V SA/Wa 206/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Krystyna Madalińska – Urbaniak (spr.), Sędzia WSA - Jadwiga Smołucha, Sędzia NSA - Ewa Wrzesińska - Jóźków, Protokolant specjalista - Marcin Kwiatkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi Gminy P. na decyzję Ministra Rozwoju i Finansów z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty i zwrotu dochodów z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego; oddala skargę. Przedmiotem skargi Gminy P. jest decyzja Ministra Rozwoju i Finansów z [...] grudnia 2016 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] października 2016 r. nr [...] o odmowie stwierdzenia i zwrotu Gminie P. nadpłaty w kwocie 929,23 zł z tytułu zwrotu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Przedmiotowa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym: Pismem z [...] września 2016 r. Gmina P. wniosła o zwrot nadpłaconej kwoty w wysokości 926,23 zł, gdyż jak wyjaśniono, w dniu 12 maja 2016 r. na rachunek bankowy Gminy przekazano kwotę 2 323,10 zł tytułem zwrotu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, w tym dochód należny Gminie w kwocie 929,23 zł oraz dochód budżetu państwa w kwocie 1 393,87 zł. W efekcie pomyłki pracownika Urzędu Miasta P., w dniu 13 maja 2016 r. na rachunek [...] Urzędu Wojewódzkiego w K. przekazano kwotę 2 323,10 zł zamiast kwoty 1 393,87 zł. Pismem z 5 września 2016 r. Wojewoda [...] poinformował Gminę o wszczęciu na wniosek Gminy P. postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty w kwocie 929,23 zł z tytułu przekazania przez Gminę dochodów z tytułu zwrotu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Wojewoda [...] decyzją z [...] października 2016 r. odmówił stronie skarżącej stwierdzenia i zwrotu nadpłaty w wysokości 929,23 tytułem zwrotu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. W następstwie rozpatrzenia odwołania strony skarżącej Minister Rozwoju i Finansów, decyzją z [...] grudnia 2016 r., utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] października 2016 r. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy - wskazując na treść art. 60 i art. 67 ustawy o finansach publicznych z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2016 r. poz. 1870) – wyjaśnił, że przepisy Ordynacji podatkowej dotyczące trybu postępowania w sprawie nadpłaty nie mogą być stosowane odpowiednio w niniejszej sprawie ze względu na to, że dochody pobrane przez jednostkę zostały już odprowadzone na rachunek dochodów budżetu państwa, a więc nie mieszczą się w katalogu należności, do których mają odpowiednie zastosowanie przepisy tej ustawy. Na powyższą decyzję Gmina P. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Domaga się w niej uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...] z [...] października 2016 r. Zaskarżonej decyzji zarzucono błędną wykładnię: 1) art. 3 ust 8 ustawy Ordynacja podatkowa w związku z art. 60 ustawy o finansach publicznych poprzez przyjęcie, że należności określone w art. 27 ust. 4 ustawy z 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów nie stanowią niepodatkowych należności budżetowych, do których stosuje się przepisy Ordynacji podatkowej, 2) art. 67 oraz 255 ustawy o finansach publicznych poprzez uznanie, że wobec należności określonych w 27 ust. 4 ustawy z 7 września 2007 roku o pomocy osobom uprawnionym do alimentów nie można stwierdzić oraz dokonać zwrotu nadpłaty w kwocie 929,23 zł z tytułu zwrotu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. W odpowiedzi na skargę Minister Rozwoju i Finansów wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie tego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego. Dokonując kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia Sąd stwierdził, że skarga nie jest uzasadniona i zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu. Należy przypomnieć, że zgodnie z art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów ( t.j. Dz. U . z 2017 r. poz. 489 ze zm. ) przyznawanie i wypłata świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz podejmowanie działań wobec dłużników alimentacyjnych jest zadaniem zleconym gminie z zakresu administracji rządowej finansowanym w formie dotacji celowej z budżetu państwa. Zgodnie z art. 27 ust. 4 tej ustawy 40% kwot należności stanowi dochód własny gminy organu właściwego wierzyciela, o którym mowa w ust. 3a, a pozostałe 60% tej kwoty oraz odsetki stanowią dochód budżetu państwa. Tryb przekazywania ww. wpływów do budżetu reguluje art. 255 u.f.p., który w ust. 1 stanowi, że zarząd jednostki samorządu terytorialnego przekazuje pobrane dochody budżetowe związane z realizacją zadań z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych jednostce samorządu terytorialnego odrębnymi ustawami, pomniejszone o określone w odrębnych ustawach dochody budżetowe przysługujące jednostce samorządu terytorialnego z tytułu wykonywania tych zadań, na rachunek bieżący dochodów dysponenta części budżetowej przekazującego dotację celową, według stanu środków określonego na: 1) 10 dzień miesiąca - w terminie do 15 dnia danego miesiąca; 2) 20 dzień miesiąca - w terminie do 25 dnia danego miesiąca. Pobrane do dnia 31 grudnia i nieprzekazane w terminach, o których mowa w ust. 1, dochody budżetowe związane z realizacją zadań z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych jednostce samorządu terytorialnego odrębnymi ustawami są przekazywane odpowiednio przez zarząd jednostki samorządu terytorialnego na rachunek bieżący dochodów dysponenta części budżetowej przekazującego dotację celową - w terminie do dnia 8 stycznia roku następującego po roku budżetowym, a gdy ten dzień jest dniem wolnym od pracy - do pierwszego dnia roboczego po tym terminie (art. 255 ust. 2 u.f.p.). Zgodnie z art. 67 ust. 1 ustawy o finansach publicznych do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257) i odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201, 648, 768, 935, 1428 i 1537). Zgodnie z art. 60 u.f.p. środkami publicznymi stanowiącymi niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym są w szczególności następujące dochody budżetu państwa, dochody budżetu jednostki samorządu terytorialnego albo przychody państwowych funduszy celowych: 1) kwoty dotacji podlegające zwrotowi w przypadkach określonych w niniejszej ustawie; 2) należności z tytułu gwarancji i poręczeń udzielonych przez Skarb Państwa i jednostki samorządu terytorialnego; 3) wpłaty nadwyżek środków obrotowych samorządowych zakładów budżetowych; 4) wpłaty nadwyżek środków finansowych agencji wykonawczych; 5) wpłaty środków z tytułu rozliczeń realizacji programów przedakcesyjnych; 6) należności z tytułu zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich oraz inne należności związane z realizacją projektów finansowanych z udziałem tych środków, a także odsetki od tych środków i od tych należności; 6a) należności z tytułu grzywien nałożonych w drodze mandatu karnego w postępowaniu w sprawach o wykroczenia oraz w postępowaniu w sprawach o wykroczenia skarbowe; 7) dochody pobierane przez państwowe i samorządowe jednostki budżetowe na podstawie odrębnych ustaw; 8) pobrane przez jednostkę samorządu terytorialnego dochody związane z realizacją zadań z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych jednostkom samorządu terytorialnego odrębnymi ustawami i nieodprowadzone na rachunek dochodów budżetu państwa. W świetle art. 60 pkt 8 ustawy o finansach publicznych, pobrane przez jednostkę samorządu terytorialnego dochody związane z realizacją zadań z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych jednostkom samorządu terytorialnego odrębnymi ustawami i odprowadzone na rachunek dochodów budżetu państwa nie stanowią więc niepodatkowych należności budżetowych o charakterze publicznoprawnym. Należy zauważyć, że katalog środków publicznych zawarty w art. 60 ustawy o finansach publicznych nie ma charakteru zamkniętego, o czym świadczy użycie przez ustawodawcę zwrotu "w szczególności". Wśród dochodów wymienionych w art. 60 ustawy o finansach publicznych nie zostały wymienione środki stanowiące wynagrodzenie jednostek samorządu terytorialnego za wykonywanie zadań zleconych z zakresu administracji rządowej i odprowadzone na rachunek dochodów budżetu państwa. Z kolei art. 60 pkt 8 ustawy o finansach publicznych w poczet środków publicznych stanowiących niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym zalicza pobrane przez jednostkę samorządu terytorialnego dochody związane z realizacją zadań z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych jednostkom samorządu terytorialnego odrębnymi ustawami i nieodprowadzone na rachunek dochodów budżetu państwa. Wobec treści art. 60 pkt 8 ustawy o finansach publicznych nie sposób przyjąć, że katalog ten może być rozszerzony o dochody już odprowadzone do budżetu państwa. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, sprzeciwia się takiemu rozszerzeniu wyraźne zaznaczenie, że chodzi o środki nieodprowadzone do budżetu państwa. Należy także zauważyć, że gdyby celem ustawodawcy było zaliczenie do środków publicznych stanowiących niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym wszystkich dochodów pobranych przez jednostkę samorządu terytorialnego w związku z realizacją zadań z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych jednostkom samorządu terytorialnego odrębnymi ustawami, to art. 60 pkt 8 ustawy o finansach publicznych zostałby zredagowany inaczej. Możliwe byłyby wówczas dwa rozwiązania, po pierwsze zwrot "i nieodprowadzone na rachunek dochodów budżetu państwa" zostałby pominięty jako zbędny, po drugie zwrot ten zostałby zastąpiony sformułowaniem "w szczególności nieodprowadzone na rachunek dochodów budżetu państwa". W obowiązującym brzmieniu art. 60 pkt 8 ustawy o finansach publicznych brak jest podstaw do przyjęcia, że art. 60 tej ustawy obejmuje także pobrane przez jednostkę samorządu terytorialnego dochody związane z realizacją zadań z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych jednostkom samorządu terytorialnego odrębnymi ustawami i odprowadzone na rachunek dochodów budżetu państwa. Pogląd taki jest jednolicie prezentowany w orzecznictwie sądów administracyjnych, w tym Naczelnego Sądu Administracyjnego ( por. wyrok NSA z 27.04.2016 r. sygn.. akt II GSK 2516/14, wyrok z 10.09.2015 r. II GSK 1688/14, wyrok NSA z 24.05.2016 r. II GSK 61/15 ). W świetle dotychczasowych rozważań należy stwierdzić, że podniesiony w skardze zarzut błędnej wykładni art. 60 i 67 ustawy o finansach publicznych okazał się nietrafny. W tym stanie rzeczy uznając zaskarżoną decyzję za prawidłową, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.