V SA/Wa 2022/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska, Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura (spr.), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 24 lipca 2019 r. sprawy ze skargi [...] przy udziale [...] na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego 1. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z [...] lipca 2018 r.; 2. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] na rzecz [...] kwotę 580 zł (pięćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. (dalej jako: "Naczelnik US" lub "organ I instancji" postanowieniem z (...)2018 r., nr (...)umorzył postępowanie egzekucyjne wobec P. G. (dalej jako: "zobowiązany") prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego o numerze: (...), obejmującego opłatę dodatkową za nieuiszczenie opłaty w strefie płatnego parkowania. Uzasadniając rozstrzygnięcie wyjaśnił, że zgodnie z art. 40d ust. 3 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2222 ze zm., dalej jako: "u.d.p.") dochodzona należność uległa przedawnieniu. Wierzyciel – Prezydent m.st. Warszawa (dalej jako: "skarżący") wniósł zażalenie na wskazane powyżej postanowienie wnosząc o jego uchylenie. W uzasadnieniu powołał się na art. 67 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2077 ze zm., dalej jako: "u.f.p.") oraz art. 70 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 poz. 201 ze zm., dalej jako: "O.p."). Wyjaśnił, że nie budzi wątpliwości dopuszczalność odpowiedniego stosowania w sprawie wskazanego przepisu do opłat dodatkowych określonych w ustawie o drogach publicznych. Podkreślił, że Naczelnik US pismem z (...)2017 r., znak: (...)poinformował wierzyciela o zastosowaniu wobec dłużnika środka egzekucyjnego w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego, a tym samym opłata dodatkowa objęta tytułem wykonawczym nr (...) pozostaje wymagalna co najmniej do (...)2020 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Warszawie (dalej jako: "Dyrektor IAS", "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") postanowieniem z (...)2018 r., nr (...) utrzymał w mocy wymienione na wstępie postanowienie organu I instancji. Wyjaśnił, że zgodnie z art. 40d ust. 3 u.d.p., obowiązek uiszczenia opłat, o których mowa m.in. w art. 13f u.d.p. przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym opłaty lub kary powinny zostać uiszczone. Stwierdził, że w stanie faktycznym i prawnym sprawy zaległości z tytułu opłaty dodatkowej za okres 2011 r. uległy przedawnieniu z dniem 31 grudnia 2016 r. Zdaniem organu odwoławczego nie było podstaw do zastosowania art. 70 O.p. jedynie na mocy odesłania zawartego w art. 67 u.f.p., ponieważ ustawa o drogach publicznych, jako lex specialis wobec ustawy o finansach publicznych i ustawy Ordynacja podatkowa, reguluje bezpośrednio kwestię przedawnienia omawianych należności. Wobec powyższego organ II instancji stwierdził, że Naczelnik US zasadnie umorzył postępowanie egzekucyjne na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2016 r. poz. 599 ze zm., dalej jako: "u.p.e.a."). Skarżący wniósł skargę na wskazane powyżej postanowienie Dyrektora IAS do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o jego uchylenie wraz z poprzedzającym je postanowieniem organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie: a) art. 40d ust. 3 u.d.p. – poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie tego przepisu, b) art. 70 § 4 O.p. – poprzez niezastosowanie tego przepisu, c) art. 59 § 3 w zw. z art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257, dalej jako: "k.p.a.") – poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji. W odpowiedzi na skargę Dyrektor IAS podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie wnosząc o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. W ocenie Sądu zachodzą przesłanki uzasadniające uwzględnienie skargi. Przede wszystkim należy wskazać, że zgodnie z art. 13f ust. 1 u.d.p., za nieuiszczenie opłat, o których mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1 (opłat za postój pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania), pobiera się opłatę dodatkową. Zgodnie zaś z art. 40d ust. 3 u.d.p., obowiązek uiszczenia opłat, o których mowa w art. 13f ust. 1 i art. 40 ust. 3, oraz kar pieniężnych, o których mowa w art. 13k ust. 1 i 2, art. 29a ust. 1 i 2 oraz w art. 40 ust. 12, przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym opłaty lub kary powinny zostać uiszczone. Przytoczony ostatnio przepis obowiązuje począwszy od 4 października 2005 r. na skutek nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 29 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 179 poz. 1486). Dodając do ustawy o drogach publicznych art. 40d ust. 3 ustawodawca uregulował m.in. kwestie przedawnienia opłaty dodatkowej, o której mowa w art. 13f ust. 1 powołanego ostatnio aktu. Następnie 1 stycznia 2010 r. weszła w życie ustawa o finansach publicznych. W myśl art. 60 pkt 7 u.f.p. środkami publicznymi stanowiącymi niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym są w szczególności dochody budżetu państwa, dochody budżetu jednostki samorządu terytorialnego albo przychody państwowych funduszy celowych dochody pobierane przez państwowe i samorządowe jednostki budżetowe na podstawie odrębnych ustaw. Do należności, o których mowa w art. 60 u.f.p. stosuje się - na mocy art. 67 ust. 1 u.f.p. - odpowiednio przepisy działu III O.p. Zgodnie zaś z art. 70 § 1 i § 4 O.p. zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku; bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny. Rysujące się na gruncie ww. przepisów zagadnienie prawne przedawnienia określonej w art. 13f ust. 1 u.d.p. dodatkowej opłaty za parkowanie w strefie płatnego parkowania oraz odpowiedniego stosowania art. 70 § 4 O.p. do tej opłaty było przedmiotem rozbieżności interpretacyjnych, jednakże obecnie powyższa kwestia nie budzi już wątpliwości w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. np. wyroki NSA z 9 stycznia 2019 r., sygn. akt II FSK 2600/18; z 1 kwietnia 2019 r., sygn. akt 3504/18; z 9 maja 2019 r., sygn. akt I GSK 41/19; z 10 maja 2019 r., sygn. akt I GSK 42/19, z 14 maja 2019 r., sygn. akt I GSK 57/19). Należy zatem wyjaśnić, że zgodnie z art. 40d ust. 3 u.d.p. obowiązek uiszczenia opłat i kar, o których mowa w tej ustawie, przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym te opłaty lub kary powinny zostać uiszczone. Przepis ten normuje zatem kwestie uregulowane w art. 70 § 1 O.p., który stanowi, że zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Treść art. 40d ust. 3 i art. 70 § 1 O.p. w zakresie określenia terminu przedawnienia jest zatem tożsama, różnica odnosi się natomiast do przedmiotu zobowiązania. Wobec tego w całej rozciągłości podzielić należy prezentowany w najnowszym orzecznictwie NSA, pogląd, że art. 40d ust. 3 u.d.p. stanowi odpowiednik art. 70 § 1 O.p., a "norma wyrażona w art. 40d ust. 3 u.d.p. nie odnosi się (...) w żaden sposób do pozostałych kwestii, związanych z przedawnieniem – jak zawieszenie lub przerwanie biegu terminu przedawnienia, nie mówiąc już o pozostałych zagadnieniach, uregulowanych przez przepisy działu III O.p.; nie może więc tych zagadnień regulować w sposób szczególny do regulacji zawartej w O.p. O ile zatem art. 40d ust. 3 u.d.p. niewątpliwie stanowi przepis szczególny w stosunku do art. 70 § 1 o.p. i niewątpliwie ma pierwszeństwo stosowania w obszarze poddanym jego regulacji, o tyle zasadnicze wątpliwości budzi możliwość rozciągnięcia tego pierwszeństwa na pozostałe obszary, nieuregulowane w u.d.p. a uregulowane w dziale III O.p. Przyjęcie bowiem takiej formuły oznaczałoby, że opłata dodatkowa za nieopłacone parkowanie w strefie płatnego parkowania nie mogłaby wygasnąć przez przedawnienie lub potrącenie (art. 59 § 1 pkt 9 i pkt 3 O.p.), nie mogłaby stanowić nadpłaty w przypadku zapłacenia jej nienależnie (art. 72 § 1 O.p.), nie mogłaby także zostać objęta ulgą (art. 67a § 1 O.p.)". Jak wskazano powyżej znowelizowane przepisy ustawy o drogach publicznych określają termin przedawnienia opłaty, jednocześnie nie regulują pozostałych kwestii związanych z tą materią. Tym samym, mając na uwadze zawarte przez ustawodawcę w art. 67 u.f.p. odesłanie do przepisów działu III O.p., należy przyjąć, że takie odesłanie odsyła do odpowiedniego zastosowania zawartych tam regulacji, które kompleksowo regulują kwestię przedawnienia, w tym kwestie zawieszenia biegu terminu przedawnienia. Uznanie natomiast art. 40d ust. 3 u.d.p. za przepis szczególny w stosunku do art. 70 § 1 O.p. nie wyklucza, zdaniem Sądu, stosowania do dodatkowej opłaty za parkowanie w strefie płatnego parkowania pozostałych przepisów działu III O.p., w tym art. 70 § 4 O.p., normującego zdarzenia skutkujące przerwaniem biegu terminu przedawnienia. Zważywszy na powyższą wykładnię przepisów prawa materialnego, tj. art. 40d ust. 3 u.d.p. w zw. z art. 13f ust. 1 u.d.p. za zasadne uznać należało zatem zarzuty wskazane w pkt II petitum skargi, bowiem zaprezentowana w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organu II instancji odmienna wykładnia tych przepisów, a sprowadzająca się do tezy, że art. 40d ust. 3 u.d.p. stanowi zupełną regulację przedawnienia dodatkowej opłaty określonej w art. 13f ust. 1 u.d.p., do której nie stosuje się przepisów działu III O.p., jest błędna w świetle wskazanych argumentów prawnych. Jak wskazano powyżej do spornej opłaty ma bowiem zastosowanie art. 70 § 4 O.p. Uznając zasadność skargi w powyższym zakresie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a w zw. z art. 135 p.p.s.a. należało uchylić zaskarżone postanowienie Dyrektora IAS Warszawie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika US. Rozpatrując sprawę ponownie organy administracji publicznej zastosują wykładnię prawa, przyjętą w tej sprawie przez Sąd i zbadają, czy doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia egzekwowanej należności w następstwie zastosowania środka egzekucyjnego, o którym zobowiązany został powiadomiony. O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200, art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265). Na łączną kwotę 580 zł przysługujących do zwrotu stronie kosztów postępowania Sąd zaliczył 100 zł tytułem uiszczonego wpisu sądowego oraz 480 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego.