V SA/Wa 2065/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Piotr Kraczowski (spr.), Sędzia WSA - Irena Jakubiec – Kudiura, Sędzia NSA - Ewa Wrzesińska - Jóźków, , Protokolant st. specjalista - Sylwia Wojtkowska-Just, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lipca 2014 r. sprawy ze skargi J.J., A.J. – wspólników spółki cywilnej A. s.c. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy prawa do ubiegania się o dofinansowanie do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego; oddala skargę Przedmiotem skargi wniesionej przez J. J. i A. J. wspólników Apteki "P." s.c. jest decyzja Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] lipca 2013 r. znak [...], którą utrzymano w mocy decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] maja 2013 r. znak [...] wydaną w przedmiocie odmowy przyznania prawa do ubiegania się o dofinansowanie do wynagrodzenia Z. W. za okres sprawozdawczy październik 2012 r. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym. J. J. i A.J. zwrócili się do Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych zwanego dalej "Funduszem" z wnioskiem o wypłatę dofinansowania do wynagrodzeń osób niepełnosprawnych (Wn-D) za okres sprawozdawczy październik 2012 r. W toku badania sprawy wnioskodawcy wyjaśnili, iż osoba objęta przedmiotowym wnioskiem jest osobą niepełnosprawną, która nie osiągnęła wieku emerytalnego ale która otrzymuje świadczenie emerytalne na niepełnosprawne dziecko. W następstwie ustaleń dokonanych w związku z rozpoznaniem ww. wniosku, pismem z [...] kwietnia 2013 r. zawiadomiono wnioskodawców o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w przedmiocie ustalenia prawa do otrzymania dofinansowania do wynagrodzenia osoby niepełnosprawnej za okres sprawozdawczy październik 2012 r. Przedstawiając swoje stanowisko w sprawie wnioskodawcy wyjaśnili, iż dofinansowanie jest należne z uwagi na nie osiągnięcie przez pracownika wieku emerytalnego oraz przez fakt posiadania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Decyzją z [...] maja 2013 r. Prezes Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (Prezes PEFRON) odmówił prawa do ubiegania się o dofinansowanie do wynagrodzenia Z. W. za okres sprawozdawczy październik 2012 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia przedstawiono stan faktyczny sprawy oraz treść mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa. Organ I instancji powołując się na treść przepisu art. 26a ust. 1a1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2011 nr 127, poz. 721 ze zm.) wyjaśnił, iż przesłanka negatywna dotycząca odmowy miesięcznego dofinansowania na pracownika niepełnosprawnego gdy zaliczony jest do umiarkowanego lub lekkiego stopnia niepełnosprawności i ma ustalone prawo do emerytury, ma charakter ogólny, który nakazuje uznać jej spełnienie także w przypadku ustalonego prawo do emerytury na niepełnosprawne dziecko. W odwołaniu od powyższej decyzji J. i A. J. podnieśli, iż powoływana przez organ podstawa prawna (ww. 26a ust. 1a1 ustawy o rehabilitacji) jest ich zdaniem niezgodna z konstytucją, co stanowi przedmiot skargi skierowanej do Trybunału Konstytucyjnego, który w ocenie odwołujących na pewno skargę uwzględni. Minister Pracy i Polityki Społecznej rozpoznając ww. odwołanie utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu podtrzymano argumentację prezentowaną przez Prezesa PFRON w przedmiotowej sprawie wskazując przy tym, iż inna niż uznana przez organ interpretacja prawna stanowiłaby niedopuszczalne ograniczenie przepisu prawa powszechnie obowiązującego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. decyzję organu II instancji skarżący J. i A. J. nie zgodzili się z przyjętą przez organy administracyjne orzekające w sprawie argumentacją. W ocenie skarżących powoływany przez organy przepis 26a ust. 1a1 ustawy o rehabilitacji jest niezgodny z Konstytucją bowiem bezpodstawnie różnicuje prawa osób niepełnosprawnych. W odpowiedzi na skargę Minister Pracy i Polityki Społecznej wniósł o jej oddalenie podtrzymując wcześniejszą argumentację organów rozstrzygających sprawę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje : Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych- Dz.U.2002.153.1269. Wyeliminować z obrotu prawnego można jedynie rozstrzygnięcie naruszające prawo w sposób, o jakim mowa w art. 145 § 1 ust. 1 pkt 1 lit. a-c i pkt 2 - 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; zwanej dalej: "p.p.s.a."). Nadto, zgodnie z art. 134 p.p.s.a., Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpatrując w tak zakreślonych granicach niniejszą sprawę, której przedmiotem jest zbadanie legalności rozstrzygnięcia o odmowie przyznania prawa do wynagrodzenia dla osoby niepełnosprawnej, Sąd uznał, iż organy administracji publicznej nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy, jak również nie naruszyły przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zatem skarga jako bezzasadna podlega oddaleniu. Kwestię kluczową dla oceny sprawy stanowi interpretacja zastosowanego przez organ przepisu art. 26a ust. 1a1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2011 nr 127, poz. 721 ze zm.) – zwanej dalej "ustawą o rehabilitacji", którego negatywna przesłanka w ocenie organu została zrealizowana, a którego brzmienie w ocenie skarżących jest niezgodne z Konstytucją RP. Przechodząc do wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia wskazać należy, iż zgodnie z przepisem art. 26a ustawy o rehabilitacji w brzmieniu mającym zastosowanie w przedmiotowej sprawie, Pracodawcy przysługuje ze środków PFRON miesięczne dofinansowanie do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego przy czym jak ustalono w 1a1 tej ustawy: "miesięczne dofinansowanie nie przysługuje na pracowników zaliczonych do umiarkowanego lub lekkiego stopnia niepełnosprawności, którzy mają ustalone prawo do emerytury". Okolicznością niesporną jest, iż zatrudniony pracownik wskazany we wniosku skarżących, w okresie objętym ustaleniem prawa do dofinansowania, jako osoba niepełnosprawna nie osiągnął wieku emerytalnego a przyznane mu świadczenie emerytalne uzyskiwane od 1 maja 1997 r. otrzymywał z tytułu opieki na niepełnosprawne dziecko. W ocenie Sądu zgodzić należy się z organami orzekającymi w sprawie, iż wskazany wyżej przepis obejmuje zakresem zastosowania wszystkie osoby, które mają ustalone prawo do emerytury, niezależnie od rodzaju tej emerytury. Dotyczy to także osób mających ustalone prawo do tego rodzaju emerytury, jaką uzyskiwał pracownik objęty wnioskiem o dofinansowanie. Nie ulega bowiem tutaj żadnej wątpliwości, iż sformułowanie "ustalone prawo do emerytury" nie zawęża się do rozumienia wyłącznie jednego rodzaju emerytury np. przyznanej pracownikowi spełniającemu kryteria ustawy o emeryturach i rentach. Poza klarownym literalnym brzmieniem przepisu art. 26a ust. 1a1 ustawy o rehabilitacji za taką interpretacją przemawia także treść przepisów ustalających prawo do przedmiotowej emerytury. Zgodnie bowiem z treścią przepisu art. 27 ust. 2 a ustawy z 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz. U. z 1982 r., Nr 40, poz. 267 ze zm): "Rada Ministrów określi w drodze rozporządzenia, zasady wcześniejszego przechodzenia na emeryturę pracowników opiekujących się dziećmi wymagającymi stałej opieki". Na tej podstawie wydano rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 15 maja 1989 r. w sprawie uprawnień do wcześniejszej emerytury pracowników opiekujących się dziećmi wymagającymi stałej opieki (Dz. U. z 1989 r. Nr 28, poz. 149 ze zm.). Świadczenie emerytalne z tytułu opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem uzyskiwane od 1 maja 1997 r. przez pracownika skarżących wydane zostało właśnie na tej podstawie. Wyjaśnić przy tym należy, iż choć przepisy ww. ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin zostały uchylone to jednak świadczenia nabyte na ich podstawie nadal obowiązują. Pracownik posiadał więc ustalone prawo do emerytury, która co prawda nie stanowiła emerytury przyznanej z tytułu spełnienia określonego ustawą o emeryturach i rentach warunku dotyczącego wieku i okresu zatrudnienia, do którego jako jedynie słusznego odwołują się skarżący, jednak dla realizacji przesłanek art. 26a ust. 1a1 ustawy o rehabilitacji wystarczające jest stwierdzenie ustalonego prawo do emerytury. Bez znaczenia dla oceny sprawy pozostaje więc rodzaj (podstawa prawna) przyznanej emerytury a tym samym zasadnie organy uznały, iż należało odmówić prawa do ubiegania się o dofinansowanie do wynagrodzenia pracownika Z. W. Mając natomiast na uwadze odwoływanie się skarżących do argumentów sprawiedliwościowych, wskazać nadto należy, iż kierunek przyjętej przez organy interpretacji, potwierdza także uzasadnienie przyjętej przez ustawodawcę zmiany ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, którą wprowadzono kwestionowany przepis art. 26a ust. 1a1 ustawy o rehabilitacji. W uzasadnieniu projektu zmian (Sejm IV Kadencji nr druku: 3292) wyjaśniono m.in. iż nowela przewiduje zaprzestanie finansowania pracowników z uprawnieniami emerytalnymi posiadającymi umiarkowany i lekki stopień niepełnosprawności, bowiem utrzymywanie pomocy w zakresie dofinansowań do wynagrodzeń tej grupy pracowników godzi w zasady konkurencyjności na rynku zatrudnienia. Odnosząc się natomiast do argumentacji strony skarżącej prezentowanej w toku postępowania administracyjnego i sądowego a dotyczącego sprzeczności z Konstytucją RP przepisu art. 26a ust. 1a1 ustawy o rehabilitacji wyjaśnić należy, iż brak jest podstaw do uznania racji skarżących w tym zakresie. Przede wszystkim wskazać tutaj trzeba, iż Trybunał Konstytucyjny badając wniosek Polskiej Organizacji Pracodawców Osób Niepełnosprawnych kwestionujący m.in. art. 26a ust. 1a1 ustawy o rehabilitacji, postanowieniem z 19 listopada 2012 r. odmówił mu nadania dalszego biegu a następnie nie uwzględnił złożonego na to postanowienie zażalenia (Postanowienie TK z 5 lutego 2014 r. Sygn. akt Tw 8/12). Mając zatem te okoliczności na uwadze, jak również to, iż Sąd w składzie rozpoznającym sprawę nie dostrzegł podstaw do skierowania pytania prawnego do TK w kwestionowanym zakresie, uznać należy stanowisko strony skarżącej co do sprzeczności z Konstytucją RP przepisu art. 26a ust. 1a1 ustawy o rehabilitacji za nieuzasadnione. Reasumując zatem, w ocenie Sądu organy administracyjne dokonały prawidłowej wykładni właściwych przepisów prawa, w konsekwencji zasadnie odmawiając prawa do ubiegania się o dofinansowanie do wynagrodzenia [...] [...] za wskazany w decyzji okres. Sąd nie dopatrzył się również jakichkolwiek innych naruszeń w zakresie prowadzonego przez organy postępowania administracyjnego. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.