V SA/Wa 2053/10

Referendarz sądowy Anna Nasiłowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi W. B. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] maja 2010 r. Nr [...] w przedmiocie: odmowy umorzenia nienależenie pobranych płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez: - ustanowienie adwokata, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W. W złożonym na urzędowym formularzu (PPF) wniosku o przyznanie prawa pomocy W. B. (dalej: "skarżąca") wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku wyjaśniła, że jest emerytką, pomaga synowi, który jest inwalidą III grupy bez prawa do żadnych świadczeń zakresu pomocy społecznej. Podstawę utrzymania rodziny stanowi świadczenie emerytalne w wysokości 211 zł oraz dochód z gospodarstwa rolnego w wysokości 867,50 zł. Skarżąca oświadczyła, że nie stać jej na poniesienie kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika. Opisując posiadany majątek strona wskazała dom o powierzchni 63 m.kw., inne, wymagające generalnego remontu, nieruchomości (budynki inwentarskie, stodoła) oraz nieruchomości rolne – użytki rolne o powierzchni 35,94 ha i lasy niezagospodarowane o powierzchni 11, 89 ha Skarżąca nie wskazała innego majątku, oszczędności, przedmiotów wartościowych oraz innych dochodów. Skarżąca wyjaśniła również, że spłaca kredyt w Banku Spółdzielczym w R. w wysokości 4,500 zł, pożyczkę ekspresowa w B. P. S.A. I oddział w C. w wysokości 22 .586,51 zł. Jej sytuację finansową znacznie pogorszył obowiązek zwrotu dotacji za ekologię na rzecz Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a, Sąd może - na wniosek strony złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania - przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do art. 258 § 1 p.p.s.a. czynności w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy mogą wykonywać referendarze sądowi. W myśl art. 245 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, a w zakresie częściowym - zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Sąd może natomiast zwolnić osobę fizyczną z części kosztów postępowania, jeśli wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie skarżąca złożyła wniosek o ustanowienie adwokata. Oznacza to, że skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym o ustanowienie pełnomocnika. Przypomnieć warto, że zasadą jest, iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a.). Celem instytucji prawa pomocy jest natomiast zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Przyznanie lub odmowa przyznania prawa pomocy winna wynikać z wzajemnej oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania i jej aktualnej kondycji finansowej. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, należy mieć na uwadze, że na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wyjaśnienia oraz udokumentowania sytuacji majątkowej, uzasadniającej przyznanie prawa pomocy, do Sądu należy natomiast ocena przytoczonych okoliczności. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, zasadne jest przyznanie stronie skarżącej prawa pomocy poprzez ustanowienie pełnomocnika procesowego, który mógłby reprezentować skarżącą w ewentualnym postępowaniu sądowym w drugiej instancji. Skarżąca wykazała, iż nie jest w stanie ponieść kosztów związanych ustanowieniem adwokata bez uszczerbku koniecznego utrzymania. Zgodnie z oświadczeniem złożonym przez skarżącą podstawę utrzymania dwuosobowego gospodarstwa domowego stanowi świadczenie emerytalne w wysokości 211 zł oraz dochód z gospodarstwa w wysokości 867,5zł. Ponadto skarżąca dokonuje spłaty pożyczki ekspresowej w B. S. w R. (do spłaty pozostało 4,500 zł) oraz kredytu w B. P. S.A. ( do spłaty pozostało 22,586,51 zł, gdzie wysokość miesięcznej raty wynosi 576,59 zł). Wprawdzie skarżąca jest właścicielką użytków rolnych o powierzchni 35,94 ha, ale zgodnie z wypisem z rejestru gruntów posiadane nieruchomości należą do IV, V i VI klasy, a więc do klas najsłabszych. Skarżąca wskazała również, iż obecnie, ani ona, ani żaden z jej synów nie korzysta i dotychczas nie korzystali z żadnej formy pomocy społecznej. W związku z powyższym wskazać należy, iż skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.