V SA/Wa 2078/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska, Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura (spr.), Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Protokolant specjalista - Anna Wiśniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi H. S. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną 1. oddala skargę, 2. zasądza od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na rzecz adwokat J. B., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 295, 20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy), w tym tytułem wynagrodzenia kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) i tytułem 23 % podatku od towarów i usług kwotę 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy). Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w S. wszczął postępowanie egzekucyjne do majątku H. S. na podstawie tytułów wykonawczych o numerach od [...] do [...], obejmujących należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Wszczęcie postępowania zostało poprzedzone doręczeniem zobowiązanemu dłużnikowi upomnień wzywających do uiszczenia wskazanych w nich zaległości. Organ egzekucyjny w celu wyegzekwowania należności zawiadomieniami z [...] stycznia 2010 r. dokonał zajęcia rachunku bankowego zobowiązanego w P. S.A. Zawiadomienia o dokonanych zajęciach wraz z odpisami tytułów wykonawczych zostały doręczone zobowiązanemu [...] lutego 2010r. W związku z dokonanymi zajęciami zobowiązany dłużnik w dniu [...] lutego 2010 r. sporządził pismo, które wpłynęło do Dyrektora ZUS, w którym zawarł on zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego oraz skargę na czynności egzekucyjne polegające na dokonanych zajęciach. Strona wskazała, że czynności te zostały dokonane bezprawnie ponieważ nie zostały jeszcze ostatecznie zakończone sprawy sądowe dotyczące dochodzonych należności. Strona wskazała, że bezprawnie dokonano zajęcia jej świadczenia emerytalnego. Postanowieniem z [...] marca 2010 r. organ egzekucyjny stwierdził uchybienie terminu do złożenia zarzutów i pozostawił je bez rozpoznania. Postanowieniem z [...] czerwca 2010 r. Dyrektor Izby Skarbowej w K. oddalił skargę na czynności egzekucyjne polegające na zajęciu rachunku bankowego dłużnika wskazując, że były one prawidłowe oraz, że wbrew twierdzeniom strony organ egzekucyjny nie dokonał zajęcia jego emerytury. Od postanowienia H. S. złożył zażalenie do Ministra Finansów. W zażaleniu zobowiązany nie zgodził się z postanowieniem i odniósł się do uchybienia terminu w zakresie złożenia pisma z [...] lutego 2010 r. wskazując, że było ono spowodowane pobytem w szpitalu i udowadniając to kartą wypisu ze szpitala. Ponadto złożył pismo z [...] września 2010 r., w którym wniósł o wzięcie pod rozwagę przy rozpatrywaniu skargi, pisma z [...] sierpnia 2010 skierowanego do Oddziału ZUS w S. stanowiącego wniosek o umorzenie zaległości z tytułu składek. W piśmie tym zobowiązany wskazał również na zły stan swojego zdrowia i konieczność poddawania się dializom. Minister Finansów utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. W postanowieniu wskazał na odrębność środków zaskarżenia w postaci zarzutów i skargi na czynności egzekucyjne i wyjaśnił, że termin do złożenia zarzutów wynosi 7 dni i sprawa ta podlegała rozstrzygnięciu przez odrębny organ. Przedmiotem zaś rozstrzygania w związku ze złożonym zażaleniem od postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w zakresie skargi jest Minister. W związku z powyższym Minister powołując się na treść art. 54 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wskazał, że celem postępowania w przedmiocie skargi jest ocena prawidłowości działania organu administracyjnego lub egzekutora dokonującego czynności egzekucyjnych. Oceniając w związku z tym zasadność zażalenia przez pryzmat zakresu badania w sprawie Minister Finansów uznał, że zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ wymogi formalnoprawne jakich należało dopełnić przy zajęciu rachunku bankowego określone w treści art. 80 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zostały dochowane. Odnosząc się do argumentu strony dotyczącego braku rozstrzygnięć sądowych (wobec ich niezakończenia) związanych z dochodzonymi przez ZUS należnościami Minister wskazał, że w tym postępowaniu brak jest możliwości do jego uwzględnienia, ponieważ w jego toku bada się wyłącznie kwestie formalnoprawne związane z prawidłowością postępowania organu administracyjnego. Od postanowienia H.S. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze zobowiązany podniósł, że nie zgadza się z rozstrzygnięciem ponieważ jego zdaniem ze względu na toczące się postępowanie sądowe w zakresie dochodzonych należności, Minister Finansów powinien wstrzymać prowadzone postępowanie w trybie nadzoru. Jest to tym istotniejsze, że jego sytuacja finansowa w związku z prowadzoną egzekucją uniemożliwia mu zaspokojenie potrzeb życiowych, w tym możliwości leczenia i kupna niezbędnych leków. Do skargi dołączył dokumenty z MOPS oraz dotyczące stanu zdrowia, w tym konieczności przeprowadzania dializy. W odpowiedzi na skargę Minister Finansów podtrzymał swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga nie jest zasadna. Przedmiotem sprawy jest skarga na czynność egzekucyjną w postaci zajęcia w dniu [...] stycznia 2010 r. prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego. Skarga na wspomnianą czynność znajduje oparcie w treści art. 54 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zatem sprawa może być rozpatrywana jedynie w zakresie jej dotyczącym. Skarga na czynność administracyjną, służy ochronie praw zobowiązanego w toczącym się postępowaniu egzekucyjnym i ma za zadanie chronić go przed naruszeniami przepisów postępowania egzekucyjnego ze strony organu egzekucyjnego lub egzekutora wykonującego konkretną czynność. Wobec tego składając skargę w związku z podjętą czynnością dłużnik może podnosić jedynie zarzuty formalnoprawne odnoszące się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora. Skarżący kwestionując prawo organu do dokonania czynności polegającej na zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność na rachunku bankowym, nie podnosi żadnych zarzutów odnoszących się do prawidłowości wspomnianej czynności lecz podnosi generalny zarzut co do prawa prowadzenia postępowania egzekucyjnego w związku z brakiem zakończenia postępowań sądowych dotyczących dochodzonych należności z tytułu składek ZUS czyli związanych - jak należy rozumieć z ich umorzeniem. Odnosząc się do zaskarżonej czynności egzekucyjnej należy wskazać, że przeprowadzona ona została zgodnie z obowiązującymi w tej mierze przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zgodnie bowiem z treścią art. 7 ustawy z 17 czerwca 1966 r. organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne przewidziane w ustawie, które bezpośrednio prowadzą do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków stosuje najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. W myśl art. 1a pkt 12a ustawy w odniesieniu do środka egzekucyjnego rozumie się przez to w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnych, egzekucję m.in. z pieniędzy, z wynagrodzenia za pracę, z rachunków bankowych, z innych wierzytelności pieniężnych. Organ dążąc do egzekucji należności pieniężnych zastosował przewidziany prawem środek egzekucyjny czyli egzekucję z rachunku bankowego, o którym nie można również twierdzić, że jest środkiem uciążliwym dla zobowiązanego. Wspomnianego zajęcia dokonano zgodnie z treścią art. 80 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym, co wynika z akt egzekucyjnych i czego skarżący nie kwestionuje, zajęcie to było również właściwe pod względem formalnym ze względu na zastosowanie prawidłowego druku zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego w postaci wierzytelności, który odpowiada wzorowi ustalonemu w rozporządzeniu Ministra Finansów z 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. nr 137,poz. 1541 ze zm.). W związku z powyższymi okolicznościami należy uznać, że zaskarżona czynność egzekucyjna odpowiada prawu. Stwierdzeniu temu nie przeczą zarzuty przedstawione w skardze. Zarzuty te dotyczą zasadności prowadzenia postępowania egzekucyjnego w sytuacji toczącego się postępowania sądowego dotyczącego należności oraz w sytuacji bardzo ciężkiej choroby skarżącego związanej z poważnymi wydatkami, w tym na leki, których zakup - prowadzenie egzekucji utrudnia a wręcz uniemożliwia. Odnosząc się do tych argumentów należy podzielić stanowisko Ministra Finansów, że w postępowaniu, które dotyczy oceny prawidłowości przeprowadzenia czynności egzekucyjnej a więc bardzo wąskiego zakresu wyznaczonego rodzajem złożonego środka zaskarżenia, nie ma możliwości uwzględnienia podnoszonych przez skarżącego okoliczności. Są to okoliczności, których zgłoszenie oraz ocena są jak najbardziej możliwe w postępowaniu administracyjnym i sądowym dotyczącym umorzenia składek w zakresie składek płaconych przez płatnika będącego ubezpieczonym. Na koniec należy wskazać, że również kwestie złożenia zarzutów w zakresie prowadzonego postępowania egzekucyjnego, braku dochowania terminu do ich złożenia oraz przyczyn uchybienia terminowi, na które skarżący powoływał się w zażaleniu złożonym od postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z [...] czerwca 2010 r. mogły być składane i powinny być ewentualnie rozpatrywane w odrębnym od przedmiotowego postępowaniu dotyczącym zarzutów. Mając na uwadze wszystkie wskazane okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a. oddalił skargę jako niezasadną. O kosztach WSA orzekł na podstawie § 14.ust. 2 pkt 1 lit.c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu.