V SA/Wa 2060/11

WyrokWSA w Warszawie2011-12-09

Skład orzekający: Jolanta Bożek, Krystyna Madalińska – Urbaniak, Michał Sowiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba, która dobrowolnie opuściła lokal mieszkalny, ale nie przekazała go formalnie do dyspozycji Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, jest nadal zobowiązana do ponoszenia opłat za ten lokal i czy można wobec niej prowadzić postępowanie egzekucyjne w administracji?
Ratio decidendi
Osoba, która uzyskała prawo do zajmowania lokalu mieszkalnego od Wojskowej Agencji Mieszkaniowej i dobrowolnie go opuściła, ale nie dopełniła formalności protokolarnego przekazania lokalu do dyspozycji Agencji, nadal jest zobowiązana do ponoszenia opłat związanych z tym lokalem. W związku z tym, dopuszczalne jest prowadzenie wobec niej postępowania egzekucyjnego w administracji w celu ściągnięcia należności.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi D. M. na postanowienie Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej (WAM) odrzucające zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym i odmawiające wstrzymania czynności egzekucyjnych. D. M. był zobowiązany do zapłaty należności za lokal mieszkalny, którego prawo do zajmowania wywodził z decyzji administracyjnej. Mimo dobrowolnego opuszczenia lokalu, nie przekazał go formalnie WAM. Organ egzekucyjny wystawił tytuł wykonawczy i zajął wynagrodzenie D. M. Skarżący podniósł zarzuty dotyczące nieistnienia obowiązku zapłaty, błędu co do osoby zobowiązanego oraz niedopuszczalności egzekucji.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jolanta Bożek (spr.), Sędzia WSA - Krystyna Madalińska – Urbaniak, Sędzia WSA - Michał Sowiński, Protokolant specjalista - Monika Włochińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi D. M. na postanowienie Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz odmowy wstrzymania czynności egzekucyjnych skargę oddala Niniejszy stan sprawy przedstawia siwe następująco: W dniu ... kwietnia 2011 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w B. wystosował do pełnomocnika D. M. upomnienie nr ... z dnia ... marca 2011 r. W/w upomnienie zostało skutecznie doręczone pełnomocnikowi zobowiązanego w dniu ... kwietnia 2011 r. Upomnienie zawierało pouczenie, iż wskazane w nim należności należy wpłacić w terminie 7 dni od dnia otrzymania na rachunek bankowy Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, w przeciwnym razie zostanie wszczęte postępowanie egzekucyjne w administracji w celu przymusowego ściągnięcia należności Agencji. W związku z niedokonaniem przez skarżącego zapłaty kwoty wskazanej w w/w upomnieniu w dniu ... czerwca 2011 r., Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w B. – działając jako wierzyciel wystawił w stosunku do D. M. tytuł wykonawczy nr ... Zawiadomieniem o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wynagrodzenie u dłużnika zajętej wierzytelności będącego pracodawcą nr ... z dnia ... czerwca 2011 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w B. dokonał zajęcia wynagrodzenia za pracę skarżącego w Jednostce Wojskowej nr ... W dniu ... czerwca 2011 r. pełnomocnikowi D. M. został doręczony odpis tytułu wykonawczego nr ... z dnia ... czerwca 2011 r. oraz odpis zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wynagrodzenie u dłużnika zajętej wierzytelności będącego pracodawcą nr ... z dnia ... czerwca 2011 r. W dniu ... czerwca 2011 r. do organu egzekucyjnego Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w B. wpłynęło (z załącznikami) pismo pełnomocnika skarżącego z dnia ... czerwca 2011 r. stanowiące zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie tytułu wykonawczego nr ... z dnia ... czerwca 2011 r. Zarzuty wniesione zostały w terminie. Postanowieniem nr ... z dnia ... lipca 2011 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w B. odmówił uwzględnienia zarzutów. Jednocześnie organ egzekucyjny odmówił wstrzymania czynności egzekucyjnych do czasu rozpatrzenia zarzutów. Powyższe postanowienie doręczono pełnomocnikowi zobowiązanego w dniu 6 lipca 2011 r. W dniu 8 lipca 2011 r. pełnomocnik zobowiązanego wniósł do Prezesa WAM zażalenie na wydane przez Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w B. w/w postanowienie odmawiające uwzględnienia wniesionych zarzutów oraz wstrzymania czynności egzekucyjnych. W zażaleniu pełnomocnik skarżącego ponownie podniósł zarzuty: nieistnienia obowiązku zapłaty kwoty określonej w tytule wykonawczym nr ... z dnia ... czerwca 2011 r., błędu co do osoby zobowiązanego oraz niedopuszczalności egzekucji administracyjnej. W/W zażalenie zostało wniesione w terminie. W dniu ... lipca 2011 r. ..., Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w Warszawie utrzymał w mocy zaskarżone postanowieniem nr ... Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w B., z dnia ... lipca 2011 r. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie złożono do WSA 18 sierpnia 2011 r., a w niej zarzucono: - obrazę przepisów prawa materialnego, przez ich błędną wykładnię art. 37 ust. 1 i ust. 2 w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (t. jedn. Dz. U. z 2010 r. Nr 206 poz. 1367 ze zm., dalej – ustawa o zakwaterowaniu) poprzez uznanie, iż osoba nie zajmująca lokalu i niezamieszkująca w nim w rozumieniu przepisów ustawy o zakwaterowaniu jest osobą zobowiązaną do uiszczenia opłat za jego użytkowanie, a tym samym osobą zobowiązaną w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm., dalej u.p.e.a.) i dopuszczalne jest prowadzenie przeciwko niej egzekucji administracyjnej. - obrazę przepisów postępowania, mogącą mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia poprzez naruszenie przepisu art. 33 pkt 1 u.p.e.a., polegające na przyjęciu, iż "istnienie obowiązku", o którym mowa w tym przepisie, oznacza wyłącznie istnienie zobowiązania pieniężnego, nie zaistnienie obowiązku w odniesieniu do konkretnego zobowiązanego; - obrazę przepisów postępowania, mogącą mieć na treść rozstrzygnięcia poprzez naruszenie przepisu art. 33 pkt 6 u.p.e.a., polegające na przyjęciu, iż egzekucja administracyjna może być prowadzona wówczas, gdy dotyczy ona obowiązku ogólnie mieszczącego się w kompetencji organu, nawet gdy w konkretnej sytuacji przedmiotem egzekucji są należności o charakterze odmiennym; W konkluzji wnosząc o: - uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w B. w całości, - zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm prawem przepisanych; W odpowiedzi na skargę Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracyjnej publicznej pod względem jej zgodności z prawem. Mając więc powyższe na uwadze stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, a postępowanie prowadzące do jego wydania nie było obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia. Oceniając zarzuty skargi, Sąd uznał, że istotne jest, iż decyzja nr ... z dnia ... sierpnia 2006 r. o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym, przyznawała prawo podmiotowe do korzystania z tego lokalu tylko D. M. Pozostałe osoby, w chwili obecnej zamieszkujące w tym lokalu mieszkalnym, swoje prawa wywodzą jedynie z prawa skarżącego, który był stroną wskazanej wyżej decyzji administracyjnej. Nie można się też zgodzić ze stanowiskiem, iż D. M. nie posiada prawa do zajmowania lokalu mieszkalnego położonego w O. przy ul. ..., jako że stosownie do treści art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2010 r., Nr 206, poz. 1367 z późń. zm.). W przypadku przeniesienia żołnierza zawodowego do rezerwy kadrowej, dyspozycji lub wyznaczenia na stanowisko służbowe w innej miejscowości żołnierz ma prawo nadal zajmować kwaterę albo inny lokal mieszkalny na podstawie decyzji o przydziale kwatery albo innego lokalu mieszkalnego, nie dłużej jednak niż do dnia: 1) w którym kolejna decyzja o przydziale kwatery albo innego lokalu mieszkalnego stała się ostateczna albo odmowy przyjęcia przydzielonej kolejnej kwatery albo innego lokum mieszkalnego; 2) ostatniego w miesiącu poprzedzającym miesiąc, w którym następuje wypłata świadczenia mieszkaniowego, 3) zwolnienia z czynnej służby wojskowej, Oznacza to, że D. M. nadal jest uprawniony do zajmowania lokalu mieszkalnego położonego w O. przy ul. ..., tj. "ma prawo zajmować kwaterę", a decyzja podjęta przez niego o opuszczeniu wskazanego wyżej lokalu nie wynikała z faktu objęcia nowego stanowiska służbowego, lecz z powodów rodzinnych. W swoim piśmie z dnia ... lipca 2010 r. skarżący sam wskazał, że opuścił dobrowolnie lokal w kwietniu 2007 r., a zatem nie było to związane z wyznaczeniem na nowe stanowisko służbowe (pismo to zostało przesłane do Sądu wraz z odpowiedzią na skargę za pismem nr ... z dnia ... sierpnia 2011 r., w związku z poprzednią skargą zobowiązanego). W ocenie Sądu utrwalono w orzecznictwie definicja legalna pojęcia "zajmowania lokalu", o której mowa w art. 1a ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2010 r., Nr 206, poz. 1367 z późn. zm.) obejmuje zarówno sytuacje, gdy prawo do zajmowania lokalu wynika z aktu administracyjnego lub umowy cywilno-prawnej, jak również gdy postanowienia samej ustawy (cytowany wyżej przepis art. 24 ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu) takie prawo do zajmowania lokalu przyznają. Zatem do czasu rozliczenia lokalu mieszkalnego tj. do dnia przekazania go do dyspozycji Wojskowej Agencji Mieszkaniowej D. M. posiada prawo do zajmowania lokalu na podstawie art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2010 r., Nr 206, poz. 1367 z późn. zm.) i jest obowiązany wnosić opłaty związane z tym lokalem. Także stanowisko przyjmuje również ustawodawca w art. 32 ust. 3 w/w ustawy stanowiącym, iż przekazanie i przyjęcie lokalu mieszkalnego następuje protokołem sporządzonym przez przedstawiciela Agencji i osobę uprawnioną, w którym określa się stan lokalu mieszkalnego oraz znajdujących się w nim urządzeń technicznych. Protokół ten jest podstawą rozliczeń dokonywanych przy opróżnieniu lokalu mieszkalnego. Zgodnie z obowiązującym od 1 lipca 2010 r. § 20 ust. rozporządzeniem Ministra Obrony Narodowej z dnia 23 czerwca 2010 r. w sprawie gospodarowania lokalami mieszkalnymi przez Wojskową Agencję Mieszkaniową (Dz. U. z 2010 r., Nr 116, poz. 777 z późn. zm.) zwolnienie kwatery lub innego lokalu mieszkalnego następuje protokołem, sporządzonym przez przedstawiciela Agencji spełniającego warunki, o których mowa w § 8 ust. 2 w obecności osoby uprawnionej. Zatem jedynym z podstawowych obowiązków osoby uprawnionej do zajmowania lokalu mieszkalnego, w celu ostatecznego jego rozliczenia i zdania jest jego zwolnienie i przekazanie do dyspozycji właściciela lub innego podmiotu uprawnionego obligacyjnie, tak aby mógł on nim swobodnie dysponować. Analogicznym obowiązek obciąża też najemcę lokalu mieszkalnego, zgodnie z art. 675 § 1 Kodeksu cywilnego. Wobec faktu nieprzekazania przez skarżącego do dyspozycji WAM spornego lokalu mieszkalnego stosownie do obowiązujących przepisów prawa, należy przyjąć, że D. M. pomimo, iż nie zamieszkuje w lokalu mieszkalnym w O. przy ul. .., nadal go zajmuje i jest uprawniony z przepisu samego prawa do jego zajmowania patrz art. 24 ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu). W konsekwencji ponosi on odpowiedzialność z tytułu zajmowania lokalu mieszkalnego na podstawie art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2005 r. Nr 41 poz. 398 z późn. zm.). Dodatkowo zgodnie z art. 37 ust. 2 w/w ustawy za uiszczanie opłat za używanie lokalu i opłat pośrednich z tytułu zajmowania lokalu mieszkalnego odpowiadają solidarnie pełnoletnie osoby stale zamieszkujące w tym lokalu, natomiast z art. 37 ust. 3 ustawy wynika z kolei, że odpowiedzialność osób, o których mowa w ustawie 2, ogranicza się do wysokości opłat za używanie lokalu i opłat pośrednich za okres ich stałego zamieszkiwania. Do czasu protokolarnego przekazania lokalu mieszkalnego w stanie wolnym do dyspozycji Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, Agencja nie ma możliwości swobodnego dysponowania lokalem. Podobny pogląd znalazł się też w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 stycznia 2008 r., sygn. akt I OSK 1867/06 gdzie wskazano, iż "Jak słusznie zauważył to bowiem organ w odpowiedzi na skargę kasacyjną, dopóki skarżący nie zwróci w sposób formalny podzielonego mu lokalu, kwaterą tą nie może dysponować Wojskowa Agencja Mieszkaniowa, a może nią dysponować skarżący. Prawo do zamieszkiwania w przedmiotowym mieszkaniu przez rodzinę skarżącego a obecnie jego byłą żonę nie jest uprawnieniem samoistnym. Uprawnienie to ma bowiem swoje źródło w tym, że to skarżący uzyskał przydział tego lokalu, jako żołnierz zawodowy. Stosunek prawny, który dotyczy przedmiotowej kwatery istnieje zatem pomiędzy z jednej strony – żołnierzem a drugiej strony – dysponentem lokalu (Wojskową Agencją Mieszkaniową). Z tego powodu nie można stać na stanowisku, że okoliczność, iż uprawniony do zajmowania kwatery stałej żołnierz, który dobrowolnie nie zamieszkuje w tej kwaterze, automatycznie jest zwolniony od obowiązku ponoszenia opłat za ten lokal". Zupełnie odrębną kwestią jest wzajemne rozliczenie między dłużnikami solidarnymi, tj. D. M. i jego byłą żoną kosztów, w jakich każdy z nich winien partycypować w uiszczanych opłatach za zajmowany lokal mieszkalny. D. M.ma bowiem możliwość wytoczenia przeciwko swojej byłej żonie powództwa o zapłatę z tytułu odpowiedniego regresu względem niej jako dłużnik solidarny spełniający świadczenie względem wierzyciela. Nie bez znaczenia jest także, iż skarżący zawierając z Wojskową Agencją Mieszkaniową umowę w dniu ... lipca 2009 r. uznał w sposób jednoznaczny zasadność zadłużenia dotyczącego zajmowania lokalu mieszkalnego położonego w O. przy ... To samo wynika z pisma skarżącego z dnia ... marca 2010 r. (pismo to zostało przesłane do Sądu wraz z odpowiedzią na skargę za pismem nr ... z dnia ... sierpnia 2011 r., w związku z poprzednia skargą zobowiązanego). Mając na uwadze powyższe, zarzuty pełnomocnika skarżącego dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego, jak również art. 33 pkt 1 i 6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 z późn. zm.) są bezzasadne, a skarga winna podlegać oddaleniu. Z uwagi na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło