V SA/Wa 2061/19
WyrokWSA w Warszawie2020-09-23
Skład orzekający: Beata Blankiewicz-Wóltańska, Jadwiga Smołucha, Tomasz Zawiślak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ustalił kwotę nienależnie pobranych płatności finansowych z tytułu ułatwienia startu młodym rolnikom, mimo braku precyzyjnych pouczeń co do sposobu uzupełnienia wykształcenia?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo zebrały i oceniły materiał dowodowy, a zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Skarżący nie wykazał, aby doszło do naruszenia przepisów postępowania, w szczególności zasady udzielania informacji (art. 9 K.p.a.), gdyż nie występował do organu z zapytaniem o sposób uzupełnienia wykształcenia, a ośrodek edukacyjny mógł udzielić mu stosownych informacji. Ponadto, skarżący nie wykazał zaistnienia siły wyższej ani wyjątkowych okoliczności, a termin na uzupełnienie wykształcenia jest terminem prawa materialnego, który nie podlega wydłużeniu.Stan faktyczny
Skarżący A.B. otrzymał pomoc finansową na ułatwienie startu młodym rolnikom, pod warunkiem uzupełnienia wykształcenia w określonym terminie. Nie przedłożył wymaganego dokumentu potwierdzającego uzupełnienie wykształcenia w terminie. Organy administracji ustaliły kwotę nienależnie pobranych płatności. Skarżący zarzucił organom naruszenie zasad postępowania, w tym brak precyzyjnych pouczeń co do sposobu uzupełnienia wykształcenia. Sąd oddalił skargę, uznając działania organów za prawidłowe.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska (spr.), Sędzia WSA - Jadwiga Smołucha, Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 września 2020 r. sprawy ze skargi A.B. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] września 2019 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności finansowych z tytułu ułatwienia startu młodym rolnikom oddala skargę.
Przedmiotem skargi, złożonej przez A. B. (dalej: Strona, Skarżący, Beneficjent) jest decyzja Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Organ, ARiMR) Nr (...) z dnia (...) września 2019 r. o utrzymaniu w mocy decyzji Dyrektora (...) Oddziału Regionalnego ARiMR w R. (dalej OR ARiMR) z dnia (...) maja 2019 r. nr (...) o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności finansowych z tytułu ułatwiania startu młodym rolnikom.
Zaskarżone rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Dyrektor (...) Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją z dnia (...) maja 2019 r. - w wyniku wszczętego z urzędu postępowania w sprawie o ustalenie kwoty nienależnie pobranych środków finansowych z tytułu "Ułatwiania startu młodym rolnikom" - ustalił A. B. kwotę nienależnie pobranych płatności w wysokości 100.000,00 zł.
W motywach decyzji wskazano, że do OR ARiMR wpłynął wniosek Skarżącego o przyznanie pomocy w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom", który został pozytywnie oceniony pod względem kryteriów wskazanych w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2017, poz. 2137 z późn. zm.) – dalej "rozporządzenie", czego następstwem było wydanie przez Dyrektora OR ARiMR decyzji (...) z dnia (...) sierpnia 2015 r. o przyznaniu pomocy finansowej z tytułu "Ułatwiania startu młodym rolnikom". Zawierała ona pouczenie o konieczności wywiązania się z zobowiązań m.in.: uzupełnienia wykształcenia w terminie określonym w/w rozporządzeniem. Do (...) Oddziału Regionalnego wpłynął wniosek o płatność w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom", następstwem czego było dokonanie przelewu całości kwoty pomocy w dniu (...) listopada 2015 r.
Wskazano też, że zgodnie z § 18 ust. 1 pkt. 6 rozporządzenia beneficjenci działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" zobowiązują się do uzupełnienia wykształcenia w okresie 3 lat od dnia doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy. Odnosząc przytoczony przepis do przedmiotowej sprawy zauważono, iż termin do uzupełnienia wykształcenia upłynął w dniu (...) sierpnia 2018 r., a termin do przedłożenia dokumentu potwierdzającego uzupełnienie wykształcenia w dniu (...) października 2018 r.
W dniu (...) października 2018 r. Beneficjent przesłał wniosek o wydłużenie terminu na przedłożenia Agencji dokumentu potwierdzającego uzupełnienie wykształcenia do dnia 26 lipca 2019 r. z uwagi na trudną sytuację w rodzinie. W piśmie tym wskazano, że w 2015 r. Skarżący rozpoczął naukę, ukończył kurs, lecz ze względu na chorobę dziadków nie odebrał dokumentacji potwierdzającej uzupełnienie wykształcenia.
Na wezwanie organu Skarżący złożył wyjaśnienie odnośnie niezłożenia dokumentów z powodu choroby i śmierci dziadków. Przesłano też m. in. kopie dokumentów potwierdzających ukończenie kursu zawodowego, świadectwo ukończenia technikum, świadectwo dojrzałości.
Organ wskazał, że ze zgromadzonych dokumentów nie wynika, aby Skarżący w terminie określonym przepisami uzyskał dyplom potwierdzający kwalifikacje w danym zawodzie, jak też aby przedłożył go organowi, do czego był zobowiązany. W ocenie OR ARiMR Beneficjent nie udowodnił też, że w sprawie zaszła okoliczność związana z zaistnieniem siły wyższej.
W wyniku złożonego odwołania Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją Nr (...) z dnia (...) września 2019 r. orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji Dyrektora (...) Oddziału Regionalnego ARiMR w R. z dnia (...) maja 2019 r. nr (...) o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności finansowych z tytułu ułatwiania startu młodym rolnikom.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podtrzymał wszystkie argumenty wskazane w decyzji OR ARiMR. Dodatkowo organ wskazał, że Skarżący był informowany o swoich obowiązkach związanych z otrzymaniem płatności. Skarżący nie przedstawił dowodów niezbędnych do potwierdzenia zaistnienia siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności, bądź innych przesłanek określonych w § 22 ust. 1 rozporządzenia. Wskazano też, że pełnomocniczka Skarżącego stwierdziła, że nie mieli świadomości, że dokumenty przedłożone w styczniu 2019 r. nie potwierdzały uzupełnienia wykształcenia.
A. B. skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, którą zaskarżył decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Nr (...) z dnia (...) września 2019 r. o utrzymaniu w mocy decyzji Dyrektora (...) Oddziału Regionalnego ARiMR w R. z dnia (...) maja 2019 r. nr (...) o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności finansowych z tytułu ułatwiania startu młodym rolnikom, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie na rzecz Skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zaskarżonej decyzji zarzucono mające wpływ na wynik sprawy naruszenie norm art. 7 oraz art. 8 w związku z art. 9 Kodeksu postępowania administracyjnego.
W uzasadnieniu skargi Skarżący wskazał, iż nie kwestionuje faktu, iż podjęte przez niego w najlepszej wierze działania mające na celu uzupełnienie wykształcenia rolniczego do wymaganego poziomu, nie doprowadziły do skutku zgodnego z wymaganiami, przewidzianymi na mocy przepisów szczegółowych. Bezspornym jest, iż Skarżący po otrzymaniu decyzji przyznającej dofinansowanie pod warunkiem uzupełnienia wykształcania rolniczego nie pozostał bezczynny i podjął naukę w tej szkole, którą wskazał w swojej deklaracji zawartej we wniosku o przyznanie dofinansowania. Ponieważ wniosek powyższy został zaakceptowany, Skarżący sądził, iż samo ukończenie wskazanej szkoły w połączeniu z wykształceniem już posiadanym zadośćuczynią ustawowym wymogom. Podkreślono też, że ani w treści skierowanej do Skarżącego decyzji administracyjnej, ani w żadnym z pouczeń i pism kierowanych do Skarżącego przez organ aż do dnia 5 grudnia 2018 r., brak było precyzyjnej informacji w sposób zindywidualizowany pouczającej Skarżącego, jakiego konkretnie rodzaju kursy i egzaminy Skarżący powinien skompletować do dnia upływu terminu przewidzianego na podstawie właściwych przepisów i wskazanego w decyzji.
Zdaniem Skarżącego wpływ zaniechań organu na jego zachowanie był tak znaczny, że egzekwowanie obecnie wobec Skarżącego zwrotu pełnej kwoty premii dla młodych rolników, przyznanej mu i zainwestowanej w powiększenie i rozwój gospodarstwa (co zostało przez stronę terminowo zrealizowane zgodnie z założeniami biznesplanu jej projektu i w pełni udokumentowane wobec organów ARiMR) jest nie do pogodzenia z zasadą praworządności wyrażoną zarówno w art. 7 kpa, jak i w art. 21 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2020 r., poz. 365 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; zwanej dalej p.p.s.a.), w którym wskazano, iż sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią – bez wątpienia – sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną polegającą na zbadaniu, czy organ administracji publicznej nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi jego uchylenie.
W powyższym kontekście - stosownie do treści art. 145 § 1 p.p.s.a. - należy zwrócić uwagę, iż nie każdy akt administracyjny, który dotknięty jest wadliwością automatycznie zostanie przez Sąd usunięty z obrotu prawnego. Ustawodawca bowiem przyjął, iż Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie (w całości lub w części) może tak orzec, jeżeli stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy;
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, niezależnie od tego, czy uchybienie to miało wpływ na wynik sprawy;
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Sąd ponadto stwierdza nieważność aktu administracyjnego (w całości lub w części), jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach. Orzeka także wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub w innych ustawach.
Reasumując należy stwierdzić, iż uchylenie aktu administracyjnego z racji naruszenia prawa materialnego uzasadnione będzie wtedy, gdy - w wypadku prawidłowego zastosowania tych norm - rozstrzygnięcie byłoby inne. Zaznaczyć trzeba, że naruszenie prawa nie powoduje uchylenia aktu administracyjnego, gdy wystąpi w postaci rażącej, albowiem wówczas stwierdza się nieważność decyzji lub postanowienia. Wreszcie "inne naruszenie przepisów postępowania" skutkuje uchyleniem aktu administracyjnego, o ile uchylenie to mogło mieć (a więc wcale nie musiało mieć) wpływu na wynik sprawy.
Podkreślenia wymaga również to, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, jednakże w mocy art. 134 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną.
W tym miejscu wskazać również należy, że zgodnie z art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374), niniejsza sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, w myśl art. 120 p.p.s.a. na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Skierowanie sprawy do rozpoznania w przywołanym trybie zostało poprzedzone wyrażeniem zgody przez strony w tym zakresie.
Mając na uwadze powyższe, na tej właśnie podstawie, sąd rozpoznał skargę w trybie uproszczonym.
Przedmiotem zaskarżenia do Sądu jest decyzja Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia (...) września 2019 r. o utrzymaniu w mocy decyzji Dyrektora (...) Oddziału Regionalnego ARiMR w R. z dnia (...) maja 2019 r. o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności finansowych z tytułu ułatwiania startu młodym rolnikom.
Na wstępie należy uznać, że organ odwoławczy prawidłowo dokonał zebrania materiału dowodowego i Sąd orzeka na jego podstawie.
Oceniając zaskarżoną decyzję organu odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, zgodnie z kryterium legalności, Sąd nie stwierdził naruszenia prawa. Organy orzekające w zakresie niezbędnym dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy zebrały materiał dowodowy, który wnikliwie oceniły w kontekście prawidłowo przywołanego stanu prawnego.
Bezspornym jest, że Skarżący nie spełnił warunków wymaganych przepisami określonymi w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2017, poz. 2137 z późn. zm. ; dalej rozporządzenie wykonawcze), czego następstwem było wydanie przez Dyrektora OR ARiMR decyzji z dnia (...) maja 2019 r. o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności finansowych z tytułu ułatwiania startu młodym rolnikom.
W skardze zostały jedynie sformułowane zarzuty dotyczące naruszenia przepisów procesowych w postaci art. 7 oraz art. 8 w związku z art. 9 Kodeksu postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu Skarżący wskazał, że w decyzji oraz pismach organu brak było precyzyjnej informacji w sposób zindywidualizowany pouczającej Skarżącego, jakiego konkretnie rodzaju kursy i egzaminy Skarżący powinien skompletować do dnia upływu terminu przewidzianego na podstawie właściwych przepisów i wskazanego w decyzji.
Zdaniem Skarżącego tym samym wpływ zaniechań organu na jego zachowanie był tak znaczny, że egzekwowanie obecnie wobec Skarżącego zwrotu pełnej kwoty premii dla młodych rolników jest nie do pogodzenia z zasadą praworządności wyrażoną zarówno w art. 7 kpa, jak i w art. 21 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich.
W związku z powyższym wskazać należy, że w toku postępowania administracyjnego organy administracji publicznej są zobligowane do rozstrzygania sprawy z poszanowaniem naczelnych zasad postępowania administracyjnego, wyartykułowanych w ustawie z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020, poz. 365; dalej jako K.p.a.), w tym zasady praworządności (art. 6 K.p.a.), zasady prawdy obiektywnej (art. 7 K.p.a.), zasady udzielania informacji (art. 9 K.p.a.), zasady wysłuchania stron (art. 10 K.p.a.), jak i zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 K.p.a). W myśl zasady praworządności organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Zgodnie z art. 7 K.p.a. organ odpowiedzialny jest za wyjaśnienie istotnych dla sprawy okoliczności. Zasada wynikająca z art. 9 K.p.a. nakłada zaś na organy obowiązek należytego i wyczerpującego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ich prawa i obowiązki będące przedmiotem postępowania. Organy postępując zgodnie z zasadą wysłuchania powinny umożliwić stronie branie czynnego udziału w postępowaniu, jak również wypowiedzieć się co do zebranych dowodów i materiałów. W myśl zasady swobodnej oceny dowodów wyrażonej w art. 80 K.p.a. organ powinien podjął niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy, a ustalając istotne dla sprawy okoliczności, powinien brać pod uwagę cały zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, uzasadniając powody dla których dał wiarę poszczególnym dowodom, a innym odmówił.
Odnosząc się zatem do zarzutów podniesionych w skardze, w pierwszej kolejności wskazać należy, że Strona skarżąca zarzuciła naruszenie przepisu art. 7 K.p.a.
Zdaniem Sądu za niezasadne należy uznać zarzuty naruszenia zasad postępowania wyrażonych w art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a. Zauważyć należy, że według Sądu Organ podjął niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy, a zaskarżoną decyzję wydał na podstawie zebranego materiału dowodowego. Ustalając istotne dla sprawy okoliczności, Organ brał pod uwagę cały zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, uzasadniając powody dla których dał wiarę poszczególnym dowodom, a innym odmówił.
Dodać należy, że poczynione ustalenia Organ przedstawił w zaskarżonej decyzji, która została uzasadniona w sposób przekonujący i jasny zarówno co do stanu faktycznego jak i prawnego sprawy. W ocenie Sądu prawidłowe uzasadnienie zaskarżonej decyzji umożliwia stronie zapoznanie się z motywami, którymi kierował się organ, a także kontrolę prawidłowości rozstrzygnięcia przez sąd. Treść uzasadnienia w sposób szczegółowy prezentuje tok rozumowania, które doprowadziło do wydania konkretnego rozstrzygnięcia, oraz wskazuje i wyjaśnia przesłanki faktyczne, jakimi kierował się organ, podejmując swoje rozstrzygnięcie.
Sąd, mając na uwadze zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, stwierdził także za bezpodstawny zarzut naruszenia zasady udzielania informacji (art. 9 K.p.a.) oraz zasadę pogłębiania zaufania (art. 8 K.p.a.).
W ocenie Sądu należy zgodzić się z twierdzeniem organu, iż Skarżący miał lub mógł w pełni mieć wiedzę w jaki sposób uzupełnić wykształcenie od ośrodka edukacyjnego, w którym kurs ukończył, nadto Skarżący nie występował do organu z żadnym zapytaniem o udzielnie mu informacji w jaki sposób powinien spełnić warunek dotyczący uzupełnienia wykształcenia.
Skarżący zresztą na żadnym etapie postępowania administracyjnego ani sądowego nie stwierdził, że legitymuje się świadectwem ukończenia wykształcenia wymaganego tym programem tj. dyplomu potwierdzającego kwalifikacje zawodowe.
Trzeba też podkreślić, że w myśl art. 21 ust. 2 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2019, poz. 1505 z późn. zm.; dalej: ustawa) w sytuacji, gdyby Skarżący miał jakiekolwiek wątpliwości już na etapie przyznawania pomocy odnoście warunków jej przyznania i wynikających z tych warunków obowiązków, miał możliwość uzyskania pełnych informacji od organu o tych warunkach i sposobach ich realizacji, ponieważ zgodnie z tym przepisem organ, przed którym toczy się postępowanie ma obowiązek udzielania stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania.
Z akt sprawy wynika, że w treści pism kierowanych do Strony skarżącej był wskazywany termin na uzupełnienie wykształcenia, określony w przepisie § 18 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia wykonawczego przewidujący obowiązek uzupełnienia wykształcenie w okresie 3 lat od dnia doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy. Trzeba przy tym podkreślić, iż rację ma organ, że termin ten jest terminem wykonania obowiązku materialnoprawnego, przy czym sam termin również jest terminem prawa materialnego i jako taki nie podlega wydłużeniu, ani skróceniu, czy też przewróceniu przez czynność prawną podjętą przez beneficjenta, czy też organ.
Trzeba też zgodzić się z organem, że Skarżący w skardze jak i w toku postępowania nie wskazał żądnych okoliczności, które mieściłyby się w kategorii siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności, z uwagi, że do tych kategorii można zakwalifikować jedynie zgodnie z art. 47 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/2006 z dnia 15.12.2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW)
a) śmierć beneficjenta;
b) długotrwała niezdolność beneficjenta do wykonywania zawodu;
c) wywłaszczenie dużej części gospodarstwa, jeśli takiego wywłaszczenia nie można było przewidzieć w dniu podjęcia zobowiązania;
d) katastrofa naturalna poważnie dotykająca grunty gospodarstwa;
e) wypadek powodujący zniszczenie budynków dla zwierząt gospodarskich;
f) choroba epizootyczna dotykająca część lub całość należącego do rolnika żywego inwentarza".
Jednocześnie w myśl § 22 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego innymi niż wymienione w przepisach rozporządzenia nr 1974/2006 kategoriami siły wyższej lub wyjątkowymi okolicznościami, w przypadku wystąpienia których zwrot pomocy nie jest wymagany są:
1) uniemożliwiające dalsze prowadzenie gospodarstwa zgodnie z założeniami biznesplanu:
a) wywłaszczenie części nieruchomości, jeżeli takiego wywłaszczenia nie można było przewidzieć w dniu zawarcia umowy,
b) katastrofa naturalna powodująca trwałe uszkodzenie nieruchomości lub obiektów,
c) wypadek lub awaria skutkująca zniszczeniem budynków, budowli lub innego mienia,
d) wystąpienie organizmów kwarantannowych roślin,
e) rozwiązanie umowy dzierżawy z przyczyn niezależnych od beneficjenta.
Ponadto zgodnie z art. 47 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/2006 przypadki siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności winny być zgłaszane przez Beneficjenta lub przez upoważnioną przez niego osobę na piśmie właściwemu organowi, wraz z odpowiednimi dowodami wystarczającymi dla właściwych organów, w ciągu 10 dni roboczych od dnia, w którym Beneficjent lub upoważniona osoba są w stanie dokonać tej czynności.
Trzeba tym samym zgodzić się ze stanowiskiem organu, że w sprawie nie zaistniały żadne okoliczności o charakterze siły wyższej, czy też wyjątkowych okoliczności, a ponadto Skarżący nie zgłosił jakichkolwiek okoliczności w wymaganym terminie 10 dni roboczych od dnia możliwości zgłoszenia, co bezspornie wynika z akt sprawy.
Tak przedstawione i zaistniałe okoliczności faktyczne, biorąc pod uwagę brzmienie § 20 ust. 1 i 3 pkt 1 rozporządzenia wykonawczego, zobowiązało organy zarówno I, jak i II instancji, do orzeczenia o zwrocie 100% kwoty przyznanej pomocy.
Sąd nie dopatrzył się tym samym naruszenia przez organ przepisów prawa materialnego, w stopniu wpływającym na wynik sprawy, ani naruszenia innych przepisów postępowania w stopniu mogącym istotnie wpłynąć na wynik sprawy.
Należy bowiem podkreślić, że stosownie do treści powołanego wyżej przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. podstawą do uwzględnienia skargi może być naruszenie przepisów postępowania tylko wtedy, gdy uchybienie to wywarło istotny wpływ na wynik sprawy.
Mając powyższe na względzie, należy stwierdzić, że zaskarżona informacja odpowiada prawu i skarga podlega oddaleniu jako niezasadna.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło