V SA/Wa 2033/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Krystyna Madalińska - Urbaniak (spr.), Sędzia WSA - Barbara Mleczko-Jabłońska, Sędzia WSA - Małgorzata Rysz, Protokolant st. sekr. sąd. - Marcin Kwiatkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi J. R. na postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia ... lipca 2012 r. nr ... w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosków o wypłatę refundacji składek na ubezpieczenia społeczne; 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasądza od Ministra Pracy i Polityki Społecznej na rzecz J. R. kwotę ... (...) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Przedmiotem skargi J. R. jest postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z ... lipca 2012 r. utrzymujące w mocy postanowienie Prezesa Zarządu PFRON o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wypłatę refundacji składek na ubezpieczenia społeczne (Wn-U-G) za sierpień 2011 r. Postanowienie to zapadło w następującym stanie faktycznym : J. R. nie przekazał do Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych wniosku Wn-U-G za miesiąc sierpień 2011 r. o wypłatę refundacji składek na ubezpieczenia społeczne w terminie przewidzianym w § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 9 stycznia 2009 r. w sprawie refundacji składek na ubezpieczenia społeczne osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2009 r. Nr 8 poz. 42 z późn. zm.) tj. do ostatniego dnia miesiąca, w którym upłynął termin do opłacenia składek na ubezpieczenia społeczne, zgodnie z przepisami o systemie ubezpieczeń społecznych. Dokument Wn-U-G za miesiąc sierpień 2011 r. został przekazany do Funduszu w dniu 1 października 2011 r. za pośrednictwem Poczty Polskiej. Przekazując wniosek strona wystąpiła z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego złożenia, prośbę swoją uzasadniając pobytem w .... od dnia ... sierpnia 2011 r. do dnia .. września 2011 r. oraz pobytem u ... poza miejscem swojego stałego zamieszkania do dnia ... września 2011 r. Do wniosku skarżący dołączył kopię karty informacyjnej ze szpitala, która potwierdzała pobyt strony we wskazanych datach . Z dokumentu wynikało także, że J.R. cierpi na .... Postanowieniem z ... lutego 2012 r. Prezes Zarządu PFRON odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wypłatę refundacji składek na ubezpieczenia społeczne (Wn-U-G) za miesiąc sierpień 2011r. W ocenie organu I instancji strona nie wykazała, aby niezachowanie terminu było niezawinione. Organ wskazał, że sama choroba nie może być usprawiedliwieniem uchybienia terminu, gdyż wnioskodawca mógł się posłużyć pomocą innych osób. Od powyższego postanowienia J. R. złożył odwołanie. Nie zgodził się z poglądem, że zawinił uchybieniu terminu. Wyjaśnił, że po wyjściu w m-cu wrześniu ze szpitala, wymagał szeregu dodatkowych konsultacji lekarskich, badań i leczenia domowego, które nieraz trwały po kilka dni. Z tego powodu kilkakrotnie przebywał po kilka dni w B. u ... Tam też przebywał pod koniec września . Planował powrót do S. ... września, jednakże nienajlepszy stan zdrowia pozwolił na powrót do domu dopiero wieczorem ... września 2011r. Niezwłocznie po powrocie sporządził wniosek, jednakże nie zdążył go nadać na poczcie, która jest zamykana o godz. 20,00. Wniosek wysłał w dniu następnym tj. 1.10.2011r. Dodał, że nie mógł sporządzić i wysłać wniosku w B., bo nie miał ze sobą dokumentów. Nie mógł też tego zrobić przed wyjazdem , gdyż ze względu na zły stan zdrowia, nie miał do tego głowy. Wskazanym na wstępie postanowieniem Minister Pracy i Polityki Społecznej utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Minister podzielił pogląd organu I instancji, że wnioskodawca nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu. W szczególności nie wykazał, aby miał do czynienia z przeszkodą nie do przezwyciężenia. W ocenie organu II instancji strona tego nie wykazała, złożyła jedynie dokument potwierdzający pobyt w szpitalu do 10 września 2011r. W ocenie organu strona, znając przepisy dotyczące refundacji składek oraz mając świadomość swojego pogarszającego się stanu zdrowia, a prowadząc swoje sprawy należycie, powinna tak rozplanować czynności, ażeby mimo choroby dochować w/w terminów. Mając na uwadze własny interes związany z refundacją składek na ubezpieczenia społeczne, mogła powierzyć dokonanie czynności innej osobie, ustanawiając pełnomocnika, zlecić tę czynność innej osobie lub przekazać realizację obowiązku domownikowi czy też innej osobie najbliższej . Od powyższego rozstrzygnięcia J. R. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Domagał się uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia go poprzedzającego. W skardze polemizował z argumentacją dot. zawinionego niezachowania terminu. Po raz kolejny wyjaśnił swoją sytuację zdrowotną i życiową po opuszczeniu szpitala we wrześniu 2011 r. Dodał, że zamieszkuje tylko z ... , która nie potrafi wypełnić takich dokumentów. Minister Pracy i Polityki Społecznej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymał argumenty zaprezentowane z uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej jako: p.p.s.a.) – sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) – sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto, co wymaga podkreślenia, wojewódzkie sądy administracyjne rozstrzygają w granicach danej sprawy nie będąc jednak związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, iż skarga jest zasadna i podlega uwzględnieniu, ponieważ przeprowadzona kontrola sądowo-administracyjna wykazała naruszenie prawa uzasadniające uchylenie zaskarżonego postanowienia. Zgodnie z art. 58 § 1 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Zgodnie z § 2 tegoż artykułu prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Między stronami bezsporne jest, że dopełnione zostały warunki określone w art. 58 § 2 k.p.a. – czynność została wykonana następnego dnia po upływie końcowego terminu do złożenia wniosku, a wraz z wnioskiem została wysłana prośba o przywrócenie terminu . Sporne jest czy J. R. wykazał, że do uchybienia terminu doszło bez jego winy. Przeprowadzając rozważania tej kwestii nie można zapominać, że ustawodawca nie wymaga udowodnienia, że do uchybienia doszło bez winy strony, lecz poprzestaje na słabszej formie – uprawdopodobnieniu. Uprawdopodobnienie jest środkiem zastępczym dowodu w znaczeniu ścisłym, nie dającym pewności , lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie. Jest to wyjątek od ogólnej reguły dowodzenia – wyjątkiem na korzyść strony, która powołuje się na pewien fakt ( por. Kodeks Postępowania Administracyjnego. Komentarz Wydawnictwo C.H. Beck wyd. 6 str. 187 ). W tym miejscu należy zważyć, że brak winy w uchybieniu terminu winien być oceniany w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od osoby dbającej należycie o swoje interesy. Od strony postępowania można bowiem oczekiwać i wymagać szczególnej staranności w zakresie prowadzenia swych spraw. Dopuszczenie się przez zainteresowanego choćby lekkiego niedbalstwa daje podstawę do przyjęcia jego zawinienia w uchybieniu terminu i odmowy przywrócenia terminu. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona (lub jej pełnomocnik) nie mogła usunąć zaistniałej przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 lutego 2006r., sygn. akt I SAB/Wa 78/05, Lex nr 192260). Z drugiej strony sąd stoi na stanowisku, iż o tym ile można wymagać od strony decydują każdorazowo konkretne okoliczności sprawy. Inny miernik staranności musi być przyjęty dla pracodawcy prowadzącego duży zakład , a inny dla osoby wykonującej działalność gospodarczą na zasadzie samozatrudnienia, tak jak to ma miejsce w sprawie niniejszej. W ocenie Sądu skarżący, wbrew twierdzeniom organów obu instancji, uprawdopodobnił brak winy w uchybieniu terminu. Swoją sytuację wyjaśnił we wniosku o przywrócenie terminu. W odwołaniu dodatkowo podał, że miał zamiar wrócić do domu przed dniem końca terminu, jednak jego samopoczucie się pogorszyło i mógł wrócić dopiero wieczorem 30 września 2011 r., już po zamknięciu urzędu pocztowego. Zdaniem Sądu brak jest podstaw do kwestionowania twierdzeń strony. Wersję tę uprawdopodabnia załączona karta informacyjna z leczenia szpitalnego. Wynika z niej, że skarżący cierpi na bardzo poważne przewlekłe schorzenia, które mogą w każdej chwili spowodować pogorszenie samopoczucia, w sposób nagły i trudny do przewidzenia. Dlatego też zarzucanie osobie chorej przewlekle, że nie dopełniła właściwej miary staranności w tych konkretnych warunkach jest nietrafne. Należy przy tym wskazać, że okoliczności na które powołuje się skarżący są prawdopodobne, udokumentowane kopią karty informacyjnej leczenia szpitalnego. Organy, o czym już wspomniano wcześniej, nie kwestionowały faktów podawanych przez J. R.. Dlatego też , w ocenie Sądu, organy obu instancji przeprowadziły postępowanie z naruszeniem art. 7, 77 § 1 oraz 80 k.p.a., co w konsekwencji doprowadziło do błędnego uznania, że w sprawie nie zachodzą przesłanki do przywrócenia terminu określone w art. 58 § 1 k.p.a. Z wymienionych powodów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. Orzeczenie o kosztach zapadło na podstawie art. 200 p.p.s.a.