V SA/Wa 2026/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Małgorzata Rysz, Sędzia NSA - Ewa Wrzesińska – Jóźków, Sędzia WSA - Irena Jakubiec – Kudiura (spr.), Protokolant: specjalista - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 marca 2011 r. sprawy ze skargi M. A.E. H. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na osiedlenie się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej; Oddala skargę M. A. E. H., obywatel L. (dalej: "skarżący"), w dniu [...] września 2009 r. wystąpił do Wojewody Ś. z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na osiedlenie się w Polsce. We wniosku wskazał, że od wielu lat pozostaje na terytorium Polski, pozostaje w związku małżeńskim z obywatelką polską, z tego związku urodziło się dziecko. Decyzją z dnia [...] marca 2010 r. Wojewoda Ś.i odmówił skarżącemu udzielenia zezwolenia na osiedlenie się w Polsce. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji powołując art. 64 ust. 1 pkt 2 oraz art. 64 ust. 4 pkt 4 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. (t.j. Dz.U. z 2006 r. Nr 234, poz. 1694 ze zm.), dalej "ustawa o cudzoziemcach") stwierdził, że skarżący nie spełnia ustawowych przesłanek uzasadniających udzielenie zezwolenia na osiedlenie. W ocenie organu, skarżący pozostaje w związku małżeńskim zawartym z obywatelką polską co najmniej 3 lata przed złożeniem wniosku, ale nie legitymuje się co najmniej dwuletnim nieprzerwanym pobytem w Polsce na podstawie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Organ pierwszej instancji ustalił, że skarżący, bezpośrednio przed złożeniem wniosku, przebywał poza granicami Polski łącznie 469 dni, a więc pomimo, że posiadał zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony w Polsce, to prawie półtora roku przebywał poza jej granicami. Na podstawie wyjaśnień złożonych przez skarżącego organ stwierdził, że powody jego nieobecności w Polsce nie mieszczą się w zakresie przesłanek umożliwiających uznanie pobytu w Polsce za nieprzerwany, pomimo nieobecności skarżącego w Polsce. Od decyzji skarżący złożył odwołanie wnosząc w nim o zmianę decyzji poprzez udzielenie zezwolenia na osiedlenie się w Polsce. Zaskarżonej decyzji zarzucił niepełne ustalenie stanu faktycznego oraz nieuwzględnienie wszystkich okoliczności, które miały znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Wskazał, że wyjazdy do L. były podejmowane ze względów zdrowotnych, ponieważ skarżący choruje na astmę oskrzelową, podobnie i jego syn, któremu ponadto dolega uczulenie pokarmowe. Wyjazdy do L.były więc podejmowane, aby zapewnić właściwą opiekę lekarską sobie oraz dziecku. Skarżący wskazał, że nie miał prawa do legalnej pracy w Polsce, a tym samym nie był ubezpieczony i nie przysługiwało mu prawo do refundowanych leków. Ponadto zwrócił uwagę, że wyjeżdżał z Polski z rodziną, a więc przez cały czas miał kontakt z językiem polskim i polską kulturą. Powołał się też na swoje związki i stopień integracji z Polską. Do odwołania załączył kserokopie dokumentów potwierdzających leczenie w L. oraz hospitalizację w Polsce. Decyzją z dnia [...] maja 2010 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców, dalej "organ odwoławczy" utrzymał w mocy decyzję wydaną w pierwszej instancji. Organ odwoławczy podzielił w niej ocenę organu pierwszej instancji, iż pobyt skarżącego w okresie dwóch lat bezpośrednio poprzedzających złożenie wniosku o udzielenie zezwolenia na osiedlenie się nie był nieprzerwany w rozumieniu art. 64 ust. 4 ustawy o cudzoziemcach. W ocenie organu odwoławczego materiał dowodowy zebrany w sprawie, w tym również przedstawiona dokumentacja medyczna, nie uzasadnia twierdzenia, że pobyt poza terytorium Polski wyczerpywał którekolwiek z kryteriów zawartych w ustawie o cudzoziemcach. Organ wskazał, że kryteria uzasadniające uznanie pobytu w Polsce za nieprzerwany pobyt muszą stanowić bezpośrednią i jedyną przyczynę wyjazdu z Polski oraz brak możliwości powrotu do kraju cudzoziemca, który w Polsce posiada swoje centrum życiowe. W przypadku art. 64 ust. 4 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach skarżący musi wykazać, że pobyt poza terytorium Polski w okresach wykraczających poza ustawowe limity wynikał z konieczności podjęcia leczenia. Taka sytuacja nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie, ponieważ w ocenie organu fakt podjęcia i kontunuowania leczenia w L. był tylko konsekwencją wyboru przez małżonków tego kraju jako centrum życiowego. Na takie motywy postępowania wskazuje analiza materiału dowodowego zebranego w sprawie, w tym zeznań składanych przez skarżącego i jego żonę. Oceniając argument, że skarżący nie mógł w Polsce podjąć legalnego zatrudnienia i w konsekwencji nie posiadał prawa do bezpłatnej opieki medycznej, organ stwierdził, że w badanym okresie skarżący przebywał w kraju na podstawie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony i mógł podjąć legalną pracę. Organ zwrócił również uwagę, że skarżący kontynuuje leczenie w Polsce, a z przedstawionych dokumentów nie wynikają przeciwskazania do kontynuacji leczenia w innym kraju. Od decyzji tej cudzoziemiec złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosząc o jej uchylenie w całości. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego: art. 10 ust. 1, art. 64 ust. 1 pkt 2 i ust. 4 ustawy o cudzoziemcach, art. 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, art. 8 Konwencji o prawach dziecka oraz art. 18 i art. 47 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Zarzucił też naruszenie przepisów postępowania: art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez niewłaściwe przeprowadzenie postępowania dowodowego. Skarżący stwierdził, że w pełni wykazał, że jego choroba, choroba jego syna i potrzeba leczenia były główną przyczyną wyjazdu wraz z rodziną do kraju pochodzenia. W jego ocenie organ odwoławczy nie uzasadnił w zaskarżonej decyzji, dlaczego nie dał wiary przedstawionej przez skarżącego dokumentacji medycznej. Ponadto, nie zgodził się z interpretacją art. 64 ust. 4 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach wskazując, że z powołanego przepisu nie wynika, że wyjazd z Polski w celu leczenia musi być jedyną przyczyną opuszczenia kraju, aby pobyt na jego terytorium traktować jako nieprzerwalny. Powołany artykuł nie precyzuje również, czy leczenie możliwe jest tylko w kraju pochodzenia albo innym kraju, nie określa też czasu leczenia; przepis ten stanowi tylko o leczeniu cudzoziemca. Skarżący wyjaśnił, że obecnie leczy się w Polsce głównie z powodów rodzinnych, ze względu na toczące się postępowanie rozwodowe, ponieważ nie chce utracić kontaktu z synem. Skarżący zwrócił też uwagę, że pomimo prawnej możliwości podjęcia pracy w Polsce, praktycznie zdobycie pracy jest znacznie utrudnione z uwagi na funkcjonowanie na podstawie czasowego zezwolenia na pobyt. Stwierdził również, że odmowa udzielenia zezwolenia na osiedlenie się w toczącym się postępowaniu, praktycznie uniemożliwi mu uzyskanie takiego zezwolenia w przyszłości ze względu na trwające postępowanie rozwodowe, a w konsekwencji znacznie utrudni mu możliwość legalnego pobytu w Polsce. Dlatego też, zaskarżone rozstrzygnięcie narusza art. 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, art. 8 Konwencji o prawach dziecka oraz art. 18 i art.47 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Skarżący zarzucił również organowi naruszenie art. 10 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, ponieważ organ nie pouczył cudzoziemca w języku dla niego zrozumiałym o zasadach i trybie postępowania oraz o przysługujących mu prawach i ciążących obowiązkach. Stwierdził, że posługuje się językiem arabskim, językiem angielskim, a w języku polskim rozumie poszczególne słowa, ponieważ tego języka się dopiero uczy. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w motywach zaskarżonej decyzji i stwierdził, że zarzuty zawarte w skardze nie dają podstaw do przyjęcia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem w świetle art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), stwierdzić należy, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na podstawie art. 64 ust. 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach zezwolenia na osiedlenie się udziela się cudzoziemcowi, który pozostaje w związku małżeńskim, zawartym z obywatelem polskim co najmniej 3 lata przed złożeniem wniosku i bezpośrednio przed złożeniem wniosku przebywał nieprzerwanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej co najmniej przez 2 lata na podstawie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Stosownie do art. 64 ust. 4 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uważa się za nieprzerwany, gdy żadna z przerw w nim nie była dłuższa niż 6 miesięcy i nie przekroczyła łącznie 10 miesięcy w okresach, o których mowa w ust. 1 pkt 2 lub 3, chyba że przerwa była spowodowana leczeniem cudzoziemca. Poza sporem pozostaje fakt spełnienia przez skarżącego przesłanki pozostawania w związku małżeńskim z obywatelką polską co najmniej 3 lata przed złożeniem wniosku oraz przesłanki przebywania bezpośrednio przed złożeniem wniosku na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej co najmniej przez 2 lata na podstawie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Skarżący nie kwestionuje również ustaleń organu w zakresie długości przerw w pobycie na terytorium Polski, które to przerwy wykraczają poza wskazane w art. 64 ust. 4 ustawy o cudzoziemcach okresy. Sporna pozostaje natomiast ocena charakteru jego wyjazdu do L. i możliwość uznania, że skarżący nie przerwał pobytu w Polsce, pomimo wyjazdu do kraju pochodzenia. W ocenie skarżącego jego wyjazdy do L. były podyktowane koniecznością podjęcia leczenia (własnego oraz syna). Dlatego, pomimo że faktycznie nie przebywał w Polsce, to legitymuje się nieprzerwanym dwuletnim pobytem w Polsce w rozumieniu art. 64 ust. 4 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach, co w związku ze spełnieniem pozostałych ustawowych przesłanek warunkujących udzielenie zezwolenia na osiedlenie się, powinno doprowadzić do wydania decyzji zezwalającej skarżącemu na osiedlenie się w Polsce. Z oceną taką nie zgodziły się organy administracji stwierdzając, że fakt podjęcia leczenia w L. był konsekwencją wyjazdu do tego kraju i umiejscowienia tam przez skarżącego i jego rodzinę centrum życiowego. Sąd podziela stanowisko organów administracji i stwierdza, że skarżący nie spełnia przesłanki dwuletniego nieprzerwanego pobytu w Polsce, a w konsekwencji pomimo spełnienia pozostałych ustawowych warunków, jego wniosek o udzielenie zezwolenia na osiedlenie się nie mógł zostać pozytywnie rozpatrzony przez organy administracji. W ocenie Sądu organy administracji dokonały prawidłowej wykładni przepisów prawa materialnego mających zastosowanie w sprawie oraz właściwie przeprowadziły postępowanie dowodowe. Zwrócić należy uwagę, że skarżący w toku postępowania administracyjnego zmieniał swoje wyjaśnienia w zakresie motywów wyjazdu do kraju pochodzenia. W piśmie z [...] lutego 2010 r. skarżący wyjaśniając powody pobytu poza granicami Polski wymienił trudności związane z pobytem w Polsce i korzyści jakie niesie za sobą życie w kraju jego pochodzenia. Analiza złożonych wyjaśnień wskazuje, że skarżący wyjeżdżał z Polski przede wszystkim z powodów ekonomicznych, spodziewając się, że w kraju pochodzenia będzie mógł zapewnić swojej rodzinie wyższy standard życia, jak również właściwą opiekę dla syna, który urodził się z alergią pokarmową. Składane wyjaśnienia oraz zebrany w sprawie materiał dowodowy (zeznania świadków) nie wskazują, że skarżący był zdecydowany uznać Polskę za centrum życiowe dla jego rodziny. W składanych wyjaśnieniach pojawia się zagadnienie konieczności leczenia jego syna, ale też nie wynika, że skarżący wraz z rodziną podróżowali pomiędzy L. i Polską z powodu choroby dziecka. Skarżący dopiero w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji oświadczył, że wyjeżdżał do L. w celu leczenia, ponieważ w kraju pochodzenia korzystał z nieodpłatnej służby zdrowia oraz bezpłatnych leków. Skarżący choruje na astmę oskrzelową, podobnie jak i jego syn, który ponadto ma alergię pokarmową. Na dowód leczenia w L. przedstawił kserokopie dokumentacji medycznej. Przedstawione argumenty powtórzył w skardze do Sądu. Podkreślić jednak należy, że odwołanie i skarga stanowią kolejne pisma procesowe w sprawie wniosku skarżącego o udzielenie zezwolenia na osiedlenie się. Podejmując rozstrzygnięcie w sprawie wniosku należało mieć jednak na uwadze cały zebrany w toku postępowania administracyjnego materiał dowodowy. W ocenie sądu, jego ocena doprowadziła organy administracji do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, poprzez odmowę udzielenia skarżącemu zezwolenia na osiedlenie się. Przyczyną odmowy było niespełnienie warunku dwuletniego nieprzerwanego pobytu w Polsce, poprzez uznanie, że w rozpoznawanej sprawie nie występuje żadna z okoliczności wskazanych w art. 64 ust. 4 ustawy o cudzoziemcach, pozwalająca przyjąć, że wyjazd do kraju pochodzenia nie przerywa pobytu w Polsce. W szczególności nie można uznać, że w przypadku skarżącego przerwa w pobycie w Polsce była spowodowana leczeniem cudzoziemca. Sąd podziela wykładnię art. 64 ust. 4 ustawy o cudzoziemcach dokonaną przez organ administracji, zgodnie z którą wskazane w tym przepisie wyjątki od zasady nieprzerwanego pobytu w Polsce zakładają jednoczesność utrzymywania ośrodka spraw życiowych w Polsce (co stanowi podstawowe kryterium oceny stopnia związania cudzoziemca z krajem). W rozpoznawanej sprawie skarżący korzystał z pomocy medycznej w L. w związku z wielomiesięcznym pobytem w tym kraju. Sąd podziela jednak ocenę organów administracji, że leczenie było jedną z przyczyn wyjazdu skarżącego do L.. Decyzja co do wyjazdu z Polski była skutkiem wielu innych okoliczności, w tym głównie przyczyn ekonomicznych (możliwość znalezienia pracy, uzyskania pomocy rodziny). Analiza akt sprawy wskazuje, że skarżący nie był zdecydowany, co do wyboru Polski jako centrum życiowego. Chęć zamieszkania w L. deklarowała wówczas również jego żona. Nie można się także zgodzić z zarzutem, że organy administracji nie uwzględniły przedstawionej przez skarżącego dokumentacji medycznej. Organy bowiem nie negowały, że skarżący jest chory i podlega leczeniu. Uznały jednak, że fakt leczenia nie determinował decyzji o wyjeździe i nie może przesądzić, że pobyt w L. został podjęty w celu leczenia, a w konsekwencji nie wpływa na przerwanie okresu pobytu w Polsce. Dla oceny legalności przeprowadzonego postępowania nie mają znaczenia zarówno trudności w znalezieniu pracy w związku z pobytem w Polsce na podstawie czasowego zezwolenia jak i argument skarżącego, że odmowa udzielenia zezwolenia na osiedlenie się w toczącym się postępowaniu, praktycznie uniemożliwi uzyskanie takiego zezwolenia w przyszłości ze względu na trwające postępowanie rozwodowe i znacznie utrudni mu możliwość legalnego pobytu w Polsce. Podstawę rozstrzygnięcia w sprawie wniosku o udzielenie zezwolenia na osiedlenie się stanowią przepisy ustawy o cudzoziemcach określające warunki udzielenia takiego zezwolenia, a więc art. 64 ust. 1 pkt 2 i art. 64 ust. 4. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, art. 8 Konwencji o prawach dziecka oraz naruszenia przepisów Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (art. 18 i art. 47) poprzez odmowę udzielenia zezwolenia na osiedlenie się w Polsce wskazać należy, że ochronę praw ogólnych wskazanych w powołanych aktach prawnych mają zapewnić inne regulacje, niż przepisy mające zastosowanie w niniejszej sprawie (np. udzielenie zgody na pobyt tolerowany w Polsce na podstawie ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP). Ponadto, podjęte w rozpoznawanej sprawie rozstrzygnięcie nie nakłada na cudzoziemca obowiązku opuszczenia Polski i chociaż może być dla niego niewygodne oraz może w pewnym zakresie ograniczać możliwość korzystania z praw konwencyjnych, to nie można uznać, że je narusza. Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia przez organ administracji art. 10 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, poprzez fakt, że organ nie pouczył cudzoziemca w języku dla niego zrozumiałym o zasadach i trybie postępowania oraz o przysługujących mu prawach i ciążących obowiązkach, stwierdzić należy, że skarżący aktywnie uczestniczył w postępowaniu administracyjnym i nie podnosił w jego trakcie, że nie rozumie podejmowanych w jego toku czynności. W ocenie Sądu podniesiony w tym zakresie zarzut nie może doprowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji jako niezgodnej z prawem, ponieważ analiza akt sprawy nie wskazuje, iż doszło istotnie do naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Reasumując, Sąd nie podziela zarzutów podniesionych w skardze, iż organy prowadzące postępowanie administracyjne naruszyły przepisy proceduralne, nie ustaliły stanu faktycznego oraz naruszyły przepisy prawa materialnego poprzez uznanie, że skarżący nie spełnia warunków niezbędnych dla udzielenia zezwolenia na osiedlenie się w Polsce. W tym stanie rzeczy mając na względzie treść art. 151 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.