V SA/Wa 2042/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący – sędzia WSA Beata Blankiewicz-Wóltańska po rozpoznaniu w dniu 13 marca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi H. K. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lipca 2011 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 24 listopada 2011 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił H. K. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W dniu 19 grudnia 2009 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął sprzeciw H. K. od ww. postanowienia z dnia 24 listopada 2011 r. Tym samym w/w postanowienie zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) straciło moc i sprawa podlega ponownemu rozpatrzeniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast zgodnie z § 2 ww. artykułu w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przyjętą regułą jest, że obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu sądowym. Strona wnosząc sprawę do Sądu winna zatem liczyć się z kosztami z tym związanymi i gromadzić środki z dochodów uzyskiwanych w dłuższym czasie. Należy stwierdzić, iż ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie. Wnioskodawczyni w nadesłanym formularzu PPF wskazała, iż gospodarstwo domowe prowadzi sama, posiada dom o pow. 170 m2 oraz samochód osobowy, natomiast nie posiada nieruchomości rolnych, zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. W rubryce 10 wniosku oświadczyła, iż uzyskuje miesięczne dochody z tytułu "alimentów" w wysokości około 1.000 zł oraz z tytułu "agroturystyki" w wysokości około 500 zł. W uzasadnieniu podniosła, iż jej sytuacja finansowa jest trudna, bowiem 85% miesięcznego dochodu przeznacza na spłatę kredytu hipotecznego. W związku z tym, iż złożone oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawczyni, zarządzeniem z 20 października 2011 r. wezwano ją do udzielenia dodatkowych informacji oraz do złożenia określonych dokumentów. W odpowiedzi na powyższe, skarżąca złożyła pismo procesowe z 16 listopada 2011 r., w którym wyjaśniła, iż nie posiada nieruchomości rolnych, uzyskuje alimenty na podstawie ugody sądowej, a nadto ma orzeczoną rozdzielność majątkową z mężem. Wskazała również, że posiada rachunek bankowy ,,aktualnie bez oszczędności i regularnych wpływów z tytułu uzyskiwanych dochodów". Na podstawie ww. danych referendarz sądowy wydał postanowienie z dnia 24 listopada 2011 r. Po wpłynięciu sprzeciwu skarżącej i ze względu na jego treść wezwano ją do udzielenia dodatkowych informacji oraz do złożenia określonych dokumentów. Skarżąca w odpowiedzi na wezwanie nadesłała pismo z dnia 13 lutego 2012 r., wraz z nim nadesłała wyciąg z protokołu rozprawy z dnia 15 października 2001 r. z którego wynika, że wyniku ugody otrzymuje 800 zł alimentów. Wnioskodawczyni nadesłała również wydruki dokonywanych przelewów z jej konta. W ww. piśmie skarżąca wskazała, że gospodarstwo domowe prowadzi wspólnie z byłym mężem, od którego otrzymuje alimenty. Podniosła, że mąż łoży drobne kwoty na wyżywienie. Jego dochód to ok. 460 zł. emerytury (po potrąceniu alimentów). Podkreśliła, że jej miesięczne wydatki związane z niezbędnym utrzymaniem (prąd, woda, gaz, ścieki, ogrzewanie, telefon, wyżywienie, środki czystości, itp.) wynoszą ok.1500 zł. Podniosła, że nie posiada majątku znacznej wartości i lokat. Co do środków uzyskiwanych z działalności agroturystycznej podniosła, iż otrzymuje je w gotówce. Analizują wniosek skarżącej, należy stwierdzić, że na podstawie zebranego materiału nie można dokonać prawidłowej oceny rzeczywistych możliwości płatniczych skarżącej. Skarżąca nie wykazała w jakiej kwocie uzyskuje ona dochody z działalności agroturystycznej. Jej oświadczenie co do jego wysokości (ok. 500 zł) nie jest wystarczające. Nie jest poparte żadnymi dokumentami np. potwierdzeniem wpłaty na konto skarżącej. Z nadesłanego wyciągu z konta wnioskodawczyni wynika tylko jakie dokonuje ona przelewy (obciążenia), a nie wynika z niego jakie uzyskuje dochody (uznania) i z jakiego źródła pochodzą kwoty zaksięgowane na koncie. Realizując wezwanie skarżąca winna nadesłać wyciągi obejmujący nie tylko obciążenia (przelewy za płatności), ale także uznania (wpływy na konto), bowiem dla rozpoznania wniosku o prawo pomocy nie jest tylko istotne jaka jest wysokość środków zgromadzonych na rachunku bankowym, ale również jak wygląda obrót tymi środkami, czy strona nie wyzbywa się środków w związku z wezwaniem do złożenia oświadczenia w tym zakresie, bądź też jakie są przyczyny, że posiadając stałe źródło dochodów nie dysponuje zasobami pieniężnymi w danym okresie. Przypomnieć również trzeba, iż w orzecznictwie podnosi się, że kwestia posiadania środków pieniężnych (w szczególności oszczędności zgromadzonych na rachunku bankowym) jest istotna dla oceny możliwości finansowych strony ubiegającej się o prawo pomocy, wobec czego wyjaśnienia w tym zakresie winny być zgodne ze stanem rzeczywistym i wyczerpujące, tj. w pełni obrazować stan jej pieniężnego posiadania (por. postanowienie NSA z 24 stycznia 2007 r., sygn. akt. I GZ 3/07). Należy stwierdzić, że ocena zasadności wniosku o prawo pomocy polega na dokonaniu porównania wysokości obciążeń finansowych w postępowaniu sądowym z rzeczywistymi możliwościami płatniczymi wnioskującej strony. Skoro wnioskodawczyni nie wskazuje wysokości wydatków, to dokonanie takiego porównania jest niemożliwe. Z powyższych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, iż skarżąca nie wykazała, że spełnia ustawowe przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Wobec powyższego na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w sentencji postanowienia.