V SA/Wa 2024/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Krystyna Madalińska – Urbaniak (spr.), Sędzia WSA - Michał Sowiński, Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Protokolant st. specjalista - Monika Włochińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2018 r. sprawy ze skargi [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu kary pieniężnej oddala skargę. Przedmiotem skargi wniesionej do tutejszego Sądu przez H. sp. z o.o. z siedzibą w O. (dalej też jako: "Skarżąca", "Strona" lub "Spółka") jest decyzja Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej (dalej jako: "Prezes UKE") z [...] września 2017 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję tego organu z [...] sierpnia 2016 r., nr [...], którą odmówiono umorzenia części należności z tytułu kary pieniężnej nałożonej decyzją z [...] grudnia 2013 r. w kwocie 859,98 zł oraz umorzono postępowanie w części dotyczącej umorzenia części należności z tytułu kary pieniężnej nałożonej decyzją z [...] grudnia 2013 r. w kwocie 140,02 zł. Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym: Decyzją nr [...] z [...] grudnia 2013 r., Prezes UKE nałożył na Spółkę, karę pieniężną w wysokości 1000,00 zł, za niewypełnienie w terminie do dnia 31 stycznia 2012 r. oraz do dnia 31 stycznia 2013 r. obowiązku złożenia Prezesowi UKE informacji, o których mowa w art. 180 g ust. 1 Prawa telekomunikacyjnego za 2011 r. i 2012 r. Wnioskiem z dnia [...] września 2015 r. Strona zwróciła się o wstrzymanie egzekucji informując, że należna kwota zostanie spłacona w ratach, gdy tylko Spółka uzyska taką możliwość. W uzasadnieniu wniosku Strona powołała się na problemy finansowe oraz ryzyko ogłoszenia upadłości. W dniu [...] kwietnia 2016 r. Prezes UKE wystawił tytuł wykonawczy nr [...], obejmujący część należności z tytułu kary pieniężnej nałożonej na Stronę decyzją z [...] grudnia 2013 r., odsetki za zwłokę oraz koszty upomnienia. W dniu [...] czerwca 2016 r. Urząd Skarbowy w O. dokonał wpłaty na rachunek UKE kwoty 923,78 zł, która została zaliczona na poczet należności objętej ww. tytułem wykonawczym. Wyegzekwowana kwota w całości pokryła zaległość z tytułu kary pieniężnej nałożonej decyzją z [...] grudnia 2013 r. wraz z odsetkami za zwłokę oraz kosztami upomnienia. Z wyegzekwowanej kwoty 972,40 zł Urząd Skarbowy dokonał potrącenia kwoty 48,62 zł tytułem kosztów egzekucyjnych. Decyzją nr [...] z [...] sierpnia 2016 r. Prezes UKE odmówił umorzenia części należności z tytułu kary pieniężnej nałożonej decyzją z [...] grudnia 2013 r. w kwocie 859,98 zł oraz umorzył postępowanie w części dotyczącej umorzenia części należności z tytułu kary pieniężnej nałożonej decyzją z [...] grudnia 2013 r. w kwocie 140,02 zł. Pismem z 12 września 2016 r. Spółka złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. We wniosku wskazała, iż jej sytuacja jest szczególna - nie dysponuje własnymi środkami finansowymi, a wykazywane przez nią środki pieniężne należą do jej klientów, którzy z góry zapłacili za usługi. W wyniku rozpatrzenia ww. środka odwoławczego, Prezes UKE decyzją z [...] września 2017 r. utrzymał w mocy swoją decyzję z [...] sierpnia 2016 r. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia, organ II instancji przytoczył stan faktyczny sprawy. Wskazał, że określenie czy zobowiązany spełnia warunki do udzielenia żądanej ulgi, w istocie sprowadza się do ustalenia czy w sprawie zachodzi przypadek uzasadniony, co najmniej jedną z ww. przesłanek tj. uzasadnionym względami społecznymi lub gospodarczymi. W przypadku podmiotów prowadzących działalność gospodarczą powinny to być przede wszystkim okoliczności związane z tą działalnością, takie jak np. prowadzona działalność inwestycyjna, plany rozwoju, innowacyjność prowadzonej działalności oraz wynikające z tej działalności korzyści dla społeczeństwa (np. wpływ tej działalności na zapobieganie wykluczeniu pewnych grup społecznych czy też rozwój najbiedniejszych rejonów kraju). Przez okoliczności takie postrzegać również można działania mające na celu tworzenie nowych miejsc pracy, zapobiegające likwidacji miejsc pracy w przypadku trudności gospodarczych, jak również prowadzone w takiej sytuacji działania naprawcze. Prezes UKE ustalił, że sytuacja finansowa Strony może być uznana za trudną, niemniej jednak nie można uznać jej za sytuację, która nie rokuje szans na poprawę. Miesiąc lipiec 2016 r. Spółka zakończyła stratą na poziomie -894,25 zł, kolejne miesiące Strona zakończyła zyskiem - sierpień 476,21 zł, zaś wrzesień 2017 r. zyskiem na poziomie 3.217,46 zł. Na koniec 2016 r. Spółka wykazała stratę w wysokości -234,347,38 zł. Strata ta jednak nie była podyktowana żadnymi nadzwyczajnymi sytuacjami (nie wynikała ze spadku przychodu ze sprzedaży czy też drastycznego wzrostu kosztów prowadzenia działalności) lecz była wynikiem aktualizacji danych po dokonanej przez Stronę "weryfikacji" jej sprawozdań finansowych. Strata w 2016 r. spowodowana była aktualizacją wartości aktywów niefinansowych, która w 2015 r. wynosiła 0 zł, a w 2016 r. osiągnęła poziom 231.218,41 zł. Przeprowadzona w sprawie analiza sytuacji finansowej Spółki prowadzi do wniosku, zdaniem organu, iż w chwili obecnej Spółka ma problemy finansowe, ale sytuacja też ma również pozytywne aspekty, które pozwalają stawiać pozytywną prognozę co do dalszej jej przyszłości. Wśród tych czynników Prezes UKE wskazał na to, iż Spółka nie posiada zaległości publicznoprawnych oraz stosunkowo niewielki poziom zadłużenia wobec banku. Ze zgromadzonego materiału dowodowego w żaden sposób nie wynika, że zapłata części należności z tytułu kary pieniężnej nałożonej na Stronę w decyzji z [...] grudnia 2013 r. w kwocie 1.000,00 zł. mogłaby stanowić podstawę do ogłoszenia upadłości przez Spółkę. Podkreślono, że Strona mimo przymusowego wyegzekwowania tej należności w czerwcu 2016 r. nie ogłosiła upadłości. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ wyjaśnił, że błędy w prowadzeniu ksiąg rachunkowych Spółki oraz brak wiedzy Prezesa Zarządu Spółki o jej sytuacji finansowej nie stanowią okoliczności mające znamiona "nadzwyczajności". W tym zakresie zauważyć należy, że wskazane przez Stronę błędy w jej sprawozdaniu finansowym za 2015 r. nie wpłynęły w sposób znaczący na wyniki przeprowadzonej w sprawie analizy finansowej. Jednocześnie Prezes UKE wskazał, że zgodnie z art. 201 § 1 k.s.h., w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością prowadzenie spraw spółki i jej reprezentacja należy do zarządu. Brak wiedzy Prezesa Zarządu Spółki o jej rzeczywistej sytuacji finansowej oraz nieprawidłowości sprawozdań finansowych Spółki nie może stanowić podstawy do stwierdzenia, że w sprawie zachodzą okoliczności uzasadniające umorzenie należności z tytułu części kary pieniężnej nałożonej w decyzji z [...] grudnia 2013 r. w kwocie 859,98 zł. Prezes UKE przechodząc do kwestii utrzymania w mocy decyzji z [...] sierpnia 2016 r. w części dotyczącej umorzenia postępowania w części dotyczącej umorzenia części należności z tytułu kary pieniężnej nałożonej decyzją z [...] grudnia 2013 r. w kwocie 140,02 zł wskazał, że w związku z dokonaną przez Stronę w dniu 25 sierpnia 2015 r. wpłatą w kwocie 140,02 zł jeszcze przed wszczęciem postępowania zakończonego wydaniem zaskarżonej decyzji doszło do wygaśnięcia części należności z tytułu kary pieniężnej nałożonej decyzją z [...] grudnia 2013 r. w kwocie 140,02 zł. Zatem decyzją I instancji prawidłowo zostało umorzone postępowanie w części dotyczącej umorzenia części należności z tytułu kary pieniężnej nałożonej decyzją z [...] grudnia 2013 r. w kwocie 140,02 zł. Z decyzją Prezesa UKE z [...] września 2017 r. nie zgodziła się Spółka i pismem z 6 października 2017 r. wystąpiła ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W treści skargi jej autor wskazał, że Spółka jest w złej sytuacji finansowej, limit kredytowy w wys. 50 000 zł jest niewystarczający, a jakakolwiek poprawa w tej kwestii nie jest możliwa. Podkreślił, że klienci H. płacą za usługi z góry, a w przypadku bankructwa Spółki, użytkownicy ponieśliby największe straty bo nie mogliby skorzystać z usług telekomunikacyjnych ani przenieść numerów do innej sieci. Przyczyną kłopotów finansowych Strony było wprowadzenie opłat za numery rutingowe co spowodowało ponoszenie dodatkowych opłat, a działalność spółki stała się nisko marżowa. Dodatkowo, jak wskazała Skarżąca, w wyniku prowadzonych egzekucji Spółka utraciła płynność i możliwość sprzedaży swoich produktów. W odpowiedzi na skargę Prezes UKE wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoją argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Pismem z 1 września 2018 r. strona skarżąca wskazała na zadłużenie Spółki jako "przeterminowane", dołączając zrzut ekranu panelu klienta B. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych – (t. j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066). Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017r. poz. 1369 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego pod kątem zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Jednocześnie, zgodnie z przepisem art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to między innymi, że sąd administracyjny nie musi w ocenie legalności zaskarżonego postanowienia ograniczać się tylko do zarzutów sformułowanych w skardze, ale może wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu (patrz: T. Woś - Postępowanie sądowo-administracyjne, Warszawa 1996 r., str. 224). W tym celu Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszeń prawa w stosunku do aktów i czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Rozważając argumenty przedstawione w skardze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że nie są one trafne, a w konsekwencji skarga nie jest zasadna, co skutkowało jej oddaleniem. Na wstępie należy podkreślić, że w myśl art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy, na podstawie akt sprawy, co oznacza, że sąd orzeka według stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie wydania danego aktu, a wynikającego z akt sprawy. Za podstawę wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przyjął ustalenia stanu faktycznego dokonane w zaskarżonym rozstrzygnięciu Prezesa UKE, które to ustalenia uznał za prawidłowe (zob.: uchwała NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09). Podstawę do udzielania ulg w spłacie należności , o których mowa w art. 60 u.f.p. stanowi art. 64 ust. 1 pkt 2 u.f.p. zgodnie z którym właściwy organ może te należności z na wniosek zobowiązanego: a) umarzać w całości - w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem zobowiązanego lub interesem publicznym, b) umarzać w części, odraczać terminy spłaty całości albo części należności lub rozkładać na raty płatność całości albo części należności - w przypadkach uzasadnionych względami społecznymi lub gospodarczymi, w szczególności możliwościami płatniczymi zobowiązanego. Przechodząc do meritum sprawy należy wskazać, że z powyższej cyt. art. 64 ust. 1 pkt 2 u.f.p. wynika, że organ rozpatrując wniosek o udzielenie ulgi w zakresie spłaty zobowiązań z tytułu należności o których mowa w art. 60 pkt 1–8 u.f.p., obowiązany jest ocenić okoliczności i zgromadzony materiał dowodowy pod kątem wystąpienia przesłanek "ważnego interesu zobowiązanego" oraz "interesu publicznego". Kontrola legalności zaskarżonej decyzji sprowadza się do zbadania, czy organ prawidłowo ustalił i ocenił stan faktyczny z punktu widzenia przesłanek ważnego interesu podatnika i interesu publicznego, wynikających z art. 64 ust. 1 pkt 2 u.f.p., których spełnienie warunkuje zastosowanie uznania administracyjnego. Sąd wyjaśnia, że ww. przesłanki decydujące o możliwości podjęcia decyzji w sprawie umorzenia należności publicznoprawnych muszą mieć charakter szczególny i niezależny od wnioskodawcy, jednocześnie stanowiąc zagrożenie jego egzystencji. W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie taka sytuacja nie wystąpiła. Należy też wyjaśnić, że przesłanki ważnego interesu dłużnika lub interesu publicznego muszą być oceniane ściśle i nie można ich sprowadzać jedynie do trudnej sytuacji finansowej dłużnika. Tym samym, w ocenie Sądu, w sprawie nie wystąpiły przesłanki do umorzenia należności. Funkcjonujące w polskim systemie prawnym pojęcie "interesu publicznego" jest pojęciem niedookreślonym, które winno być interpretowane w odniesieniu do wartości konstytucyjnych. Prezentowany w orzecznictwie pogląd dotyczący stosowania dyrektywy interesu publicznego odwołuje się do wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak równość wobec prawa, sprawiedliwość, zaufanie do organów państwa. Ustalenie istnienia tej przesłanki musi mieć zatem szczególnie doniosłe znaczenie z uwagi na wartości respektowane przez ogół społeczeństwa (por. wyrok NSA z dnia 5 listopada 2010 r., sygn. akt II FSK 297/10, wyrok NSA z dnia 9 lutego 2011 r., sygn. akt II FSK 1604/09). Jednocześnie orzecznictwo stoi na stanowisku, że interes publiczny nie może być przeciwstawiany interesowi prywatnemu (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 9 grudnia 2009 r., sygn. akt I SA/Sz 667/09). Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela te stanowiska orzecznicze. Słusznie zatem organ pierwszoinstancyjny podkreślił, że w sprawie nie występuje przesłanka interesu publicznego. Z kolei "ważny interes zobowiązanego" to sytuacja, gdy z powodu nadzwyczajnych, losowych przypadków zobowiązany (strona) nie jest w stanie uregulować zaległości. W tym kontekście Prezes Zarządu strony skarżącej wskazał, że nie miał świadomości, że za dostęp do numerów rutingowych wprowadzono opłaty, Spółki nikt o tym fakcie nie poinformował. Jest to czynnik który, jak wywodzi skarżąca, czyni działalność Spółki już i tak nisko dochodową kompletnie nieopłacalną. Strona podkreślała ponadto, że upadłość Spółki spowoduje straty dla klientów, którzy nie będą mogli skorzystać z przedpłaconych połączeń. W ocenie Sądu nie są to żadne nadzwyczajne okoliczności, które uprawniałyby do uzyskania ulgi w spłacie zobowiązania. Należy w pierwszej kolejności wyjaśnić, że działalność gospodarcza zakłada profesjonalizm podmiotów gospodarczych. Oznacza to zachowanie szczególnej staranności w prowadzeniu spraw i podejmowaniu decyzji. Nie jest niczym nadzwyczajnym, że warunki ekonomiczno-prawne, w jakich funkcjonuje podmiot gospodarczy się zmieniają. Nieświadomość co do podstawowych danych, w których działa podmiot świadczący usługi telekomunikacyjne, nie świadczy dobrze o profesjonalizmie osób kierujących tym podmiotem. Nie może to być ważny powód dla udzielenia ulgi. To samo dotyczy ochrony interesów klientów Spółki. Praktycznie w każdej sytuacji, w której podmiot ma problemy gospodarczy ma problemy finansowe należałoby podmiot ten wspomagać, aby chronić interesy klientów. Nie jest to praktycznie możliwe i takiej ochrony mogą od państwa spodziewać się jedynie klienci podmiotów świadczących usługi bankowe i ubezpieczeniowe. Dalej należy też wyjaśnić, że organ administracji rozpatrując wniosek o umorzenie należności działa w ramach uznania administracyjnego. Uznanie administracyjne charakteryzuje się tym, że organ administracji publicznej ma możliwość wyboru pozytywnego lub negatywnego dla strony rozstrzygnięcia. Wydanie aktu uznaniowego poprzedzać winno należyte zgromadzenie i przeanalizowanie materiału dowodowego, prawidłowe ustalenie stanu faktycznego i przeprowadzenie wnioskowania opartego na zasadach logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego, co powinno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu podjętej decyzji (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 2 września 2014 r. sygn. akt V SA/Wa 2494/13). W ramach kontroli sądowej decyzji opartych na uznaniu administracyjnym Sąd nie może nakazać organowi podjęcia określonego rozstrzygnięcia, ta kompetencja należy wyłącznie do organu administracji. Kontrola Sądu obejmuje zatem przede wszystkim zbadanie, czy wydanie decyzji poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie wydanie decyzji poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, w toku którego zgromadzono materiał dowodowy wyczerpujący w zakresie okoliczności istotnych dla sprawy, a stan faktyczny został należycie ustalony. Całość tych rozważań została wyczerpująco przedstawiona w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, a zatem organ spełnił stawiany w orzecznictwie sądowoadministracyjnym wymóg szczególnej dbałości o prawidłowe uzasadnienie decyzji administracyjnej opartej na uznaniu administracyjnym (art. 107 § 1 i 3 k.p.a.). Nadto wnioski, jakie organ wyprowadził z treści materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie są zgodne z logiką i doświadczeniem życiowym, nie wykraczają zatem poza swobodną ocenę dowodów jaką dysponuje organ w postępowaniu administracyjnym (art. 80 k.p.a.). Warte podkreślenia, że w toku postępowania, wszczętego na wniosek, organ wezwał stronę do przedłożenia dokumentów przedstawiających aktualną sytuację majątkową i finansową Spółki. Należy też zauważyć, że sytuacja ta – mimo wyegzekwowania w całości należności objętych wnioskiem, nie doprowadziła do likwidacji Spółki lub złożenia wniosku o upadłość. Przeciwnie, jak wynika z dokumentów przedłożonych do Sądu dla potrzeb rozpoznania wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, Spółka działalność nadal prowadzi, a rok 2017 zakończyła zyskiem netto (5.412,72 zł). Również w okresie styczeń-marzec 2018 r. Spółki uzyskała przychody w wysokości 91.101,74 zł i poniosła koszty działalności i koszty finansowe w łącznej kwocie 86.145,19 zł, a więc uzyskała zysk. Z przedłożonych do akt niniejszej sprawy deklaracji VAT-7K za pierwszy kwartał 2018 r. wynika, że Skarżąca realizowała we wskazanym okresie zarówno zakupy (84.484 zł), a więc posiadała środki na ich dokonywanie jak i świadczyła usługi (91.101 zł). Tym samym - mając na uwadze zarzuty skargi - Sąd uznał, że organy wydając zaskarżone decyzje odniosły się zarówno do zgromadzonego materiału dowodowego, jak i twierdzeń strony. Spowodowało to – zdaniem Sądu - brak podstaw do uznania, że doszło do naruszenia przepisów postępowania w sposób, który mógłby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia sprawy. Reasumując należy stwierdzić, że organ orzekający nie dopuścił się żadnych uchybień, które miałyby wpływ na wynik sprawy. Decyzje zostały wydane w granicach uznania administracyjnego i w sposób właściwy przeanalizowano przesłanki do odmowy umorzenia należności. Organ dołożył wszelkich starań w celu dokonania prawidłowej oceny przesłanek zastosowania ulgi w spłacie należności publicznoprawnej i na podstawie dostępnego materiału dowodowego ocenił, że w sprawie brak jest wystarczających podstaw do udzielenia takiej ulgi. Mając powyższe na uwadze Sąd oddalił skargę jako nieuzasadnioną na podstawie art. 151 p.p.s.a.