V SA/Wa 2045/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Michał Sowiński (spr.), Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura, Sędzia WSA - Andrzej Kania, Protokolant - Aneta Adamczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi F. w L. na decyzję Szefa Kancelarii Senatu RP z dnia [...] czerwca 2008 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu zwrotu dotacji wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem; oddala skargę. Przedmiotem skargi wniesionej przez F. w L. (zwanej dalej "F.") jest decyzja Szefa Kancelarii Senatu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję własną z dnia [...] kwietnia 2008 r. w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu zwrotu dotacji wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem. Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco; Decyzją nr [...] z dnia [...] października 2005r. Szef Kancelarii Senatu określił kwotę przypadającą do zwrotu - w wysokości 23 808, 70 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych - tytułem zwrotu wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem i pobranych w nadmiernej wysokości dotacji w 2002r., przekazanych na realizację zadań państwowych w zakresie [...]. Decyzja stała się prawomocna. Następnie pismem z dnia [...] września 2006r. F. złożyła wniosek o rozłożenie na raty kwoty dotacji przypadającej do zwrotu określonej ww. decyzją. W wyniku rozpoznania wniosku Szef Kancelarii Senatu decyzją z dnia [...] listopada 2006r. postanowił o rozłożeniu należności na raty ustalając wysokość miesięcznej raty na kwotę 990zł i jednocześnie odmówił umorzenia odsetek za zwłokę w zapłacie należności. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją z dnia [...] grudnia 2006r. uchylił własną decyzję w części dotyczącej ustalenia wysokości raty miesięcznej, zmniejszając wysokość raty do 500zł, płatnych miesięcznie poczynając od stycznia 2007r. W pozostałym zakresie utrzymano zaskarżoną decyzję w mocy. Pismem z dnia [...] stycznia 2008r. F. wystąpiła z wnioskiem o anulowanie niespłaconych dotychczas należności wobec Kancelarii Senatu, który to wniosek organ potraktował jako wniosek o umorzenie dotychczas niespłaconych należności. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2008r. nr [...], działając na podstawie art.146 ust.1 ustawy z dnia 30 czerwca 2005r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2005r. Nr 249, poz.2104 ze zm.) oraz art.67a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005r. Nr 8, poz.60 ze zm.), odmówił umorzenia niespłaconej należności uznając, iż F. dokonując ratalnej spłaty należności nie traci możliwości prowadzenia dalszej działalności statutowej. Wskazano, iż F. dotychczas spłaciła łącznie 3 624, 41 zł, przy czym ostatnia rata została spłacona w lipcu 2007r. Podając motywy rozstrzygnięcia podkreślono, iż ze sprawozdania finansowego za 2007r. wynika, iż F. posiadała w 2007r. przychody w wysokości 70 256,97 zł, z czego 51 637,59 zł stanowiły darowizny i wpłaty indywidualne. Należność Kancelarii Senatu stanowiła ok.12% uzyskanych dochodów, zaś kwota 7 810 zł uzyskana przez F. z oprocentowania posiadanej lokaty przekroczyła łączną kwotę rat do spłacenia w 2007r. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Szef Kancelarii Senatu decyzją z dnia [...] czerwca 2008r. nr [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy, podtrzymując argumentację w decyzji pierwszoinstancyjnej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję F. wniosła o jej uchylenie oraz uchylenie poprzednich decyzji administracyjnych o konieczności zwrotu dotacji oraz " przyjęcie wiążącego stanowiska w kwestii odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych. Skarżąca zarzuciła m.in. wybiórcze stosowanie przepisów prawa oraz istotne naruszenie granicy uznania administracyjnego. Podniosła, iż w działa w dobrej wierze, środki publiczne wykorzystano zgodnie z merytorycznym (statutowym) ich przeznaczeniem, dlatego - zdaniem skarżącej - nie może być mowy o zwrocie dotacji. Podkreślono, iż nieprawidłowość wykorzystania środków z dotacji można zarzucić jedynie minimalnej części środków, ponieważ większość tych środków została wykorzystania zgodnie z ich przeznaczeniem. W odpowiedzi na skargę Szef Kancelarii Senatu wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych; Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny (w tym przypadku - decyzję) konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./; powoływanej dalej jako "p.p.s.a."), lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Badając niniejszą sprawę w ramach powyższych przepisów i w oparciu o akta sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., Sąd nie dopatrzył się takich naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja odpowiada prawu. W pierwszej kolejności podkreślenia wymaga, iż o uprawnieniach i obowiązkach stron postępowania wynikających z przepisów prawa materialnego rozstrzygają organy administracji. Sąd nie ma kompetencji do zmiany merytorycznej wydanego przez organ a następnie zaskarżonego rozstrzygnięcia. Bada jedynie, czy nie doszło do naruszenia przepisów postępowania lub niewłaściwej wykładni przepisu materialnoprawnego. Wszelka zatem argumentacja Skarżącej F., nawet jeśli byłaby uzasadniona, nie mogłaby spowodować umorzenia przez Sąd powstałych zaległości. W niniejszej sprawie skarga dotyczy decyzji utrzymującej w mocy rozstrzygnięcie o odmowie umorzenia należności z tytułu zwrotu dotacji wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi art.67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym - z zastrzeżeniem art.67b - w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym organ podatkowy, na wniosek podatnika, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Z treści tego przepisu ("...organ podatkowy może umorzyć...") jednoznacznie wynika, iż w przypadku decyzji w sprawie umorzenia należności ustawodawca upoważnił organy podatkowe do orzekania w ramach tzw. uznania administracyjnego. Prawo wyboru rozstrzygnięcia przysługuje zatem organowi orzekającemu, który winien wyważyć interes publiczny i ważny interes strony. Sąd stanął na stanowisku, iż w przedmiotowej sprawie granice uznania administracyjnego - będącego szczególną formą upoważnienia przez ustawę organów administracji publicznej do określonego zachowania się, polegającą na przyznaniu organom administracji możności dokonania wyboru spośród dwóch lub więcej dopuszczalnych przez ustawę, a równowartościowych prawnie rozwiązań - nie zostały przekroczone. Uznanie jest możliwością wyboru konsekwencji prawnej. Dlatego też w celu wydania prawidłowego orzeczenia w sytuacji [pic]uznania administracyjnego organ administracyjny obowiązany jest szczegółowo zbadać stan faktyczny. W tym miejscu zaznaczyć również należy, iż uznaniowość decyzji musi każdorazowo mieścić się w granicach nakreślonych przepisami powszechnie obowiązującego prawa, jak też zachowywać proporcje pomiędzy interesem publicznym, a ważnym interesem strony. Zdaniem Sądu, w przedmiotowej sprawie z powyższych obowiązków organ wywiązał się w sposób należyty. Przede wszystkim wyraźnie wskazał konkretne okoliczności faktyczne, jakie złożyły się na odmowę umorzenia należności i podtrzymanie stanowiska wyrażonego w decyzji organu pierwszej instancji. Dokonał wyczerpującej analizy materiału dowodowego, czemu dał wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W szczególności zasadnie zwrócono uwagę na wynikającą ze sprawozdania finansowego za 2007r. wysokość osiągniętych przez F. przychodów, pozwalających na prowadzenie działalności statutowej. Co więcej wykazano, iż kwota uzyskana z oprocentowania lokaty przekroczyła łączną kwotę rat do spłacenia w 2007r., zgodnie z decyzją o rozłożeniu pozostałych do spłacenia należności na raty. Należy podkreślić, iż instytucja umorzenia należności jest odstępstwem od zasady powszechności płacenia zaległości wobec Skarbu Państwa (w tym przypadku zwrot dotacji wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem) i powinna mieć charakter wyjątkowy. Organ zobowiązany jest w sposób wyczerpujący ustalić, jaka jest faktyczna sytuacja materialna zobowiązanego i czy ma on realne możliwości uregulowania zaległości. W niniejszej sprawie organ dokonał powyższych ustaleń, dając temu wyraz w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Odnosząc się do zarzutów dotyczących zasadności rozstrzygnięcia w przedmiocie zwrotu dotacji oraz kwestii wykorzystania dotacji niezgodnie z przeznaczeniem należy wyjaśnić, iż są one bezpodstawne, ponieważ decyzja w tym przedmiocie jest prawomocna, a zaskarżona decyzja dotyczy odmowy umorzenia należności z tytułu zwrotu dotacji wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem. Mając powyższe na uwadze, Sąd na mocy art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji orzeczenia.