznowienia lub stwierdzenia nieważności postanowienia nie należały do jego właściwości (zabrakło wszelako rozstrzygnięcia o przekazaniu sprawy organowi właściwemu). Tymczasem z samego uzasadnienia wynika, że strona przeciwna, akceptując formalną dopuszczalność wszczęcia obu wskazanych postępowań, zamknęła sprawę rozstrzygnięciem o całości żądania, nie rozpatrując sprawy ani co do przesłanek wznowienia, ani co do stwierdzenia nieważności. Wskazał, że jego zdaniem zaskarżone postanowienie jest najprawdopodobniej, częściowe (art. 18 ustawy egzekucyjnej w związku z art. 104 § 2 k.p.a.). Kwestia ta powinna jednak znaleźć wyraźne odzwierciedlenie w brzmieniu sentencji aktu. Tymczasem zarówno sentencja, jak i uzasadnienie, operują niewiele znaczącymi ogólnikami, nie rozstrzygając istoty sprawy. W tym kontekście zaskarżone postanowienie należy chyba uznać za godne uchylenia w całości, albowiem obowiązkiem organu było wyjaśnienie istoty sprawy, to jest wyraźne ustosunkowanie się do wszystkich zgłoszonych przez stronę żądań. Tego bezspornie nie dopełniono. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. WOJEWÓDZKI SĄD ADMINISTRACYJNY ZWAŻYŁ CO NASTĘPUJE: SKARGA NIE JEST UZASADNIONA. PRZEDE WSZYSTKIM NALEŻY WSKAZAĆ, ŻE ZGODNIE Z ART. 18 U.P.E.A. JEŻELI PRZEPISY NINIEJSZEJ USTAWY NIE STANOWIĄ INACZEJ, W POSTĘPOWANIU EGZEKUCYJNYM MAJĄ ODPOWIEDNIE ZASTOSOWANIE PRZEPISY KODEKSU POSTĘPOWANIA ADMINISTRACYJNEGO. ODESŁANIE ZAWARTE W POWYŻSZYM PRZEPISIE DOTYCZY ZATEM KWESTII, KTÓRE NIE ZOSTAŁY UREGULOWANE W U.P.E.A. LUB NIE ZOSTAŁY UREGULOWANE W SPOSÓB WYCZERPUJĄCY (NIEDOSTATECZNIE). Przypomnienia w tym miejscu wymaga, że we wniosku z [...] czerwca 2017 r. pełnomocnik skarżącego zwrócił się do o uchylenie ostatecznego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w K. z [...] czerwca 2017 r., mocą którego utrzymał on w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. z [...] kwietnia 2016 r. w sprawie odmowy uznania zarzutów na postępowanie egzekucyjne prowadzone w stosunku do strony na podstawie tytułu wykonawczego z [...] marca 2015 r. nr [...]. Pełnomocnik wskazał w powyższym piśmie w sposób jednoznaczny, że wnosi o uchylenie wskazanego postanowienia w trybie art. 161 § 1 kpa, który stanowi, że "Minister może uchylić lub zmienić w niezbędnym zakresie każdą decyzję ostateczną, jeżeli w inny sposób nie można usunąć stanu zagrażającego życiu lub zdrowiu ludzkiemu albo zapobiec poważnym szkodom dla gospodarki narodowej lub dla ważnych interesów Państwa" – uzasadniając przedmiotowy wniosek poprzez wskazanie argumentów uzasadniających zaistnienie przesłanki ważnych interesów Państwa. Jednocześnie alternatywnie wnosił o stwierdzenie nieważności przedmiotowego postanowienia lub wznowienia postępowania w sprawie bez bliższego uzasadnienia wspomnianego wniosku w tej części, czyli przyczyn nieważności lub podstawy wznowienia. Odnosząc się do kwestii uchylenia postanowienia należy uznać, że organy w odniesieniu do wyżej wskazanego żądania zajęły prawidłowe stanowisko oraz, że wbrew treści skargi w sposób wyraźny z rozstrzygnięcia organów wynika, że rozstrzygały one wyłącznie w tym zakresie, nie odnosząc się do pozostałych żądań wniosku poza wskazaniem, że żądanie stwierdzenia nieważności lub wznowienia w postępowaniu egzekucyjnym jest możliwe. Organ w sposób prawidłowy w zakresie uchylenia postanowienia z [...] czerwca 2016 r. wskazał, że zgodnie z art. 126 k.p.a. do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy art. 105, art. 107 § 2-5 oraz art. 109-113, a do postanowień, od których przysługuje zażalenie, oraz do postanowień określonych w art. 134 - również art. 145-152 oraz art. 156-159, z tym że zamiast decyzji, o której mowa w art. 151 § 1 i art. 158 § 1, wydaje się postanowienie. Z brzmienia tego przepisu wynika, że art. 161 k.p.a. nie został wskazany jako mający odpowiednie zastosowanie do postanowień. W przedstawionym stanie rzeczy organ trafnie odmówił uchylenia wskazywanego postanowienia Dyrektora IS w oparciu o art. 61a § 1 k.p.a. uznając , że postępowanie w tej sprawie nie może być wszczęte z racji braku podstawy prawnej. W ocenie Sądu, mimo wskazania we wniosku, że strona domaga się też wszczęcia postępowania w sprawie nieważności lub postępowania w sprawie wznowienia postępowania w oparciu o przedstawioną w nim argumentację dotyczącą ważnego interesu Państwa, brak było podstaw do rozstrzygania o tych żądaniach w jednym postanowieniu. Organ trafnie zauważył w odpowiedzi na skargę, że postępowania wszczynane w ramach trybów nadzwyczajnych nie są konkurencyjne. Przypomnieć zatem należy w tej kwestii, że zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem i poglądami doktryny, rozumienie braku konkurencyjności należy rozumieć w ten sposób, że ponieważ uruchomienie każdego z tych trybów oparte jest na innych przesłankach, to mogą być one uruchomione jednocześnie, jeżeli w jednej sprawie zachodzą przesłanki wszczęcia kilku postępowań nadzwyczajnych lub gdy strona twierdzi, że takie przesłanki występują. To uruchomienie polega na tym, że w przypadku wskazania we wniosku przesłanki nieważności jak również podstawy, czy też podstaw wznowienia, należy odrębnie wszcząć wspomniane postępowania, po czym co do zasady jako pierwsze prowadzić postępowanie w sprawie nieważności jako wywołujące dalej idące skutki (materialne), a postępowanie wznowieniowe zawiesić, a następnie procedować w jego ramach (po uprzednim podjęciu postępowania) w zależności od wyników postępowania w sprawie nieważności. Zauważyć przy tym należy, że rozstrzyganie o wniosku strony w związku ze zgłoszonymi żądaniami w ramach jednego postępowania administracyjnego, zakończonego jednym postanowieniem odnoszącym się do wszystkich zgłoszonych żądań, o czym była mowa, nie jest możliwe ze względu na różne przesłanki wskazane w art. 145, 145a,145b k.p.a. oraz art. 156 § 1 k.p.a. Ponadto choćby i z tego względu, że postępowanie wznowieniowe, w przypadku wniesienia wniosku w terminie i wskazania w nim ustawowej podstawy wznowienia, toczy się dwuetapowo – art. 149 k.p.a., 151 k.p.a. Tak więc skoro strona jednoznacznie wskazała, który z trybów nadzwyczajnych jej zdaniem powinien być przeprowadzony w pierwszej kolejności oraz wskazała przesłankę jego zastosowania, organ prawidłowo zastosował się do tego żądania w przedmiotowym postępowaniu. Brak jest zatem podstaw aby ten zarzut skargi czyli brak rozstrzygnięcia o wszystkich żądaniach strony uznać za uzasadniony. Nie zmienia to postaci rzeczy, że skoro strona zgłosiła również pozostałe żądania dotyczące innych trybów nadzwyczajnych nakłada to na organ obowiązek wszczęcia stosownych procedur w odniesieniu do nich. Brak jest również podstaw aby uznać za zasadny zarzut skargi dotyczący braku wyjaśnienia sprawy. Podkreślić bowiem należy, że postanowienie odmawiające wszczęcia postępowania administracyjnego ma charakter formalny, a nie merytoryczny, w ramach którego organ nie prowadzi postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty. Zatem w postanowieniu wydanym w trybie art. 61a § 1 k.p.a. organ nie może odnosić się do meritum żądania strony i oceniać przedstawionych we wniosku zarzutów odnoszących się do kwestionowanego rozstrzygnięcia, którego dotyczy złożony wniosek. Sąd uznaje również, że w sprawie nie doszło do naruszenia treści art. 10 k.p.a. ponieważ strona mimo formalnego wskazania na naruszenie tego przepisu, nie przedstawiła żadnych argumentów dotyczących tego, w jaki sposób brak jego zastosowania wpłynął na rozstrzygnięcie sprawy. Sąd jest również zdania, że organ nie naruszył treści art. 107 k.p.a., szczególnie jego § 3 ponieważ z treści postanowienia jednoznacznie wynika czego ono dotyczy oraz dlaczego organ powziął skarżone rozstrzygnięcie. Tym samym uznając również, że w sprawie nie doszło do naruszenia pozostałych przepisów prawa wskazywanych w skardze na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd oddalił skargę.