V SA/Wa 2064/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Sędzia WSA - Andrzej Kania, Sędzia WSA - Michał Sowiński (spr.), Protokolant - Małgorzata Broniarek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 marca 2011r. sprawy ze skargi S.C. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] czerwca 2010r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców na rzecz S.C. kwotę [...] zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi wniesionej przez S.C. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest decyzja Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] czerwca 2010 r., nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2009 r., nr [...] wydanej w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym. W dniu [...] lipca 2009 r. S.C. (dalej: skarżący) wystąpił do Wojewody [...] z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. We wniosku wskazał, iż podjął pracę w Fundacji [...]. Decyzją z dnia [...] października 2009 r. nr [...] Wojewoda [...] odmówił cudzoziemcowi udzielenia wnioskowanego zezwolenia. Organ wskazał, iż Fundacja, w której pracuje skarżący nie posiada środków finansowych wystarczających na regularną wypłatę wynagrodzeń dla pracowników. Mając na uwadze powyższe Wojewoda podkreślił, iż skarżący nie wykazał, że posiada stabilne i regularne źródło dochodu, tym samym nie spełnia on przesłanek określonych w art. 53 ust. 1 pkt 1 oraz art. 53a ust. 1 pkt 1 lit. a i pkt 4 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2006 r. Nr 234, poz. 1694, z późn. zm.). Od powyższego rozstrzygnięcia zainteresowany wniósł odwołanie do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców. Wyjaśnił, że wynagrodzenie dla pracowników może być wypłacone ze środków Fundacji [...] z siedzibą w N., a zatem jego źródło dochodu jest stabilne i regularne. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją nr [...] z dnia 21 czerwca 2010 r. postanowił utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Szef Urzędu, po przeprowadzeniu analizy środków jakie Fundacja pozyskała od darczyńców oraz ponoszonych przez nią kosztów, uznał iż organ I instancji prawidłowo stwierdził, że Fundacja nie posiada wystarczających środków finansowych na regularną wypłatę wynagrodzeń dla pracowników. Jeśli zatem Fundacja - będąca pracodawcą cudzoziemca nie ma zagwarantowanych środków pieniężnych na wypłatę wynagrodzeń, to S.C. nie posiada tym samych stałych i regularnych źródeł dochodu. Następnie Szef Urzędu zauważył, że ze złożonego przez skarżącego zaświadczenia wynika, iż skarżacy jest pracownikiem [...] Szkoły Języków w P. i na podstawie zawieranych co miesiąc umów o dzieło, otrzymuje wynagrodzenie miesięczne w wysokości [...] zł brutto ([...] zł netto). Mając na uwadze, że ww. kwota po pomniejszeniu o koszty ponoszone z tytyułu najmu lokalu mieszkalnego wynosi [...] zł, organ podkreślił, iz cudzoziemiec nie spełnia przesłanki z art. 53b ust. 1 pkt 2 w związku z ust. 5 ustawy o cudzoziemcach. Jednocześnie organ II instancji wskazał, iż Wojewoda [...] w podstawie prawnej wydanej decyzji nieprawidłowo powołał art. 57 ust. 1 pkt 1, w zw. z art. 53 ust. 1 pkt 1 i art. 53a ust. 1 pkt 4 oraz art. 53a ust. 1 pkt 1a ustawy o cudzoziemcach zamiast art. 57 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 53 ust. 1 pkt 1 i art. 53 b ust. 1 pkt. 2 i ust 5 powołanej wyżej ustawy, jednakże uchybienie to nie podważa zasadności wydanego rozstrzygnięcia. Na powyższą decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zwrócił o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, iż w dniu [...] czerwca 2010 r. zawarł z P.K., prowadzącym działalność gospodarczą pod firmą P., umowę o pracę na czas określony, tj. do dnia [...] grudnia 2012 r., na podstawie której otrzymuje wynagrodzenie w kwocie [...] zł brutto miesięcznie, a ponadto ma możliwość uzyskania premii, posiada zatem stabilne i regularne źródło dochodu. Wskazał, że o fakcie zawarcia ww. umowy poinformował organ w dniu 23 czerwca 2010 r. Podsumowując skarżący zauważył, iż wydanie zaskarżonej decyzji z pominięciem nieznanej organowi II instancji okoliczności faktycznej, daje podstawę do "ponownego rozpatrzenia sprawy". W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji. Ponadto organ wskazał, iż okoliczność zawarcia przez cudzoziemca umowy o pracę z P.K. nie była znana organowi w chwili wydawania zaskarżonej decyzji. Następnie podkreślono, że pominięcie nieznanej sobie okoliczności przez organ administracji publicznej nie stanowi naruszenia prawa i nie może być podstawą do uchyleniu zaskarżonej decyzji przez Sąd. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), w którym wskazano, iż sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią – bez wątpienia – sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną polegającą na zbadaniu, czy organ administracji publicznej nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi jego uchylenie. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w powyższym zakresie Sąd dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, iż wysokość otrzymywanego przez skarżącego wynagrodzenia, pomniejszona o koszty zamieszkania, jest niższa niż wysokość dochodu, od której przyznaje się świadczenia pieniężne z pomocy społecznej. Wnioskodawca, w ocenie organu, nie spełnia zatem przesłanki z art. 53b ust. 1 pkt 2 w związku z ust. 5 ustawy o cudzoziemcach. Szef Urzędu wskazał, iż wnioskodawca posiada źródło dochodu, jednak nie w wysokości wystarczającej na pokrycie kosztów utrzymania w rozumieniu art. 53b ust. 5 ustawy o cudzoziemcach. Należy w tym kontekście zauważyć, iż organ odwoławczy dokonał powyższej oceny w oderwaniu od analizy dowodu przedstawionego przez skarżącego przy piśmie z 23 czerwca 2010 r. tj. umowy o pracę na czas określony zawartej [...] czerwca 2010 r. z P.K. prowadzącym działalność gospodarczą pod firmą P. Powyższe pismo zostało nadane w urzędzie pocztowym 24 czerwca 2010 r. tj. przed dniem doręczenia skarżącemu decyzji organu II instancji. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.), dalej: "k.p.a." w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Nowy materiał dowodowy bez wątpienia dotyczy kwestii istotnych dla oceny przesłanek materialnych mających znaczenie dla rozpoznawanej sprawy. Z drugiej jednak strony, przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego, o jakich mowa w art. 145 § 1 k.p.a., mają dla postępowania sądowoadministracyjnego inne znaczenie niż dla postępowania administracyjnego. Stosownie bowiem do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Powołany przepis wymaga zatem dokonania podziału przesłanek wznowienia postępowania administracyjnego na takie, które są tożsame z "naruszeniem prawa" (art. 145 § 1 pkt 1, 2, 3, 4 i 6 k.p.a.) i na takie, którym nie da się przypisać tej cechy. Tylko pierwsza z tak wyodrębnionych grup może stanowić podstawę do uchylenia decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 lit. b Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ustawodawca wybierając te przesłanki, które wiążą się z naruszeniem prawa, daje im walor samodzielnych przesłanek uchylenia decyzji przez sąd, niezależnie od tego, jakie skutki mogą one spowodować w postępowaniu administracyjnym (v. wyrok NSA z 15 czerwca 2005 r. FSK 2347/04, LEX nr 173343). Należy jednak uznać, iż pomimo braku podstaw do stwierdzenia naruszenia prawa na gruncie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zaistnienie przesłanki wznowienia postępowania z uwagi na ujawnienie nowych, istotnych dla sprawy dowodów, istniejących w dniu wydania decyzji, stanowiło w rozpatrywanej sprawie prostą konsekwencję naruszenia przez organ odwoławczy przepisów postępowania administracyjnego, które gwarantują stronie czynny udział w każdym stadium postępowania oraz zapewniają możliwość wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie jest pouczenie strony o prawie zapoznania się z aktami i złożenia końcowego oświadczenia, a także wstrzymania się od wydania decyzji do czasu (określonego wyznaczonym stronie terminem) złożenia powyższego oświadczenia. Brak w aktach sprawy końcowego oświadczenia strony oraz dowodu, że organ prowadzący postępowanie pouczył stronę o przysługującym jej prawie – uzasadnia wniosek, że organ prowadzący postępowanie naruszył obowiązek ustalony w art. 10 § 1 k.p.a. (W. Dawidowicz "Postępowanie administracyjne, Zarys wykładu" Warszawa 1983, s. 94). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalony jest pogląd, że naruszenie zasady ogólnej czynnego udziału strony w postępowaniu jest kwalifikowaną wadą procesową (v. wyrok z 26 maja 1983 r. SA/Ka 662/82, GAP 1986 nr 4, str. 44 oraz wyrok z 9 września 1983 r. II S.A. 937/83 nie publ.). Należy zaznaczyć, iż akta administracyjne zawierają jedynie pismo informujące stronę o zwłoce w załatwieniu sprawy, w którym jako nowy maksymalny termin załatwienia sprawy wskazano 30 czerwca 2010 r. Szef Urzędu przed wydaniem decyzji nie powiadomił skarżącego o prawie zapoznania się z aktami sprawy oraz złożenia końcowego oświadczenia i nie zamieścił w aktach adnotacji o przyczynach odstąpienia od tej zasady. W następstwie tego zaniechania organ drugiej instancji pozbawił skarżącego możliwości zgłoszenia wniosków dowodowych i ustosunkowania się do wyników postępowania. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił decyzję organu II instancji celem ponownego przeprowadzenia postępowania administracyjnego z zachowaniem wszelkich praw przysługujących stronie tego postępowania. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 powołanej ustawy. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, odnosząc się do złożonego przez skarżącego wniosku dowodowego, Szef Urzędu winien przeprowadzić dodatkowe postępowanie wyjaśniające zmierzające do dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy zgodnie z wymogami art. 7, 75, 77 i 78 k.p.a.