V SA/Wa 2046/18
WyrokWSA w Warszawie2019-04-05
Skład orzekający: Piotr Piszczek, Arkadiusz Tomczak, Bożena Zwolenik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ celny ma podstawę do unieważnienia zgłoszenia celnego wywozowego, jeśli mimo wygenerowania w systemie ECS komunikatu potwierdzającego wywóz towarów poza obszar celny UE, istnieją dowody wskazujące na nieprawidłowe zakończenie procedury tranzytowej i ingerencję zewnętrzną w system informatyczny?Ratio decidendi
Organ celny ma podstawę do unieważnienia zgłoszenia celnego wywozowego, jeśli mimo wygenerowania komunikatu IE 599 potwierdzającego wywóz towarów, istnieją wiarygodne dowody wskazujące na nieprawidłowe zakończenie procedury tranzytowej z powodu ingerencji zewnętrznej w system informatyczny. W takiej sytuacji organ celny jest zobowiązany do przeprowadzenia postępowania dowodowego w celu zebrania dowodów alternatywnych potwierdzających faktyczny wywóz towaru, a brak takich dowodów uzasadnia unieważnienie zgłoszenia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła unieważnienia zgłoszenia celnego wywozowego z 2016 roku. Skarżąca firma dokonała elektronicznego zgłoszenia celnego w procedurze wywozu towarów, które zostało potwierdzone w systemie ECS. W późniejszym postępowaniu, w oparciu o informacje od zagranicznych administracji celnych, ustalono ingerencję zewnętrzną w system informatyczny i nieprawidłowe zakończenie procedury tranzytowej, co sugerowało, że towar nie opuścił obszaru celnego UE. Organy celne wezwały skarżącego do przedstawienia dowodów potwierdzających wywóz towaru, jednak przedłożone dokumenty (faktura, dowód wpłaty, oświadczenia) uznano za niewystarczające. W konsekwencji Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego unieważnił zgłoszenie celne, a Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i błędną ocenę dowodów.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Piotr Piszczek (spr.), Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak, Sędzia WSA - Bożena Zwolenik, Protokolant st. specjalista - Anna Wiśniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi M. D. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia ... października 2018 r. nr ... w przedmiocie unieważnienia zgłoszenia celnego oddala skargę.
UZASADNIENIA
Jak wynika z akt sprawy, w dniu (...) 2016 r. firma A.
z siedzibą w M.M. reprezentowana przez Agencję Celną H. T.K. z G. dokonała w systemie kontroli eksportu (ECS) elektronicznego zgłoszenia celnego nr (...) w procedurze wywozu na U. towaru w postaci: nożyc do żywopłotu, heblarek, podkaszarek spalinowych, pilarek, szlifierek kątowych o masie brutto (...) kg i wartości (...) PLN. Towar zwolniono do wnioskowanej procedury celnej bez przeprowadzania rewizji celnej. Deklarowanym w powyższym zgłoszeniu celnym urzędem wyprowadzenia był urząd celny (...) zmieniony na (...), a odbiorcą towaru V. J., K. U.. Ostatnim dniem dostarczenia przedmiotowego towaru do urzędu wyprowadzenia był dzień (...) 2016 r. Zgodnie z wydrukiem ECS w dniu (...)2016 r. potwierdzono wyprowadzenie towaru z obszaru celnego Unii Europejskiej.
Przy piśmie z dnia (...) 2017 r. (karta nr 8) Izba Administracji Skarbowej w W. przekazała do Naczelnika M.. Urzędu Celno-Skarbowego w W. pismo Izby Administracji Skarbowej we W. Dział Międzynarodowej Pomocy Administracyjnej w Sprawach Celnych nr (...) z dnia (...)2017 r. wraz z informacją spontaniczną nr (...), stanowiącą załącznik do pisma (...) z dnia (...)2017 r., przekazaną przez Administrację Celną W. na podstawie rozporządzenia Rady (WE) nr 515/97 z dnia 13 marca 1997 r. w sprawie wzajemnej pomocy między organami administracyjnymi Państw Członkowskich i współpracy między Państwami Członkowskimi a Komisją w celu zapewnienia prawidłowego stosowania przepisów prawa celnego i rolnego. W piśmie nr (...) Administracja Celna W. informuje, iż w oparciu o wniosek b. administracji celnej, strona W. prowadzi kontrolę celną dotyczącą zamknięcia procedury tranzytu. W trakcie kontroli ustalono, że 42 różne przesyłki zostały dostarczone z W., z Oddziału Punkt I Odpraw Celnych M., według dokumentów tranzytowych Tl do b. Urzędu Celnego M. Zgodnie z posiadanymi danymi, w przypadku wyżej wymienionych przesyłek procedury tranzytu zostały zakończone w b. Urzędzie Celnym K. (B.).
W dniu (...) 2017 r. b. administracja celna poinformowała stronę W. iż zgodnie z ustaleniami ekspertów informatycznych w systemach b. administracji celnej nastąpiła ingerencja zewnętrzna. W związku z tym procedury tranzytowe Tl będące przedmiotem kontroli zostały zakończone w sposób nieprawidłowy, komunikaty elektroniczne dotyczące zmiany zadeklarowanego urzędu przeznaczenia (I.), przedstawienia towarów w urzędzie przeznaczenia (I.), przeprowadzonej kontroli i zakończenia operacji (I.) zostały przesłane do urzędu celnego (H.) bez jakiejkolwiek ingerencji funkcjonariuszy celnych.
Z uwagi na powyższe W. służba celna ustaliła, że w przypadku 31 przesyłek środki transportu zawierały takie towary, w których historiach występowały różne procedury wywozowe.
Po zamknięciu procedur wywozowych towary zostały przeładowane na t. środek transportu, a przedstawiciel u. firmy K. Ltd lub I. Ltd, który miał prawo rozporządzania towarami, zawnioskował o procedurę tranzytu towarów do T.. Każda rozpoczęta przesyłka składała się z licznych - w niektórych przypadkach nawet 50-60 - procedur wywozowych.
Towary, które były transportowane na podstawie zgłoszeń M. o numerach wymienionych w załączniku 2 do pisma Administracji Celnej W. zostały objęte procedurami wywozowymi w P.. Z ww. pisma wynika, iż na podstawie informacji przekazanej przez stronę b. ustalono, iż towary objęte dokumentami (...) wymienionymi w załączniku 2 nie opuściły terytorium Unii Europejskiej w związku z powyższym administracja celna W. wycofuje wyprowadzenie towarów i nie potwierdza końcowego wywozu tych towarów z obszaru Wspólnoty.
Wśród zgłoszeń ujętych w załączniku 2 do pisma nr (...) Administracji Celnej W. znajdowały się także zgłoszenia wywozowe dokonane przez firmę A..
Mając na uwadze nieprawidłowości wskazane w piśmie W. administracji celnej Naczelnik M.. Urzędu Celno-Skarbowego w W. pismem z dnia (...)2017 r. (karta nr 17) wezwał firmę A. do dostarczenia w terminie 7 dni oryginalnych faktur i zgłoszeń celnych tranzytowych, wykazanych między innymi w polu 44 zgłoszenia celnego nr (...) z dnia (...) 2016r. (faktura nr (...)).
Pismem z dnia (...) 2017r. (karty nrl8-19) Naczelnik M.. Urzędu Celno- Skarbowego w W. wystąpił za pośrednictwem Izby Administracji Skarbowej w W. w W. oraz Izby Administracji Skarbowej we W. do u. administracji celnej o udzielenie pomocy w zakresie przeprowadzenia weryfikacji dokumentów dotyczących eksportu towarów przez firmę A. realizowanego na rzecz kontrahentów z U. Naczelnik M. Urzędu Celno- Skarbowego w W. zwrócił się między innymi o ustalenia, czy towary ujęte w fakturze nr (...) z dnia (...) 2016 r. wystawionej przez firmę A. z siedzibą w M.M. na rzecz odbiorcy V. J., K., U. zostały dopuszczone do obrotu na terenie U..
W odpowiedzi na powyższe u. administracja celna pismem z dnia (...) 2017r. (karty nr 21-23) poinformowała, iż w wyniku analizy elektronicznych baz danych Państwowej Fiskalnej Służby nie stwierdzono faktu wwozu na obszar celny U. towarów od p. firmy A. z M. M. Ponadto nie stwierdzono wjazdu na terytorium U. środka transportu o nr rejestracyjnym W. J. W. przedstawiony we wniosku jako kupujący/odbiorca towaru nie prowadzi działalności gospodarczej i nie importował wymienionych we wniosku towarów.
Pismem z dnia (...) 2018 r. ( karta nr 26) Naczelnik M. Urzędu Celno- Skarbowego w W. wezwał firmę A. do dostarczenia między innymi potwierdzonej za zgodność z oryginałem faktury ((...)) wyszczególnionej w polu 44 zgłoszenia celnego (...) z dnia (...) 2016 r., dokumentów przewozowych (...) oraz innych dokumentów towarzyszących wywozowi, udzielenia odpowiedzi kiedy, gdzie i kto odebrał towary ujęte w ww. fakturze, w jakiej formie nastąpiła zapłata za towar wyszczególniony w ww. fakturze oraz przedstawienia dokumentów potwierdzających dokonanie płatności (np. przelewy bankowe),wyjaśnienia w jaki sposób i kto realizował zamówienie, zakup i opłatę za towar, kto faktycznie wywoził towar. Powyższe wezwanie doręczono Stronie w dniu (...) 2018 r.
Odpowiedzi na powyższe wezwanie Strona udzieliła pismem z dnia (...)2018r. (karta nr 35) informując, iż towary ujęte między innymi na fakturze nr (...) dostarczone zostały do P. przez M.D., skąd odbierane były przez kontrahenta, który wywoził je na U.. Zapłata odbywała się w gotówce. Zamówienia w większości realizowane były drogą telefoniczną. Zdarzały się także przypadki uzgadniania szczegółów zamówienia osobiście. Ponadto Strona stwierdziła, iż nie jest w stanie odpowiedzieć jednoznacznie na pytanie, kto faktycznie dokonywał wywozu towarów poza terytorium Unii Europejskiej, gdyż nie był przy tym obecny. Zapewne były to osoby, które odbierały towar (kontrahent lub kierowcy). Do powyższego pisma Strona załączyła między innymi kserokopię potwierdzonej za zgodność z oryginałem faktury nr (...) oraz załącznika do tej faktury, dowód wpłaty z dnia (...) 2016 r., wydruk potwierdzający otrzymanie komunikatu I. i oświadczenia podpisane przez V.J..
W dniu (...) 2018 r. w M. Urzędzie Celno-Skarbowym w W. Delegatura w S. złożone zostało oświadczenie V.J. z dnia (...) 2018 r., z którego wynika, iż towary ujęte między innymi na fakturze nr (...) zostały nabyte przez ww. od firmy A., a następnie wywiezione poza terytorium Unii Europejskiej (karta nr41).
Postanowieniem z dnia (...) 2018 r. (karta nr 48) włączono do przedmiotowego postępowania pismo Izby Administracji Skarbowej we W. Dział Międzynarodowej Pomocy Administracyjnej w Sprawach Celnych nr (...) z dnia (...) 2018 r. wraz z pismem u. administracji celnej nr (...) z dnia (...) 2018r. W powyższym piśmie strona u. oświadczyła, iż do dnia przygotowania odpowiedzi na wniosek p. organów celnych nie odnotowano faktu dokonania przez V.J. zgłoszenia towarów w procedurze "import" których nadawcą była firma A. z M. M...
Realizując obowiązek wynikający z art. 22 ust. 6 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiającego unijny kodeks celny (Dz. Urz. UE L 269.1 z 10.10.2013 r. z późn. zm.) i art. 8 ust. 1 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2015/2446 uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 w odniesieniu do szczegółowych zasad dotyczących niektórych przepisów unijnego kodeksu celnego (Dz. Urz. UE L 343.1 z 29.12.2015 r.) organ celny I instancji pismem z dnia (...)2018 r. powiadomił firmę A. (eksportera towaru) o podstawach, na których zamierza oprzeć swoją decyzję oraz wyznaczył 30 dniowy termin na przedstawienie przez ww. stanowiska w przedmiotowej sprawie (karta nr 50). Powyższe pismo zostało doręczone Pełnomocnikowi Strony w dniu (...) 2018r. (karta nr 51). Strona nie skorzystała jednak z możliwości przedstawienia swojego stanowiska w określonym terminie.
Decyzją nr (...) dnia (...) 2018 r. (karty nr 53-55) Naczelnik M.. Urzędu Celno- Skarbowego w W. unieważnił zgłoszenie celne nr (...) z dnia (...) 2016 r.
Od powyższej decyzji firma A. reprezentowana przez pełnomocnika doradcę podatkowego złożyła odwołanie pismem z dnia (...) 2018 r., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania w sprawie (karty nr 57-59).
Decyzją nr (...) z dnia (...) 2018 r. (karty nr 77-85) Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. utrzymał w mocy decyzją Naczelnika M.. Urzędu Celno - Skarbowego w W. nr (...) z dnia (...) 2018 r., podzielając stanowisko w niej zawarte.
W dniu (...) 2018 r. wpłynęła do Izby Administracji Skarbowej w W. skarga z dnia (...) 2018 r. M.D. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "A." M., reprezentowanego przez adwokata T.D. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. nr (...) z dnia (...) 2018 r. skierowana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. (karty nr 92-102).
Strona Skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie:
- art. 187 § I ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa w zw. z art. 73 ust.1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne, poprzez niezebranie przez organ wystarczającego materiału dowodowego w sprawie;
- art. 191 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 73 ust. 1 Prawa celnego, poprzez niewystarczające zbadanie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie skutkujące wydaniem decyzji stwierdzającej nieopuszczenie przez zgłoszony towar obszaru celnego Unii Europejskiej, w sytuacji gdy Skarżący przedstawił na żądanie organu dowody świadczące o tym że zgłoszony towar opuścił obszar celny Unii Europejskiej, a dowody te były spójne i wystarczające;
- bezpodstawne zastosowanie art. 335 ust. 4 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2015/2447 z dnia 24 listopada 2015 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonywania niektórych przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 ustanawiającego unijny kodeks celny (Dz. Urz. UE L 343 z 29.12.2015 r. z późn. zm.) w związku z art. 248 ust. 2 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 2015/2446 z dnia 2(...)2015 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 w odniesieniu do szczegółowych zasad dotyczących niektórych przepisów unijnego Kodeksu celnego (Dz.Urz. UE L 343 z 29 grudnia 2015 r. z późn.zm.), w sytuacji gdy ustalony przez organ stan faktyczny sprawy nie dawał podstaw do unieważnienia zgłoszenia celnego wywozowego.
W związku z powyższym Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej wydanej przez Naczelnika M.. Urzędu Celno – Skarbowego w W..
Skarżący wniósł również o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę – żądając jej oddalenia – podniesiono argumenty zbieżne z motywami zaskarżonych decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie podlega uwzględnieniu.
Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do oceny, czy organy celne w świetle zebranego materiału dowodowego oraz przepisów prawa miały podstawę do stwierdzenia, że brak było dowodów jednoznacznie potwierdzających, iż towar objęty procedurą wywozu został faktycznie wyprowadzony poza obszar celny UE, co w konsekwencji doprowadziło do unieważnienia zgłoszenia celnego w procedurze wywozu i czy organ miał prawo unieważnić zgłoszenie celne mimo wygenerowania w systemie ECS komunikatu IE 599 potwierdzającego wywóz towarów poza terytorium Wspólnoty.
W pierwszej kolejności należy odnieść się do kwestii, jakie przepisy znajdują zastosowanie w rozpoznawanej sprawie.
Przedmiotowe zgłoszenie celne zostało złożone (...) 2016 r., tj. kiedy obowiązywały przepisy Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiające Unijny Kodeks Celny.
Kwestia dokonywania zgłoszeń celnych wywozowych została uregulowana w art. 158-159 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z dnia 9 października 2013r. ustanawiającego Unijny Kodeks Celny (Dz. Urz. UE L 269/1 z dnia 10.10.2013r.). Zgodnie natomiast Rozporządzenia Wykonawczego Komisji (UE) 2015/2447 z dnia 24 listopada 2015r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania niektórych przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 ustanawiającego unijny kodeks celny (Dz. Urz. UE L 343 z 29.12.2015) do przetwarzania i wymiany informacji dotyczących obejmowania towarów procedurą celną wykorzystuje się system teleinformatyczny.
Zgłoszenia dokonuje zgłaszający albo jego reprezentant. Szczegółowy sposób obsługi zgłoszenia wywozowego w ECS znajduje się w Instrukcji obsługi dla eksporterów/zgłaszających w zakresie obsługi zgłoszeń wywozowych w systemie ECS".
W myśl przepisu 158 UKC wszystkie towary, które mają być objęte procedurą celną, z
wyjątkiem procedury wolnego obszaru celnego, obejmuje się zgłoszeniem celnym właściwym dla danej procedury. W szczególnych przypadkach, innych niż te, o których mowa w art. 6 ust. 3, zgłoszenie celne można złożyć z wykorzystaniem środków innych niż techniki elektronicznego przetwarzania danych. Towary unijne zgłoszone do wywozu, procedury unijnego tranzytu wewnętrznego lub procedury uszlachetniania biernego podlegają dozorowi celnemu od chwili przyjęcia zgłoszenia, do czasu wyprowadzenia ich z obszaru celnego Unii, zrzeczenia na rzecz skarbu państwa lub ich zniszczenia lub do czasu unieważnienia zgłoszenia celnego.
Zgodnie z art. 269 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiającego unijny kodeks celny (Dz. Urz UE L 269 z dnia 10.10.2013 r. z późn zm., zwanego dalej: UKC) towary unijne, które mają zostać wyprowadzone poza obszar celny Unii, zostają objęte procedurą wywozu.
Stosownie do postanowień art. 267 ust. 1 UKC, towary, które mają zostać wyprowadzone poza obszar celny Unii podlegają dozorowi celnemu i mogą zostać poddane kontrolom celnym.
W stosownych przypadkach organy celne mogą wyznaczyć obowiązującą trasę oraz obowiązujący termin, w którym towary mają zostać wyprowadzone poza obszar celny Unii.
W myśl postanowień art. 267 ust. 4 UKC zwolnienie do wyprowadzenia udzielane jest przez organy celne, pod warunkiem że dane towary zostaną wyprowadzone poza obszar celny Unii w tym samym stanie, w jakim znajdowały się w momencie:
a) przyjęcia zgłoszenia celnego lub zgłoszenia do powrotnego wywozu; lub
b) złożenia wywozowej deklaracji skróconej.
Przepis art. 335 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2015/2447 z dnia 24 listopada 2015 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania niektórych przepisów
rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 ustanawiającego unijny
Kodeks celny (Dz. Urz. UE L 343 z 29.12.2015 r. z późn. zm., zwanego dalej: rozporządzenie wykonawcze) stanowi, że:
1. Jeżeli po upływie 90 dni od zwolnienia towarów do wywozu urząd celny wywozu nie zostanie poinformowany o wyprowadzeniu towaru, może zwrócić się do zgłaszającego o podanie informacji dotyczących daty, kiedy towary opuściły obszar celny Unii, oraz urzędu celnego wyprowadzenia, przez który to nastąpiło.
2. Zgłaszający może, z własnej inicjatywy poinformować urząd celny wywozu, o datach kiedy towary opuściły obszar celny Unii oraz o urzędach celnych wyprowadzenia, przez które to nastąpiło.
3. Jeżeli zgłaszający przedstawi urzędowi celnemu wywozu informacje, o których mowa w ust.1 i 2, może zwrócić się do urzędu celnego wywozu o poświadczenie wyprowadzenia. W tym celu urząd celny wywozu zwraca się o udzielenie informacji dotyczących wyprowadzenia towarów do urzędu celnego wyprowadzenia, który udziela odpowiedzi w terminie 10 dni.
Jeżeli urząd celny wyprowadzenia nie udzieli odpowiedzi w podanym terminie, urząd celny wywozu informuje o tym zgłaszającego.
4. Jeżeli urząd celny wywozu poinformuje zgłaszającego o tym, że urząd celny wyprowadzenia nie udzielił odpowiedzi w terminie określonym w ust. 3, zgłaszający może przedstawić urzędowi celnemu wywozu dowody świadczące o tym, że towary opuściły obszar celny Unii.
W rozpoznawanej sprawie zgłoszenie celne zostało dokonane z wykorzystaniem Systemu Kontroli Eksportu ECS. System ten jest systemem wspólnotowym, umożliwiającym wymianę zgłoszenia wywozowego i wymianę informacji w formie elektronicznej między urzędami celnymi na terenie Wspólnoty. Umożliwia min. awizowanie wysyłki towarów do urzędu celnego granicznego i zwrotne informowanie urzędu celnego wywozu o wyprowadzeniu towarów z obszaru celnego Unii. W systemie tym dowodem potwierdzającym wywóz towarów poza terytorium Wspólnoty jest komunikat lE-599 podpisany przez system ECS przy użyciu klucza do bezpiecznej transmisji danych. Komunikat IE-599 zawiera dane zgłoszenia z momentu zwolnienia zgłoszenia do procedury wywozu oraz informacje o potwierdzeniu wywozu lub zatrzymaniu towaru. Komunikat IE-599 jest wysyłany do zgłaszającego przez urząd celny wywozu. Otrzymanie przez zgłaszającego komunikatu IE 599, który zawiera informację o potwierdzeniu wywozu, stanowi dowód dokonania eksportu.
W przypadku jednak, gdy w związku z ingerencją zewnętrzną ustalono, że procedura wywozu otwarta w P. nie została prawidłowo zakończona i towar nie opuścił obszaru Unii Europejskiej, w pełni uzasadnione jest przeprowadzenie postępowania dowodowego w celu zebrania dowodów alternatywnych, potwierdzających fakt wyprowadzenia danego towaru.
W rozpoznawanej sprawie W. administracja celna uzyskała informację od b. administracji celnej o zewnętrznej ingerencji w system informatyczny b. administracji celnej. W oparciu o informację b. administracji celnej strona W. przeprowadziła kontrolę celną dotyczącą zamknięcia procedury tranzytu przesyłek dostarczonych z W., z oddziału Punkt I Odpraw Celnych M. D. (H.), według dokumentów tranzytowych T1, do b. Urzędu Celnego M. K.A.. Procedury tranzytu zostały zakończone w b. Urzędzie Celnym K. (B.). W wyniku kontroli ustalono, że procedury tranzytu zostały zakończone w sposób nieprawidłowy, a komunikaty elektroniczne dotyczące zmiany zadeklarowanego urzędu przeznaczenia, przedstawienia towarów w urzędzie przeznaczenia, przeprowadzonej kontroli i zakończenia operacji zostały przesłane do urzędu celnego bez jakiegokolwiek udziału funkcjonariuszy celnych.
Skoro doszło do ingerencji zewnętrznej w system elektronicznej obsługi zgłoszeń, organ nie mógł uznać, że procedura wywozu otwarta w P. została prawidłowo zakończona i towar opuścił obszar Unii Europejskiej. W konsekwencji
w pełni uzasadnione było przeprowadzenie postępowania dowodowego w celu zebrania dowodów alternatywnych, potwierdzających fakt wyprowadzenia danego towaru.
W powyższej sytuacji dowód może w szczególności stanowić jeden
z następujących dokumentów (lub kilka z nich): a) kopia potwierdzenia dostawy podpisana lub uwierzytelnioną przez odbiorcę spoza obszaru celnego Unii; b) dowód zapłaty; c) faktura; d) potwierdzenie dostawy; e) dokument podpisany lub uwierzytelniony przez przedsiębiorcę, który wyprowadził towary poza obszar celny Unii; f) dokument przetworzony przez organ celny państwa członkowskiego lub państwa trzeciego zgodnie z zasadami i procedurami mającymi zastosowanie w danym państwie; g) prowadzony przez przedsiębiorców rejestr towarów dostarczonych na statki morskie, statki powietrzne lub instalacje morskie.
Strona może również przedłożyć inny nie wymieniowy w powyższym przepisie dowód. Istotne jest aby był wiarygodny, tj. miał postać oryginału lub potwierdzonej za zgodność z oryginałem kserokopii. Ponadto dowód ten musi pozwalać na identyfikację towaru, aby można było stwierdzić, że jest to ten sam towar, który został objęty zgłoszeniem wywozowym. Stosownie natomiast do postanowień art. 248 ust. 2 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2015/2446 z dnia 2(...)2015 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 w odniesieniu do szczegółowych zasad dotyczących niektórych przepisów unijnego kodeksu celnego (Dz. Urz. UE L 343 z 29.12.2015 r. z późn. zm., zwanego dalej: rozporządzenie delegowane) jeżeli po upływie 150 dni od daty zwolnienia towarów do procedury wywozu, urząd celny wywozu nie otrzymał informacji o wyprowadzeniu
W rozpoznawanej sprawie organ celny stwierdził, że procedura wywozu otwarta
w P. według dokumentu (...) nie została prawidłowo zakończona i towar nie opuścił obszaru Unii Europejskiej. Swoje stanowisko oparł na dowodach uzyskanych od w. i u. władz celnych, w szczególności informacji spontanicznej nr (...) przekazanej przez administrację celną W. na podstawie rozporządzenia Rady (WE) nr 515/97 z dnia 13 marca 1997 r. w sprawie wzajemnej pomocy między organami administracyjnymi Państw Członkowskich i współpracy między Państwami Członkowskimi a Komisją w celu zapewnienia prawidłowego stosowania przepisów prawa celnego i rolnego, oraz pisma z (...) 2017r. nr [...]. administracji celnej.
Z informacji spontanicznej nr (...) wynika, iż towar objęty zgłoszeniem celnym (...) nie opuścił obszaru celnego UE, co ustalono na podstawie informacji przekazanych przez stronę b.. Z uwagi na to, administracja celna W. wycofała wyprowadzenie towaru objętego ww. zgłoszeniem celnym i nie potwierdziła końcowego wywozu tego towaru z obszaru Wspólnoty. Działania podjęte w ramach współpracy z władzami celnymi U. doprowadziły do uzyskania dowodu potwierdzającego, iż przedmiotowe towary nie zostały wprowadzone na obszar celny U.. Z pisma u. administracji celnej z (...) 2017r. wynika, iż po dokonaniu analizy elektronicznych baz danych Państwowej Fiskalnej Służby nie stwierdzono faktu wwozu na obszar celny U. towarów od p. firmy A. z M. M... Nie stwierdzono również wjazdu na terytorium U. środka transportu o nr rejestracyjnym W., który został podany w polu 18 zgłoszenia celnego nr (...) z (...) 2016 r. J. W., przedstawiony we wniosku p. organów celnych jako kupujący/odbiorca towaru, nie prowadzą działalności gospodarczej i nie importowali wymienionych we wniosku towarów.
W toku postępowania wyjaśniającego organ celny wezwał skarżącego do nadesłania dokumentów potwierdzających dokonanie wywozu towaru. Skarżący w toku postępowania przedłożył następujące dokumenty: kserokopię faktury nr (...) z (...) 2016 r., dowód wpłaty gotówki (1 szt.), załącznik do faktury VAT nr (...) z (...) 2016 r. , oświadczenia V.J., komunikat
IE 599.
Ze zgłoszenia celnego nie wynika, iż przedmiotowy towar został wywieziony
z obszaru celnego Unii Europejskiej. Brak jest na nim potwierdzenia wywozu towaru przez urząd wyprowadzenia. Dokument ten potwierdza jedynie zgłoszenie towaru do procedury wywozu oraz wskazuje odbiorcę towaru. Natomiast dowód w postaci wydruku z wygenerowanego komunikatu (I.), potwierdzającego wywóz towaru ujętego w zgłoszeniu celnym nr (...) z (...) 2016 r.
z obszaru UE w dniu (...)2016 r. przez W. i urząd celny (H.) nie może być uznany za dowód potwierdzający wywóz towaru z obszaru celnego UE,
w sytuacji gdy istnieją wiarygodne dowody potwierdzające, że do takiego wywozu nie doszło.
Należy w tym miejscu podkreślić, iż decydujące znaczenie należy przypisać kwestii materialnego opuszczenia przez towar granicy UE, zgodnie z wymogami art. 162 WKC. Dokumenty formalne określone przepisami RWKC mają zaś służyć odzwierciedleniu rzeczywistych zdarzeń. Stąd wniosek, że za równoznaczną,
w rozumieniu art. 796 e ust. 2 RWKC, z nieotrzymaniem komunikatu "Wyniki kontroli
w urzędzie wyprowadzenia", należy rozumieć taką sytuację, w której formalny dokument został wygenerowany, jednak nie odzwierciedla on rzeczywistości. Bez względu na to, czy jest to efekt świadomego, przestępczego działania, czy też skutek błędu co do istotnych okoliczności faktycznych dotyczących materialnych przesłanek uznania skuteczności wywozu towaru poza obszar Unii.
Komunikat I. wskazujący, że towar objęty zgłoszeniem celnym opuścił obszar celny Wspólnoty, nie ma przesądzającego znaczenia dla stwierdzenia wywozu towaru w sytuacji, gdy istnieją wiarygodne dowody potwierdzające, że do takiego wywozu towaru poza obszar celny Wspólnoty nie doszło. Także dokument zgłoszenia celnego nr (...) nie może dokumentować wywozu towaru, gdyż potwierdza on tylko dokonanie zgłoszenia w urzędzie celnym wyjścia, wskazuje na rodzaj i ilość towaru, który miał być przedmiotem wywozu. Nie stanowi jednakże dowodu na faktyczny wywóz towaru poza granice Wspólnoty.
Stanowiąca w ocenie strony alternatywny dowód wywozu towaru faktura eksportowa nr (...) z (...) 2016 r. potwierdza jedynie przeprowadzenie transakcji pomiędzy stroną, a podmiotem mającym siedzibę na U. i również nie stanowi jednoznacznego dowodu potwierdzającego wywóz towaru z obszaru celnego UE. Sam fakt, że druga strona umowy wskazała w fakturze miejsce siedziby znajdujące się poza obszarem UE nie może w braku innych dowodów przesądzać, że towar został wyprowadzony z jej obszaru. Natomiast z załącznika do ww. faktury wynika, iż towary w nim wyszczególnione zostały przyjęte przez nabywcę i będą wywiezione z terytorium Polski. Powyższy dokument nie jest również dowodem potwierdzającym faktyczny wywóz towaru z obszaru celnego UE. Kolejny dokument przedstawiony przez skarżącego, tj. dowód wpłaty z (...) 2016 r. na kwotę (...) zł potwierdza jedynie dokonanie operacji finansowej pomiędzy stroną, a V.J. z U..
W ocenie Sądu, powyższe argumenty przemawiały za tym, aby nie uznać przedłożonych dokumentów za wystarczające dla udowodnienia, że towar został wywieziony poza obszar celny Unii Europejskiej.
Podkreślić należy, że rzeczą skarżącego było wykazanie, iż towar, który został objęty zgłoszeniem celnym wywozowym, został wyprowadzony poza obszar celny Wspólnoty. Wykazanie to mogło nastąpić przez dowód wskazany w rozporządzeniu, przy czym "dowód może w szczególności stanowić jeden z następujących dokumentów lub kilka z nich". Zatem, dla wykazania faktu wywozu towaru wystarczy przedstawienie jednego z dokumentów, o których mowa w tym przepisie. Strona może także przedłożyć zupełnie inny, niewymieniony w rozporządzeniu dokument. Istotne jest jedynie to, by dokument, na który powołuje się strona, był wiarygodny, a więc by miał postać oryginału lub potwierdzonej za zgodność z oryginałem kserokopii. Dokument taki musi również pozwalać na identyfikację wywiezionego towaru w taki sposób, by można było bez żadnych wątpliwości stwierdzić, że dotyczy tego samego towaru, który został zgłoszony do procedury wywozu. Ocena mocy dowodowej i wiarygodności danego dokumentu należy natomiast do organu celnego, który potwierdza wyprowadzenie towarów eksporterowi lub zgłaszającemu, jeżeli jest przekonany, że przedstawione dowody są dostateczne.
W świetle powyższego nieuzasadniony jest zarzut naruszenia art. 187 i art. 191 Ordynacji podatkowej w związku z art. 73 ust. 1 Prawa celnego. Wbrew twierdzeniom skarżącego, dokonana przez organ celny ocena dokumentów przez nią przedłożonych nie była dowolna. Dokumenty te, jak każdy inny dowód, podlegają ocenie organów celnych i mogą być weryfikowane przez inne dowody. Słusznie stwierdził organ, że dokumenty przedstawione przez skarżącego nie są dowodem na wywóz towarów poza obszar celny Unii Europejskiej.
Z nadesłanych przez skarżącego dokumentów wynika jedynie, że towar został sprzedany przez skarżącego podmiotowi zagranicznemu. Przedstawione dokumenty uprawdopodobniły podjęte przez skarżącego czynności, które mogły zmierzać do wyprowadzenia towaru z obszaru Wspólnoty (faktura sprzedaży). Brak jednak dowodów, które pozwoliłyby stwierdzić, że wywóz taki miał faktycznie miejsce.
Administracja celna W. poinformowała, że towary objęte wyżej wymienionym zgłoszeniem nie opuściły terytorium Unii Europejskiej i w związku z tym administracja celna W. wycofuje potwierdzenie wyprowadzenia towarów i nie potwierdza końcowego wywozu towarów z obszaru Unii. Powyższe pismo zostało przekazane w ramach współpracy organów celnych państw członkowskich, która odbywa się na podstawie rozporządzenia Rady (WE) Nr 515/97 z dnia 13 marca 1997 r. w sprawie wzajemnej pomocy między organami administracyjnymi Państw Członkowskich i współpracy między Państwami Członkowskimi a Komisją w celu zapewnienia prawidłowego stosowania przepisów prawa celnego i rolnego (Dz. Urz. UE L z dnia 22 marca 1997 r. Nr 82, str. 1). Dokument ten ma moc dowodową dokumentu urzędowego. Ustalenia zawarte w tym dokumencie są wiążące dla p. organów celnych.
Zgodnie z treścią art. 194 Ordynacji podatkowej dokument urzędowy to dokument sporządzony w formie określonej przepisami prawa przez powołane do tego organy władzy publicznej lub innej jednostki, jeśli na podstawie odrębnych przepisów uprawnione są do ich wydawania. Ordynacja nie ogranicza pojęcia dokumentów urzędowych do dokumentów krajowych. Dokumentem urzędowym jest także dokument sporządzony przez organy władzy publicznej innego państwa i honorowany przez władze Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie odrębnych przepisów. W myśl art. 86 Prawa celnego organ celny może przyjąć jako dowód w postępowaniu dokumenty sporządzone przez organy celne państwa obcego lub inne uprawnione podmioty państwa obcego. Dokumenty urzędowe mają zwiększoną moc dowodową i stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Z dokumentem związane jest domniemanie prawdziwości jego treści. Dokumenty sporządzone przez organy celne państwa obcego korzystają z domniemania autentyczności i prawdziwości, chyba że zostanie ono skutecznie obalone innymi dowodami. Prawidłowo przeprowadzone przez organy celne państwa członkowskiego kontrole procedur wywozowych są wiążące dla organów celnych drugiego państwa członkowskiego i nie podlegają postępowaniu sprawdzającemu.
Zgodnie z art. 335 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2015/2447 z dnia 24 listopada 2015 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania niektórych przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 ustanawiającego unijny Kodeks celny, jeżeli zgłaszający przedstawi urzędowi celnemu informacje o datach kiedy towary opuściły obszar celny Unii oraz o urzędach celnych wyprowadzenia, może on zwrócić się do urzędu celnego wywozu o poświadczenie wyprowadzenia. W tym celu urząd celny wywozu zwraca się o udzielenie informacji dotyczących wyprowadzenia towarów do urzędu celnego wyprowadzenia, który udziela odpowiedzi w terminie 10 dni.
Jeżeli w ciągu 10 dni od daty zwrócenia się o informację, urząd celny wyprowadzenia nie udzieli odpowiedzi, zgłaszający może przedstawić urzędowi celnemu wywozu dowody świadczące o tym, że towary opuściły obszar celny Unii.
Jak już wyżej wskazano, dokumentem potwierdzającym wywóz towarów jest komunikat IE 599 – "Potwierdzenie wywozu", który jest wysyłany do zgłaszającego przez urząd celny wywozu po otrzymaniu z urzędu wyprowadzenia komunikatu IE 518 – "Wynik kontroli w urzędzie wyprowadzenia". W rozpoznawanej sprawie organ celny W. wycofał potwierdzenie wyprowadzenia towarów objętych wyżej wymienionym zgłoszeniem i nie potwierdził wywozu towarów z obszaru Unii. Konsekwencją powyższego było wezwanie eksportera – skarżącego do dostarczenia dowodów, że towary opuściły obszar celny Unii. Dowody przedstawione przez skarżącego były niedostateczne i nie potwierdzały wyprowadzenia towarów poza obszar celny Unii. Powyższe zaś uzasadniało unieważnienie zgłoszenia.
Nawiązując do zarzutów skargi dotyczących naruszenia przepisów postępowania stwierdzić należy, że w rozpoznawanej sprawie organy celne dokonały prawidłowej i wszechstronnej oceny wszystkich zebranych w toku postępowania dowodów. Wbrew twierdzeniom skarżącego, organy celne podjęły wszelkie niezbędne czynności w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Ocena dokonanych ustaleń odpowiada prawu, nie narusza bowiem granic swobodnej oceny dowodów wyrażonej w art. 191 Ordynacji podatkowej. Organy celne według swojej wiedzy, doświadczenia oraz wewnętrznego przekonania oceniły wartość dowodową poszczególnych środków dowodowych, rozpatrzyły przy tym poszczególne dowody nie tylko odrębnie, ale także we wzajemnej łączności. To spójność i kompatybilność zebranych informacji nadała im przymiot wiarygodności. Zauważyć również trzeba, że organy celne nie wartościowały poszczególnych dowodów i każdy z nich poddały ocenie, zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów.
Wobec niestwierdzenia wywozu i nieudokumentowania dokonania tego wywozu przez skarżącego, organy zobligowane były do unieważnienia zgłoszenia celnego. Wbrew twierdzeniom skarżącego ustalony w sprawie stan faktyczny niewątpliwie dał podstawy do unieważnienia zgłoszenia celnego z (...) 2016 r.
Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w W., oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło