V SA/Wa 2073/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Piotr Piszczek (spr.), Sędzia WSA - Beata Krajewska, Sędzia WSA - Joanna Zabłocka, Protokolant - st. sekr. sąd. Marcin Kwiatkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lutego 2013 r. sprawy ze skargi C. Sp. z o.o. w W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie uznania zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym za niezasadne; oddala skargę. Dyrektor [...] Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W. wszczął postępowanie egzekucyjne, wobec majątku Spółki C. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: skarżąca), na podstawie wystawionych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddział w W. następujących tytułów wykonawczych: od nr [...] do nr [...], wystawionych w dniu [...].12.2011r. obejmujących zaległości z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne za 03/2007, 04/2007, 08/2007, 09/2007 oraz na ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za 08/2008, od 05/2011 do 07/2011; od nr [...] do nr [...], wystawionych w dniu [...].12.2011r., obejmujących zaległości z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od 09/2008 do 07/2011. Wystawienie powyższych tytułów wykonawczych poprzedzone zostało przesłaniem skarżącej spółce upomnień z dnia [...].09.2011r. wzywających do wykonania w/w obowiązków. Dłużnik zajętej wierzytelności B. S.A. pismem z dnia [...].12.2011r. poinformował, że na rachunkach bankowych, których posiadaczem jest skarżąca spółka, brak środków pieniężnych stanowi przeszkodę w realizacji przesłanego zajęcia egzekucyjnego z dnia [...].12.2011r. Pismem z dnia [...] grudnia 2011r. skarżąca - na podstawie art. 33 pkt 2 i art. 35 §1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2005r. Nr 229, poz. 1954 ze zm., dalej “u.p.e.a.") - wniosła zarzuty, wnosząc o uchylenie tytułów wykonawczych oraz wstrzymanie postępowania egzekucyjnego prowadzonego w oparciu o wskazane tytuły wykonawcze do czasu rozpatrzenia zarzutów. W uzasadnieniu wskazała na złożenie wniosku o układ ratalny, a w związku z tym przedwczesne wystawienie tytułów egzekucyjnych. Dyrektor [...] Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W. w dniu [...].01.2012r. wydał postanowienia: - nr [...], którym uznał za niezasadne zarzuty wynikające z art. 33 pkt 2 u.p.e.a. w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie ww. tytułów wykonawczych; - nr [...], którym nie wyraził zgody na wstrzymanie postępowania egzekucyjnego, prowadzonego na podstawie w/w tytułów wykonawczych, - nr [...], którym odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie ww. tytułów wykonawczych. W wyniku rozpoznania zażaleń, Dyrektor Izby Skarbowej w W. postanowieniem z dnia [...].04.2012r., nr [...] uchylił postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W. nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, zalecając wydanie dwóch postanowień w sprawie wniesionych zarzutów - oddzielnie w odniesieniu do postępowania prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych od nr [...] do nr [...] i oddzielnie w sprawie postępowania prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych od nr [...] do nr [...]. Następnie w dniu [...].04.2012r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. postanowieniem nr [...] uchylił postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W. nr [...] i umorzył postępowanie w sprawie przed organem pierwszej instancji, stwierdzając, że jeżeli w sprawie wniesiono zarzuty, a organ uzna, że są bezzasadne, wówczas nie ma potrzeby wydawania negatywnego orzeczenia o odmowie umorzenia postępowania. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, Dyrektor [...] Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W. w dniu [...].05.2012r. wydał postanowienie nr [...], którym uznał za niezasadne zarzuty wynikające z art. 33 pkt 2 u.p.e.a. w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułów wykonawczych od nr [...] do nr [...] z dnia [...].12.2011r. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, skarżąca spółka złożyła zażalenie, w którym wniosła o uchylenie w całości i zmianę w/w postanowienia. W uzasadnieniu przedstawiła zastrzeżenia dotyczące prowadzonego przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych postępowania o układ ratalny. Dyrektor Izby Skarbowej w W. po zapoznaniu się z materiałem dowodowym w przedmiotowej sprawie oraz treścią zażalenia, postanowieniem z dnia [...] lipca 2012r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu wyjaśnił m.in., że postępowanie egzekucyjne jest postępowaniem odrębnym od postępowania w sprawie zastosowania ulgi. Organ II instancji wyjaśnił, że przedstawiona w zażaleniu argumentacja strony może ewentualnie stanowić podstawę kwestionowania rozstrzygnięć wydawanych w postępowaniu o układ ratalny, jednak nie może stanowić podstawy zarzutu w odniesieniu do prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Bezsprzecznym jest, że nie wydano decyzji o rozłożenie na raty zaległości składkowych C. Sp. z o.o., za poszczególne miesiące w latach 2007-2008 oraz 2011r., zatem w sprawie nie wystąpiła okoliczność mogąca być podstawą zarzutu, określona w art. 33 pkt 2 u.p.e.a. W dalszej części uzasadnienia organ powołał się na orzecznictwo, zgodnie z którym zamieszczenie w przepisach ustawy egzekucyjnej jednoznacznego zapisu o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego dopiero w przypadku wydania decyzji o rozłożeniu na raty zaległości, implikuje wniosek, iż jest to świadome rozwiązanie systemowe, pozwalające na prowadzenie postępowania egzekucyjnego do czasu wydania decyzji o rozłożeniu na raty. Takie rozwiązanie wynika z charakteru postępowania egzekucyjnego, które cechuje przymusowość, skuteczność, a także szybkość wykonania nałożonych na stronę obowiązków publicznoprawnych. Reasumując Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, iż postanowienie organu I instancji jest prawidłowe i brak jest podstaw do jego uchylenia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca spółka wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji i umorzenia postanowienia na gruncie art.59 § 2 u.p.e.a., względnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu skarżąca spółka zarzuciła naruszenie: - art. 59 § 2 u.p.e.a. poprzez brak rozeznania się organu na możliwość całkowitej bezskuteczności egzekucji wobec spółki; - art.33 pkt 8 u.p.e.a. poprzez zastosowanie zbyt uciążliwego środka przy posiadanej wiedzy o kondycji finansowej spółki; - art.33 pkt 2 u.p.e.a. poprzez zbyt wczesne wszczęcie postępowania egzekucyjnego, z uwagi na składane wnioski o rozłożenie zaległości na raty, ewentualnie odroczenie terminu płatności; - art.7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. – kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz.1071 ze zm., dalej “k.p.a.") poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego i nieuwzględnienie interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, co skutkowało wydaniem wadliwego postanowienia. W uzasadnieniu skargi skarżąca spółka przedstawiła zastrzeżenia dotyczące prowadzenia postępowania w sprawie wniosku o układ ratalny. Podniosła, iż w przypadku braku rozpoznania wniosku o układ ratalny spółka zagrożona jest upadłością, co z kolei będzie skutkować utratą zatrudnienia przez kilkadziesiąt osób. Zdaniem skarżącej, okoliczność składania wniosków o rozłożenie zaległości na raty, ewentualnie o odroczenie terminu ich płatności stanowi podstawę uzasadniającą wniesienie zarzutu określonego w art.33 pkt 2 u.p.e.a. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. w całości podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, a zarzuty w niej podniesione są bezpodstawne. Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych; Dz.U. z 2002r. Nr 153, poz. 1269). W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny (w tym przypadku – decyzję) konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm./; powoływanej dalej jako "p.p.s.a."), lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Badając niniejszą sprawę w ramach powyższych przepisów i w oparciu o akta sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., Sąd nie dopatrzył się takich naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia. W ocenie Sądu, zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. W pierwszej kolejności podkreślenia wymaga, iż o uprawnieniach i obowiązkach stron postępowania wynikających z przepisów prawa materialnego rozstrzygają organy administracji, co oznacza, że sąd administracyjny nie ma uprawnień do umorzenia postępowania egzekucyjnego na gruncie art.59 §2 u.p.e.a., nawet w sytuacji uzasadnionej argumentacji skarżącego. Sąd bada bowiem wyłącznie legalność zaskarżonego aktu, nie może natomiast orzekać za organ w sposób merytoryczny. Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy, na wstępie wyjaśnienia wymaga, iż zgodnie z art. 26 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego. Organ egzekucyjny zgodnie z art. 29 § 1 u.p.e.a. bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej, nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. W trakcie postępowania egzekucyjnego zobowiązany kwestionując prowadzenie tego postępowania, może wnieść zarzuty. Instytucja zarzutów w tym postępowaniu służy ochronie praw zobowiązanego. Jednakże podstawą zarzutu mogą być wyłącznie przesłanki taksatywnie wymienione w art. 33 u.p.e.a. Zgodnie z art. 33 u.p.e.a., podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być: 1. wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku; 2. odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej; 3. określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4: 4. błąd co do osoby zobowiązanego; 5. niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym; 6. niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego: 7. brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1; 8. zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego; 9. prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny; 10. niespełnienie wymogów określonych w art. 27. Zgodnie zaś z art. 34 § 4 u.p.e.a. organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione - o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego. Jak już powyżej wskazano, katalog przesłanek mogących stanowić podstawę zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej jest zamknięty. Skarżąca spółka podniosła zarzut oparty na przesłance wymienionej w art. 33 pkt 2 u.p.e.a., wskazując na zbyt wczesne wszczęcie egzekucji, z uwagi na składane wnioski o układ ratalny. Tymczasem bezspornym w sprawie jest okoliczność, iż w przedmiocie wniosków nie wydano decyzji o rozłożenie na raty zaległości składkowych C. Sp. z o.o., za poszczególne miesiące w latach 2007-2008 oraz 2011r. A zatem w sprawie nie wystąpiła okoliczność mogąca być podstawą zarzutu, określona w ww. przepisie. Zgodnie bowiem z art. 33 pkt 2 u.p.e.a. podstawę zarzutu może stanowić m.in. rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej. Samo jednak złożenie wniosku o rozłożenie na raty spłaty należności nie daje podstawy do uwzględnienia zarzutu z art. 33 pkt 2 powoływanej ustawy. Do czasu bowiem wydania rozstrzygnięcia o rozłożeniu na raty, prowadzenie postępowania egzekucyjnego jest zasadne. Jak słusznie podkreślił organ, takie rozwiązanie wynika z charakteru postępowania egzekucyjnego, które cechuje przymusowość, skuteczność, a także szybkość wykonania nałożonych na stronę obowiązków publicznoprawnych. Skarżąca spółka podnosi również, że postępowanie w sprawie udzielenia układu ratalnego było prowadzone w sposób uniemożliwiający spółce przedstawienie wymaganych dokumentów obrazujących sytuację finansową spółki, tym samym Zakład Ubezpieczeń Społecznych zmierzał do utrudnienia skarżącej spłaty zaległych zobowiązań składkowych. Odnosząc się do powyższego, należy zauważyć, jak słusznie uczynił to organ, że postępowanie egzekucyjne jest postępowaniem odrębnym od postępowania w sprawie zastosowania ulgi. Przedstawiona zarówno w skardze jak i wcześniejszych pismach kierowanych do organu, argumentacja skarżącej może ewentualnie stanowić podstawę kwestionowania rozstrzygnięć wydawanych w postępowaniu o układ ratalny, jednak nie może stanowić podstawy zarzutu w odniesieniu do prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art.33 pkt 8 i art.59 § 2 u.p.e.a. należy uznać je za bezpodstawne, z uwagi na to, że zarówno okoliczność zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego jak i wystąpienie przesłanek uzasadniających umorzenie prowadzonego postępowania egzekucyjnego nie były przedmiotem rozpatrzenia w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Odnosząc się natomiast do pozostałych zarzutów naruszenia prawa procesowego należy stwierdzić, iż są one bezpodstawne. Organ w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy, przeprowadzając konieczne czynności wyjaśniające i ustosunkowując się do dokonanych na ich skutek ustaleń. Konkludując Sąd stwierdza, że zaskarżone postanowienie jest prawidłowe. Zarówno argumentacja skargi, jak i analiza akt sprawy nie ujawniły bowiem wad tego rodzaju, które mogłyby mieć wpływ na podjęte rozstrzygnięcie. Z tych względów i na podstawie art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku.