V SA/Wa 2052/17

WyrokWSA w Warszawie2018-06-14

Skład orzekający: Ewa Wrzesińska - Jóźków, Mirosława Pindelska, Izabella Janson

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR prawidłowo ocenił materiał dowodowy i zastosował przepisy prawa materialnego dotyczące przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, w szczególności w zakresie ustalenia powierzchni kwalifikującej się do płatności i uwzględnienia wszystkich zgłoszonych przez rolnika działek?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że organ odwoławczy wadliwie ocenił zebrany materiał dowodowy i nie dokonał pełnej weryfikacji zarzutów strony skarżącej, w szczególności nie wyjaśnił powodu nieuwzględnienia jednej z działek. Uchybienia te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co uzasadnia uchylenie decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) PPSA.
Stan faktyczny
Rolnik złożył wniosek o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Organy ARiMR przyznały płatności w pomniejszonej wysokości, stwierdzając nieprawidłowości w powierzchni zadeklarowanych działek rolnych i brak użytkowania na części z nich. Rolnik wniósł odwołanie, kwestionując ustalenia organów i wskazując na nieuwzględnienie jednej z działek. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Rolnik złożył skargę do WSA, zarzucając błędy w ustaleniach faktycznych i niewłaściwą ocenę dowodów.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. oraz zasądza od Dyrektora na rzecz M. B. kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Ewa Wrzesińska - Jóźków, Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Sędzia WSA - Izabella Janson (spr.), Protokolant st. specjalista - Anna Wiśniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia ... września 2017 r. nr ... w przedmiocie przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (OB) w pomniejszonej wysokości 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. na rzecz M. B. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi wniesionej przez M. B. (dalej: "Skarżący", "Wnioskodawca", "Strona") jest decyzja Dyrektora [..] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. (dalej: "Dyrektor Oddziału") z [...] września 2017 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. (dalej: "Kierownik Biura") z [...] czerwca 2017 r. nr [...], w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2016 rok. Decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym. Wnioskiem z 4 maja 2016 r. skierowanym do Biura Powiatowego ARiMR w P. Skarżący zwrócił się o przyznanie płatności z tytułu: - jednolitej płatności obszarowej (JPO), do powierzchni 19,05 ha, - płatności za zazielenienie - płatności z tytułu praktyk rolniczych korzystnych dla klimatu i środowiska (PZZ), do powierzchni 19,05 ha - płatności dodatkowej do powierzchni 19,05 ha. W dniu 5 kwietnia 2017 r. w gospodarstwie Wnioskodawcy w ramach czynności kontrolnych miała miejsce wizytacja w zakresie oględzin deklarowanych do płatności działek rolnych. Podczas kontroli inspektorzy terenowi stwierdzili nieprawidłowości w powierzchni zadeklarowanych działek rolnych. Nieprawidłowości te dotyczyły działek rolnych A, E, F, G, I, J o łącznej powierzchni zawyżenia 3,14 ha, tj. 19,74 % powierzchni stwierdzonej. W związku z powyższym, w dniu [...] czerwca 2017 r. Kierownik Biura wydał w sprawie decyzję nr [...], na mocy której przyznano Skarżącemu: - jednolitą płatność obszarową (JPO) do powierzchni 11,20 ha, w wysokości 5.157,41 zł, wynikającą z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 2.193,81 zł, ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowanie z tego tytułu zmniejszenia, - płatność za zazielenienie (PZZ) do powierzchni 15,91 ha, w wysokości 4.916,96 zł, wynikającą z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 16,71 zł ze względu na zastosowanie czynnika korygującego, - płatność redystrybucyjną do powierzchni 8,20 ha, w wysokości 1.412,07 zł, wynikającą z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 818,65 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowanie z tego tytułu zmniejszenia, a także zastosowanie współczynnika korygującego. Odnośnie jednolitej płatności obszarowej organ I instancji wyjaśnił, iż powierzchnia działek rolnych zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności na rok 2016 wynosiła 19,05 ha., natomiast powierzchnia działek rolnych stwierdzona podczas kontroli administracyjnej oraz podczas kontroli na miejscu wyniosła 15,91 ha. Powierzchnia ta została ustalona w oparciu o system informacji geograficznej, o którym mowa w art. 70 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/200, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013 r., str. 549, z późn. zm.), dalej "rozporządzenie nr 1306/2013". Organ I instancji wskazał, iż zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2012 r., poz.1164 ze zm., dalej "ustawa o płatnościach") jednolita płatność obszarowa przysługuje do powierzchni nie większej niż maksymalny kwalifikowany obszar, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Przy ustalaniu tej powierzchni, zgodnie z art. 19a ust. 1 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) Nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 181 z 20.06.2014 r., str. 48), dalej "rozporządzenie nr 640/2014, uwzględniono również wyniki przeprowadzonej w dniu 20 czerwca 2017 r. kontroli administracyjnej, podczas której stwierdzono przekroczenia powierzchni deklarowanej w stosunku do maksymalnego kwalifikowalnego obszaru dla działki rolnej A, E, F, G, I, J. Łączna powierzchnia przedeklarowania wyniosła 3,14 ha. Kierownik Biura powołując się na art. 19a ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 640/2014, wskazał, że jeżeli różnica miedzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku, a powierzchnią stwierdzoną przekracza 3 % lub 2 ha wówczas pomoc oblicza się na podstawie obszaru stwierdzonego, pomniejszonego o 1,5 – krotność stwierdzonej różnicy. Podał, że dodatkowo kara administracyjna nie może przekroczyć 100 % kwot wyliczanych w oparciu o obszar zgłoszony. Organ wyjaśnił, że wyliczona procentowa różnica między powierzchnią deklarowaną działek rolnych kwalifikowaną, a powierzchnią stwierdzoną w toku przeprowadzonego postępowania wyniosła 19,74 %, tj. 3,14 ha. Organ wskazał, że po zastosowaniu zmniejszenia z tytułu przedeklarowania powierzchnia zatwierdzona do jednolitej płatności obszarowej wyniosła 11,20 ha. W związku z tym, że stawka jednolitej płatności obszarowej do 1 ha w 2016 r. wyniosła 462,05 zł, to po uwzględnieniu wszystkich pomniejszeń należna jest łączna kwota 5.157,41 zł. Odnośnie płatności z tytułu praktyk rolniczych korzystnych dla klimatu i środowiska (płatność za zazielenienie), Kierownik Biura powołując się na art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach, wskazał, że płatność za zazielenienie przysługuje rolnikowi, który spełnia minimalne wymagania do otrzymania płatności bezpośrednich, a zgodnie z art. 43 rozporządzenia (UE) nr 1307/2013 płatność za zazielenienie jest przyznawana, jeżeli rolnik przestrzega praktyk korzystnych dla klimatu i środowiska, polegających na dywersyfikacji upraw, utrzymaniu trwałych użytków zielonych oraz utrzymywaniu obszarów proekologicznych lub praktyk równoważnych. Organ wskazał, że zgodnie z art. 23 ust. 2 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014, jeżeli obszar zgłoszony do jednolitej płatności obszarowej przekracza obszar zatwierdzony, do obliczania płatności za zazielenienie, stosuje się obszar zatwierdzony. Kierownik Biura powołując się na wyniki przeprowadzonego postępowania wskazał, iż powierzchnia działek rolnych deklarowanych dla jednolitej płatności obszarowej wynosiła 15,91 ha. Z uwagi na to, że zgodnie z rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 października 2016 r. w sprawie stawki płatności za zazielenienie za 2016 r. (Dz.U. poz. 1707) stawka płatności do 1 ha w 2016 r. wynosiła 310,10 zł, to początkowa kwota wyniosła 4.933,69 zł. Organ, powołując się na art. 8 rozporządzenia (UE) nr 1370/2013 wskazał, że ze względu na to, iż łączna kwota płatności bezpośrednich finansowych z budżetu wspólnotowego w danym roku jest wyższa od równowartości 2.000 euro, to kwotę płatności przekraczającą 2.000 euro należało pomniejszyć o czynnik korygujący tj. o 1,353905 %. Organ I instancji podał, że łączna kwota przyznanych płatności bezpośrednich przy zastosowaniu ewentualnych obniżek z tytułu stwierdzonych nieprawidłowości wyniosła 11.525,53 zł, co przy kursie wymiany euro 3,3192 stanowiło kwotę 2.668,44 euro, zatem należało do kwoty stanowiącej nadwyżkę w wysokości 668,44 euro zastosować w/w współczynnik korygujący. W tej sytuacji całkowita kwota pomniejszenia wynikająca z zastosowania współczynnika korygującego wyniosła 9,05 euro, z czego proporcjonalna kwota pomniejszenia przypadająca dla płatności za zazielenienie wyniosła 16,73 zł. W tej sytuacji Kierownik Biura uznał, iż kwota przyznanej płatności za zazielenienie po uwzględnieniu wszystkich pomniejszeń wyniosła 4.916,96 zł. Odnośnie zaś płatności dodatkowej Kierownik Biura wskazał, iż zgodnie z art. 14 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, płatność dodatkowa jest przyznawana rolnikowi, jeżeli łączna powierzchnia gruntów objętym obszarem zatwierdzonym dla jednolitej płatności obszarowej będących w posiadaniu tego rolnika jest większa niż 3 ha. Płatność dodatkowa przysługuje do powierzchni gruntów objętych obszarem zatwierdzonym do jednolitej płatności obszarowej będących w posiadaniu rolnika nie większej niż 30 ha oraz pomniejszonej o 3 ha. Organ wskazał, że zadeklarowana powierzchnia działek rolnych wynosiła 19,05 ha, natomiast powierzchnia stwierdzona w toku postępowania wyniosła 15,91 ha, zatem po zastosowaniu zmniejszenia z tytułu przedeklarowania powierzchni zatwierdzona do płatności dodatkowej powierzchnia wyniosła 8,20 ha. Kierownik Biura wskazał, że początkowa kwota dla płatności dodatkowej wynosząca 1.416,88 zł została pomniejszona ze względu na: - zastosowanie współczynnika korygującego, który zgodnie z art. 6 ust. 3 rozporządzenia (UE) nr 809/2014 oraz art. 3 rozporządzenia (UE) nr 639/2014, stosuje się do sumy płatności bezpośrednich przysługujących rolnikowi w danym roku po uwzględnieniu zmniejszeń z tytułu przedeklarowania powierzchni, złożenia wniosku lub zmiany wniosku po terminie oraz zmniejszenia z tytułu niezgłoszenia wszystkich gruntów rolnych będących w posiadaniu rolnika na dzień 31 maja roku składania wniosku. Organ I instancji wskazał, że łączna kwota przyznanych płatności bezpośrednich przy zastosowaniu ewentualnych obniżek z tytułu stwierdzonych nieprawidłowości wyniosła 11.525,53 zł, co przy kursie wymiany euro 4,3192 stanowiło kwotę 2.668,44 euro. Zatem należało do kwoty stanowiącej nadwyżkę w wysokości 668,44 euro zastosować współczynnik korygujący w wysokości 1,353905 %. W tej sytuacji całkowita kwota pomniejszenia wynikająca z zastosowania współczynnika korygującego wyniosła 9,05 euro, z czego proporcjonalna kwota pomniejszenia przypadająca dla płatności dodatkowej wyniosła 4,81 zł, stąd Kierownik Biura uznał, iż kwota przyznanej płatności dodatkowej po uwzględnieniu wszystkich pomniejszeń wyniosła 1.412,07 zł. Od decyzji organu I instancji Wnioskodawca złożył odwołanie, w którym zakwestionował prawidłowość decyzji wskazując, że organ dokonał błędnych ustaleń przy uwzględnianiu powierzchni gruntów rolnych. W ocenie Skarżącego prace pielęgnacyjne na kwestionowanych działkach wykonane zostały zgodnie z wymogami, a nieuwzględniony przy dopłatach teren jest zalewowy, porośnięty nawłocią bądź niewypasany przez bydło ze względu na pochyłość terenu, co powoduje trudności w utrzymaniu działek w idealnej kulturze rolnej. W wyniku ponownego rozpoznania sprawy, Dyrektor Oddziału decyzją z [...] września 2017 r., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, uznając jej słuszność pod względem faktycznym i prawnym. W uzasadnieniu organ odwoławczy powołał przepisy regulujące tryb składania wniosków i warunki przyznawania płatności. Dyrektor Oddziału podkreślił, iż to na Stronie ciąży obowiązek przedstawienia dowodów na potwierdzenie jej twierdzeń dotyczących spełnienia warunków do przyznania pomocy, szczególnie w sytuacji, gdy organ dokonuje własnych ustaleń, z których może wynikać, że podmiot wnioskujący nie spełnił warunków do przyznania pomocy. Wskazał, że z wykonanego materiału fotograficznego na działkach A, E, F, G, I, J w 2017 r. stwierdzono liczne zaniedbania oraz brak użytkowania na części deklarowanych gruntów, a deklaracja danej grupy upraw zobowiązuje Wnioskodawcę do efektywnej uprawy wskazanej grupy roślin lub zgłoszenia do Kierownika Biura wszelkich zmian dotyczących wykorzystania gruntów rolnych, zwłaszcza gdy ma ona wpływ na wysokość należnej pomocy. Organ odwoławczy podał, że z materiału dowodowego wynika, iż na przedmiotowych działkach znajdują się częściowo tereny zadrzewione o zagęszczeniu uniemożliwiającym prowadzenie działalności rolniczej, zakrzaczone, a sucha roślinność wskazuje na brak podejmowania jakichkolwiek czynności agrotechnicznych lub wypasu zwierząt w 2016 r. W ocenie Dyrektora Oddziału, organ I instancji w sposób wystarczający, dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego przeprowadził postępowanie wyjaśniające w sprawie. Nie zgadzając się z takim rozstrzygnięciem sprawy Wnioskodawca złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi wskazał, że kontrolujący błędnie nie uwzględnili działki B1 o powierzchni 0,90 ha, zgłoszonej jako trwały użytek zielony (TUZ), która o nachyleniu powyżej 20 stopni była wypasana przez bydło w 2016 r. Strona skarżąca wskazała nadto, że w wynikach kontroli nie można było wykazać wypasu bydła, gdyż na początku kwietnia 2017 r. bydło nie było jeszcze wyprowadzane na pastwisko – ma to miejsce dopiero od maja. Ponadto strona skarżąca podała, że mylnym jest twierdzenie, iż bydło było wypasane na działkach A, E, F, G, I, J położonych w różnych miejscowościach i powiatach, zwłaszcza, że taka informacja w odwołaniu się nie znajduje. Skarżący wskazał, że 2 – 3 letnie samosiejki i drzewa nie mogą być powodem nieuznania działki do dopłat w sytuacji, gdy samosiejki nie są przez bydło wypasane, a nadto na gruntach TUZ dopuszcza się do 100 drzew/ha. Podał, że pojedyncze zakrzaczenia i samosiejki nie przekroczyły dopuszczalnej ilości, a nadto nie zostały one policzone przez kontrolujących, jak też nie zawarto o tej okoliczności zapisu w raporcie. Skarżący wskazał, że w decyzji Dyrektora Oddziału wykazana została działka A, która nie była wykazana w odwołaniu i była uznana przez kontrolujących. Odnośnie działek F, G i J strona skarżąca wyjaśniła, iż są one porośnięte trawą wypieraną przez inną roślinność (jak wskazał Skarżący - nawłoć), która jest wykaszana w terminie agrotechnicznym (tj. do 31 lipca). Ponadto Skarżący wskazał, że na terenie podmokłym nawłoć odrasta szybciej do okresu wegetacji, które to właśnie odrosty zostały stwierdzone podczas kontroli w dniu 5 kwietnia 2017 r. W ocenie Skarżącego, działki posiadały dobrą kulturę rolną. Skarżący zarzucił nadto niedokładności w postaci fotomap, które ze względu na to, że są tworzone co 5 lat nie odzwierciedlają stanu faktycznego na działkach. Na tą okoliczność Skarżący tytułem przykładu wskazał, iż na działkach 24/1, 24/2, 24/3 położonych w P. gm. D. pow. P. wykazano na mapie większe zakrzaczenia niż w rzeczywistości wykazała kontrola. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie jako niezasadnej. Dyrektor Oddziału podtrzymał swoją dotychczasową argumentację w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie. W świetle przepisów art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 2016 r., poz. 1066 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta - jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie prawidłowości zastosowania przez organy administracji przepisów obowiązującego prawa, zarówno prawa materialnego, jak też przepisów postępowania. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dające podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. Dokonując kontroli zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji, Sąd stwierdził, że naruszone zostały przepisy postępowania, bowiem ujawniona została wadliwość decyzji mająca istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Zaistniały zatem podstawy do ich uchylenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c). Zasadnicza kwestia sporna w sprawie sprowadzała się do oceny prawidłowości działań organów ustalających płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2016. Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły między innymi przepisy: art. 7 ust. 1 – 4, art. 8 ust. 1 –pkt 1 – 4, art. 19 ust. 1 pkt 1 -2, art. 36 ust. 1 – 4 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2017 r., poz. 278) oraz art. 19a ust. 1 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 181 z 20.06.2014, str. 48 ze zm.). Działając na w/w aktów prawnych Skarżący złożył 4 maja 2016 r. w Biurze Powiatowym ARiMR w P. wniosek o przyznanie płatności z tytułu: jednolitej płatności obszarowej (JPO), płatności za zazielenienie (PZZ), płatności dodatkowej. Zgodnie z art. 7 ust. 1 – 4 ustawy o płatnościach, płatności bezpośrednie są przyznawane rolnikowi, jeżeli: 1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności oraz 2) łączna powierzchnia gruntów objętych obszarem zatwierdzonym będących w posiadaniu tego rolnika jest nie mniejsza niż 1 ha. Pomimo niespełnienia warunku, o którym mowa w w/w punkcie 2), płatności bezpośrednie są przyznawane, jeżeli: 1) rolnik spełnia warunki do przyznania płatności związanych do zwierząt i złożył wniosek o przyznanie tych płatności oraz 2) łączna kwota płatności bezpośrednich, przed zastosowaniem art. 63 rozporządzenia nr 1306/2013, wynosi co najmniej równowartość w złotych kwoty 200 euro. Natomiast w świetle art. 8 ust. 1 pkt 1 – 4 ustawy o płatnościach, jednolita płatność obszarowa, płatność za zazielenienie, płatność dla młodych rolników, płatność dodatkowa i płatności związane do powierzchni upraw, zwane dalej "płatnościami obszarowymi", są przyznawane do powierzchni działki rolnej: 1) położonej na gruntach będących kwalifikującymi się hektarami w rozumieniu art. 32 ust. 2 rozporządzenia nr 1307/2013, zwanych dalej "kwalifikującymi się hektarami"; 2) będącej w posiadaniu rolnika w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tych płatności; 3) o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha; 4) nie większej jednak niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 5 ust. 2 lit. a rozporządzenia nr 640/2014, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności Z kolei art. 19 ust. 1 pkt 1 – 2 ustawy o płatnościach stanowi, iż wysokość płatności: 1) obszarowej w danym roku kalendarzowym ustala się jako iloczyn powierzchni obszaru zatwierdzonego do danej płatności i stawki tej płatności na 1 ha tej powierzchni, 2) do zwierząt w danym roku kalendarzowym ustala się jako iloczyn liczby zwierząt zatwierdzonych do danej płatności i stawki tej płatności na 1 sztukę – po uwzględnieniu art. 8 ust. 1, 3 i 4 rozporządzenia nr 1307/2013 oraz zmniejszeń, wykluczeń lub pozostałych kar administracyjnych wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości lub niezgodności, a w przypadku jednolitej płatności obszarowej – po uwzględnieniu dodatkowo zmniejszeń, o których mowa w art. 11 rozporządzenia nr 1307/2013, z zastosowaniem współczynnika redukcji wynoszącego 100%. Ponadto zgodnie z art. 19a ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 640/2014, jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną do płatności, a powierzchnią stwierdzoną przekracza 3 % lub 2 ha wówczas pomoc oblicza się na podstawie obszaru zatwierdzonego, pomniejszonego o 1,5 – krotność stwierdzonej różnicy. W świetle art. 3 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o płatnościach, w postępowaniach, o przyznanie płatności, organ administracji publicznej stoi na straży praworządności oraz jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Natomiast art. 3 ust. 3 w/w ustawy stanowi, iż strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniach o przyznanie płatności są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek, przy czym ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Zdaniem Sądu organ odwoławczy wadliwie ocenił zebrany w sprawie materiał dowodowy i poczynił nieprawidłowe ustalenia. Jak wynika z akt sprawy Skarżący złożył wniosek, w którym wskazał powierzchnie działek, w stosunku do których ubiegał się o przyznanie płatności na dany rok. Powierzchnie te następnie zostały zweryfikowane przez organ I instancji w toku postępowania administracyjnego i dopiero tak ustalony obszar użytkowany rolniczo oraz sposób jego zagospodarowania stanowił podstawę przyznania płatności. Organ dokonał oceny wniosku w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy w trakcie kontroli na miejscu oraz pomiar powierzchni działki metodą Foto na ortofotomapie, poprzez porównanie materiału graficznego z deklaracją Skarżącego. W ten sposób organ I instancji stwierdził zaniedbania oraz brak użytkowania w 2017 r. na części deklarowanych gruntów tj. na działce A, E, F, G, I J. Organ wskazał na widoczne zadrzewienia oraz zakrzaczenia, a także na suchą roślinność, co jest dowodem na niepodejmowanie na tej części obszaru jakichkolwiek czynności agrotechnicznych. Konsekwencją tego stanu rzeczy było przyznanie płatności w umniejszonej kwocie. Skarżący nie zgadzając się z powyższymi ustaleniami organu I instancji wniósł odwołanie do Dyrektora Oddziału wskazując na błędne ustalenia Kierownika Biura w zakresie powierzchni działek, a także na nie uwzględnienie przy dopłatach (pomimo wnioskowania) działki B1 (nr ew. 11/13, obręb C., gm. D., powiat L.). Skarżący wskazywał także na przyczyny zakrzaczeń. Organ odwoławczy wydając decyzję utrzymującą w mocy zaskarżoną decyzję Kierownika Biura nie dokonał pełnej weryfikacji zarzutów podniesionych przez Skarżącego. Przede wszystkim Dyrektor Oddziału nie wskazał powodu, dla którego nie została uwzględniona działka nr B1 przy dopłatach. Organ odwoławczy, w ślad za organem I instancji, powołując się na wyniki kontroli Foto uznał, iż Skarżący zawyżył powierzchnię uprawnioną do płatności na działkach A, E, F, G, I, J. Organ II instancji przy wydawaniu decyzji, zamiast dokładnie zweryfikować zgromadzony materiał dowodowy, posiłkował się w dużej mierze stanowiskiem organu I instancji, wymieniając działki w sposób zawierający jedynie ogólne określenie, bez numeru działki i jej dokładnego oznaczenia. Natomiast obowiązkiem organu II instancji jest rozpatrzenie całego materiału dowodowego, przy uwzględnieniu zarzutów strony odwołującej się – co w ocenie Sądu nie miało miejsca. Wadliwe ustalenia Dyrektora Oddziału co do stanu działek, kultury rolnej, ich prawidłowego oznaczenia oraz podejmowanych czynności agrotechnicznych przez Skarżącego, było wynikiem przeprowadzenia postępowania wbrew regułom działania zgodnie z zasadami praworządności, uwzględnienia interesu społecznego i słusznego interesu obywateli (art. 7 k.p.a.), pogłębiania zaufania do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.) i przekonywania (art. 11 k.p.a.) wskutek wadliwej oceny zebranych w sprawie dowodów, w tym wyjaśnień Strony (art. 77 k.p.a.). Uchybienie to w efekcie doprowadziło do wadliwego zastosowania prawa materialnego, a to art. 19a ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 640/2014. Wskazane naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to skutkuje koniecznością wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. Niemniej jednak nie doszło do naruszenia art. 6 k.p.a., bowiem organ decyzję oparł o prawidłową podstawę prawną. Niewątpliwie powołał zarówno przepisy prawa krajowego jak i przepisy unijne, które miały zastosowanie w niniejszej sprawie. W związku z przedstawionymi okolicznościami obowiązkiem organów będzie dokonanie oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w świetle obowiązujących przepisów prawa w szczególności ustawy z 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego jak również rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemne zgodności (Dz. Urz. UE L 181 z 20.06.2014 r., str. 48), przy czym organ dokona także analizy okoliczności wskazywanych w toku postępowania przez stronę skarżącą odnosząc się w decyzji do konkretnie oznaczonych działek. Z tych przyczyn na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) Sąd uchylił decyzję organu. Rozstrzygniecie o kosztach zapadło na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło