V SA/Wa 2064/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Konrad Łukaszewicz (spr.), Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Sędzia WSA - Piotr Kraczowski, Protokolant st. specjalista - Justyna Macewicz, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2024 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 13 lipca 2023 r. nr KOC 3260/Ni/23 w przedmiocie zwrotu pomocy na rzecz ochrony miejsc pracy oddala skargę. Kontrolą sądowoadministracyjną w niniejszej sprawie objęte zostało postępowanie zakończone decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie (zwanego dalej: "SKO") z dnia 13 lipca 2023 r. nr KOC 3260/Ni/23 w przedmiocie zobowiązania do zwrotu pomocy na rzecz ochrony miejsc pracy. Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym: I.F. (poprzednio – I.M.-K.; zwana dalej: "Skarżącą") otrzymała środki Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych (zwanego dalej: "Funduszem") na wypłatę świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy dla 13 pracowników za okres 3 miesięcy, począwszy od dnia 1 września 2020 r. Pomoc została wypłacona na rachunek bankowy Skarżącej w trzech transzach w wysokości 31.495,89 zł każda, odpowiednio w dniach: 25 września, 23 października i 24 listopada 2020 r. W związku z tym, że Skarżąca nie rozliczyła otrzymanych środków z Funduszu – w terminie do 30 dni od zakończenia okresu pobierania świadczeń – Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Warszawie (zwany dalej: "Dyrektorem WUP") wezwał Skarżącą do złożenia rozliczenia w dodatkowym terminie 30 dni od dnia otrzymania wezwania, pod rygorem obowiązku zwrotu całości otrzymanej pomocy wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków. Wezwanie z dnia 3 stycznia 2023 r. zostało doręczone Skarżącej w dniu 9 stycznia 2023 r. (vide: k. 27-32 akt adm.), mimo tego rozliczenie nie zostało złożone w dodatkowym terminie 30 dni. Zawiadomieniem z dnia 21 lutego 2023 r. Dyrektor WUP wszczął z urzędu postępowanie w sprawie zwrotu otrzymanej pomocy na rzecz ochrony miejsc pracy. Pismem z dnia 13 marca 2023 r. Skarżąca poinformowała, że przebywa na zwolnieniu lekarskim, w związku z czym, wnosi o przedłużenie terminu do rozliczenia dofinansowania związanego z COVID-19. W odpowiedzi z dnia 30 marca 2023 r. organ poinformował Skarżącą, że brak jest przesłanek do przedłużania postępowania w sprawie zwrotu otrzymanej pomocy, gdyż Skarżąca miała wiele miesięcy na wywiązanie się z ustawowego obowiązku rozliczenia się z otrzymanego wsparcia. Ponadto wskazał, że przedłożone zwolnienia lekarskie nie uniemożliwiają stronie rozliczenia dofinansowania. Decyzją z dnia 12 kwietnia 2023 r. Dyrektor WUP – działając na podstawie art. 15gg ust. 23a, ust. 24 i ust. 28 pkt 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U z 2024 r., poz. 340 ze zm.; zwanej dalej: "ustawą COVID-19") – zobowiązał Skarżącą do zwrotu otrzymanej pomocy na rzecz ochrony miejsc pracy wraz z odsetkami. Po rozpatrzeniu odwołania, zaskarżoną decyzją z dnia 13 lipca 2023 r. SKO utrzymało w mocy decyzję Dyrektora WUP. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że zasadnie organ I instancji orzekł o zwrocie świadczenia z tej przyczyny, że Skarżąca nie dokonała stosownego rozliczenia ani w terminie określonym w art. 15gg ust. 19 ustawy o COVID-19, ani też po otrzymaniu wezwania z dnia 3 stycznia 2023 r. i okoliczności tej Skarżąca nie kwestionuje. SKO zauważyło przy tym, że termin wskazany w art. 15gg ust. 23a ustawy o COVID-19 jest terminem materialnym, co wyklucza możliwość jego przewrócenia na podstawie art. 58 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2024 r., poz. 572; zwanej dalej: "k.p.a."). Wobec tego podnoszona przez Skarżącą argumentacja o konieczności przedłużenia terminu rozliczenia z uwagi na długotrwałe zwolnienie lekarskie nie mogła zostać uwzględniona. Dodatkowo organ podniósł, że samo zwolnienie lekarskie nie wyklucza możliwości podejmowania działań związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą, zwłaszcza w sytuacji, gdy dotyczą one konieczności regulowania zobowiązań, powstałych w związku z jej prowadzeniem. Zwolnienie lekarskie wyklucza jedynie możliwość osobistego wykonywania działalności (np. świadczenia usług), podczas gdy kwestie rozliczenia udzielonego skarżącej świadczenia na rzecz ochrony miejsc pracy, zakwalifikować należy jako czynności organizacyjno-zarządcze, które mogą być wykonywane w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję SKO z dnia 13 lipca 2023 r. Skarżąca podniosła, że w dniu 17 sierpnia 2023 r. złożyła rozliczenie wniosku – za pośrednictwem portalupraca.gov.pl – w związku z czym, zaskarżona decyzja pozbawiona jest podstawy prawnej i faktycznej. Ponadto podtrzymała argumentację prezentowaną w postępowaniu administracyjnych, że w związku z chorobą (potwierdzoną zaświadczeniem lekarskim) organ winien przywrócić terminu na rozliczenie, ewentualnie uznać, że istnieją przesłanki do przedłużenia postępowania administracyjnego, czego również nie zrobił. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie z art. 15gg ust. 19 i ust. 20 ustawy COVID-19, podmiot, który otrzymał pomoc na rzecz ochrony miejsc prawy jest obowiązany do rozliczenia otrzymanych świadczeń i środków z Funduszu, w terminie do 30 dni od zakończenia okresu pobierania świadczeń. W szczególności składa do właściwego wojewódzkiego urzędu pracy dokumenty potwierdzające prawidłowość wykorzystania świadczeń i środków z Funduszu zgodnie z przeznaczeniem oraz dokumenty potwierdzające zatrudnienie pracowników, na których otrzymał świadczenie, przez okres wskazany we wniosku. Stosownie natomiast do art. 15gg ust. 23a ustawy COVID-19, dyrektor wojewódzkiego urzędu pracy wzywa podmiot, który nie wywiązał się z obowiązku określonego w ust. 19 lub 20, do wywiązania się z niego w dodatkowym terminie 30 dni od dnia otrzymania wezwania, pod rygorem obowiązku zwrotu całości otrzymanej pomocy wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków; jeżeli podmiot nie wywiąże się z tego obowiązku w dodatkowym terminie, dyrektor wojewódzkiego urzędu pracy wydaje decyzję o zwrocie. Jak wynika z akt sprawy, Skarżąca otrzymała pomoc na rzecz ochrony miejsc pracy w trzech transzach, lecz nie dokonała jej rozliczenia w ustawowym terminie 30 dni od zakończenia okresu pobierania świadczeń, który przypadał na dzień 24 grudnia 2022 r. W związku z tym, prawidłowo Dyrektor WUP wezwał Skarżącą do wywiązania się z obowiązku rozliczenia pomocy w dodatkowym terminie 30 dni od dnia otrzymania wezwania, co nastąpiło w dniu 9 stycznia 2023 r. Ponieważ nie ulega wątpliwości, że do dnia 9 lutego 2023 r. Skarżąca nie rozliczyła otrzymanych środków z Funduszu, organ był obowiązany do wydania decyzji o ich zwrocie. Odnosząc się do podniesionej przez Skarżącą argumentacji dotyczącej rozliczenia pomocy stwierdzić należy, że nie znajduje ona potwierdzenia ani w aktach administracyjnych sprawy, ani nie została poparta dokumentacją przedłożoną przez Skarżącą wraz ze skargą. Jak to przy tym słusznie wskazały organy, jedyna dokumentacja złożona przez Skarżąca po otrzymaniu środków Funduszu dotyczyła spółki z o.o. [...] i jako taka nie mogła zostać uznana za rozliczenie pomocy jaką Skarżąca otrzymała na rzecz ochrony miejsc pracy dla przedsiębiorcy prowadzącego działalność gospodarczą pod własną firmą. Sąd nie mógł również uwzględnić podnoszonej w skardze okoliczności, że Skarżąca w istocie rozliczyła pomoc w dniu 17 sierpnia 2023 r., gdyż nastąpiło to już po upływie omówionych wyżej terminów z art. 15gg ust. 19 i ust. 23a ustawy COVID-19, a co przy tym najistotniejsze – już po zapadnięciu zaskarżonej decyzji SKO w dniu 13 lipca 2023 r., na którą to datę sąd administracyjny przeprowadza kontrolę sprawy. Bez znaczenia dla sprawy są również podnoszone przez Skarżącą kwestie związane z nierozważeniem przez organy przesłanek przywrócenia terminu do dokonania rozliczenia pomocy. Po pierwsze i najważniejsze, w sprawie nie został złożony przez Skarżącą wniosek o przywrócenie uchybionego terminu, który podlegałby zresztą załatwieniu w odrębnym od kontrolowanego rozstrzygnięciu organu. Po drugie zaś, nawet gdyby uznać, że zawarta w piśmie z dnia 13 marca 2023 r. prośba o "przedłużenie postępowania administracyjnego" powinna zostać przez Dyrektora WUP potraktowana jako wniosek o przywrócenie terminu, złożony w trybie art. 58 k.p.a., to niewątpliwie wniosek taki nie spełniał określonego w § 2 tego przepisu warunku jednoczesnego dopełnienia czynności, dla której określony był termin, gdyż wraz z pismem z dnia 13 marca 2023 r. Skarżąca nie przedłożyła dokumentów świadczących o rozliczeniu otrzymanej pomocy. W końcu po trzecie i nie mniej ważne, zgodzić należy się z organem, że wynikający z art. 15gg ust. 19 ustawy COVID-19 termin rozliczenia jest terminem ustawowym, który nie podlega "przedłużeniu" na przyszłość. Z kolei termin określony w ust. 23a tego przepisu jest terminem dodatkowym i również w razie jego niedochowania ustawodawca wprost przewidział skutek w postaci wydania decyzji o zwrocie. W sprawie nie można również mówić o naruszeniu przepisu art. 15zzzzzn2 ustawy COVID-19, zgodnie z którym, w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów: (1) od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed organem administracji publicznej, (2) do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki, (3) przedawnienia, (4) których niezachowanie powoduje wygaśnięcie lub zmianę praw rzeczowych oraz roszczeń i wierzytelności, a także popadnięcie w opóźnienie, (5) zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony, (6) do dokonania przez podmioty lub jednostki organizacyjne podlegające wpisowi do właściwego rejestru czynności, które powodują obowiązek zgłoszenia do tego rejestru, a także terminów na wykonanie przez te podmioty obowiązków wynikających z przepisów o ich ustroju – organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu (ust. 1); w zawiadomieniu, o którym mowa w ust. 1, organ administracji publicznej wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu (ust. 2); w przypadku, o którym mowa w art. 58 § 2 k.p.a., prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w terminie 30 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu (ust. 3). Zarówno bowiem literalna, jak i funkcjonalna wykładnia wskazanego przepisu nie pozostawia żadnych wątpliwości, że opisany w nim obowiązek został nałożony na organy wyłącznie wówczas, gdy do uchybienia terminu doszło "w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19". Tymczasem, w dacie wezwania Skarżącej do rozliczenia otrzymanej pomocy (pismo z dnia 3 stycznia 2023 r., doręczone w dniu 9 stycznia 2023 r.) nie obowiązywał już na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stan epidemii ogłoszony z powodu COVID-19. Stan epidemii został ogłoszony od dnia 20 marca 2020 r. na mocy rozporządzenia Ministra Zdrowia z 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. z 2020 r., poz. 491 ze zm.) i trwał do dnia 16 maja 2022 r. w związku z jego odwołaniem na mocy rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 12 maja 2022 r. w sprawie odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. z 2022 r., poz. 1027). Wobec tego, w sprawie nie znajdował zastosowania epizodyczny przepis art. 15zzzzzn2 ustawy COVID-19, nakładający na organ obowiązek zawiadomienia strony o uchybieniu terminu oraz wyznaczenia stronie terminu 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał skargę za nieusprawiedliwioną, co obligowało do jej oddalenia, o czym orzekł na podstawie art. 151 p.p.s.a.