V SA/Wa 2066/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Sędzia WSA - Jolanta Bożek (spr.), Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Protokolant spec. - Mariusz Dzierzęcki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lutego 2011 r. sprawy ze skargi U. D. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania gospodarstw niskotowarowych; skargę oddala Przedmiotem skargi z dnia 7 czerwca 2010 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) wniesionej przez U. D. (zwana dalej Skarżącą) jest decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] października 2009 r. nr [...] odmawiająca umorzenia należności z tytułu nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania gospodarstw niskotowarowych. Organ I instancji wskazał, iż kwestię umarzania należności przypadających agencjom płatniczym w ramach Wspólnej Polityki Rolnej regulują przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 12 czerwca 2007 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu umarzania, odraczania lub rozkładania na raty spłat należności przypadających agencjom płatniczym w ramach Wspólnej Polityki Rolnej (Dz.U. z 2007 r. Nr 107 poz. 733 z późn. zm.). Podniósł, iż zgodnie z § 4 przedmiotowego rozporządzenia właściwy organ agencji płatniczej umarza z urzędu należności pieniężne pochodzące z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej "Sekcja Gwarancji", Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji i Europejskiego Funduszu Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz krajowych środków publicznych przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z tych funduszy, o ile należność w ramach jednego programu pomocy nie jest wyższa od kwoty stanowiącej równowartość 100 euro przeliczonej na złote według kursu euro ustalonego zgodnie z rozporządzeniem Komisji (WE) nr 1913/2006 z dnia 20 grudnia 2006 r. ustanawiającym szczegółowe zasady stosowania agromonetarnego systemu dla euro w rolnictwie i zmieniającym niektóre rozporządzenia (Dz.Urz. UE L 365 z 21.12.2006, str. 52, z późn. zm.). Interpretując powyższy przepis wskazał, iż umorzenie należności jest dokonywane tylko z urzędu, o ile należność w ramach jednego programu pomocy nie jest wyższa od kwoty stanowiącej równowartość 100 euro przeliczonej na złote według kursu euro ustalonego zgodnie z rozporządzeniem Komisji (WE) nr 1913/2006 z dnia 20 grudnia 2006 r. Organ I instancji podkreślił, iż do podjęcia przez organ decyzji w sprawie umorzenia należności nie jest wymagany wniosek dłużnika. Organ podejmuje z urzędu decyzję w sprawie umorzenia należności po spełnieniu określonych przesłanek wymienionych w § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 12 czerwca 2007 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu umarzania, odraczania lub rozkładania na raty spłat należności przypadających agencjom płatniczym w ramach Wspólnej Polityki Rolnej (Dz.U. z 2007 r., Nr 107, poz. 733 z późn. zm.). Ww. organ podniósł, iż decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2009 r. skarżącej ustalono kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania gospodarstw niskotowarowych w wysokości 9.280,62 zł. Wskazał, że ww. kwota przekracza równowartość kwoty 100 euro przeliczonej na złote według kursu euro ustalonego zgodnie z rozporządzeniem Komisji (WE) nr 1913/2006 z dnia 20 grudnia 2006 r. Z przepisu art. 11 w zw. z art. 8 pkt f ww. rozporządzenia Komisji (WE) wynika, że kurs wymiany, który ma być zastosowany, to ostatni kurs wyznaczony przez Europejski Bank Centralny (EBC) przed pierwszym dniem miesiąca, w którym została wydana decyzja ustalająca kwotę nienależnie pobranych płatności. Organ I instancji wskazał, że decyzja ustalająca kwotę nienależnie pobranych płatności została wydana w dniu 30 lipca 2009 r., w związku z tym należało zastosować kurs wymiany z ww. dnia, a wynosił on 4,4520 zł. (dane Europejskiego Banku Centralnego). Ww. organ podkreślił, iż kwota stanowiąca równowartość 100 euro wynosiła 445,20 zł, podczas gdy zadłużenie skarżącej z tytułu nienależnie pobranych płatności w ramach wspierania gospodarstw niskotowarowych ustalonych ww. decyzją wynosiło 9280,62 zł. W związku z powyższym organ I instancji stwierdził, iż nie została spełniona przesłanka dotycząca kwoty należności, która może być przedmiotem umorzenia. Od powyższej decyzji odwołanie wniosła U. D.. W odwołaniu tym skarżąca wniosła o umorzenie nienależnie pobranych płatności, uzasadniając to trudną sytuacją materialną, pogarszającym się stanem zdrowia oraz ciężką chorobą męża i śmiercią syna. Podniosła również zarzuty, które dotyczyły postępowania o ustaleniu nienależnie pobranej płatności. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi po rozpoznaniu ww. odwołania decyzją z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ II instancji zgodził się z ustaleniami poczynionym przez organ I instancji. Stwierdził, iż organ I instancji prawidłowo zastosował § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 12 czerwca 2007 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu umarzania, odraczania lub rozkładania na raty spłat należności przypadających agencjom płatniczym w ramach Wspólnej Polityki Rolnej (Dz.U. z 2007 r., Nr 107, poz. 733 z późn. zm.). Podniósł, iż w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki do umorzenia należności wynikające z ww. przepisu. Organ odwoławczy odniósł się również do kwestii błędnego poinformowania przez pracownika ARiMR o warunkach dotrzymania zobowiązania. Wskazał, iż w sprawie tej prowadzone było odrębne postępowanie administracyjne zakończone decyzją Prezesa ARiMR z dnia [...] lipca 2009 r. Nr [...] o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania gospodarstw niskotowarowych. Podniósł, iż w decyzji tej strona została poinformowana o przyczynach ustalenia nienależnie pobranej płatności oraz pouczona o możliwości złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Strona nie skorzystała z tego uprawnienia. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na ww. decyzję złożyła U. D. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji jak i decyzji I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie § 3 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 12 czerwca 2007 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu umarzania, odraczania lub rozkładanie na raty należności przypadających agencjom płatniczym w ramach Wspólnej Polityki Rolnej (Dz. U. z 2007 r., nr 107, poz. 733), poprzez nie zbadanie z urzędu czy w niniejszej sprawie nie zachodzą okoliczności umorzenia należności z uwagi na przesłanki zawarte w powyższym przepisie. W odpowiedzi na skargę Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie należy zauważyć, że uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a.", sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem legalności, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Ponadto, co wymaga podkreślenia, w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny I instancji rozstrzyga sprawę w granicach sprawy administracyjnej, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Niezwiązanie sądu administracyjnego granicami skargi oznacza m.in., że sąd ma obowiązek rozpatrzyć sprawę rozstrzygniętą zaskarżoną decyzją z punktu widzenia zgodności z prawem całego postępowania administracyjnego, a podstawę orzekania przez ten sąd stanowi cały materiał dowodowy zgromadzony przez organy administracji w toku całego prowadzonego w danej sprawie postępowania, gdyż zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd rozpoznaje sprawę na podstawie akt sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny, kierując się tymi przesłankami i badając zaskarżoną decyzję w granicach określonych przepisami powołanych wyżej ustaw, nie dopatrzył się naruszenia prawa przez organy orzekające i stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 12 czerwca 2007 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu umarzania, odraczania lub rozkładania na raty spłat należności przypadających agencjom płatniczym w ramach Wspólnej Polityki Rolnej (Dz. U. z 2007 r. Nr 107 poz. 733 z późn. zm.), właściwy organ agencji płatniczej umarza z urzędu należności pieniężne pochodzące z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej "Sekcja Gwarancji", Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji i Europejskiego Funduszu Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz krajowych środków publicznych przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z tych funduszy, o ile należność w ramach jednego programu pomocy nie jest wyższa od kwoty stanowiącej równowartość 100 euro przeliczonej na złote według kursu euro ustalonego zgodnie z rozporządzeniem Komisji (WE) nr 1913/2006 z dnia 20 grudnia 2006 r. ustanawiającym szczegółowe zasady stosowania agromonetarnego systemu dla euro w rolnictwie i zmieniającym niektóre rozporządzenia (Dz.Urz. UE L 365 z 21.12.2006, str. 52, z późn. zm.). W niniejszej sprawie skarżącej ustalono kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania gospodarstw niskotowarowych w wysokości 9.280,62 zł Należy stwierdzić, iż ww. kwota przekracza równowartość kwoty 100 euro przeliczonej na złote według kursu euro ustalonego zgodnie z rozporządzeniem Komisji (WE) nr 1913/2006 z dnia 20 grudnia 2006 r. Na dzień wydania decyzji ustalającej kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania gospodarstw niskotowarowych równowartość 100 euro wynosiła 445,20 zł. W związku tym należy stwierdzić, iż organy obu instancji prawidłowo odmówiły umorzenia należności z tytułu nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania gospodarstw niskotowarowych ponieważ wysokość ww. należności (9.280,62 zł) przekroczyła równowartość 100 euro (445,20 zł.). Odnosząc się do naruszenie § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 12 czerwca 2007 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu umarzania, odraczania lub rozkładanie na raty należności przypadających agencjom płatniczym w ramach Wspólnej Polityki Rolnej (Dz. U. z 2007 r., nr 107, poz. 733) należy stwierdzić, że pkt 1 tego przepisu wskazuje, że organ może z urzędu umarzać należności pieniężne jeżeli wystąpi jedna z następujących przesłanek: 1) należności nie odzyskano w wyniku zakończonego postępowania likwidacyjnego albo upadłościowego; 2) dłużnik będący osobą fizyczną zmarł, nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawiając ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawiając przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzedzającym umorzenie, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski" do celów naliczania odpisu na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych; 3) dłużnik będący osobą prawną został wykreślony z Krajowego Rejestru Sądowego przy jednoczesnym braku majątku, z którego można by egzekwować należność, a odpowiedzialność z tytułu należności nie przechodzi z mocy prawa na osoby trzecie; 4) zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty wyższej od kosztów dochodzenia i egzekucji tej należności; 5) postępowanie egzekucyjne okazało się nieskuteczne. Podkreślenia wymaga też fakt, iż ww. przepis nie obliguje organu do umorzenia należności. Skarżąca powołała się na przesłankę z ustępu 4. Jak sama skarżąca wskazała zarówno w odwołaniu od decyzji I instancji jak i w skardze do sądu, utrzymuje się ona wraz z małżonkiem z rent stanowiących ich stały dochód. Ponieważ skarżąca posiada stały dochód nie zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty wyższej od kosztów dochodzenia i egzekucji tej należności. W związku z tym należy stwierdzić, że § 3 pkt 1 ust. 4 ww. rozporządzenia nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.