V SA/Wa 2024/11

Referendarz sądowy Anna Michałowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym tj. zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi J. O. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ... sierpnia 2011 r. Nr ... w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie przyznania płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania p o s t a n a w i a: - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym Skarżący złożył - na urzędowym formularzu PPF - wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym tj. zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu podał, iż we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje wraz żoną i dwójką pełnoletnich dzieci. Posiada mieszkanie o po. ... m ², altankę –... m² oraz nieruchomość rolną o pow. ... ha. Nie posiada przedmiotów wartościowych ani oszczędności pieniężnych. Dochody miesięczne w gospodarstwie domowym Skarżącego wynoszą brutto ... zł. W dodatkowym oświadczeniu, złożonym na wezwanie, Skarżący wskazał, iż z nieruchomości rolnej nie ma żadnych dochodów, lecz stratę w wysokości ... zł plus prace ciągnikowe – ... zł (rocznie). Płaci czynsz w wysokości ... zł plus ... zł na remonty, wyżywienie – ... zł, światło, telefon i inne opłaty – ... zł, pomoc dzieciom – ... zł, leki i lekarze – ... zł. Mieszkając w B. ma dużo wyjazdów związanych z pracą i prowadzeniem gospodarstwa rolnego. Na paliwo i naprawy wydaje ... zł miesięcznie. Skarżący posiada ...-letni samochód o wartości około ... zł. Od dwóch lat zbiera na zmianę samochodu. Wydatki roczne na odzież, zakup mebli wynoszą około ... zł. Żona, córka i syn nie posiadają lokat dewizowych, a konta są to konta spłacanych pożyczek jakie biorą na utrzymanie. Skarżący nadesłał również zaświadczenia o wysokości emerytur i rent, zaświadczenie o koncie depozytowym, wyciąg z rachunku w Banku ... . Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późniejszymi zmianami) – dalej ustawy p.p.s.a. - ponoszenie przez Strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy ze środków publicznych jest instytucją wyjątkową i następuje tylko w przypadkach określonych w cytowanej ustawie, po spełnieniu przez stronę określonych przesłanek. Przesłanki te są każdorazowo odnoszone do stanu majątkowego osoby ubiegającej się o przyznanie rzeczonego prawa. Treść i warunki przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym określa art. 245 §2 i art. 246 §1 pkt 1 ustawy p.p.s.a. W myśl art. 245 §2 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie całkowitym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a, zostaje przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Określenie "gdy osoba fizyczna wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę. Instytucja prawa pomocy stosowana jest w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Do osób tych można zaliczyć bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Na obecnym etapie postępowania na wysokość obciążeń finansowych, do poniesienia których wnioskujący byłby zobowiązany składa się wpis od skargi w wysokości 200 zł (zgodnie z §2 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 221, poz. 2193) oraz ewentualnie wynagrodzenie dla profesjonalnego pełnomocnika. Analiza podanych przez skarżącego okoliczności dokonana w związku z przepisami ustawy uzasadnia stwierdzenie, iż nie zachodzą przesłanki przemawiające za uwzględnieniem jego wniosku, gdyż skarżący nie wykazał iż znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej go do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Po pierwsze zauważyć należy, iż skarżący oraz jego małżonka uzyskują miesięcznie świadczenia emerytalno- rentowe w łącznej wysokości netto (do wypłaty) ... zł, które są dla nich stabilnym źródłem dochodów. Córka, która pozostaje z nimi we wspólnym gospodarstwie domowym uzyskuje rentę w wysokości netto ... zł. Ponadto z analizy nadesłanego wyciągu z rachunku bankowego skarżącego wynika, iż uzyskuje on również dochody z pracy (P.) w wysokości około netto ... zł (średnia z 3 miesięcy tj. sierpnia, września i października). Syn, który pozostaje ze Skarżącym we wspólnym gospodarstwie domowym - zgodnie z oświadczeniem - nie pracuje zawodowo. Tym samym łączny miesięczny dochód czteroosobowej rodziny wynosi ponad ... zł. Taka wysokość dochodów w gospodarstwie domowym skarżącego, pomimo wskazanych nakładów związanych z prowadzeniem gospodarstwa rolnego, koniecznością częstych wyjazdów i związanych z tym zakupów paliwa, jak również wskazanych kosztów związanych z zaspokajaniem podstawowych potrzeb życiowych tj. opłacenie mieszkania, wyżywienia, zakupu leków i wizyt lekarskich (około ... zł) nie uzasadnia przyznania prawa pomocy. Nie można bowiem uznać, iż wnioskujący należy do osób pozbawionych środków do życia, a niewątpliwie do takich przypadków powinno sprowadzać się udzielenie prawa pomocy. Skarżący nie wykazał w swoim oświadczeniu by wszystkie środki finansowe pozostające w jego dyspozycji były pożytkowane na niezbędne wydatki (bieżące, konieczne) związane z zaspokajaniem podstawowych potrzeb życiowych. Z nadesłanego wyciągu z rachunku bankowego za okres od ...sierpnia 2011 r. do ... października 2011 r. wynika, iż Skarżący ma przyznany limit debetowy w kwocie ... zł, saldo początkowe na rachunku wynosiło ... zł, natomiast końcowe ... zł. Zauważyć jednak należy, iż Skarżący w dniu ... października 2011 r. wypłacił z rachunku ... zł i nie wyjaśnił w swoim dodatkowym oświadczeniu złożonym w tym samym dniu, powodów pobrania z rachunku tak znacznej kwoty pieniędzy. Ponadto z nadesłanego zaświadczenia z K. wynika, iż Skarżący posiada konto depozytowe, ..., na którym ma zgromadzone środki pieniężne w kwocie ... zł. Podkreślić należy, że zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie zastępstwa procesowego, o co wnosi w niniejszej sprawie skarżący, wiąże się z poniesieniem przez Skarb Państwa określonych kosztów. Wydatek tego rodzaju ma charakter publicznoprawny i może zostać zrealizowany tylko wtedy, gdy zostanie ustalone w sposób niewątpliwy, iż strona uczestnicząca w postępowaniu sądowym, pomimo poczynienia oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania, nie jest w stanie finansowo podołać ciężarowi uiszczenia kosztów sądowych oraz wynajęcia zawodowego pełnomocnika. W niniejszej sprawie, brak jest podstaw by takie ustalenie mogło zostać w sposób uzasadniony przyjęte. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji postanowienia.