V SA/Wa 2024/11
WyrokWSA w Warszawie2012-03-26
Skład orzekający: Andrzej Kania, Krystyna Madalińska-Urbaniak, Joanna Zabłocka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszenie przepisów proceduralnych, polegające na nieprawidłowej ocenie materiału dowodowego i potencjalnym zawyżeniu kwoty przyznanej płatności, stanowi rażące naruszenie prawa uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej?Ratio decidendi
Naruszenie przepisów proceduralnych, polegające na nieprawidłowej ocenie materiału dowodowego i potencjalnym zawyżeniu kwoty przyznanej płatności, nie stanowi rażącego naruszenia prawa, które uzasadniałoby stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 Kpa. Rażące naruszenie prawa wymaga, aby treść decyzji pozostawała w oczywistej i niedwuznacznej sprzeczności z przepisami prawa, co nie miało miejsca w niniejszej sprawie.Stan faktyczny
Skarżący J.O. złożył wniosek o przyznanie płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok 2009. Decyzją z dnia 10 października 2009 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR przyznał mu pomoc. Następnie Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR stwierdził nieważność tej decyzji, uznając, że została wydana z rażącym naruszeniem przepisów prawa unijnego dotyczących maksymalnego obszaru kwalifikowalnego. Prezes ARiMR utrzymał w mocy decyzję Dyrektora, wskazując na rażące naruszenie przepisów prawa procesowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił obie decyzje, uznając, że naruszenia nie miały charakteru rażącego.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa ARiMR oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR, a także stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Kania, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Sędzia WSA - Joanna Zabłocka (spr.), Protokolant specjalista - Izabela Wrembel, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 marca 2012 r. sprawy ze skargi J.O. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie przyznania płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania; 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w E. koło L. z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...]. 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.
Przedmiotem skargi jest decyzja Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] sierpnia 2011 r. utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w E. (dalej: Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR) Nr [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. o stwierdzeniu nieważności decyzji Nr [...] w sprawie przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok 2009, wydanej w dniu [...] października 2009 r. przez Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. (dalej: Kierownik Biura Powiatowego ARiMR).
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:
W dniu [...] maja 2009 r. J.O. złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w B. wniosek o przyznanie płatności na rok 2009, w którym zadeklarował do pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (zwanej dalej pomocą z tytułu ONW) trzy działki rolne o łącznej powierzchni 1,06 ha oznaczone literami A, B i C, położone na działkach ewidencyjnych oznaczonych numerami [...], położonych w obrębie ewidencyjnym R., na terenie gminy R., powiat b., województwo l..
W dniu 10 sierpnia 2009 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wystosował do strony wezwanie do złożenia wyjaśnień. Dnia [...] sierpnia 2009 r. J.O. złożył w Powiatowym Biurze ARiMR korektę wniosku wraz z oświadczeniem.
Decyzją z dnia [...] października 2009 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR przyznał J.O. pomoc z tytułu ONW na 2009 r.
Dnia [...] maja 2011 r. Dyrektor [...] Oddziału ARiMR wszczął z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. przyznającej stronie pomoc ONW.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. Nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w E. stwierdził nieważność decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. Nr [...] z dnia [...] października 2009 r. w sprawie przyznania Panu J.O. pomocy z tytułu ONW na rok 2009.
W uzasadnieniu decyzji organ orzekający stwierdził, że wydanie przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w/w decyzji nastąpiło z rażącym naruszeniem przepisu art. 17 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 oraz art. 12 ust. 4 i art. 24 ust. 1 lit. c rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004, polegającym na nieuwzględnieniu przez w/w organ wartości maksymalnego obszaru kwalifikowalnego (PEG) wyznaczonego na działce ewidencyjnej o numerze [...]. Stronie bowiem wraz ze wstępnie zadrukowanym egzemplarzem wniosku została przekazana przez ARiMR informacja zawierająca miedzy innymi zestawienie powierzchni kwalifikowanych w ramach poszczególnych działek ewidencyjnych, w tym działki nr [...], z której to informacji wynika, że maksymalny kwalifikowany obszar do pomocy z tytułu ONW na tej działce wynosi 0,06 ha podczas gdy strona zadeklarowała powierzchnię 0,11 ha.
Od ww. decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR strona wniosła odwołanie, podnosząc, że powierzchnia działki nie uległa zmianie i wynosi 0,11 ha, a granice działki były zaznaczone drzewami owocowymi.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r. Prezes ARiMR utrzymał w mocy ww. decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR. W uzasadnieniu decyzji Prezes ARiMR stwierdził, że zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 Kpa organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która została wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Z rażącym naruszeniem prawa w świetle powołanego przepisu mamy do czynienia, gdy w sposób oczywisty, bezsporny i niestwarzający odmiennej wykładni został naruszony przepis prawny. Organ orzekający przytoczył orzeczenia sądów administracyjnych potwierdzających tę tezę i stwierdził, że powyższe przesłanki zaistniały w rozpatrywanej sprawie.
Dalej organ orzekający wymienił przepisy krajowe oraz przepisy Unii Europejskiej stanowiące podstawę przyznawania płatności ONW w 2009 r.
Prezes ARiMR wskazał, że zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427 z późn. zm.), zwaną dalej ,,ustawą PROW", z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej.
Następnie cytując przepis § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania ,,Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 40, poz. 329 z późn. zm.), zwanym dalej "rozporządzeniem ONW" wymienił przesłanki, które muszą być spełnione przez rolnika dla uzyskania płatności ONW podkreślając, iż jedynie łączne spełnienie przez rolnika wszystkich przesłanek stanowi podstawę do ubiegania się o płatności ONW.
Dalej organ orzekający omówił wynikające z przepisów Unii Europejskiej, w szczególności z rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 i nr 1782/2003 oraz z rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 zasady ustanawiania zintegrowanego systemu administrowania i kontroli działek rolnych.
Powołując się na treść art. 24 ust.1 lit.c rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 Prezes ARiMR stwierdził, że ustalenie czy dane grunty kwalifikują się do objęcia pomocą ONW następuje w wyniku kontroli administracyjnej przeprowadzonej zgodnie z art. 24 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 , która dotyczy zgodności między działkami rolnymi zadeklarowanymi we wniosku a działkami odniesienia w systemie identyfikacji działek rolnych oraz weryfikuje kwalifikacje do pomocy określonych terenów. Zgodnie z ww. przepisem płatności przysługują do powierzchni nie większej niż wyznaczony maksymalny kwalifikowalny obszar, a w przypadku wykrycia jakiejkolwiek niezgodności między powierzchnią deklarowaną do płatności na poszczególnych działkach ewidencyjnych, a wartością wyznaczonego maksymalnego kwalifikowalnego obszaru do płatności, organ prowadzący postępowanie ma obowiązek wyjaśnić stwierdzone nieprawidłowości stosownie do dyspozycji zawartej w art. 21 ust.2 pkt 1 i 2 ustawy o PROW w związku z art. 7 i 77 § 1 Kpa.
Prezes ARiMR wyjaśnił, że na działce ewidencyjnej Nr [...] strona zadeklarowała powierzchnię gruntów rolnych wynoszącą 0,11 ha, w sytuacji, gdy wartość maksymalnego obszaru kwalifikowalnego (PEG) wyznaczonego na przedmiotowej działce ewidencyjnej Nr [...] wynosi 0,06 ha.
W związku z powyższym, mając na uwadze treść w/w art. 24 ust. 1 lit. c rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 oraz przepisy prawa krajowego dotyczące zasad prowadzenia postępowania wyjaśniającego, tj. art. 21 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o PROW w związku z art. 7 i 77 § 1 Kpa, wskazał, że obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie było wyjaśnienie rozbieżności pomiędzy wielkością powierzchni zgłoszonej do płatności przez J.O., a wartością maksymalnego obszaru kwalifikowalnego do płatności zapisanego w systemie identyfikacji działek rolnych z wykorzystaniem dostępnych w sprawie materiałów dowodowych, w tym wypełnionego przez stronę załącznika graficznego dla działki ewidencyjnej o numerze [...] oraz zaimplementowanej do w/w systemu identyfikacji (...) ortofotomapy.
Uwzględniając powyższe zauważył, że przyznając stronie pomoc z tytułu ONW na rok 2009 do powierzchni wynoszącej 1,04 ha w tym do powierzchni 0,11 ha na działce nr [...], na której znajdowała się część działki rolnej A , Kierownik Biura ARiMR nie uczynił zadość obowiązkowi nałożonemu na ten organ na mocy art. 21 ust.2 pkt 1 i 2 w/w ustawy PROW w związku z art. 7 i 77 § 1 Kpa., przyznał bowiem płatności nie ustalając powierzchni kwalifikowanej do ich przyznania na poszczególnych działkach ewidencyjnych zgodnie z wartością maksymalnego kwalifikowanego obszaru wyznaczonego w systemie identyfikacji działek rolnych, stosownie do treści art. 24 ust.1 lit. c rozporządzenia nr 796/2004.
Reasumując stwierdził, że decyzja z dnia [...] września 2009 r. wydana przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR rażąco narusza przepisy prawa procesowego, tj. art. 21 ust.2 pkt 1 i 2 ustawy o PROW w związku z art. 7 i 77 § 1 Kpa.
W skardze wniesionej na powyższą decyzję Prezesa ARiMR do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący J.O. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, kwestionując pomiary działki dokonane na podstawie zdjęć lotniczych.
W odpowiedzi na skargę Prezes ARiMR wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a. sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem.
W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie tego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego (ewentualnie stwierdzenie jego wydania z naruszeniem prawa,v.art.145 § 1 p.p.s.a.).
Zgodnie z art.134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, co oznacza, że ocenie Sądu nie podlegają decyzje wydane w postępowaniach innych niż zaskarżona decyzja, a więc rozpoznając niniejszą sprawę Sąd nie dokonywał oceny decyzji wydanych w innych postępowaniach dotyczących skarżącego, np. w postępowaniu o zalesianie.
Sąd nie jest związany zarzutami skargi.
Sąd rozpoznając skargę korzysta ze wszystkich dowodów zebranych w toku postępowania administracyjnego, gdyż rozpoznaje sprawę na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.).
Rozpoznając skargę, w granicach kompetencji przysługujących na podstawie ww. ustaw sądowi administracyjnemu, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa uzasadniającym ich uchylenie.
Na wstępie należy zaznaczyć, że kontrolowane w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia organów zapadły w ramach jednego z nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego, tj. w trybie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej.
Jako podstawa prawna decyzji wydanej przez Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w E. ( dalej: Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR) orzekającego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jako organ I instancji, wskazany został między innymi przepis art.156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz.1071 ze zm.), stanowiący, że organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która została wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.
Jak wynika z ugruntowanego orzecznictwa sądów administracyjnych, w tym z orzeczeń sądów administracyjnych zacytowanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Prezesa ARiMR "Rażące naruszenie prawa zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej sprzeczności z przepisami prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja taka nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Cechą rażącego naruszenia prawa jest również to, że treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią zastosowanego w niej przepisu. Nie chodzi przy tym o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny" - wyrok NSA w Warszawie V SA 2998/99 z dnia 26.09.2000 r.; "O rażącym (a nie jakimkolwiek) naruszeniu prawa można mówić, gdy decyzja została wydana wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w przepisie prawnym, wbrew wszystkim przesłankom przepisu nadano prawa albo ich odmówiono, albo też wbrew tym przesłankom obarczono stronę obowiązkiem albo uchylono obowiązek. Cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie ze sobą" - wyrok NSA w Warszawie III SA 1935/99 z dnia 11.08.2000 r.
Tak więc nie każde , nawet oczywiste naruszenie prawa może być podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie przepisu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
W rozpoznanej sprawie Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR orzekając jako organ I instancji uznał, że decyzja o przyznaniu skarżącemu płatności ONW za 2009 r. została wydana z rażącym naruszeniem przepisów prawa unijnego, tj. art.17 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003( Dz.U.UE.L.2009.30.16ze zm.), dalej przywoływanego jako rozporządzenie nr 73/2009 oraz art.12 ust.4 i art. 24 ust 1 lit. c rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004. z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 ( Dz.U.UE.L.2004.141.18 ze zm.), dalej zwanego rozporządzeniem nr 796/2004.
Naruszenie prawa miało polegać na uwzględnieniu nieprawidłowej powierzchni PEG dla jednej z objętych wnioskiem działek ewidencyjnych i przyznaniu płatności w wysokości niezgodnej z przepisami prawa. Konsekwencją wskazanego przez organ naruszenia prawa było ustalenie przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR dla działki ewidencyjnej nr [...] powierzchni kwalifikującej się do płatności innej niż powierzchnia PEG ustalona dla tej działki.
Natomiast orzekający jako organ II instancji Prezes ARiMR stwierdził, że decyzja z dnia [...] października 2009 r. wydana przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. rażąco narusza przepisy prawa procesowego, tj. art. 21 ust.2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na Rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich ( Dz.U. Nr 64, poz.427 ze zm.) zwanej dalej "ustawą PROW" w związku z art. 7 i 77 § 1 Kpa, bowiem Kierownik Biura Powiatowego ARiMR przyznał płatności nie ustalając powierzchni kwalifikowanej do ich przyznania na działce nr [...] zgodnie z wartością maksymalnego kwalifikowanego obszaru wyznaczonego w systemie identyfikacji działek rolnych stosownie do treści art. 24 ust. 1 lit. c rozporządzenie nr 796/2004.
W tym miejscu Sąd wyjaśnia, że przepis 21 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy PROW stanowi, że w postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie stoi na straży praworządności i jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
Przepisy art. 7 ( w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji o przyznaniu płatności) i art. 77 § 1 k.p.a. stanowiły, że toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, a organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
Odnosząc się do przepisów wskazanych w uzasadnieniu decyzji organu I instancji, których rażące naruszenie miało w ocenie tego organu stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji o przyznaniu skarżącemu płatności ONW za 2009 r. Sąd wyjaśnia, że przepis art. 24 ust. 1 lit. c rozporządzenia nr 796/2004 stanowi, że kontrole administracyjne opisane w art. 23 rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 pozwalają na wykrycie nieprawidłowości, a w szczególności na ich automatyczne wykrycie za pomocą narzędzi informatycznych, między innymi dzięki kontrolom krzyżowym. Kontrole te dotyczą zgodności między działkami rolnymi zadeklarowanymi w jednym wniosku a działkami odniesienia w systemie identyfikacji działek rolnych, oraz weryfikują kwalifikacje do pomocy określonych terenów jako takich.
Przepis ten wskazuje, że przeprowadzane kontrole administracyjne pozwalają na wykrycie nieprawidłowości, między innymi na weryfikację kwalifikacji działek do przyznania pomocy. Wbrew twierdzeniu organu II instancji z przywołanego przepisu nie wynika bezpośrednio, że płatności przysługują do powierzchni nie większej niż wyznaczony maksymalny kwalifikowany obszar. Przyznanie płatności do powierzchni większej niż powierzchnia określona w systemie identyfikacji działek nie stanowi naruszenia tego przepisu.
Ust. 2 tego artykułu stanowi, że po wskazaniu nieprawidłowości wykrytych podczas kontroli krzyżowych uruchamia się odpowiednią procedurę administracyjną, a w razie konieczności także przeprowadza kontrolę na miejscu. Tak więc przepis art. 24 rozporządzenia 796/2004 wskazuje na cel kontroli oraz określa czego kontrole dotyczą, a przypadku ujawnienia nieprawidłowości nakłada na organ prowadzący postępowanie obowiązek przeprowadzenia w razie konieczności kontroli na miejscu. Z przepisu tego nie wynika, że nie można przyznać płatności do powierzchni większej niż określona w systemie identyfikacji działek, ale, że przyznając płatność należy ustalić rzeczywistą powierzchnię kwalifikowaną do pomocy, również jeżeli jest ona inna niż wynikająca z systemu identyfikacji działek.
Z kolei przepis art. 12 ust.4 rozporządzenia nr 796/2004 stanowi, że składając wniosek, rolnik poprawia wstępnie zadrukowany formularz, o którym mowa w ust. 2 i 3, jeśli należy wprowadzić poprawki, szczególnie w odniesieniu do przeniesienia uprawnień do płatności zgodnie z art. 46 rozporządzenia (WE) nr 1782/2003 lub jeśli jakakolwiek inna informacja podana w formularzu jest błędna. Jeśli poprawki dotyczą powierzchni działki referencyjnej, rolnik podaje aktualną powierzchnię każdej z odnośnych działek rolnych, a w stosownych przypadkach wskazuje nowy obrys działki referencyjnej. Przepis ten odnosi się do działań rolnika i działania organu orzekającego nie mogą stanowić naruszenia tego przepisu.
Art. 17 rozporządzenia nr 73/2009 dotyczy systemu identyfikacji działek rolnych, stanowiąc, że system identyfikacji działek rolnych ustanawiany jest na podstawie map lub dokumentów ewidencji gruntów lub też innych danych kartograficznych. Korzysta się z technik skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych, w tym najlepiej ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych, przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:10.000. Naruszenia tego przepisu mogłyby dopuścić się swoim działaniem jednostki tworzące system identyfikacji działek, a nie organy z niego korzystające przy orzekaniu np. o przyznaniu płatności ONW.
Sąd wskazuje, że zasada, iż płatność ONW przysługuje do powierzchni gruntów rolnych nie większej niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 1122/2009, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności wynika z przepisu § 3 ust.1 ww. rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U.Nr 40, poz.329 ze zm.), dalej "rozporządzenie ONW" w brzmieniu nadanym przez § 1 pkt 3 lit. a) rozporządzenia z dnia 11 marca 2010 r. (Dz.U.2010.39.219) zmieniającego rozporządzenie ONW z dniem 15 marca 2010 r. W dacie wydania decyzji o przyznaniu skarżącemu płatności ONW za 2009 r. przepis taki nie istniał.
Wprowadzenie dopiero z dniem 15 marca 2010 r. wyżej wskazanej zmiany do rozporządzenia ONW nie oznacza, że przed tą datą organy orzekające w sprawie przyznania płatności ONW nie powinny były sprawdzać czy zadeklarowana powierzchnia działki jest zgodna z powierzchnią uprawnioną do płatności określoną w systemie identyfikacji działek rolnych utworzonym na podstawie art. 17 rozporządzenia Rady (WE) 73/2009 i poprzednio rozporządzenia Rady (WE) 1782/2003, o ile rejestry takie już istniały. Obowiązek taki można wyprowadzić z przywołanego przez organ orzekający przepisu art. 21 ust.2 pkt 1 i 2 ustawy PROW, zobowiązującego organ orzekający do wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.
Naruszenie wskazanych przepisów proceduralnych nie stanowi jednak naruszenia prawa, które należałoby zakwalifikować jako "rażące" i które w konsekwencji stanowiłoby podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji.
Sąd orzekając stosownie do art. 133 § 1 p.p.s.a. na podstawie akt sprawy stwierdził, że w toku postępowania w sprawie przyznania skarżącemu płatności ONW za 2009 r. mogło dojść do naruszenia przepisów postępowania poprzez nieprawidłową ocenę materiału dowodowego, które mogło mieć wpływ na nieprawidłowe ustalenie powierzchni będącej podstawą przyznania płatności, nie było to jednak naruszenie przepisów, które można by zakwalifikować jako rażące. Prowadzący postępowanie organ ustalił powierzchnie działek referencyjnych, jak napisał, w oparciu o system informacji graficznej. Z załączonej do wniosku karty informacyjnej wynikają jednak dla wskazanych przez organ działek nr [...] inne wielkości niż przyjęte w decyzji. Ponadto organ nie odniósł się w uzasadnieniu decyzji do załączonego do korekty wniosku (nie zawierającej żadnych informacji) oświadczenia wnioskodawcy, z którego wynika , że "brakująca powierzchnia 0,06 ha nie była uprawiania". Do powierzchni działki nr [...] organ w ogóle nie odniósł się w uzasadnieniu decyzji.
Powzięcie wątpliwości co do prawidłowości przeprowadzonego postępowania administracyjnego, które mogło skutkować zawyżeniem kwoty przyznanej płatności nie stanowi podstawy do uznania, że postępowanie to zostało przeprowadzone z rażącym naruszenia prawa, a co za tym idzie ewentualne nieprawidłowości nie mogą być konwalidowane wzruszeniem decyzji w trybie postępowania nadzwyczajnego - nieważnościowego.
Wskazane przez Prezesa ARiMR przepisy procedury administracyjnej nie mogą stanowić w przypadku ich naruszenia podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji z powodu ich "rażącego naruszenia". Nie można bowiem przyjąć, wbrew twierdzeniom organu, iż treść decyzji jaką podjął Kierownik Biura ARiMR o przyznaniu skarżącemu płatności ONW stoi w oczywistej, jaskrawej sprzeczności z treścią zastosowanych w sprawie przepisów prawa bądź rozstrzygnięcie organu o przyznaniu rolnikowi płatności zawiera wadę tkwiącą w samej decyzji oraz, że charakter naruszenia prawa powoduje, że rozstrzygnięcie nie może być akceptowane jako akt wydany przez organ praworządnego państwa, a tylko w takiej sytuacji zaistniałyby przesłanki do stwierdzenia jej nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa. W świetle wskazanych wyżej argumentów, w ocenie Sądu brak było podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji o przyznaniu wnioskodawcy płatności, w oparciu o przesłankę wynikającą z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Z przedstawionych wyżej względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR. Na podstawie art.. 152 p.p.s.a. Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnieni się wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło