V SA/Wa 2056/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Michał Sowiński (spr.), Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska, Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Protokolant ref. staż. - Tomasz Godlewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi K.O. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] znak [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. oddala skargę W dniu [...].04.2008 r. K. O. złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w W. wniosek o przyznanie płatności do gruntów rolnych na rok 2008. Decyzją z dnia [...].03.2009 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w W. odmówił przyznania stronie jednolitej płatności obszarowej za 2008 r. ze względu na niespełnienie warunku posiadania przez rolnika działek rolnych o łącznej powierzchni nie mniejszej niż 1 ha. K. O. wniósł odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia. Decyzją z dnia [...]..10.2009 r. Dyrektor OR ARiMR w W. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ zauważył, że wnioskodawca ubiegał się jedynie o przyznanie jednolitej płatności obszarowej – wynikało to zarówno treść dołączonego do wniosku oświadczenia, w którym wyraźnie wskazano, że wniosek o przyznanie płatności JPO jest składany bez dokumentacji wymaganej do dotacji na przetwórstwo roślin energetycznych, jak i treść złożonej przez stronę korekty z dnia 26.06.2008 r. W związku z tym w trakcie postępowania wyjaśniającego ustalano jedynie prawo strony do uzyskania jednolitej płatności obszarowej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W.K. O. wniósł o uchylenie decyzji Dyrektora OR ARiMR w W. z dnia [...].10.2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z dnia [...]..08.2008 r. sygn akt V SA/Wa 54/10 uchylił zaskarżoną decyzję wskazując, że została ona wydana z naruszeniem zasad postępowania administracyjnego określonych w art. 7, 8, 77 oraz 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.); dalej: k.p.a. i przepisów art. 3 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. W dniu [...]..03.2011 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR W. Z. wydał decyzję nr [...], którą odmówił stronie przyznania płatności jednolitej i płatności do roślin energetycznych na 2008 r. Wnioskodawca odwołał się od ww. decyzji. W odwołaniu wskazał, że nie otrzymał stosownego pouczenia o tym, jakie dokumenty są niezbędne do ubiegania się o płatność do roślin energetycznych zaś korektę wypełnił pod dyktando pracownika. W dniu [...],.06.2011 r. Dyrektor M. Oddziału Regionalnego ARiMR wydał decyzję nr [...],., którą utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Kierownika Biura Powiatowego ARiMR W. Z.z dnia [...],..03.2011 r. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, iż w niniejszej sprawie ze złożonego przez wnioskodawcę w dniu [...],..04.2008 r. wniosku o przyznanie płatności na 2008 r. wynikało że ubiegał się on jedynie o płatność jednolitą. Jednakże w odwołaniu od decyzji [...],., jak i w późniejszych pismach strona konsekwentnie podnosiła, że wniosek dotyczył zarówno płatności jednolitej, jak i płatności do roślin energetycznych. Mając zatem na uwadze późniejsze twierdzenia strony oraz treść, wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, organ stwierdził, że strona ubiegała się zarówno o przyznanie płatności jednolitej jak i o przyznanie płatności do roślin energetycznych. Następnie organ stwierdził, iż w dacie wydawania niniejszej decyzji nie jest możliwe ustalenie, jakiej treści pouczenie otrzymała strona przed złożeniem wniosku. Zaznaczono także, że nie jest możliwe odtworzenie treści pouczenia, które wnioskodawca otrzymał w dacie wypełniania korekty do wniosku. Jednakże, nawet jeśli pouczenie to było nieprawidłowe – w zakresie, w jakim dotyczyło konieczności złożenia określonych dokumentów – to nie miało to wpływu na wynik sprawy. Następnie wyjaśniono, że warunkiem przyznania płatności do roślin energetycznych jest, m.in. złożenie wniosku o przyznanie płatności jednolitej, ponadto dołączenie do wniosku umowy o której mowa w art. 25 rozporządzenia komisji (WE) nr 1973/2004, a wyjątkowo w sytuacji, gdy rolnik prowadzi plantację roślin energetycznych innych niż uprawy jednoroczne, pisemne oświadczenie zawierające zobowiązanie do zasadzenia w trakcie danego roku i wykorzystania zebranych surowców do produkcji produktów energetycznych. Organ zauważył, że powyższe oświadczenie składa się na poparcie wniosku obszarowego i w tym samym terminie, jaki obowiązuje dla wniosków obszarowych, a brak oświadczenia uniemożliwia przyznanie płatności do roślin energetycznych. Skoro zatem strona nie złożyła w terminie oświadczenia, o którym mowa w art. 25 ust. 3 rozporządzenia 1973/2004, to nie nabyła prawa do płatności do roślin energetycznych na 2008 r., a w konsekwencji nie nabyła także prawa do płatności jednolitej. Organ wskazał, że w myśl mającego zastosowanie w niniejszej sprawie art. 143b ust. 5 rozporządzenia 1782/2003, zgodnie z którym działki rolne obsadzone zagajnikami o krótkiej rotacji kwalifikują się do płatności jednolitej, o ile ma do nich zastosowanie pomoc przyznawana z tytułu upraw roślin energetycznych o której mowa w art. 88 rozporządzenia nr 1782/2003. Jeśli zatem strona nie nabyła w 2008 r. prawa do płatności do roślin energetycznych, organ nie miał możliwości przyznania stronie wyłącznie płatności jednolitej w sytuacji, gdy na uprawianych przez nią działkach znajdowała się uprawa wierzby energetycznej. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W.na powyższą decyzję Dyrektora M. Oddziału Regionalnego ARiMR, skarżący wskazał na błędną interpretację art. 143 b ust. 5 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. Zdaniem skarżącego przepis ten zakłada przyznanie płatności jednolitej posiadaczom dwojakiego rodzaju ziem, tj. gruntów o których mowa w art. 143 b ust. 4 wymienionego rozporządzenia oraz posiadaczom gruntów wyłączonych spoza obszarów użytków rolnych objętych przez państwo członkowskie systemem Jednolitej Płatności Obszarowej, które obsadzone są zagajnikami krótkiej rotacji. Z powyższego skarżący wywiódł swoje prawo do uzyskania płatności jednolitej w sytuacji nie ubiegania się o płatności do roślin energetycznych. Ponadto skarżący zarzucił organowi naruszenie art. 7 k.p.a., art. 6 k.p.a., art. 8 k.p.a. i art. 15 oraz art. 3 ust. 3 i art. 18 ust. 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. W odpowiedzi na skargę Dyrektor OR ARiMR w W.wniósł o oddalenie, skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W.zważył co następuje. Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 k.p.a. (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Następnie zważyć należy, iż na podstawie art. 153 p.p.s.a, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sadu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, a jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie. Ocena prawna wynika z uzasadnienia wyroku sądu i dotyczy wykładni przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym przypadku w związku z rozpoznawaną sprawą. Związanie samego sądu oznacza zaś to, że sąd zobowiązany jest do podporządkowania się wcześniej wyrażonemu przez sąd poglądowi w pełnym zakresie oraz konsekwentnemu reagowaniu w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przez organ administracji publicznej. Zauważyć należy, iż wyrokiem z dnia 18 sierpnia 2010 r. (sygn. V SA/Wa 54/10) Wojewódzki Sąd Administracyjny w W.uchylił decyzję Dyrektora OR ARiMR z dnia [...],.sierpnia 2010 r. nr [...],.utrzymującą w mocy rozstrzygnięcie o odmowie przyznania skarżącemu płatności na rok 2008. Zatem, wydając zaskarżoną decyzję organ związany był oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w powyższym orzeczeniu Sądu z 18 sierpnia 2010 r. i miał obowiązek uwzględnić je w prowadzonym postępowaniu. Rozstrzygnięcie organu winno w szczególności uwzględniać wskazania szczegółowo omówione w uzasadnieniu ww. wyroku WSA. Badając zaskarżoną decyzję z [...],.czerwca 2011 r., Sąd uznał, iż decyzja ta uwzględnia wytyczne Sądu zawarte w wyroku z [...],.sierpnia 2010 r. co dało podstawę do stwierdzenia, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Odnosząc się do zarzutu błędnej interpretacji art. 143b ust. 5 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniające rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001 (Dz. U. WE nr L 270 z 21.10.2003r.), zgodnie z którym do przyznania pomocy w ramach systemu jednolitych płatności obszarowych kwalifikują się wszystkie działki rolne spełniające kryteria określone w ust. 4, to jest utrzymywane w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r., niezależnie od tego czy w tym dniu była na nich prowadzona produkcja czy też nie oraz działki rolne obsadzone zagajnikami o krótkiej rotacji (kod CN ex 0602 90 41), które były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej w dniu 30 czerwca 2003 r. i do których zastosowanie ma pomoc przyznawana z tytułu upraw roślin energetycznych przewidziana w art. 88, należy wskazać, iż w wyroku WSA z 18 sierpnia 2010 r. Sąd dokonał oceny prawnej powołanego przepisu wskazując na niezasadność zarzutu skarżącego. Ponadto, Sąd we wskazaniach co do dalszego postępowania zaznaczył, iż organ nie odniósł się do kwestii związanych z zarzutem uzyskania przez wnioskodawcę błędnych informacji o możliwości ubiegania się o jednolitą płatność obszarową bez dokumentacji uprawniającej do pomocy przyznawanej z tytułu upraw roślin energetycznych. W ocenie składu orzekającego, organ odwoławczy w toku ponownego rozpatrywania sprawy zastosował się do wskazań wyrażonych w orzeczeniu z 18 sierpnia 2010 r. Organ podkreślił, że nie jest w stanie odtworzyć na podstawie zebranych dokumentów przy uwzględnieniu upływu czasu treści pouczeń otrzymanych przez skarżącego jak i przebiegu procesu myślowego który doprowadził skarżącego do złożenia szeregu oświadczeń. Organ przyjął zatem że pouczenie było niekorzystne dla skarżącego, uznając jednak, że nie miało to wpływu na wynik sprawy. Organ odwoławczy wyjaśnił w powyższym kontekście, że warunkiem przyznania płatności do roślin energetycznych jest m. in. złożenie wniosku o przyznanie płatności jednolitej, ponadto dołączenie do wniosku umowy o której mowa w art. 25 rozporządzenia komisji (WE) nr 1973/2004, a wyjątkowo w sytuacji, gdy rolnik prowadzi plantację roślin energetycznych innych niż uprawy jednoroczne, pisemne oświadczenie zawierające zobowiązanie do zasadzenia w trakcie danego roku i wykorzystania zebranych surowców do produkcji produktów energetycznych. Powyższe oświadczenie składa się w tym samym terminie, jaki obowiązuje dla wniosków obszarowych. Zważywszy, że płatność do roślin energetycznych przysługuje tylko do areału takich roślin objętego umową i stanowi podstawę zobowiązania rolnika, oświadczenie powinno zawierać co najmniej te elementy, które umożliwiają stwierdzenie, że rolnik spełnia warunki przyznania tych płatności. Brak oświadczenia uniemożliwia przyznanie płatności do roślin energetycznych. Organ prawidłowo skonstatował, iż niezłożenie w terminie określonych dokumentów niezbędnych do przyznania tej płatności skutkowałoby jej odmową bez względu na treść pouczenia otrzymanego od pracowników organu. Informacja o konieczności złożenia umowy o przetwórstwo i stosownego oświadczenia znajduje się w instrukcji wypełnienia wniosku o przyznanie płatności w części dotyczącej załączników. Dyrektor OR ARiMR wyjaśnił, że niedołączenie oświadczenia do wniosku nie jest brakiem formalnym: organ nie wzywa do jego uzupełnienia przed upływem terminu do złożenia wniosku, natomiast uzupełnienie wniosku po tym terminie nie skutkowałoby nabyciem prawa do płatności. Ustosunkowując się do zarzutu naruszenia art. 6 k.p.a. i art. 18 ust. 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego należy wyjaśnić, iż organ prawidłowo przyjął, że oświadczenia o uprawie wieloletnich roślin energetycznych złożone po terminie przewidzianym w art. 21 ust. 1 akapit trzeci rozporządzenia 796/2004 nie mogły być uwzględnione. Organ wskazał przy tym, ze oświadczenie z dnia 26.06.2008 r. dotyczyło uzupełnienia deklaracji we wniosku, której brak uniemożliwiał jego merytoryczne rozpoznanie. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach w ramach systemów wparcia bezpośredniego należy stwierdzić, że jest on niezasadny. Organ nie obarczył strony ciężarem dowodu większym, niż wynikałoby to z art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach w ramach systemów wparcia bezpośredniego. Organ zasadnie podniósł, iż zapoznanie się z instrukcją do wniosku zawierającą informację o załącznikach do wniosku o przyznanie roślin energetycznych przed złożeniem wniosku mieści się w granicach nie podwyższonej, ale zwykłej staranności jakiej przeciętny obywatel powinien dokładać przy prowadzeniu własnych spraw. Również zarzut naruszenia art. 8 k.p.a. poprzez nałożenie na skarżącego wymogu nadmiernej staranności, a także ograniczenie zaufania do organów państwa należy uznać za nieuprawniony. Brak prawidłowego pouczenia w dniu korekty wniosku nie stanowił przyczyny odmowy płatności jednolitej. Wniosek skarżącego nie mógł bowiem zostać rozpatrzony pozytywnie z uwagi na niezłożenie w terminie stosownych oświadczeń i umów. Za niezasadny Sąd uznał ponadto zarzut naruszenia zasady dwuinstancyjności. Organ II instancji wyjaśnił w odpowiedzi na skargę, iż struktura organizacyjna Agencji nie przewiduje zatrudnienia radców prawnych w każdym Biurze Powiatowym. Jednocześnie radca prawny zatrudniony w Oddziale Regionalnym wydaje opinie także na wniosek pracowników Biur Powiatowych, nie będąc co do treści opinii związanym żadnym poleceniem, zgodnie z ustawą o radcach prawnych. Z tych względów i na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji.