V SA/Wa 208/18

WyrokWSA w Warszawie2018-10-05

Skład orzekający: Andrzej Kania, Michał Sowiński, Arkadiusz Tomczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja zobowiązująca jednostkę samorządu terytorialnego do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2013 jest prawidłowa, jeśli podstawą naliczenia subwencji było zawyżenie liczby uczniów przeliczeniowych z powodu braku wymaganych orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego lub opinii o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka na dzień naliczenia?
Ratio decidendi
Decyzja zobowiązująca jednostkę samorządu terytorialnego do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2013 jest prawidłowa, jeśli ustalono, że subwencja została skalkulowana z uwzględnieniem zawyżonej liczby uczniów przeliczeniowych. Zawyżenie to wynikało z wliczenia dzieci i uczniów, którzy na dzień naliczenia subwencji nie posiadali wymaganych orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego lub opinii o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka, lub byli nieprawidłowo zakwalifikowani do oddziałów integracyjnych. Posiadanie takiego orzeczenia lub opinii jest warunkiem koniecznym do uwzględnienia ucznia przy kalkulacji subwencji.
Stan faktyczny
Miasto i Gmina zostało zobowiązane do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2013 w wysokości 213.481,00 zł. Powodem było zawyżenie liczby uczniów przeliczeniowych w systemie informacji oświatowej, wynikające z nieprawidłowego kwalifikowania dzieci i uczniów, w tym braku wymaganych orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego. Miasto i Gmina wniosło skargę, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędne ustalenie stanu faktycznego i niewłaściwą wykładnię przepisów dotyczących subwencji oświatowej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Kania, Sędzia WSA - Michał Sowiński, Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak (spr.), Protokolant st. specjalista - Monika Włochińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 października 2018 r. sprawy ze skargi Miasta i Gminy [...] na decyzję Ministra Rozwoju i Finansów z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2013 oddala skargę. Przedmiotem wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargi Miasta i Gminy [...] jest decyzja Ministra Rozwoju i Finansów z [...] grudnia 2017 r. nr [...] zobowiązująca stronę skarżącą do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za 2013 r. w wysokości 213.481,00 zł. Kontrolowana decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym: Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w [...] przeprowadził w Mieście i Gminie [...] kontrolę w zakresie celowości i zgodności z prawem gospodarowania środkami publicznymi w 2013 roku, zakończoną wynikiem kontroli z [...] października 2015 r. nr [...]. Na podstawie ustaleń kontroli wyliczył, że otrzymana przez Miasto i Gminę [...] na 2013 r. część oświatowa subwencji ogólnej - wskutek zawyżenia liczby uczniów przeliczeniowych - została zawyżona o kwotę 209.416,03 zł. Pismem z [...] listopada 2017 r. Miasto i Gmina [...] zostało powiadomione o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2013. Pismem z [...] listopada 2017 r. Ministerstwo Edukacji Narodowej poinformowało Ministra Rozwoju i Finansów, że dokonało analizy wyniku kontroli przeprowadzonej w Mieście i Gminie [...] przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w [...], przedstawiając opinię dotyczącą poczynionych w toku kontroli ustaleń. Jednocześnie Ministerstwo Edukacji Narodowej wskazało, że Miasto i Gmina [...] na 2013 r. otrzymało kwotę części oświatowej subwencji ogólnej wyższą od należnej o 213.481,43 zł wskutek zawyżenia liczby uczniów przeliczeniowych o 41,3477. Dodatkowo Ministerstwo Edukacji Narodowej zaznaczyło, że różnica w wysokości kwoty zmniejszenia części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2013 pomiędzy kalkulacją Ministerstwa Edukacji Narodowej (213.481,43 zł) a kalkulacją Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w [...] (209.416,03 zł) wynika z nieuwzględnienia przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w [...], przy ustaleniu zawyżeniu liczby uczniów ogółem, wskaźnika zwiększającego o 2,9% liczbę uczniów szkół podstawowych dla dzieci i młodzieży oraz liczbę uczniów ogólnokształcących szkół muzycznych I stopnia oraz wagi P42 - zadania pozaszkolne gminne, a także z uwzględnienia w przypadku Publicznej Szkoły Podstawowej nr [...] w [...], tylko trzech uczniów przeliczonych wagą P6, podczas gdy w kalkulacji kwoty zmniejszenia subwencji powinno zostać uwzględnionych czterech uczniów. Ponadto różnica w kalkulacji wynika ze zmiany wskaźnika korygującego Di z 1,0325930173 na 1,0326371026 na skutek zawyżenia liczby uczniów ogółem w szkołach prowadzonych (dotowanych) przez samorząd. Kopia stanowiska Ministerstwa Edukacji Narodowej została przekazana Miastu i Gminie [...] za pismem z 29 listopada 2017 r. Pismem z Połczyn - Zdrój listopada 2017 r. Miasto i Gminy [...] wypowiadając się co do zgromadzonego w sprawie materiału wyraziło opinię, że ustalenia zwarte w wyniku kontroli Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w [...] są nieprawidłowe. W tym zakresie przedstawiła własne wyjaśnienia dotyczące danych wykazanych przez Przedszkole Samorządowe "[...]" w [...], Przedszkole Samorządowe Nr [...] im. [...] w [...], Publiczną Szkołę Podstawową Nr [...] im. [...] w [...] i Publiczne Gimnazjum im. [...] w [...]. Zdaniem strony skarżącej nie doszło do nienależnego pobrania części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2013 i tym samym przedmiotowe postępowania powinno zostać umorzone. Decyzją z 13[...] grudnia Minister Rozwoju i Finansów zobowiązał Miasto i Gminę [...] do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za 2013 r. w wysokości 213.481,00 zł. W zaskarżonej decyzji organ wskazał, że przyczyny wystąpienia nieprawidłowości w zakresie wykazania danych w systemie informacji oświatowej według stanu na dzień 30 września 2012 r., to zakwalifikowanie w systemie: 1. uczniów (dzieci), którzy na dzień 30 września 2012 r. nie posiadali orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego oraz opinii o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka, 2. uczniów, którzy na dzień 30 września 2012 r. nie byli uczniami szkoły, 3. niepełnosprawnych uczniów do oddziałów integracyjnych, które nie spełniały warunków określonych przepisami prawa oświatowego w zakresie liczebności uczniów niepełnosprawnych, 4. uczniów (dzieci) posiadających orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego do niewłaściwych tabel systemu nieodpowiadających treści orzeczeń. Minister wyjaśnił, że w systemie informacji oświatowej wg stanu na dzień 30 września 2012 r.: 1. Przedszkole Samorządowe "[...]" w Redle wykazało [...] dzieci jako dzieci ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi oraz 3 dzieci objętych wczesnym wspomaganiem rozwoju, co do których na dzień sporządzenia sprawozdania, tj. na dzień 30 września 2012 r., nie posiadało orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego oraz opinii o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka, co spowodowało zawyżenie o 2 liczby dzieci przeliczonych wagą P31 oraz zawyżenie o 3 liczby dzieci przeliczonych wagą P41. 2. Przedszkole Samorządowe Nr [...] im. [...]w [...] wykazało: - 1 dziecko jako dziecko z niepełnosprawnościami sprzężonymi i z autyzmem, które posiadało orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego nr [...] z [...] lipca 2012 r. wydane z uwagi na niepełnosprawność sprzężoną pod postacią zaburzeń rozwoju mowy o typie afatycznym oraz upośledzenie umysłowe w stopniu lekkim, tj. na jeden rodzaj niepełnosprawności określony w przepisach prawa oświatowego, zamiast jako dziecko ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi ze względu na jeden rodzaj niepełnosprawności. Błędne wykazanie w systemie ww. dziecka spowodowało zawyżenie o 1 liczby dzieci przeliczonych wagą P39 przy jednoczesnym zaniżeniu o 1 liczby dzieci przeliczanych wagą P31, - 1 dziecko jako dziecko ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi bez orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego, co spowodowało zawyżenie o 1 liczby dzieci przeliczonych wagą P31. Orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego nr [...] z dnia [...] listopada 2012 r., zostało wydane po dniu 30 września 2012 r., - 8 dzieci jako dzieci o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dzieci bez opinii o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dzieci, co spowodowało zawyżenie o 8 liczby dzieci przeliczonych wagą P41. 3. Publiczna Szkoła Podstawowa Nr [...] w [...] wykazała: - o 1 ucznia więcej niż wynika to z dokumentacji (dzienniki lekcyjne i księga uczniów) prowadzonej przez szkołę w roku szkolnym 2012/2013, co spowodowało zawyżenie o 1 liczby uczniów ogółem oraz liczby uczniów przeliczanych wagą P42, - 1 ucznia jako ucznia z niepełnosprawnościami sprzężonymi, posiadającego orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego nr [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. wydane na czas do ukończenia 1 etapu edukacyjnego z uwagi na zaburzenia zachowania i emocji, zamiast jako dziecko ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi ze względu na zaburzenia zachowania. Błędne wykazanie w systemie ww. ucznia spowodowało zawyżenie o 1 liczby uczniów przeliczonych wagą P5 przy jednoczesnym zaniżeniu o 1 liczby dzieci przeliczanych wagą P2, - jako oddziały integracyjne klasy, które nie spełniały wymogów w zakresie liczebności uczniów stosownie do przepisów rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 21 maja 2001 r. w sprawie ramowych statutów publicznego przedszkola oraz publicznych szkół, a mianowicie: a) klasa I A liczyła 19 uczniów ogółem, w tym 2 uczniów niepełnosprawnych (zamiast minimalnie 3 uczniów niepełnosprawnych), b) klasa II A liczyła 15 uczniów ogółem, w tym 2 uczniów niepełnosprawnych (zamiast minimalnie 3 uczniów niepełnosprawnych), co spowodowało zawyżenie o 4 liczby uczniów przeliczanych wagą P6. 4. Publiczne Gimnazjum im. [...] w [...] wykazało o 1 ucznia więcej niż wynika to z dokumentacji (dzienniki lekcyjne i księga uczniów) prowadzonej przez szkołę w roku szkolnym 2012/2013, co spowodowało zawyżenie o 1 liczby uczniów ogółem oraz liczby uczniów przeliczanych wagą P28 i P42. Organ stwierdził, że w związku z przedstawionymi uchybieniami zawyżono liczbę uczniów przeliczeniowych łącznie o 41,3477, a tym samym zawyżono o kwotę 213.481,00 zł część oświatową subwencji ogólnej na rok 2013 dla Miasta i Gminy [...]. Wyjaśnił, że stan faktyczny sprawy został ustalony na podstawie wyniku kontroli Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w [...] z 9 października 2015 r. nr [...] oraz stanowiska Ministerstwa Edukacji Narodowej z [...] listopada 2017 r. nr [...]. Ponadto w toku postępowania administracyjnego został zgromadzony dodatkowy materiał dowodowy – tj. pismo strony z [...] listopada 2017 r. wraz z załącznikami, który także stanowi oparcie dla rozstrzygnięcia zawartego w decyzji. Zaznaczył, że różnica w kalkulacji wysokości kwoty nienależnie uzyskanej przez Miasto i Gminę [...] części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2013 ustalonej w decyzji (tj. 213 481,00 zł) a wyliczonej przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w [...] (tj. 209 416,03 zł), jest wynikiem uwzględnienia: a) wskaźnika zwiększającego o 2,9% liczbę uczniów szkół podstawowych dla dzieci i młodzieży oraz liczbę uczniów ogólnokształcących szkół muzycznych I stopnia przy zawyżeniu liczby uczniów ogółem w Publicznej Szkole Podstawowej Nr 1 w [...], b) wagi P42 - zadania pozaszkolne gminne przy zawyżeniu liczby uczniów ogółem w Publicznej Szkole Podstawowej Nr 1 w [...] oraz w Publicznym Gimnazjum w [...], c) czterech uczniów niepełnosprawnych oddziałów integracyjnych przeliczonych wagą P6, a nie tylko trzech uczniów w przypadku Publicznej Szkoły Podstawowej nr 1 w [...], d) zmiany wskaźnika korygującego Di z 1,0325930173 na 1,0326371026 na skutek obniżenia się łącznej liczby uczniów szkół, ustalonej na podstawie danych systemu informacji oświatowej dla roku szkolnego 2012/2013 według stanu na dzień 30 września 2012 r. i dzień 10 października 2012 r. Minister podkreślił, że część oświatowa subwencji ogólnej na rok 2013, o której Miasto i Gmina [...] zostało powiadomione pismem z [...] lutego 2013 r. nr [...], została skalkulowana z uwzględnieniem zawyżonej o 41,3477 liczby uczniów przeliczeniowych i wynosiła 8.766.019,00 zł. Po ponownym przeliczeniu, tj. bez uwzględnienia 41,3477 uczniów przeliczeniowych, część oświatowa subwencji ogólnej wynosi 8.552.538,00 zł. Minister stwierdził, że kwotę 213.481,00 zł stanowiącą różnicę pomiędzy kwotą części oświatowej subwencji ogólnej, którą otrzymało Miasto i Gmina [...] na rok 2013, a kwotą ustaloną na podstawie skorygowanych danych, należy uznać za kwotę nienależną. Kwota ta podlega zwrotowi do budżetu państwa. Skargę na to rozstrzygnięcie złożyło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Miasto i Gmina [...]. Strona skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz o przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpatrzenia oraz o zasądzenie kosztów postępowania wedle norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie: 1) przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: - art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.), dalej jako "k.p.a.", poprzez wadliwe ustalenie stanu faktycznego sprawy oraz dowolną ocenę zebranego materiału dowodowego, tj. nieuwzględnienie faktu, że uczniowie i przedszkolacy dysponowali wymaganymi orzeczeniami o konieczności kształcenia specjalnego, wymagali takiego kształcenia i faktycznie było ono wobec nich prowadzone, a także poprzez nieodniesienie się w żaden sposób do dowodów i wyjaśnień potwierdzających tą okoliczność przedłożonych przez Skarżącą przy piśmie z 28 listopada 2017 r., - art. 7a k.p.a. poprzez rozstrzygnięcie wszystkich wątpliwości na niekorzyść skarżącej, bez uwzględnienia interesu społecznego oraz słusznego interesu obywateli w tym w szczególności interesu dzieci przebywających w szkołach i placówkach prowadzonych przez skarżącą, - art. 8 § 1 k.p.a. poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób, który nie mógł budzić zaufania Skarżącej do władzy publicznej oraz § 2 tego przepisu poprzez odstąpienie, bez uzasadnionej przyczyny, od utrwalonej już praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym, - art. 11 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie w zaskarżonej decyzji zasadności przesłanek, którymi kierował się organ, - art. 76 § 1 w zw. z § 3 k.p.a. poprzez nieodniesienie się do wartości nienależnie pobranej części oświatowej subwencji ogólnej za 2013 r. wskazanej w wyniku kontroli Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w [...] z [...] października 2015 r., znak [...] i określeniem kwoty zwrotu nienależnie pobranej części oświatowej subwencji w wysokości wyższej niż ustalona w toku kontroli przeprowadzonej przez UKS i udokumentowanej wynikiem kontroli, który jest dokumentem urzędowym, w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a., co wiąże się z domniemaniem prawdziwości ustaleń w nim zawartych, - art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. w zw. z § 3 tego przepisu, poprzez niewskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej; - art. 105 § 1 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie i nieumorzenie postępowania gdyż w sprawie w ogóle nic miało miejsca pobranie subwencji w nienależnej wysokości; 2) prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, tj. przepisów: - art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1453 zm.) dalej jako: "u.d.j.s.t." poprzez bezpodstawne przyjęcie, że skarżąca otrzymała kwotę części oświatowej subwencji ogólnej za 2013 rok w wysokości wyższej od należnej, a w konsekwencji żądanie od skarżącej zwrotu części subwencji; - art. 37 ust. 1 pkt 2 u.d.j.s.t. w związku z art. 1 pkt 5 i 5a i art, 71b ust, 3 i 3a ustawy o systemie oświaty (w brzmieniu obowiązującym w 2013 roku - t.j. Dz. U. z 2004 r., nr 256, poz. 2572 ze zm.), dalej jako ,,u.s.o.", poprzez błędną interpretację polegającą na nieprawidłowym ustaleniu, że czasowy brak orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego dziecka stanowi podstawę stwierdzenia nienależnie pobranej przez Gminę i podlegającej zwrotowi kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za 2013 rok W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym z 21 marca 2018 r. strona skarżąca uzupełniła prezentowaną argumentację powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych. W odpowiedzi organ podtrzymał swoje stanowisko przedstawiając ponownie szczegółowo mające zastosowanie w sprawie przepisy prawa. Powołał też liczne judykaty na poparcie swoich twierdzeń. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zaważył co następuje, Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r, poz. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle przepisu § 2 powołanego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi zatem o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, która jest dokonywana w kontekście zgodności z prawem materialnym i procesowym, a nie według kryteriów celowościowych. Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018, poz. 1302 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.", Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a. Przedmiotem rozpoznania Sądu w niniejszej sprawie jest prawidłowość decyzji Ministra Rozwoju i Finansów, nakładającej na stronę skarżącą obowiązek zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za 2013 r. Przechodząc do oceny zaskarżonej decyzji Sąd stwierdza, że jest ona prawidłowa. Stwierdzenie to wynika z konfrontacji prawidłowo poczynionych ustaleń faktycznych z dyspozycjami norm zawartych w przepisach prawnych mających zastosowanie w sprawie. Materialnoprawną podstawę orzekania w rozpoznawanej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz.U. z 2017 r. poz. 1453 ze zm.), zwana dalej "u.d.j.s.t.". Zgodnie z art. 37 ust. 1 u.d.j.s.t. w przypadku, gdy ustalona dla jednostki samorządu terytorialnego część oświatowa subwencji ogólnej jest wyższa od należnej, minister właściwy do spraw finansów publicznych, w drodze decyzji: 1. zmniejsza o odpowiednią kwotę część oświatową subwencji ogólnej w zakresie subwencji na rok budżetowy oraz potrąca z kolejnej raty nienależnie otrzymaną kwotę, wynikającą ze zmniejszenia tej części subwencji, a jeżeli nienależnie otrzymana kwota jest wyższa od jednej raty - wstrzymuje przekazywanie rat, bądź gdy nienależnie otrzymana kwota jest wyższa od kwoty pozostałej do przekazania do końca roku budżetowego - wstrzymuje przekazywanie rat i zobowiązuje do zwrotu pozostałej części nienależnej kwoty części subwencji; 2. zobowiązuje do zwrotu nienależnej kwoty tej części subwencji, chyba że jednostka ta dokonała wcześniej zwrotu nienależnie otrzymanych kwot - w zakresie subwencji za lata poprzedzające rok budżetowy. Jak wynika z akt rozpoznawanej sprawy, Minister Finansów orzekł o zwrocie nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za 2013 r., ponieważ wykazano część oświatowa subwencji ogólnej za rok 2013 dla Miasta i Gminy [...] została skalkulowana z uwzględnieniem zawyżonej o zawyżonej o 41,3477 liczby uczniów przeliczeniowych. Sąd stwierdza przy tym, że organ prawidłowo ustalił, że część oświatowa subwencji ogólnej na rok 2013 została nieprawidłowo skalkulowana z uwzględnieniem zawyżonej liczby uczniów przeliczeniowych. W toku postępowania administracyjnego w organ bezsprzecznie ustalił, że przyczyną wystąpienia nieprawidłowości w zakresie wykazania danych w systemie informacji oświatowej według stanu na dzień 30 września 2012 r., było zakwalifikowanie w systemie: 1. uczniów (dzieci), którzy na dzień 30 września 2012 r. nie posiadali orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego oraz opinii o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka, 2. uczniów, którzy na dzień 30 września 2012 r. nie byli uczniami szkoły, 3. niepełnosprawnych uczniów do oddziałów integracyjnych, które nie spełniały warunków określonych przepisami prawa oświatowego w zakresie liczebności uczniów niepełnosprawnych, 4. uczniów (dzieci) posiadających orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego do niewłaściwych tabel systemu nieodpowiadających treści orzeczeń. Wskazać należy, iż przy wagach P2, P5, P6,P31, P39, P41, P42 mogli być uwzględnieni i wykazani w systemie informacji oświatowej uczniowie objęci kształceniem specjalnym, według stanu na dzień 30 września 2012 r., którzy posiadali orzeczenia poradni psychologiczno-pedagogicznej, w tym poradni specjalistycznej o potrzebie kształcenia specjalnego wydane z uwagi na niepełnosprawności, o których mowa w opisach wymienionych wag. Natomiast zakres zadań, realizowanych przez poszczególne jednostki samorządu terytorialnego został określony na podstawie danych o liczbie uczniów w roku szkolnym 2012/2013 wykazanych w systemie informacji oświatowej według stanu na 30 września 2012 i 10 października 2012 oraz etatów nauczycieli wykazanych w sprawozdaniu według stanu na 10 września 2012 r. Zgodnie z art. 71 b ust. 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r o systemie oświaty kształceniem specjalnym obejmuje się dzieci i młodzież, o których mowa w art. 1 pkt 5 i 5a, wymagające stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy. Orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego wydają zespoły orzekające działające co do zasady w publicznych poradniach psychologiczno - pedagogicznych. Art. 71 b ust. 3 ustawy o systemie oświaty stanowił ówcześnie, że opinie o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka oraz orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego albo indywidualnego obowiązkowego rocznego przygotowania przedszkolnego i indywidualnego nauczania, a także o potrzebie zajęć rewalidacyjno - wychowawczych organizowanych zgodnie z odrębnymi przepisami wydają zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych, w tym w poradniach specjalistycznych. Orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego określa zalecane formy kształcenia specjalnego, z uwzględnieniem rodzaju niepełnosprawności, w tym stopnia upośledzenia umysłowego. Z kolei zgodnie z art. 71 b ust. 3a opinie o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka, o których mowa w ust. 3, mogą również wydawać zespoły opiniujące działające w niepublicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych, w tym w poradniach specjalistycznych, założonych zgodnie z art. 82 oraz zatrudniających pracowników posiadających kwalifikacje określone dla pracowników publicznych poradni psychologiczno-pedagogicznych. Tym samym przepisy ustawy uzależniają objęcie ucznia (dziecko) kształceniem specjalnym od posiadania przez niego wymaganego prawem orzeczenia. Dowodami mogą być jedynie takie orzeczenia. Nie mogą takich dowodów stanowić akta zdrowotne, opinie biegłych, zeznania świadków. Minister Finansów nie ma ponadto uprawnień do wystąpienia do poradni o wydanie stosownych orzeczeń. Wydawane są one na wniosek rodziców. Warunków do wykazania w systemie informacji oświatowej nie spełniały zatem dzieci, które na dzień 30 września 2012 r. nie posiadały orzeczeń poradni psychologiczno - pedagogicznych. W okresie objętym przedmiotową sprawą kwestię wydawania orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego oraz opinii o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka przez zespoły orzekające poradni psychologiczno - pedagogicznych regulowały przepisy rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 18 września 2008 r. (Dz. U. Nr 173, poz. 1072) w sprawie orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno - pedagogicznych. Stosownie do § 9 ust. 1 i ust. 2 ww. rozporządzenia z dnia 18 września 2008 r. orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego wydaje się na okres roku szkolnego, etapu edukacyjnego albo okresu kształcenia w danej szkole. Orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego dla uczniów szkół podstawowych z upośledzeniem umysłowym w stopniu lekkim wydaje się na okres każdego etapu edukacyjnego w tej szkole. Z powyższego jednoznacznie wynika, iż posiadanie orzeczenia poradni psychologiczno-pedagogicznej, w tym poradni specjalistycznej, o potrzebie kształcenia specjalnego było warunkiem koniecznym do uwzględnienia uczniów przy wymienionych wagach. A zatem tylko uczniowie posiadający orzeczenie wskazanych wyżej poradni mogli być wykazani w SIO i objęci odpowiednią wagą przy kalkulacji części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2013 dla danej jednostki samorządu terytorialnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 lutego 2013 r. sygn. akt II GSK 2092/11 dostępny na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie budzą też wątpliwości pozostałe ustalenie co do swteirdzonych uchybień prowadzące do zawyżenia liczby uczniów przeliczeniowych. Jak wynika z akt sprawy przeprowadzona kontrola wykazała, że została zawyżona liczba uczniów – co szczegółowo zostało opisane na str. 4 niniejszego uzasadnienia jak i na stronach 6 - 7 uzasadnienia zaskarżonej decyzji. W tym zakresie poczynione przez Ministra ustalenia faktyczne Sąd przyjmuje za własne. Sąd nie stwierdza przy tym, by ustalenia te zostały poczynione z zarzucanym w skardze naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. W sprawie nie występują przy tym wątpliwości co do treści normy prawnej wymagające rozstrzygania przy użyciu reguły wskazanej w art. 7a k.p.a. Wbrew zarzutowi skargi wydanie określonej treści rozstrzygnięcia odpowiadającemu okolicznościom faktycznym i opartej o przepisy prawa nie narusza art. 8 § 1 i § 2 k.p.a. Inne rozstrzygnięcia sądów dotyczą odmiennych stanów faktycznych i prawnych. Sąd nie stwierdza również naruszenia art. 11 k.p.a. Zaskarżona decyzja wystarczająco wyjaśnia zasadność przesłanek, którymi organ kierował się przy załatwieniu sprawy. Wbrew zarzutowi skargi, Minister Rozwoju i Finansów, wspierając się urzędowym stanowiskiem Ministra Edukacji Narodowej, szczegółowo odniósł się do wartości nienależnie pobranej części oświatowej subwencji ogólnej za 2013 r. wskazanej w wyniku kontroli Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w [...] z [...] października 2015 r., znak [...] i określeniem kwoty zwrotu nienależnie pobranej części oświatowej subwencji w wysokości nieco wyższej od ustalonej w toku kontroli przeprowadzonej przez UKS, a udokumentowanej wynikiem kontroli, który jest dokumentem urzędowym. Kwestia ta wynika wprost z uzasadnienia kontrolowanej decyzji. Tym samym Sąd nie stwierdza zarzucanego w skardze naruszenia art. 76 § 3 k.p.a. Uzasadnienie kontrolowanej decyzji jasno wskazuje poczynione ustalenia faktyczne i dowody, na których w tym zakresie się oparto. Tym samym zarzut naruszenia art. 107 § 1 pkt 6 w zw. z § 3 k.p.a. nie jest zasadny. Brak było podstaw do umorzenia niniejszego postępowania, co czyni chybionym zarzut naruszenia art. 105 § 1 k.p.a. Minister Rozwoju i Finansów prawidłowo ustalił, że należna stronie skarżącej część oświatowa subwencji ogólnej za 2013 r. wynosi 8.552.538 zł. Różnica pomiędzy subwencją otrzymaną przez Miasto i Gminę [...] a subwencją należną wynosi 213.481 zł. W tej sytuacji zasadne było zobowiązanie strony skarżącej do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za 2013 r. Jednocześnie Sąd zauważa, że art. 37 ust. 1 pkt 2 u.d.j.s.t. nakłada na Ministra Rozwoju i Finansów obowiązek orzeczenia o zwrocie nienależnie uzyskanej kwoty subwencji, a jego działalnie w tym przedmiocie nie jest oparte na uznaniu administracyjnym. Wynika to wprost z kategorycznego sformułowania przepisu, w którym nie użyto słowa "może", charakterystycznego dla przepisów dopuszczających uznaniowe działanie organów administracji, tzw. "luz decyzyjny". Odnosząc się do przywołanych przez Miasto i Gmina [...] wyroków Wojewódzkich Sądów Administracyjnego z dnia: 19 grudnia 2013 r. sygn. akt. V SA/Wa 1825/13 oraz 21 lutego 2017 r. sygn. akt I SA/GI 1038/16, 1039/16 i 1040/16 należy wskazać, że z ich uzasadnienia wynika, że przedmiotem rozstrzygania była kwestia zwrotu dotacji pobranej w nadmiernej wysokości, przekazanej placówkom niepublicznym na podstawie art. 90 ust. 3a ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty, a więc nie dotyczyły kwestii rozpoznawanej w niniejszej sprawie. Pozostałe przywołane przez stronę skarżącą wyroki sądów administracyjnych wbrew stanowisku strony zdają się potwierdzać prawidłowość obecnie kontrolowanej decyzji. Co do wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 31 sierpnia 2017 r. sygn. akt. V SA/Wa 2572/16 oraz z dnia 8 czerwca 2016 r. sygn. akt V SA/Wa 3420/15 wyjaśnić należy, że zostały one wydane w konkretnym stanie faktycznym i prawnym. Uchylenie decyzji w tych sprawach nastąpiło z powodu naruszenia przepisów procedury administracyjnej. W niniejszej sprawie do takich naruszeń nie doszło. Podsumowując uznać należy, że Minister Rozwoju i Finansów dokonał prawidłowej wykładni przepisów prawa materialnego, a także przestrzegał wskazanych reguł procesowych. Z akt sprawy i z uzasadnienia decyzji wynika, że zbadał on wyczerpująco wszystkie okoliczności faktyczne i dokonał ich obiektywnej oceny. Mając na uwadze powyższe, działając na podstawie przepisu art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło