V SA/Wa 2052/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący - Sędzia WSA Jolanta Bożek po rozpoznaniu w dniu 5 października 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. D. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o przyznaniu płatności z tytułu wspierania gospodarstwa niskotowarowego postanawia odrzucić skargę; Decyzją z dnia [...] lipca 2009r. nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. stwierdził nieważność decyzji o przyznaniu płatności z tytułu wspierania gospodarstwa niskotowarowego. Organ działał na podstawie art.156 § 1 pkt 2 i art.158 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r., Nr 98, poz.1071 ze zm.). W pouczeniu wskazał, iż od ww. decyzji przysługuje odwołanie do Prezesa ARiMR za pośrednictwem Dyrektora Oddziału, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji. Pismem z dnia 1 czerwca 2010r. E.D. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR z [...] lipca 2007r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o przyznaniu płatności z tytułu wspierania gospodarstwa niskotowarowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest niedopuszczalna. Zgodnie art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (zwanej dalej "p.p.s.a.") skargę do sądu administracyjnego można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły on skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że ustawa p.p.s.a. nie zawiera przepisu, który wskazywałby, że skarga do sądu administracyjnego służy na decyzję ostateczną kończącą postępowanie administracyjne. Zasadę sądowej kontroli legalności decyzji ostatecznych kończących postępowanie w sprawie administracyjnej można jednak wywieść z analizy całokształtu przepisów regulujących przebieg, wzajemne relacje i zależności istniejące pomiędzy postępowaniem administracyjnym i postępowaniem sądowoadministracyjnym. Punktem wyjścia dla wyjaśnienia tego zagadnienia jest przepis art. 16 § 2 k.p.a., który stanowi, że decyzje mogą być zaskarżane do sądu administracyjnego z powodu ich niezgodności z prawem, na zasadach i w trybie określonym w odrębnych ustawach. W niniejszej sprawie zasady i tryb wniesienia skargi wskazują przepisy ustawy p.p.s.a. określające termin i sposób jej wnoszenia. Na uwagę zasługują przede wszystkim przepisy art. 53 § 1, art. 54, art. 55 § 1 i 2 p.p.s.a., z których wynika, że organem przekazującym skargę do sądu wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy, kompetentnym do działań autokontrolnych, podlegającym ukaraniu, jest tylko i wyłącznie organ, który wydał ostatnią decyzję w administracyjnym toku instancji. Skarga musi być złożona na decyzję ostateczną, kończącą postępowanie administracyjne, również z tego względu, aby zachować 30 - dniowy termin do jej wniesienia. Skarga złożona na decyzję "pierwszoinstancyjną" byłaby niedopuszczalna, z uwagi na wniesienie jej z uchybieniem terminu (art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Rozważana w powyższych wywodach kwestia wymaga także odniesienia się do zakresu kontroli sądowoadministracyjnej, którą charakteryzują przepisy art. 134 i 135 p.p.s.a. Z pierwszego z wymienionych przepisów wynika, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z drugiego zaś, że sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów wydanych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. W ocenie Sądu, analiza tych unormowań prowadzi do wniosku, że sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, natomiast jest związany wskazanym w skardze przedmiotem zaskarżenia, a więc decyzją, która wyznacza rodzaj sprawy sądowoadministracyjnej podlegającej kontroli. Zwraca na to uwagę stanowisko judykatury i doktryny (por. wyrok NSA z dnia 24 marca 1988 r., sygn. akt IV SA 170/88, ONSA 1988/1/44; wyrok NSA z dnia 12 grudnia 1988 r., sygn. akt IV SA 470/88, GAP 1989/18/74) oraz poglądy doktryny (por. A. Kabat [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze, 2006, wyd. II, str. 300-301). Decyzją podlegającą zaskarżeniu do sądu administracyjnego jest więc zawsze decyzja kończąca postępowanie w sprawie administracyjnej, ponieważ decyzja wydana w "pierwszej instancji" odnosi się tylko do części sprawy administracyjnej. Z powołanych przepisów wynika, że kontrola sądowoadministracyjna obejmuje decyzję wydaną "w pierwszej i drugiej instancji" oraz inne decyzje wydane "w dół" w granicach danej sprawy, jeżeli z treści skargi w sposób niewątpliwy wynika, iż zaskarżeniem objęta została ostatnia z decyzji wydanych w administracyjnym toku instancji. Reasumując należy stwierdzić, że wniesienie skargi na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...] lipca 2007 r. było niedopuszczalne. Z tego względu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.