V SA/Wa 208/10

Referendarz sądowy Anna Michałowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 1 czerwca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Z. M. na postanowienie Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ... listopada 2009 r. Nr ... w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych; W dniu ... kwietnia 2010 r. (data nadania w placówce pocztowej) Z. M. wystąpił z wnioskiem - na urzędowym formularzu PPF - o zwolnienie z kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazał, iż posiada trudną sytuację rodzinną, finansową i materialną. We wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje wraz z żoną, zamieszkują w domu o pow. ... m² i utrzymują się ze świadczeń rentowych w łącznej wysokości ... zł. Nie posiadają żadnych innych nieruchomości, przedmiotów wartościowych ani oszczędności pieniężnych. W dodatkowym oświadczeniu złożonym na wezwanie skarżący wskazał, iż na utrzymanie własne i żony wydają miesięczne ... zł ( wyżywienie, ubrania, lekarstwa, środki higieny osobistej). Skarżący ponosi ponadto koszty związane z zamieszkaniem tj. energia ... zł za miesiąc, zakup węgla ... zł rocznie tj. ... zł miesięcznie, gaz- ... zł, woda i ścieki ... zł miesięcznie. Z nadesłanego wyciągu z rachunku bankowego wynika, iż skarżący nie posiada zgromadzonych na nim oszczędności Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej ustawy p.p.s.a. - ponoszenie przez Strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy ze środków publicznych jest instytucją wyjątkową i następuje tylko w przypadkach określonych w cytowanej ustawie, po spełnieniu przez stronę określonych przesłanek. Przesłanki te są każdorazowo odnoszone do stanu majątkowego osoby ubiegającej się o przyznanie rzeczonego prawa. W myśl art. 245 §1 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z §3 powołanego przepisu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego (...). Prawo pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a., zostaje przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Określenie "gdy osoba fizyczna wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę. Oznacza to, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Do takich osób zaliczyć można bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i pozwalają zaspokoić tylko ich podstawowe potrzeby życiowe. Sytuacja materialna skarżącego i jego rodziny jest na tyle trudna, iż uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w postaci zwolnienia od obciążającego go na obecnym etapie postępowania wpisu od zażalenia (w kwocie 100 zł.), jak i od pozostałych mogących wystąpić w przyszłości kosztów sądowych. Nadesłane dokumenty oraz złożone oświadczenia potwierdzają wysokość dochodów skarżącego i jego małżonki, które pozwalają wyłącznie na zaspokojenie wskazanych podstawowych potrzeb życiowych gospodarstwa domowego, składającego się z dwóch osób. W związku z powyższym na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy p.p.s.a. postanowiono, jak w sentencji.