V SA/Wa 2050/08

Referendarz sądowy Konrad Łukaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 22 lipca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi J. N. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] czerwca 2008 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne p o s t a n a w i a : - zasądzić ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na rzecz adwokata M. W., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 292,80 zł (dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote i osiemdziesiąt groszy), w tym: tytułem wynagrodzenia kwotę 240,00 zł (dwieście czterdzieści złotych), tytułem 22% podatku od towarów i usług kwotę 52,80 zł (pięćdziesiąt dwa złote i osiemdziesiąt groszy). Postanowieniem z 30 stycznia 2009 r. referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przyznał skarżącej stronie prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata celem sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku tegoż Sądu z 19 listopada 2008 r. o sygn. akt VSA/Wa 2050/08. Wyznaczony w sprawie adwokat M. W. sporządził i wniósł skargę kasacyjną, w której zawarła wniosek o zasądzenie kosztów nieopłaconego zastępstwa adwokackiego z urzędu według norm przepisanych, składając jednocześnie oświadczenie, iż koszty zastępstwa prawnego nie zostały pokryte (skarga kasacyjna z 30 marca 2009 r. in fine). Po przeprowadzeniu w dniu 28 kwietnia 2010 r. rozprawy – z udziałem ustanowionego pełnomocnika – Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. W uzasadnieniu wyroku (in fine) Sąd wskazał, iż w kwestii przyznania wynagrodzenia adwokatowi winno zostać wydane odrębne postanowienie. Jednocześnie pełnomocnik złożył do protokołu rozprawy z 28 kwietnia 2010 r. wniosek o przyznanie wynagrodzenia w kwocie czterokrotnej stawki minimalnej z uwagi na nakład pracy. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Stosownie do treści przepisu art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Aktem prawnym regulującym powyższe zasady jest rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.), dalej: rozporządzenie. Zgodnie z § 19 pkt 1 rozporządzenia, koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują opłatę w wysokości nie wyższej niż 150% stawek minimalnych, o których mowa w rozdziałach 3-5. W myśl § 18 ust. 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia, stawka minimalna za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wynosi – 75% stawki minimalnej określonej w pkt 1, a jeżeli w drugiej instancji nie prowadził sprawy ten sam adwokat – 100% tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł. W przedmiotowej sprawie adwokat został ustanowiony w czasie, kiedy biegł termin do wniesienia skargi kasacyjnej, celem jej sporządzenia i wniesienia, czyli nie brał udziału w postępowaniu sądowym w pierwszej instancji. Jednocześnie stawił się na rozprawie przed Naczelnym Sadem Administracyjnym, wobec czego należne w sprawie wynagrodzenie wynosi 100% stawki minimalnej. W myśl § 18 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia omawiane stawki są różnicowane wedle przedmiotu zaskarżenia. Wobec tego, iż w niniejszej sprawie zaskarżona została decyzja o odmowie umorzenia należności pieniężnej, przyjąć należało dla wyliczenia kosztów zastępstwa procesowego stawkę minimalną określoną w § 18 ust. 1 pkt 1 lit c rozporządzenia, tj. 240 zł. Zauważyć bowiem należy, iż decyzja w przedmiocie odmowy umorzenia należności nie rozstrzyga kwestii związanych z wysokością tych należności, lecz przesądza o braku podstaw do umorzenia kwoty pieniężnej co do zasady. Stanowisko takie zajął również Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 22 kwietnia 2008 r. o sygn. akt II GZ 89/08 ponosząc, iż jakkolwiek przedmiotem żądania ubezpieczonego jest umorzenie określonej kwoty zaległej, to wysokość tej kwoty nie ma bezpośredniego znaczenia dla ustalenia całkowitej nieściągalności długu. Jednocześnie stosownie do treści § 2 ust. 3 rozporządzenia, w sprawach, w których strona korzysta z pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu, opłaty (...) sąd podwyższa o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach. Nie można natomiast było uwzględnić wniosku pełnomocnika o przyznanie wynagrodzenia w kwocie czterokrotnej stawki minimalnej – złożonego do protokołu rozprawy przed Naczelnym Sądem Administracyjnym – bowiem nie został on poparty, prócz ogólnego stwierdzenia o "nakładzie pracy", żadnymi twierdzeniami ani dokumentami, choćby o poniesionych wydatkach, które zgodnie z ogólnymi regulacjami winny być niezbędne i udokumentowane. Nie sposób również stwierdzić w jakim stopniu "nakład pracy" przedsięwzięty przez pełnomocnika z urzędu przekraczał w niniejszej sprawie ogólnie pojętą staranność przy sporządzeniu i wniesieniu skargi kasacyjnej wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej złożenia. Na marginesie już tylko dodać należy, iż w aktach sprawy znajduje się potwierdzenie jednokrotnego ich wypożyczenia przez pełnomocnika celem zapoznania się z nimi. Okoliczność ta wprawdzie nie daje obrazu zaangażowania pełnomocnika w czynności adwokackie, jednakże jak wyżej wskazano brak jest innych przesłanek, które mogłyby spowodować, że złożony wniosek zostałby uwzględniony. Niezależnie od powyższego przypomnieć należy, iż zgodnie z § 19 pkt 1 rozporządzenia, koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują opłatę w wysokości nie wyższej niż 150% stawek minimalnych, o których mowa w rozdziałach 3-5. Biorąc powyższe pod uwagę oraz wobec oświadczenia pełnomocnika ustanowionego z urzędu, że koszty pomocy nie zostały opłacone ani w całości ani w części – na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 8 p.p.s.a. – orzeczono, jak w sentencji postanowienia.