V SA/Wa 206/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska, Sędzia WSA - Joanna Zabłocka (spr.), Protokolant starszy specjalista - Sylwia Wojtkowska-Just, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 października 2011 r. sprawy ze skargi C. M. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] znak [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt; oddala skargę Skarżący C. M. złożył w dniu [...] czerwca 2005r. w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. wniosek o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt na rok 2005. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. (dalej: Kierownik Biura) dnia [...] marca 2006r. wydał decyzję nr [...] o przyznaniu płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych na rok 2005r. na powierzchnię [...] ha w wysokości [...] zł. Płatność przyznana powyższą decyzją została przekazana na rachunek bankowy producenta. Przeprowadzona kontrola zobowiązań wieloletnich wykazała, że w kolejnych latach C. M. nie składał wniosków kontynuacyjnych. Decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2006r. oraz decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2008r. Kierownik Biura odmówił wnioskodawcy przyznania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych na rok 2006 oraz rok 2007, z uwagi na nie złożenie wniosków kontynuacyjnych. Zawiadomieniem z dnia [...] stycznia 2009r. organ poinformował beneficjenta o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie ustalenia nienależnie pobranych środków finansowych przyznanych na mocy decyzji nr [...] wydanej przez Kierownika Biura w dniu [...] marca 2006r. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: Prezes ARiMR) w dniu [...] marca 2009r. decyzją nr [...] ustalił C.M. kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt w wysokości [...] zł. Od ww. decyzji C. M. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Prezes ARiMR postanowieniem z dnia [...] stycznia 2010r. zawiesił postępowanie w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności, z uwagi na konieczność wzruszenia decyzji o przyznaniu stronie płatności za rok 2005. Postępowanie przeprowadzone w trybie wznowienia postępowania zakończyło się odmową uchylenia decyzji o przyznaniu stronie płatności za 2005 r. Po podjęciu zawieszonego postępowania, rozpatrując ponownie sprawę ustalenia C. M. kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt Prezes ARiMR decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2010r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Prezes ARiMR wskazał m.in., iż zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. Nr 174, poz. 1809, z późn.zm.) dalej zwanego "rozporządzeniem rolnośrodowiskowym"- wsparcie jest przyznawane rolnikom, którzy zobowiążą się do stosowania praktyk agrośrodowiskowych przez okres co najmniej pięciu lat. Beneficjent nie dotrzymał zobowiązania przestrzegania warunków uczestnictwa w programie rolnośrodowiskowym przez okres 5 lat od dnia rozpoczęcia jego realizacji. Zgodnie natomiast z art. 17 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia rolnośrodowiskowego płatność rolnośrodowiskowa podlega wstrzymaniu i zwrotowi, jeżeli producent rolny nie realizuje pakietu objętego wnioskiem. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący C. M. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając naruszenie przepisów mające istotny wpływ na wynik sprawy: - art.29 ust.1 i 3 ustawy z dnia 9 maja 2008r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. z 2008r. Nr 98, poz. 634) poprzez bezzasadne ustalenie przez Prezesa ARiMR, że skarżący nienależnie pobrał kwotę w wysokości [...] zł z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt, podczas gdy wszechstronna analiza dokumentów znajdujących się w aktach prowadzi do konkluzji, iż skarżącemu słusznie przyznano ww. płatność, co powinno skutkować uchyleniem decyzji dotychczasowej; - art.7 ustawy z 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: k.p.a.) "poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, a także przyjęcie za podstawę rozstrzygnięcia jedynie okoliczności faktycznych polegających na prawdzie fikcyjnej (formalnej), nie zaś prawdzie rzeczywistej, a to błędnym ustaleniu, iż skarżący nie zrealizował przedsięwzięć rolnośrodowiskowych na powierzchnię pakietu i wariantu, do którego uzyskał płatność, przy całkowitym pominięciu przyczyn zaniechania przez skarżącego złożenia wniosku o przyznanie kolejnych płatności rolno środowiskowych". W odpowiedzi na skargę Prezes ARiMR wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a. sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. Stosując środki określone w wyżej wskazanych ustawach sądy dokonują oceny, czy zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie tego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w granicach zakreślonych przepisami ww. ustaw Sąd uznał, że brak jest podstaw do uwzględnienia skargi, ponieważ zaskarżona decyzji odpowiada prawu. Stan faktyczny sprawy został w toku postępowania administracyjnego ustalony prawidłowo. C. M. złożył dnia [...] czerwca 2005 r. wniosek o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolno środowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt za 2005 r., deklarując powierzchnię [...] ha. Wnioskowana płatność w kwocie [...] zł została przyznana decyzją Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w C. z dnia [...] marca 2006 r., przyznana kwota została przelana na rachunek bankowy beneficjenta. Strona zaprzestała realizacji programu rolnośrodowiskowego ze względów ekonomicznych, dnia [...] września 2005 r. rozwiązała umowę dzierżawy gruntów rolnych, na których był realizowany program i dnia [...] grudnia 2005 r. przestała użytkować działki rolne objęte zobowiązaniem rolnośrodowiskowym. Zasady przyznawania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych zostały uregulowane w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U.Nr 174, poz.1809 ze zm.), zwanym dalej rozporządzeniem. Stosownie do §2 ust.1 pkt 1 rozporządzenia płatność rolnośrodowiskowa jest udzielana producentowi rolnemu, który prowadzi działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym o powierzchni wynoszącej co najmniej 1 ha użytków rolnych i zobowiąże się do przestrzegania wymagań, o których mowa w art. 23 rozporządzenia 1257/1999/WE z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju wsi przez Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOiGR), nowelizującego i uchylającego niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. WE L 160 z 26.06.1999, z późn. zm.) oraz art. 13 i 20 rozporządzenia 817/2004/WE z dnia 29 kwietnia 2004 r., ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia 1257/1999/WE (Dz. Urz. UE L 153 z 30.04.2004). Art.23 ust.1 ww.rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 stanowi, między innymi, że wsparcie jest przyznawane rolnikom, którzy zobowiążą się do stosowania praktyk agrośrodowiskowych lub związanych z warunkami utrzymania zwierząt przez okres co najmniej pięciu lat. Z przytoczonych przepisów wynika, że płatność rolnośrodowiskowa jest płatnością wieloletnią i warunkiem jej przyznania jest zobowiązanie się rolnika do stosowania praktyk agrotechnicznych przez okres 5 lat, na działkach zadeklarowanych do płatności. Obowiązek ten określony został również w decyzji z dnia [...] marca 2006 r. o przyznaniu płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych, w której zapisano, że "Przyznając płatność stwierdza się, że terminem rozpoczęcia 5 letniego okresu zobowiązania jest dzień [...] marca 2005 r." Wywiązanie się z obowiązku stosowania określonych praktyk agrotechnicznych w jednym roku nie jest podstawą do uznania, że producent rolny wywiązał się z zobowiązania i może zatrzymać płatność dotyczącą tego roku. Wywiązanie się strony z obowiązków przyjętych w ramach programu dotyczącego realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych musi być oceniane w okresie całego 5 letniego okresu zobowiązania. Stosownie do §17 ust.1 rozporządzenia – zarówno w brzmieniu obowiązującym w dacie zaprzestania przez stronę realizacji pakietu rolnośrodowiskowego, jak i w brzmieniu obecnie obowiązującym – płatność rolno środowiskowa podlega wstrzymaniu i zwrotowi, jeżeli producent rolny nie realizuje pakietu objętego wnioskiem. Zaprzestanie uprawy nieruchomości rolnych do których przyznano płatność rolnośrodowiskową stanowi niewątpliwie zaprzestanie realizacji pakietu objętego wnioskiem i uzasadnia wydanie decyzji o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności, zobowiązującą stronę do zwrotu otrzymanej płatności wraz z odsetkami. Przyczyny ekonomiczne (słaba jakość gleby w wydzierżawionym gospodarstwie, niskie plony, spadek cen zboża), na które powołał się skarżący , nie zmieniają faktu niewywiązania się skarżącego z przyjętego obowiązku realizowania pakietu rolnośrodowiskowego przez okres 5 lat licząc od dnia [...] marca 2005 r. Trudna sytuacja ekonomiczna beneficjenta nie jest okolicznością, która może być podstawą do odstąpienia przez Prezesa ARiMR od obowiązku orzeczenia zwrotu płatności zgodnie z wyżej przytoczonym przepisem §17 rozporządzenia. Wobec powyższego uznając, że zarzuty skargi są niezasadne, Sąd na podstawie art.151 p.p.s.a. oddalił skargę.