V SA/Wa 2081/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Dorota Mydłowska (spr.), Sędzia NSA - Małgorzata Dałkowska-Szary,, Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Protokolant - Agnieszka Groszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 listopada 2008 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania renty strukturalnej; uchyla zaskarżoną decyzję W dniu 3 sierpnia 2007 r. wpłynął do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w M. wniosek J. K. o przyznanie renty strukturalnej. Do ww. wniosku dołączone zostało pełnomocnictwo udzielone W. N. do zastępowania, reprezentowania oraz działania w imieniu J. K. i na jego rzecz wobec wszelkich władz, urzędów administracji państwowej i samorządowej, osób prawnych i fizycznych, do składania w jego imieniu oświadczeń, wniosków, do odbioru dokumentów, korespondencji wszelkich przesyłek oraz do wszelkich innych spraw, jakie do wykonania tego pełnomocnictwa okażą się konieczne. W dniu [...] listopada 2007 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w M. wydał postanowienie nr [...] o spełnieniu wstępnych warunków wymaganych do uzyskania renty strukturalnej. W pouczeniu przedmiotowego postanowienia J. K. został poinformowany o konieczności przekazania gospodarstwa i zaprzestaniu prowadzenia działalności rolniczej w terminie 6 miesięcy od dnia otrzymania postanowienia. Postanowienie zostało doręczone wnioskodawcy 10 grudnia 2007 r. W dniu 21 marca 2008 r. J. K. złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w M. dokumenty potwierdzające przekazanie gospodarstwa rolnego i zaprzestania działalności rolniczej. W wyniku weryfikacji dokumentów organ ustalił, iż wnioskodawca nie dopełnił warunku przekazania użytków rolnych określonego w Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 czerwca 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przekazania pomocy finansowej w ramach działania "Renty strukturalne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata w 2007-2013. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w M. decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] odmówił przyznania wnioskodawcy renty strukturalnej. W uzasadnieniu decyzji podano, że z dostarczonych do Biura Powiatowego dokumentów (akt notarialny rep. [...] z dnia [...] r.) wynika, iż część użytków rolnych zostało przekazane na rzecz osób, które nie spełniają warunków określonych w § 7 ust. 1 ww. rozporządzenia, który mówi: Umowa o przekazanie gospodarstwa rolnego lub użytków rolnych wchodzących w jego skład może być zawarta: z osobą fizyczną, która łącznie spełnia następujące warunki: jest następcą albo rolnikiem, który nie ukończył 50 roku życia, posiada kwalifikacje zawodowe przydatne do prowadzenia działalności rolniczej, nie ma ustalonego prawa do emerytury lub renty, zobowiąże się do prowadzenia osobiście działalności rolniczej na przejętych użytkach rolnych przez okres co najmniej 5 lat oraz do złożenia wniosku o wpis do ewidencji, o której mowa w § 4 pkt 4, jeżeli dotychczas nie została do niej wpisana. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł wnioskodawca. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. decyzją z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] kwietnia 2008 r. Ww. decyzja została doręczona wnioskodawcy w dniu 10 czerwca 2008 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ II instancji podkreślił, że w wyniku weryfikacji złożonych dokumentów zostało ustalone, że użytki rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego deklarowane we wniosku o przyznanie renty strukturalnej do przekazania S. D., zostały przekazane w części temu przejmującemu oraz w części innym osobom niezweryfikowanych pod względem posiadania kwalifikacji do prowadzenia działalności rolniczej. Organ stwierdził, że sposób przekazania gospodarstwa rolnego przez J. K. nie jest zgodny z przepisami określonymi w Rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 czerwca 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Renty strukturalne" objętego programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 -2013. W dalszej części uzasadnienia Dyrektor stwierdził, że nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji, bowiem była ona wydana w oparciu i zgodnie z przepisami prawa regulującego zasady przyznawania rent strukturalnych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 lipca 2008 r. J. K. wniósł m.in. o uchylenie decyzji z dnia [...] maja 2008 r. w całości oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] kwietnia 2008 r. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie: ­ prawa procesowego - art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł, przyczyn z powodu których odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, nadto braku uzasadnienia prawnego- wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa.; ­ art. 7 k.p.a. i 77 § 1 i 3 k.p.a. poprzez nie podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego pomimo złożenia przez niego wyjaśnień, iż przekazane przez niego grunty osobom nie zweryfikowanym są nieużytkami rolnymi, zaś on nie posiadał środków finansowych na przekwalifikowanie tych gruntów; ­ prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w sprawie przepisów § 7 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 czerwca 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Renty strukturalne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013 poprzez przyjęcie, iż umowa przekazania gospodarstwa rolnego nastąpiła niezgodnie z ww. przepisem; ­ art. 8 k.p.a. poprzez brak pogłębiania przez organ administracji jego zaufania do organów państwa, albowiem przekazał nieodpłatnie grunty zachowując sobie mniej niż wymagane przez ww. rozporządzenie 0,5 ha i nie otrzymał renty strukturalnej; ­ naruszenie art. 10 §1 k.p.a. poprzez brak wypowiedzenia się przez niego co do zebranych dowodów przed wydaniem decyzji odmawiającej mu renty strukturalnej; ­ nierozpoznanie istoty sprawy polegające na błędnym przyjęciu, iż nie spełnia kryteriów przyznania renty strukturalnej. W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, chodzi o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), określanej dalej jako p.p.s.a. Sąd kierując się tymi przesłankami i badając zaskarżoną decyzję w granicach określonych przepisami powołanych wyżej ustaw, doszedł do przekonania o konieczności uwzględnienia skargi, z przyczyn, które wziął pod uwagę z urzędu, niezależnie od jej treści. Podstawę uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiło naruszenie przez organ odwoławczy prawa w stopniu dającym podstawę do wznowienia postępowania w sprawie - w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. Stosownie do tego przepisu uchylenie decyzji lub postanowienia ze względu na naruszenie prawa dające podstawę wznowienia postępowania następuje w wypadku stwierdzenia jednej z przesłanek takiego wznowienia przewidzianej w art. 145 § 1 k.p.a. Zdaniem Sądu, w przedmiotowej sprawie organ II instancji dopuścił się takiego naruszenia. Z regulacji art. 40 § 1 k.p.a. wynika zasada formułująca obowiązek organu doręczania pisma stronie postępowania. Nie ma ona jednakże charakteru bezwzględnego, bowiem § 2 powołanego przepisu dopuszcza wyjątek dotyczący wypadku, gdy strona ustanowiła pełnomocnika. Wówczas to istnieje wymóg doręczenia pism pełnomocnikowi. Oznacza to tym samym, iż od daty zgłoszenia się pełnomocnika procesowego strony w postępowaniu administracyjnym - doręczenia organowi administracji publicznej stosownego pełnomocnictwa - organ ten ma obowiązek zawiadamiać go o wszystkich czynnościach w sprawie oraz doręczać mu wszystkie pisma procesowe, w tym orzeczenia (decyzje i postanowienia). Dlatego też należy stwierdzić, iż w razie ustanowienia pełnomocnika brak jest podstaw prawnych do kierowania pism bezpośrednio do strony postępowania administracyjnego. Jeżeli zatem strona powinna dowiadywać się o wszelkich czynnościach organu za pośrednictwem swojego pełnomocnika, to pominięcie tego pełnomocnika w postępowaniu administracyjnym jest równoznaczne z pominięciem strony, co z kolei uzasadnia wznowienie postępowania na zasadzie art. 145 § 1 pkt 4 w zw. z art. 10 § 1 k.p.a. Przechodząc do okoliczności niniejszej sprawy Sąd stwierdza, iż akta administracyjne wskazują, iż w dniu 3 sierpnia 2007r. wnioskodawca składając wniosek o przyznanie renty strukturalnej dołączył równocześnie pełnomocnictwo upoważniające W. N. do reprezentowania J. K. m. in. w postępowaniu w sprawie przyznania renty strukturalnej. Pomimo tego decyzja Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. z dnia [...] maja 2008r. - wydana po rozpatrzeniu odwołania sporządzonego przez wnioskodawcę - doręczona została samej stronie, nie zaś mającemu prawo do jej reprezentacji pełnomocnikowi W tym miejscu należy podkreślić, iż informacja o udzielonym przez stronę skarżącą pełnomocnictwie dotarła do wiadomości organu odwoławczego w dniu 3 sierpnia 2007r. (data wpływu wniosku o przyznanie renty strukturalnej), a zatem przed wydaniem przez organ II instancji decyzji tj. przed dniem [...] maja 2008r. Tym samym uzasadnione jest stwierdzenie, iż w sprawie doszło do naruszenia art. 40 § 2 w zw. z art. 109 § 1 oraz art. 32 k.p.a. W konsekwencji zaś zaniechania przez organ odwoławczy doręczenia decyzji z dnia [...] maja 2008r., ustanowionemu w postępowaniu administracyjnym pełnomocnikowi strony, doszło do pominięcia tej strony w postępowaniu. Znaczenia prawnego nie ma przy tym fakt, iż zaskarżona decyzja została wysłana do samego skarżącego, skoro nie mógł on korzystać z pomocy swego pełnomocnika, do czego był uprawniony w świetle powołanego wyżej art. 32 k.p.a. Rozpatrując sprawę ponownie Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. winien więc uwzględnić znajdujące się w aktach sprawy pełnomocnictwo dla W. N. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. uchylił decyzję organu II instancji, celem ponownego przeprowadzenia postępowania administracyjnego z zachowaniem wszelkich praw przysługujących stronie tego postępowania.