V SA/Wa 2042/14
PostanowienieWSA w Warszawie2014-10-10
Skład orzekający: Michał Sowiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga do sądu administracyjnego może być wniesiona na decyzję organu pierwszej instancji, jeśli strona nie wyczerpała środków zaskarżenia, w tym nie złożyła odwołania do organu drugiej instancji?Ratio decidendi
Skarga do sądu administracyjnego może być wniesiona wyłącznie po wyczerpaniu środków zaskarżenia, co oznacza konieczność zaskarżenia decyzji ostatecznej, czyli takiej, od której nie służy już odwołanie. W przypadku decyzji organu pierwszej instancji, która nie została zaskarżona odwołaniem do organu drugiej instancji, skarga do sądu administracyjnego jest niedopuszczalna.Stan faktyczny
Skarżąca E. M. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia (...) lipca 2014 r. w przedmiocie odmowy umorzenia należności. Sąd wezwał skarżącą do usunięcia braku formalnego skargi poprzez wskazanie numeru i daty zaskarżonej decyzji. Skarżąca podała numer decyzji organu pierwszej instancji. Sąd stwierdził, że skarżąca nie wyczerpała środków zaskarżenia, gdyż nie złożyła odwołania do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, od którego przysługiwało jej prawo zgodnie z pouczeniem zawartym w decyzji.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący – sędzia WSA Michał Sowiński po rozpoznaniu w dniu 10 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. M. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia (...)lipca 2014 r. Nr (...) w przedmiocie odmowy umorzenia należności przypadających agencjom płatniczym w ramach Wspólnej Polityki Rolnej postanawia: odrzucić skargę
Pismem z dnia 23 czerwca 2014 r. E. M. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w przedmiocie umorzenia należności przypadających agencjom płatniczym w ramach Wspólnej Polityki Rolnej.
Zgodnie z zarządzeniem Sądu z dnia 5 sierpnia 2014 r. Skarżący został wezwany do usunięcia braku formalnego skargi poprzez wskazanie numeru i daty zaskarżonej decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności będącej przedmiotem skargi.
Pismem z dnia 20 sierpnia 2014 r. Skarżący wyjaśnił, iż wnosi skargę na decyzję nr (...).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 57 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (T.j. Dz.U. z 2012 r., poz.270 ze zm.), dalej: ustawy p.p.s.a., skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a ponadto zawierać wskazanie zaskarżonej decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności. Jednocześnie, w myśl art. 52 § 1 ustawy p.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie.
Skarżący podał numer decyzji wydanej przez Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, działającego jako organ pierwszej instancji. Zgodnie z zawartym w tej decyzji pouczeniem, przysługiwało stronie prawo złożenia odwołania do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Z akt administracyjnych sprawy nie wynika by Skarżący skorzystał z przysługującego mu prawa złożenia odwołania.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że ustawa p.p.s.a. nie zawiera przepisu, który wskazywałby, że skarga do sądu administracyjnego służy na decyzję ostateczną kończącą postępowanie administracyjne. Zasadę sądowej kontroli legalności decyzji ostatecznych kończących postępowanie w sprawie administracyjnej można jednak wywieść z analizy całokształtu przepisów regulujących przebieg, wzajemne relacje i zależności istniejące pomiędzy postępowaniem administracyjnym i postępowaniem sądowoadministracyjnym.
Punktem wyjścia dla wyjaśnienia tego zagadnienia jest przepis art. 16 § 2 k.p.a., który stanowi, że decyzje mogą być zaskarżane do sądu administracyjnego z powodu ich niezgodności z prawem, na zasadach i w trybie określonym w odrębnych ustawach. Zasady i tryb wniesienia skargi regulują przepisy ustawy p.p.s.a. Na uwagę zasługuje przede wszystkim powołany na wstępie przepis art. 52 § 1 oraz art. 53 § 1 ustawy p.p.s.a., określający termin złożenia skargi do sądu. Z zestawienia powyższych unormowań wywnioskować można, iż skarga do sądu winna być złożona na decyzję ostateczną, kończącą postępowanie administracyjne, skoro obligatoryjną ku temu przesłanką jest wyczerpanie środków zaskarżenia oraz zachowanie 30-dniowego terminu od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. W tym kontekście przez "rozstrzygnięcie w sprawie" rozumieć należy końcowy "wynik" postępowania administracyjnego, tj. ostatnią decyzję jaką organ wydał realizując instancyjny tok postępowania w ramach tej samej sprawy.
Rozważana w powyższych wywodach kwestia wymaga także odniesienia się do zakresu kontroli sądowoadministracyjnej, którą określają przepisy art. 134 i 135 ustawy p.p.s.a. Z pierwszego z wymienionych przepisów wynika, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z drugiego zaś, że sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów wydanych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
W ocenie Sądu, analiza tych unormowań prowadzi do wniosku, że sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, natomiast jest związany wskazanym w skardze przedmiotem zaskarżenia (zindywidualizowanym aktem prawnym lub czynnością), który wyznacza rodzaj sprawy sądowoadministracyjnej podlegającej kontroli. Stanowisko takie jest prezentowane zarówno w orzecznictwie (por. wyrok NSA z dnia 24 marca 1988 r., sygn. akt IV SA 170/88, ONSA 1988/1/44; wyrok NSA z dnia 12 grudnia 1988 r., sygn. akt IV SA 470/88, GAP 1989/18/74), jak również w literaturze przedmiotu (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2006, wyd. II, str. 300-301).
Decyzją podlegającą zaskarżeniu do sądu administracyjnego jest więc zawsze decyzja kończąca postępowanie w sprawie administracyjnej, ponieważ decyzja wydana w "pierwszej instancji" odnosi się tylko do części sprawy administracyjnej. Z powołanych przepisów wynika, że kontrola sądowoadministracyjna obejmuje decyzje wydane "w pierwszej i drugiej instancji" oraz inne decyzje zapadłe wcześniej w granicach danej sprawy, jednakże zaskarżeniem powinna być objęta ostatnia z decyzji wydanych w administracyjnym toku instancji.
Na marginesie już tylko można wskazać, iż w zaskarżonej decyzji z (...)lipca 2014 r. stronę prawidłowo pouczono, iż może wnieść odwołanie do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
Reasumując stwierdzić należy, iż wniesienie skargi na decyzję z dnia (...)lipca 2014 r. nr (...)uznać należało za niedopuszczalne.
Z wyłożonych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 ustawy p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło