V SA/Wa 2082/23

WyrokWSA w Warszawie2024-03-27

Skład orzekający: Michał Sowiński, Konrad Łukaszewicz, Beata Blankiewicz-Wóltańska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zatrudnienie młodocianego w celu przygotowania zawodowego w warsztacie mechanicznym, nawet jeśli jest związane z maszynami rolniczymi, może być uznane za staż pracy w rolnictwie w rozumieniu przepisów dotyczących pomocy finansowej dla młodych rolników, uzasadniający uchylenie decyzji o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że zatrudnienie młodocianego w celu przygotowania zawodowego w warsztacie mechanicznym nie spełnia warunków stażu pracy w rolnictwie określonych w przepisach rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. W związku z tym, nawet jeśli dokumenty potwierdzające to zatrudnienie zostałyby uznane za nowe dowody, nie byłyby one istotne dla sprawy, ponieważ nie wpływałyby na możliwość uchylenia pierwotnej decyzji o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności.
Stan faktyczny
Skarżący domagał się uchylenia decyzji o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu pomocy finansowej dla młodych rolników, powołując się na nowe dowody w postaci duplikatów umowy o pracę i świadectwa pracy z okresu zatrudnienia w celu przygotowania zawodowego. Organy administracji oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny uznały, że zatrudnienie to nie spełnia wymogów stażu pracy w rolnictwie, a zatem nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania i uchylenia decyzji.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Michał Sowiński, Sędzia WSA - Konrad Łukaszewicz, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska (spr.), , Protokolant st. spec. - Sylwia Wojtkowska-Just, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 marca 2024 r. sprawy ze skargi C. H. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 6 lipca 2023 r. nr WPR.wpk.511.32.2023 w przedmiocie odmowy zmiany decyzji dotyczącej ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu pomocy finansowej oddala skargę. Przedmiotem skargi złożonej przez C. H. (dalej: "Skarżący" lub "Strona", "Beneficjent") jest decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi ("Minister", "Organ"), z dnia 6 lipca 2023 r., znak WPR.wpk.511.32.2023, utrzymująca w mocy decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: "Prezes ARiMR", "Organ I instancji"), nr 34-4/2020/2023 z dnia 27 kwietnia 2023 r. o odmowie uchylenia decyzji Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nr 43/2019 z dnia 23 maja 2019 r. utrzymującej w mocy decyzję Dyrektora Opolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nr 4/2019 z dnia 11 marca 2019 r. o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności finansowych z tytułu "Ułatwiania startu młodym rolnikom" Zaskarżone rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym: W dniu 20.06.2014 r. C. H. złożył w Opolskim Oddziale Regionalnym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (zwanej dalej "ARiMR") wniosek o przyznanie pomocy w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (zwanym dalej "PROW 2007-2013"). W części XIII wniosku zobowiązał się do uzupełnienia wykształcenia w okresie 3 lat od dnia doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy. Do wniosku dołączył m.in.: -świadectwo z dnia 15.06.2012 r. potwierdzające ukończenie Zasadniczej Szkoły Zawodowej w G. o trzyletnim okresie nauczania, -świadectwo z dnia 15.12.2011 r. potwierdzające uzyskanie tytułu zawodowego w zawodzie rolnik (w formie pozaszkolnej), -świadectwo czeladnicze z dnia 25.10.2012 r. potwierdzające uzyskanie tytułu czeladnika w zawodzie mechanik-operator pojazdów i maszyn rolniczych, -zaświadczenie z Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (KRUS) z dnia 04.06.2014 r. potwierdzające podleganie ubezpieczeniu społecznemu rolników jako domownik od dnia 01.08.2012 r., -oświadczenie o sposobie uzupełnienia wykształcenia poprzez zdanie w trybie eksternistycznym przed Okręgową Komisją Egzaminacyjną we Wrocławiu egzaminu potwierdzającego kwalifikacje zawodowe w zawodzie rolnik. Decyzją nr 00191/15 z dnia 21 sierpnia 2015 r. Dyrektor Opolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR przyznał Skarżącemu pomoc finansową w wysokości 100.000 zł. W decyzji zawarto pouczenie m.in. o obowiązku spełnienia warunku, o którym mowa w § 18 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2017 r. poz. 1159), zwanego dalej "rozporządzeniem", tj. uzupełnienia wykształcenia w okresie 3 lat od dnia doręczenia decyzji o przyznaniu pomocy, oraz o wynikających z § 20 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia konsekwencjach jego niespełnienia, w postaci konieczności zwrotu 100% pomocy. Decyzją nr 4/2019 z dnia 11 marca 2019 r. Dyrektor Opolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR ustalił Skarżącemu kwotę nienależnie pobranych płatności finansowych w wysokości 100.000 zł z tytułu działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego PROW 2007-2013. Przyczyną ustalenia ww. kwoty było nieuzupełnienie przez Stronę wykształcenia w terminie 3 lat od dnia doręczenia stronie decyzji Dyrektora Opolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR nr 00191/15 z dnia 21 sierpnia 2015 r. Od ww. decyzji Skarżący wniósł odwołanie. Decyzją nr 43/2019 z dnia 23 maja 2019 r. Prezes ARiMR utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Skarżący zaskarżył ww. decyzję Prezesa ARiMR z dnia 23 maja 2019 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 30 stycznia 2020 r. sygn. akt V SA/Wa 1275/19 oddalił skargę. Wyrokiem z dnia 18 grudnia 2020 r. sygn. akt I GSK 1191/20 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Skarżącego. W dniu 24 marca 2020 r. Skarżący złożył (jednocześnie ze skargą kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego od wyroku WSA w Warszawie) w oparciu o art. 145 § 1 pkt 5 Kpa do Prezesa ARiMR wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Prezesa ARiMR nr 43/2019 z dnia 23 maja 2019 r. Skarżący powołał się na - jego zdaniem - nową, istotną dla sprawy okoliczność, tj. zatrudnienie w okresie 01.09.2009 r. do dnia 31.07.2012 r. w Ośrodku Hodowli Zarodowej "G." Sp. z o.o., oraz nowe dowody w sprawie w postaci wystawionych w dniu 09.03.2020 r. przez ww. pracodawcę duplikatów umowy o pracę oraz świadectwa pracy. Postanowieniem nr 34/2020 z dnia 17.04.2020 r. Prezes ARiMR zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzją Prezesa ARiMR nr 43/2019 z dnia 23.05.2019 r. do czasu prawomocnego zamknięcia postępowania sądowoadministracyjnego zainicjowanego wniesioną przez Stronę skargą. Na to postanowienie Skarżący wniósł w dniu 28.04.2020 r. zażalenie. Postanowieniem z dnia 19.06.2020 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Prezesa ARiMR nr 34/2020 z dnia 17.04.2020 r. W dniu 9 kwietnia 2021 r. Skarżący złożył do Prezesa ARiMR wniosek o podjęcie zawieszonego postępowania z uwagi na prawomocne zakończenie postępowania sądowoadministracyjnego w przedmiocie ustalenia stronie kwoty nienależnie pobranych płatności. Postanowieniem nr 34-1/2020/2021 z dnia 06.05.2021 r. Prezes ARiMR podjął zawieszone postępowanie w sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzją Prezesa ARiMR nr 43/2019 z dnia 23.05.2019 r., a następnie w dniu 23.08.2021 r. wydał postanowienie nr 34-2/2020/2021 r. o odmowie wznowienia postępowania zakończonego decyzją Prezesa ARiMR nr 43/2019 z dnia 23.05.2019 r. Na to postanowienie Prezesa ARiMR skarżący wniósł skargę do WSA w Warszawie, który prawomocnym wyrokiem z dnia 1 września 2022 r. sygn. akt V SA/Wa 4590/21 uchylił zaskarżone postanowienie. Postanowieniem nr 34-3/2020/2023 z dnia 23.01.2023 r. Prezes ARiMR wznowił z urzędu na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 Kpa postępowanie zakończone decyzją Prezesa ARiMR nr 43/2019 z dnia 23.05.2019 r. Po przeprowadzeniu postępowania, mającego na celu zbadanie wystąpienia przesłanki stanowiącej podstawę wznowienia postępowania, decyzją nr 34-3/2020/2023 z dnia 27 kwietnia 2023 r. Prezes ARiMR odmówił uchylenia decyzji dotychczasowej, uznawszy, że brak jest podstaw do jej uchylenia w oparciu o art. 145 § 1 pkt 5 Kpa. W uzasadnieniu Prezes ARiMR stwierdził, że zgłoszone przez Skarżącego okoliczności nie są "nowymi okolicznościami", które wyszły na jaw, lecz okolicznościami znanymi skarżącemu już na etapie wniosku o przyznanie pomocy, co potwierdzają przedłożone przez niego dokumenty. W ocenie organu pierwszej instancji trudno przyjąć, iż skarżący nie wiedział bądź zapomniał o swoim prawie trzyletnim zatrudnieniu w Ośrodku Hodowli Zarodowej "G." Sp. z o.o. w celu przygotowania zawodowego. Organ wskazał, że jeśli jakieś dowody były skarżącemu znane, lecz ich nie ujawnił, to nie posiadają one przymiotu takich, które "wyszły na jaw", co w konsekwencji oznacza, że nie mogą one stanowić podstawy wznowienia postępowania. W wyniku złożonego odwołania decyzją z dnia 6 lipca 2023 r., Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Prezesa ARiMR nr 34-4/2020/2023 z dnia uznając, że Prezes ARiMR słusznie odmówił uchylenia decyzji dotychczasowej. W uzasadnieniu Minister wskazał, że Skarżący powołał się na - jego zdaniem - nową, istotną dla sprawy okoliczność, tj. zatrudnienie w okresie od dnia 01.09.2009 r. do dnia 31.07.2012 r. w Ośrodku Hodowli Zarodowej "G." Sp. z o.o., oraz nowe dowody w sprawie w postaci wystawionych w dniu 09.03.2020 r. przez ww. pracodawcę duplikatów umowy o pracę oraz świadectwa pracy, potwierdzających, że w ww. okresie skarżący (wtedy jeszcze młodociany) był zatrudniony jako uczeń w warsztacie mechanicznym celem przygotowania zawodowego w zakresie zawodu mechanik-operator pojazdów i maszyn rolniczych. Zdaniem skarżącego, przedłożenie przez niego "nowych dowodów" w postaci duplikatów dokumentów, które - jak twierdzi Skarżący - "zaginęły (...) przed składaniem wniosku o przyznanie pomocy w ARiMR", powinno skutkować uchyleniem decyzji Prezesa ARiMR nr 43/2019 z dnia 23 maja 2019 r. na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 Kpa. W ocenie Skarżącego ww. duplikaty wraz z zaświadczeniem z KRUS z dnia 04.06.2014 r., które zostało załączone do wniosku o przyznanie pomocy z dnia 20.06.2014 r., potwierdzają posiadanie przez niego trzyletniego stażu pracy w rolnictwie w rozumieniu § 6 ust. 4 rozporządzenia, który to staż w połączeniu ze zdobytym w dniu 15.12.2011 r. w formie pozaszkolnej tytułem zawodowym w zawodzie rolnik świadczy o spełnianiu przez stronę warunku dotyczącego kwalifikacji zawodowych, o których mowa w § 6 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, jeszcze na etapie przyznania pomocy, a co za tym idzie - o bezpodstawnym ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z powodu nieuzupełnienia przez stronę wykształcenia. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wskazał, że aby możliwe było uchylenie decyzji ostatecznej na podstawie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 Kpa, wszystkie warunki wymienione w tym przepisie winny zaistnieć jednocześnie, a zatem - okoliczności faktyczne/dowody powinny "wyjść na jaw", być nowe, istotne dla sprawy, powinny istnieć w dacie wydania decyzji, a ponadto nie mogły być one znane organowi, który decyzję wydał. Minister stwierdził, że przedłożone przez Skarżącego duplikaty świadectwa pracy i umowy o pracę, jako potwierdzające okoliczność mającą miejsce przed wydaniem decyzji nr 43/2019 z dnia 23 maja 2019 r. (zatrudnienie Skarżącego), spełniają przesłankę "istnienia w dacie wydania decyzji" wskazaną w art. 145 § 1 pkt 5 Kpa. Uznał też za bezsporny fakt nieznajomości i braku wiedzy Prezesa ARiMR, zarówno co do okoliczności przywołanej przez Skarżącego, jak i dowodów załączonych do wniosku o wznowienie postępowania. Organ jednakże stwierdził, że zatrudnienie Skarżącego w Ośrodku Hodowli Zarodowej "G." Sp. z o.o. nie stanowi nowej okoliczności, która "wyszła na jaw", ponieważ przed wydaniem decyzji ostatecznej nr 43/2019 z dnia 23 maja 2019 r. Skarżący posiadał wiedzę o własnym zatrudnieniu i znane mu były dokumenty, których duplikaty przedłożył żądając wznowienia postępowania zakończonego tą decyzją. Ponadto orzekł, iż przedstawione przez Skarżącego dowody nie są istotnymi dla sprawy i nawet gdyby były znane Prezesowi ARiMR przed dniem wydania decyzji ostatecznej nr 43/2019 z dnia 23 maja 2019 r., nie miałyby żadnego wpływu na treść podjętego rozstrzygnięcia, bowiem zatrudnienie Skarżącego w Ośrodku Hodowli Zarodowej "G." Sp. z o.o. nie spełnia warunków stażu pracy w rolnictwie w rozumieniu § 6 ust. 4 rozporządzenia. Strona skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na opisane rozstrzygnięcie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, jak również o zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Strona w skardze podniosła zarzuty odnoszące się do naruszenia: - art. 145 § 1 pkt 5 kpa poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sprawie wynikające z przyjęcia, iż przesłanka wznowienia postępowania administracyjnego w postaci "wyjścia na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który wydał decyzję" nie obejmuje sytuacji, złożenia przez Skarżącego po raz pierwszy duplikatów dokumentów w postaci świadectwa pracy oraz umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego wystawionych z dnia 09.03.2020 r. przez Ośrodek Hodowli Zarodowej Sp. z o.o. z/s w G., choć dokumenty te i wynikające z nich okoliczności nie były znane organowi w dacie wydawania decyzji ostatecznej w sprawie Skarżącego; - § 6 ust. 1 pkt 2 w związku z § 6 ust. 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 maja 2017 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1159) zwanego dalej "rozporządzeniem" w związku z § 2 ust. 1 pkt 1 lit. d) rozporządzenia poprzez ich błędne zastosowanie oraz art. 151 § 1 pkt 2 kpa poprzez jego niezastosowanie. Organ w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje wcześniejsze stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 z późn.zm.; dalej jako: p.p.s.a.), w którym wskazano, iż sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią – bez wątpienia – sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną polegającą na zbadaniu, czy organ administracji publicznej nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi jego uchylenie. W powyższym kontekście - stosownie do treści art. 145 § 1 p.p.s.a. - należy zwrócić uwagę, iż nie każdy akt administracyjny, który dotknięty jest wadliwością automatycznie zostanie przez Sąd usunięty z obrotu prawnego. Ustawodawca bowiem przyjął, iż Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie (w całości lub w części) może tak orzec, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, niezależnie od tego, czy uchybienie to miało wpływ na wynik sprawy; c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd ponadto stwierdza nieważność aktu administracyjnego (w całości lub w części), jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach. Orzeka także wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub w innych ustawach. Reasumując należy stwierdzić, iż uchylenie aktu administracyjnego z racji naruszenia prawa materialnego uzasadnione będzie wtedy, gdy - w wypadku prawidłowego zastosowania tych norm - rozstrzygnięcie byłoby inne. Zaznaczyć trzeba, że naruszenie prawa nie powoduje uchylenia aktu administracyjnego, gdy wystąpi w postaci rażącej, albowiem wówczas stwierdza się nieważność decyzji lub postanowienia. Wreszcie "inne naruszenie przepisów postępowania" skutkuje uchyleniem aktu administracyjnego, o ile uchylenie to mogło mieć (a więc wcale nie musiało mieć) wpływu na wynik sprawy. Podkreślenia wymaga również to, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, jednakże w mocy art. 134 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną. Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd uznał bowiem, rozpoznając niniejszą sprawę, iż organy administracji publicznej nie naruszyły przepisów prawa materialnego w stopniu, które miało wpływ na wynik sprawy oraz przepisów postępowania w stopniu, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W pierwszej kolejności Sąd stwierdza, że stan faktyczny sprawy przyjęty przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, przedstawiony w części historycznej uzasadnienia, uznaje za ustalony prawidłowo i przyjmuje go za podstawę oceny zaskarżonej decyzji. W sprawie mają przede wszystkim zastosowanie przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 z p.zm. ) dalej "k.p.a.". W analizowanej sprawie spór bez wątpienia dotyczy kwestii związanej z poprawnością przeprowadzonego przez Organ I instancji postępowania prowadzonego w ramach wznowienia postępowania, zakończonego wydaniem decyzji o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej, jak również zaaprobowaniem tego postępowania przez Organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji. Sąd, rozpoznając niniejszą skargę, musi zgodzić się z Ministrem, iż trudno zaaprobować zarzut, jakoby w niniejszej sprawie nieprawidłowo przeprowadzono postępowanie wznowieniowe. Minister w tym zakresie w całości podtrzymał stanowisko, że Prezes ARiMR w sposób rzetelny zebrał i przeanalizował całokształt materiału dowodowego. Znajdujący się w aktach sprawy materiał dowodowy w ocenie Sądu był wystarczający do rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy i nie budził żadnych wątpliwości. Organy obu instancji zbadały wszystkie okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy, i na tej podstawie zastosowały właściwe przepisy prawa. W zaskarżonej decyzji zarówno Prezes ARiMR, jak i Minister, w sposób precyzyjny wyjaśnili wszystkie istotne dla sprawy okoliczności. Objęte w tej sprawie kontrolą sądową akty zapadły w wyniku wznowienia z urzędu postępowania administracyjnego w sprawach zakończonych dwoma decyzjami ustalającymi kwotę nienależnie pobranych przez Skarżącego płatności. W tym miejscu należy podkreślić, że nadzwyczajny tryb weryfikacji ostatecznych orzeczeń organów administracji publicznej ma na celu stworzenie prawnej możliwości ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie zakończonej ostateczną decyzją, jeżeli postępowanie przed organami administracji było dotknięte wadami procesowymi, wyliczonymi wyczerpująco w przepisach (tj. w art. 145 § 1 k.p.a., art. 145a-145b k.p.a. oraz art. 145aa k.p.a.). Postępowanie w sprawie wznowienia postępowania ma zatem na celu naprawienie konkretnych wad postępowania zakończonego ostateczną decyzją, ujętych w formie podstaw wznowienia. Stosownie do art. 147 k.p.a., wznowienie postępowanie może nastąpić z urzędu lub na żądanie strony. W kontrolowanej sprawie, postępowanie administracyjne w przedmiocie ustalenia Skarżącemu obowiązku zwrotu, wznowione zostało po złożeniu wniosku przez Skarżącego, który jako podstawę wznowienia wskazał art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Zgodnie z przepisem art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Z bogatego orzecznictwa sądowego dotyczącego omawianego przepisu wynika, że ujawnione dowody muszą charakteryzować się przymiotem nowości, powinny mieć istotne znaczenie dla sprawy (wpływać na zmianę treści decyzji), istnieć w dniu wydania decyzji ostatecznej i być nieznane organowi wydającemu tę decyzję. Wznowienie postępowania następuje nie tylko jednak z uwagi na wyjście na jaw nowych dowodów, ale także i nowych okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy, przy czym ujawnienie się tych okoliczności może być rezultatem przeprowadzenia dowodów (ujawnienia się dowodów) po wydaniu decyzji, byleby tylko rzecz dotyczyła nowych faktów mających miejsce przed wydaniem decyzji, które są istotne dla sprawy, a nie były znane organowi w momencie jej podejmowania (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 15 lutego 2017 r., sygn. akt I OSK 1961/15; 19 kwietnia 2018 r., sygn. akt I GSK 218/18; 20 marca 2019 r., sygn. akt II OSK 1112/17; z dnia 3 sierpnia 2022 r., sygn. akt I GSK 2733/18; wszystkie powołane w uzasadnieniu wyroki dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Trzeba przy tym wskazać, że warunek "ujawnienia" nowych okoliczności lub dowodów, odnieść należy do organu a nie do strony, co oznacza, że organ nie dysponował ww. umowami z rodzicami i nie były mu one znane. Zagadnieniem drugorzędnym jest natomiast, czy brak ujawnienia należy wiązać z niedopatrzeniem strony, jej niedbalstwem, czy wprost z zawinionym nieujawnieniem tych okoliczności lub dowodów. Za takim rozumieniem podstawy wznowienia przemawia przede wszystkim zasada prawdy obiektywnej a także interes społeczny. "Nowe dowody" i "nowe okoliczności" muszą mieć charakter obiektywny, co oznacza, że ich ujawnienie nie daje podstaw do dokonywania ustaleń, czy i z jakich powodów nie były one znane organowi pierwotnie prowadzącemu postępowanie. Nie jest istotne, z jakich powodów nowe okoliczności nie były znane organowi prowadzącemu postępowanie (patrz: wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 16 maja 2023 r., sygn. akt III SA/Wr 1093/21). Inną też kwestią jest w takim przypadku stosowanie art. 148 § 1 k.p.a., z którego wynika, że termin do wniesienia żądania wznowienia postępowania jest liczony od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Termin ten jest zatem liczony od dnia, w którym strona powzięła informację, że okoliczność ta może stanowić podstawę wznowienia postępowania. Świadomość prawnego znaczenia okoliczności faktycznych, jako podstawy wznowienia, nie ma wpływu dla oceny zachowania terminu przewidzianego w art. 148 § 1 k.p.a. Sąd uznał - dokonując analizy zaskarżonej decyzji – że Organ prawidłowo stwierdził, iż wskazane jako przyczyna wznowienia świadectwo pracy i umowa o pracę Skarżącego nie mogły wywrzeć skutku w postaci uchylenia ostatecznej decyzji Prezesa ARiMR z dnia 23 maja 2019 r., gdyż nie potwierdzały spełniania przez Skarżącego wymaganego 3-letniego stażu pracy w rolnictwie. Jak prawidłowo wskazał Minister, przepis § 6 ust 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 października 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, zawiera zamknięty katalog okresów uznawanych za staż pracy w rolnictwie, który z kolei w odpowiednim wymiarze czasowym i w połączeniu z określonym rodzajem wykształcenia albo tytułem kwalifikacyjnym bądź zawodowym, stosownie do § 6 ust. 1 pkt 2-4 rozporządzenia, świadczy o spełnieniu warunku posiadania kwalifikacji zawodowych. Nie jest zatem wystarczające odbycie jakiegokolwiek stażu obejmującego wykonywanie zadań o tematyce luźno związanej z rolnictwem czy też produkcją rolną ani też nawet odbycie stażu/zatrudnienia w podmiocie, który prowadzi działalność związaną z tym zakresem. Wskazany § 6 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia mówi wyraźnie o zatrudnieniu w gospodarstwie rolnym, na podstawie umowy o pracę lub spółdzielczej umowy o pracę, na stanowisku związanym z prowadzeniem produkcji rolnej. Z przedłożonych przez Skarżącego duplikatów wynika, iż był on zatrudniony jako młodociany w Ośrodku Hodowli Zarodowej "G." Sp. z o.o. na stanowisku uczeń na podstawie umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego, które odbywało się w warsztacie mechanicznym pod nadzorem mechanika maszyn i urządzeń rolniczych, a zatem Skarżący miał uzyskać w trakcie nauki zawód mechanika-operatora pojazdów i maszyn rolniczych. Ponieważ takie zatrudnienie, z uwagi na jego charakter i warunki, nie jest zatrudnieniem, o którym mowa w § 6 ust 4 pkt 2 rozporządzenia, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi prawidłowo stwierdził, że przedstawione przez Stronę dowody nie są istotnymi dla sprawy. W uzasadnieniu skargi Skarżący błędnie zatem przyjął, iż powodem stwierdzenia przez Ministra braku istotności przedłożonych dowodów jest brak uznania umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego, zawartej przez Skarżącego z Ośrodkiem Hodowli Zarodowej "G." Sp. z o.o., za stosunek pracy, podczas gdy w zakresie tej kwestii Minister w ogóle nie wyrażał wątpliwości. Z treści zaskarżonej decyzji wynika bowiem, że Organ dokonał analizy przedstawionych dokumentów w świetle cyt. przepisów i uznał, że złożone przez Skarżącego nowe dowody nie są istotnymi ze względu na to, iż nie wykazywały, że Skarżący posiada odpowiedni staż pracy wymagany cyt. rozporządzeniem. Skoro z cyt. przepisu wynika, że za staż pracy w rolnictwie uznaje się okres, liczony do dnia złożenia wniosku o przyznanie pomocy, w którym wnioskodawca był zatrudniony w gospodarstwie rolnym, na podstawie umowy o pracę lub spółdzielczej umowy o pracę, na stanowisku związanym z prowadzeniem produkcji rolnej, to przedstawione przez Skarżącego nowe dowody nie potwierdzają takiej sytuacji. Skarżący był bowiem uczniem, który w ramach praktyk odbywał przyuczenie do zawodu mechanika - operatora pojazdów rolniczych, z dokumentów nie wynika natomiast, że było to stanowisko związane z prowadzeniem produkcji rolnej. W rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie określono, co należy rozumieć przez produkcję rolną w cyt. przepisie, jednakże z definicji określonej przez ARiMR na Stronie głównej Agencji (patrz: https://www.gov.pl/web/arimr/podstawowe-pojecia-20) wynika, że działalność rolnicza to produkcja, hodowla lub uprawa produktów rolnych (w tym zbiory, dojenie, hodowla zwierząt oraz utrzymywanie zwierząt do celów gospodarskich) lub utrzymywanie użytków rolnych w stanie, dzięki któremu nadają się one do wypasu lub uprawy, poprzez obowiązkowe wykonanie co najmniej jednego zabiegu agrotechnicznego polegającego na usunięciu lub zniszczeniu niepożądanej roślinności, w terminie do dnia 31 lipca roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich Z kolei Słownik Języka Polskiego PWN określa, że produkcja rolna to uprawa roślin, chów zwierząt, gospodarka leśna, rybna itp. W ocenie Sądu nie można tym samym uznać pracy mechanika – operatora pojazdów rolniczych za pracę związaną z prowadzeniem produkcji rolnej. W sprawie nie doszło też do naruszenia przepisów dot. postępowania administracyjnego, w tym wskazywanych w zarzutach skargi zasad ogólnych. Organ odwoławczy w rozpatrywanej sprawie działał na podstawie przepisów prawa i dokonał oceny w oparciu o materiał dowodowy zebrany i rozpatrzony w sposób wyczerpujący (art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.). Organ ten w sposób kompletny i zrozumiały wyjaśnił także zasadnicze powody podjętego rozstrzygnięcia, wypełniając kryteria przepisu art. 107 § 3 k.p.a. Wbrew zarzutom skargi, zdaniem Sądu, działanie organu nie stanowi w tym zakresie naruszenia obowiązujących przepisów prawa. Zebrany materiał dowodowy był wystarczający do stwierdzenia braku wystąpienia przesłanek zawartych w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., nie doszło zatem do naruszenia przepisów postępowania, a w szczególności art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 11 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a oraz art. 107 k.p.a Sąd uznał, że organy wydając zaskarżone decyzje odniosły się zarówno do zgromadzonego materiału dowodowego, jak i twierdzeń Strony skarżącej. Spowodowało to - zdaniem Sądu - brak podstaw do uznania, że doszło do naruszenia zasad ogólnych Kodeksu postępowania administracyjnego, jak również zasad dotyczących zgromadzenia i oceny materiału dowodowego w sposób, który mógłby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia sprawy. Odmienna ocena materiału dowodowego, niż jak to chciałaby Strona skarżąca, nie stanowi naruszenia przepisów postępowania administracyjnego. Jak już wyżej wskazano, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt organu administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że został on wydany z naruszeniem przepisu prawa materialnego wpływającym na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 litera a – c p.p.s.a.). Przez możliwość istotnego wpływania na wynik sprawy należy rozumieć prawdopodobieństwo oddziaływania naruszeń prawa materialnego czy procesowego na treść decyzji, a więc ukształtowanych w niej stosunków administracyjnoprawnych materialnych lub procesowych. Sąd, uchylając z tych powodów decyzję, musi zatem wykazać, że gdyby nie doszło do stwierdzonego w postępowaniu sądowym naruszenia przepisów postępowania, to rozstrzygnięcie sprawy najprawdopodobniej mogłoby być inne (patrz: wyrok NSA z 19 października 2011r., sygn. akt I OSK 915/11; dostępny tamże). Dlatego też zastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. i uchylenie decyzji może nastąpić jedynie wówczas, gdy stwierdzone naruszenie przepisów miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w takim wypadku rzeczą Sądu jest wykazanie, że uchybienie przepisom prawa przez organ orzekający było tak istotne, że przy poprawnym ich zastosowaniu brzmienie osnowy decyzji byłoby lub mogłoby być inne. Sąd nie stwierdził ponadto żadnego innego naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź innych przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności. Mając powyższe na względzie, należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu i skarga podlega oddaleniu jako niezasadna. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło