V SA/Wa 2084/07

WyrokWSA w Warszawie2008-05-12

Skład orzekający: Beata Krajewska, Joanna Zabłocka, Piotr Kraczowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy cudzoziemcowi, który złożył wniosek o zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony na dzień przed upływem terminu ważności dotychczasowego zezwolenia, można odmówić udzielenia zezwolenia z powodu nielegalnego pobytu, nawet jeśli wniosek o wizę pobytową został złożony jednocześnie?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że złożenie wniosku o zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony na dzień przed upływem terminu ważności dotychczasowego zezwolenia nie pozwala organowi na zakończenie postępowania w terminie, co skutkuje nielegalnym pobytem cudzoziemca od dnia wygaśnięcia poprzedniego zezwolenia. Samo złożenie wniosku o wizę pobytową nie legalizuje pobytu w sytuacji, gdy organ nie mógł zakończyć postępowania w terminie. Odmowa udzielenia zezwolenia na podstawie nielegalnego pobytu jest obligatoryjna, chyba że zachodzą szczególne wyjątki, które w tej sprawie nie miały miejsca.
Stan faktyczny
Skarżący, obywatel [...], złożył wniosek o kolejne zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony. Wniosek został złożony na dzień przed upływem ważności dotychczasowego zezwolenia. Wcześniejszy wniosek z brakami formalnymi został pozostawiony bez rozpoznania. Organy administracji odmówiły udzielenia zezwolenia, uznając pobyt skarżącego za nielegalny od daty wygaśnięcia poprzedniego zezwolenia. Skarżący podnosił, że wniosek został złożony w czasie legalnego pobytu i że jednocześnie złożył wniosek o wizę pobytową, która została mu udzielona.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Krajewska, Sędzia WSA Joanna Zabłocka, Asesor WSA Piotr Kraczowski (spr.), Protokolant Agnieszka Groszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi A. H. na decyzję Prezesa Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony; - oddala skargę - Wnioskiem z 21 kwietnia 2006 r. obywatel [...] A. H. - (zwany dalej: "Skarżącym") - wystąpił do Wojewody [...] o udzielenie kolejnego zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Dotychczasowe zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony było ważne do 22 kwietnia 2006 r. Wniosek umotywował tym, iż do Polski przyjechał w 1993 r., gdzie wraz z rodzicami mieszka nieprzerwanie od 13 lat. W Polsce ukończył szkołę podstawową i średnią, a obecnie studiuje w [...], tu ma grono swoich przyjaciół z którymi jest blisko związany. Wojewoda [...] zawiadomieniem z [...] czerwca 2004 r. poinformował Skarżącego, iż wobec nieusunięcia braków formalnych wniosku o udzielania zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, na podstawie art. 64 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.; zwanej dalej: "k.p.a."), wniosek pozostawił bez rozpoznania. Skarżący [...] grudnia 2006 r. złożył do Prezesa Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców (zwanego dalej: "Prezesem Urzędu") zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie. Prezes Urzędu postanowieniem z [...] stycznia 2007 r. uznał zażalenie za uzasadnione i wyznaczył dodatkowy termin załatwienia sprawy do [...] marca 2007 r. Wojewoda [...] decyzją z [...] lutego 2007 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 57 ust. 1 pkt 9 oraz art. 62 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (Dz. U. Nr 128, poz. 1175 ze zm.) oraz art. 104 § 1 k.p.a. odmówił udzielenia Skarżącemu wnioskowanego zezwolenia. W uzasadnieniu swojej decyzji stwierdził, iż zgodnie z art. 57 ust. 1 pkt 9 ustawy o cudzoziemcach - odmawia się udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony cudzoziemcowi, który przebywa na terytorium Polski nielegalnie. Skarżący składając przedmiotowy wniosek [...] maja 2006 r. nie posiadał zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony ani innego zezwolenia legalizującego jego pobyt na terytorium Polski. Skarżący nie posiadał również wizy pobytowej uprawniającej do legalnego pobytu na terytorium Polski. W związku z czym brak było podstaw do udzielenia wnioskowanego zezwolenia. W odwołaniu z [...] marca 2007 r. Skarżący wniósł o uchylenie decyzji Wojewody. Zarzucił rażące naruszenie art. 57 ust. 1 pkt 9 ustawy o cudzoziemcach, ponieważ bezpodstawnie wskazano, iż dniu złożenia wniosku o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony Skarżący przebywał nielegalnie na terytorium Polski. Wyjaśnił, że Wojewoda błędnie uznał, iż wniosek o udzielenie zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony został złożony [...] maja 2006 r. Tymczasem wniosek ten został złożony [...] kwietnia 2006 r. (o czym świadczy kopia nadania listu poleconego załączona do odwołania) i tym dniu posiadał ważne zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony. Powołał się także na orzeczenie NSA z 18 listopada 2000 r., sygn. akt V SA 940/00 w którym stwierdzono, iż ocena legalności pobytu cudzoziemca powinna nastąpić według składania wniosku nie zaś chwili wydawania decyzji. Prezesa Urzędu decyzją z [...] kwietnia 2007 r. nr [...] działając na podstawie art. 57 ust. 1 pkt 9 ustawy o cudzoziemcach oraz art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji Prezes Urzędu podzielił stanowisko Skarżącego, że istotnie jego wniosek o zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony został nadany [...] kwietnia 2006 r., a więc w dniu składania przedmiotowego wniosku przebywał w Polsce legalnie. Jednakże Skarżący składając wniosek [...] kwietnia 2006 r. uchybił terminowi określonemu w art. 61 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, w myśl którego - cudzoziemiec przebywający na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest obowiązany złożyć wniosek o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony co najmniej na 45 dni przed upływem okresu pobytu oznaczonego w posiadanej wizie lub terminu ważności poprzedniego zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Natomiast zgodnie z art. 61 ust. 4 ustawy o cudzoziemcach - jeżeli termin do złożenia wniosku, o którym mowa w ust. 1, nie zostanie zachowany, cudzoziemiec jest obowiązany opuścić terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przed okresem pobytu oznaczonego w wizie lub na podstawie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, w przypadku, gdy postępowanie w sprawie udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony nie zostało zakończone przed upływem tego okresu tego pobytu. Prezes Urzędu stwierdził, iż jak wynika z akt sprawy, Skarżący nie opuścił terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w terminie udzielonego mu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony i od [...] kwietnia 2006 r. przebywa w Polsce nielegalnie. Prezes Urzędu odnosząc się do zarzutu Skarżącego, że ocena legalności pobytu powinna nastąpić według stanu z dnia składania wniosku, a nie wydania decyzji, stwierdził, że organy administracyjne orzekają na podstawie stanu faktycznego obowiązującego w dacie wydania decyzji, co dotyczy także organu odwoławczego, w związku z czym okoliczności faktyczne istniejące w dniu wystąpienia z wnioskiem w przedmiotowej sprawie nie są decydujące dla jej ostatecznego rozstrzygnięcia i powołał się na wyrok NSA z 3 grudnia 2001 r. sygn. akt V SA 1039/01. Stwierdził także, iż błędne stwierdzenie w decyzji Wojewody, że wniosek został złożony [...] maja 2006 r. stanowi uchybienie, które nie podważa zasadności zaskarżonego rozstrzygnięcia. Na końcu powołał się na art. 7 k.p.a. i stwierdził, że organ administracji publicznej ma obowiązek respektowania przy rozstrzyganiu sprawy słusznego interesu strony, jednakże granicą tego obowiązku jest kolizja tego interesu z interesem społecznym którego treść wyrażona jest m.in. przepisami prawa. W związku z tym podkreślił, że uchylenie decyzji o odmowie udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony Skarżącemu skutkowałoby naruszeniem art. 57 ust. 1 pkt 9 ustawy o cudzoziemcach. W skardze złożonej 31 maja 2007 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Skarżący wniósł o uchylenie decyzji Prezesa Urzędu i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: - prawa materialnego w postaci art. 57 ust. 1 pkt 9 ustawy o cudzoziemcach, poprzez błędne przyjęcie, iż przepis ten uniemożliwia odmowę udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony w sytuacji, gdy wniosek o udzielenie zezwolenie został złożony w czasie legalnego pobytu na terytorium RP; - prawa materialnego w postaci art. 61 ust. 4 ustawy o cudzoziemcach, poprzez stwierdzenie, iż Skarżący powinien opuścić terytorium Polski [...] kwietnia 2006 r. i uznanie, iż od tego dnia przebywa nielegalnie na terytorium Polski, gdy tymczasem Prezes Urzędu postanowieniem z [...] maja 2006 r. nr [...], wyraził zgodę na udzielenie mu wizy pobytowej na okres 90 dni przez Wojewodę [...], przy czym taka wiza została mu udzielona; - przepisów postępowania w postaci art. 7 i 77 k.p.a., poprzez nienależyte wyjaśnienie sprawy oraz nie uwzględnienie wszystkich okoliczności w sprawie, o czym świadczy pominięcie w rozstrzygnięciu Prezesa Urzędu tak istotnego elementu jakim było udzielenie Skarżącemu wizy pobytowej legalizującej pobyt na terytorium Polski po dacie złożenia wniosku o udzielnie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. W motywach skargi Skarżący wskazał, że składając [...] kwietnia 2006 r. wniosek o zamieszkanie na czas oznaczony, jednocześnie złożył wniosek o wydanie wizy w trybie art. 33 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach. Postanowieniem z [...] maja 2006 r. Prezes Urzędu wyraził zgodę na wydanie Skarżącemu przez Wojewodę Mazowieckiego wizy pobytowej okres 90 dni. Wiza taka została mu udzielona i przez ten okres przebywał w Polsce legalnie. Pominięcie tak istotnej kwestii świadczy o tym, że Prezes Urzędu nie uwzględnił wszystkich okoliczności w sprawie, choć posiadał te wiadomości z racji pełnionego urzędu. Zasadnym jest zatem zarzut naruszenia art. 7 i 77 k.p.a. Zdaniem Skarżącego zasadnicze znaczenie w sprawie ma odpowiedź na pytanie, według jakiego momentu należy oceniać stan faktyczny w sprawie oraz czy niezgodne z prawem działania organów administracji publicznej mogą wpływać na niekorzyść strony aplikującej o udzielenie zezwolenie na pobyt w Polsce. Powtórzył - tak jak w odwołaniu - że według niego stan faktyczny w sprawie należy oceniać z chwili złożenia wniosku, a nie chwili jej wydania. Zwrócił uwagę na nieuzasadnioną długotrwałość prowadzonego postępowania oraz bezzasadne pozostawienie wniosku Skarżącego o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, w wyniku czego Skarżący znalazł się na terytorium Polski nielegalnie. W odpowiedzi na skargę Prezes Urzędu wniósł o jej oddalenie, podnosząc argumenty faktyczne i prawne jak w zaskarżonej decyzji. Ponadto odnosząc się do zarzutów skargi wyjaśnił, że wiza w trybie art. 33 ustawy o cudzoziemcach została wydana Skarżącemu [...] maja 2006 r. z terminem ważności do [...] sierpnia 2006 r. i zwrócił uwagę, że w postanowieniu wyrażającym zgodę na wydanie Skarżącemu ww. wizy wskazano, że "(...) wiza pobytowa wydana w trybie wyżej wskazanego przepisu ma charakter wyjątkowy i w istniejącym stanie faktycznym cudzoziemiec nie otrzyma kolejnej wizy pobytowej w tym trybie. Natomiast pozostanie przez cudzoziemca na terytorium Polski po upływie terminu ważności wizy pobytowej oznaczać będzie, iż znajdzie się on ponownie w warunkach nielegalnego pobytu. Wyrażenie zgody na wydanie wnioskodawcy wizy pobytowej daje mu możliwość uregulowania własnej sytuacji w kwestii legalizacji pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W związku z powyższym cudzoziemiec powinien opuścić terytorium Polski w okresie ważności niniejszej wizy pobytowej. Następnie, jeżeli zainteresowany zamierza nadal przebywać na terytorium naszego kraju może wystąpić do polskiego konsula z wnioskiem o wydanie wizy pobytowej lub za jego pośrednictwem wystąpić do wojewody właściwego ze względu na miejsce zamierzonego pobytu na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony." Skarżący nie opuścił jednak terytorium Polski również przed upływem terminu ważności tej wizy, kontynuując pobyt w Polsce po upływie terminu jej ważności nielegalnie, a taki pobyt nie można uznać za usprawiedliwiony. Odnosząc się do zarzutu Skarżącego, że ocena legalności pobytu powinna nastąpić według stanu z dnia składania wniosku, a nie wydania decyzji, Prezes Urzędu wyjaśnił, że cytowany przez Skarżącego wyrok NSA z 8 listopada 2000 r. sygn. akt V SA 940/00 odnosił się do oceny legalności pobytu cudzoziemca jako przesłanki ustalenia właściwości tego sądu, a nie jako stanu faktycznego, branego pod uwagę w dacie wydania decyzji administracyjnej. Na rozprawie 11 marca 2008 r. pełnomocnik Skarżącego podniósł, iż wniosek o kolejne zezwolenie zamieszkania na czas oznaczony, Skarżący złożył na 45 dni przed upływem terminu ważności dotychczasowego zezwolenia. Do wniosku nie dołączył paszportu, ponieważ stracił ważność, a Ambasada [...] nie wydaje paszportów mężczyznom w wieku poborowym, uzyskał więc dokument podróży, a organ tego dokumentu nie uznał i pozostawił wniosek bez rozpoznania. Na dowód załączył pismo Wojewody [...] z [...] kwietnia 2006 r., odnoszące się do wniosku o udzielenie zezwolenia zamieszkania na czas oznaczony z [...] marca 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; zwanej dalej: "p.p.s.a."), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 k.p.a. (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Rozważając w tym kontekście zarzuty skargi stwierdzić należy, że skarga jest bezzasadna. Zgodnie z art. 61 ustawy o cudzoziemcach - cudzoziemiec przebywający na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest obowiązany złożyć wniosek o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony co najmniej 45 dni przed upływem okresu pobytu oznaczonego w posiadanej wizie lub terminu ważności poprzedniego zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, z tym że wniosek nie może być złożony przez cudzoziemca przebywającego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie wizy, o której mowa w art. 33 ust. 1. Wniosek cudzoziemca przybywającego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie wizy, o której mowa w art. 33 ust. 1, pozostawia się bez rozpoznania (ust. 1). Wojewoda wydaje decyzję w sprawie udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony przed upływem okresu pobytu na podstawie wizy lub zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, jeżeli wniosek został złożony w terminie, o którym mowa w ust. 1 (ust. 2). Wojewoda wydaje cudzoziemcowi nową wizę na okres pobytu do czasu zakończenia postępowania w pierwszej instancji w sprawie udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, w przypadku gdy wydanie decyzji z zachowaniem warunków, o których mowa w ust. 2, jest niemożliwe (ust. 3). Jeżeli termin do złożenia wniosku, o którym mowa w ust. 1, nie zostanie zachowany, cudzoziemiec jest obowiązany opuścić terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przed upływem okresu pobytu oznaczonego w wizie lub na podstawie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, w przypadku gdy postępowanie w sprawie udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony nie zostało zakończone przed upływem tego okresu pobytu (ust. 4). Z wyżej przedstawionych uregulowań przepisu art. 61 ustawy o cudzoziemcach, wynika jasno, że jeżeli cudzoziemiec złożył wniosek w 45 - dniowym terminie, o którym mowa w ust. 1, wówczas wojewoda zobowiązany jest wydać decyzję w sprawie udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony przed upływem okresu pobytu (ust. 2), w przypadku zaś gdy wydanie decyzji z zachowaniem warunków, o których mowa w ust. 2, jest niemożliwe, wówczas zgodnie z ust. 3 art. 61 wojewoda zobowiązany jest wydać nową wizę na okres pobytu do czasu zakończenia postępowania w pierwszej instancji. Innymi słowy, wykonanie przez cudzoziemca obowiązku wynikającego z art. 61 ust. 1 i złożenie wniosku przed upływem 45-dniowego terminu, rodzi po stronie organu (wojewody) określone obowiązki, o których mowa w ust. 2 i 3 art. 61, i powoduje zalegalizowanie pobytu cudzoziemca do czasu zakończenia postępowania w pierwszej instancji. Mając na uwadze powyższe uwagi ważnym w niniejszej sprawie było zbadanie - w związku z podniesionym na rozprawie zarzutem zachowania przez Skarżącego 45 dniowego terminu - kiedy w rzeczywistości Skarżący złożył wniosek o udzielenie kolejnego zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, czy istotnie został on złożony na 45 dni przed upływem ważności dotychczasowego zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony ([...] marca 2006 r.), czy po upływie 45 dniowego terminu ([...] kwietnia 2006 r.). Powyższe miło zasadnicze znaczenie dla ustalenia, czy zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem. Analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że istotnie, pierwotnie Skarżący złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony 7 marca 2006 r. Jednakże w związku z tym, że wniosek ten posiadał braki formalne m.in. w postaci braku paszportu, Skarżący został pismem z [...] marca 2006 r. zobowiązany do ich uzupełnienia, czego nie uczynił i jego wniosek na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. został pozostawiony bez rozpoznania. Natomiast jego zażalenie z [...] kwietnia 2006 r. na niezałatwienie sprawy, mocą postanowienia Prezesa Urzędu z [...] czerwca 2006 r. nr [...] (nie zaskarżone przez Skarżącego) zostało uznane za nieuzasadnione. Należy przy tym zauważyć, iż nie jest prawdą twierdzenie pełnomocnika Skarżącego, złożone do protokołu rozprawy, iż do wniosku z [...] marca 2006 r. Skarżący załączył dokument podróży. Wynika to z faktu, iż uzyskany przez Skarżącego dokument podróży tj. certyfikat repatriacji wystawiony przez Ambasadę [...], został wydany [...] maja 2006 r., a więc w chwili złożenia wniosku z [...] marca, jak też wezwania z [...] marca 2006 r. Skarżącego do uzupełnienia braków formalnych, taki dokument nie istniał i Skarżący nie mógł nim dysponować. W związku z powyższym Sąd uznał, iż postępowanie prowadzone z wniosku Skarżącego z [...] marca 2006 r. zakończone prawomocnym postanowieniem Prezesa Urzędu z [...] czerwca 2006 r. zostało przeprowadzone zgodnie z prawem. Złożenie przez Skarżącego kolejnego wniosku z [...] kwietnia 2006 r. o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony wszczęło nowe postępowanie w sprawie udzielenia wnioskowanego zezwolenia. Z tym, że tak jak wyjaśniono wyżej, złożenie przez cudzoziemca wniosku po upływie 45 - dniowego terminu pozbawia go tych przywilejów, jakie ustawodawca wiąże z terminowym złożeniem wniosku, co prawda nie zdejmuje obowiązku prowadzenia postępowania i nie zamyka wojewodzie możliwości wydania decyzji o udzieleniu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, o ile postępowanie w tej sprawie zostanie zakończone przed upływem okresu pobytu oznaczonego w wizie. Jednakże w związku z tym, że wniosek został nadany drogą pocztową ([...] kwietnia 2006 r.) na 1 dzień przed upływem terminu ważności dotychczasowego zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony ([...] kwietnia 2006 r.), organ nie miał możliwości zakończenia postępowania w terminie ważności wizy pobytowej. Zatem słusznie organy administracji uznały, iż od [...] kwietnia 2006 r. Skarżący przebywał w Polsce nielegalnie. Z kolei samo złożenie przez Skarżącego wniosku o wydanie wizy w trybie art. 33 ustawy o cudzoziemcach, nie legalizowało pobytu cudzoziemca na terytorium Polski. Nie ma też racji Skarżący, iż dla oceny legalności pobytu cudzoziemca w Polsce ma decydujące znaczenie stan w chwili wszczynania postępowania. Otóż takie stanowisko byłoby sprzeczne z wyżej przedstawionymi uregulowaniami art. 61 ustawy o cudzoziemcach, które wyraźnie zobowiązują cudzoziemca do złożenia kolejnego wniosku o zezwolenie z odpowiednim wyprzedzeniem, jak i nakazują cudzoziemcowi opuszczenie terytorium Polski w razie braku udzielenia nowego zezwolenia i wygaśnięcia dotychczasowego. Natomiast przywołany przez Skarżącego wyrok NSA z 8 listopada 2000 r. sygn. akt V SA 940/00 jest bez znaczenia do oceny prawidłowości wydania zaskarżonej decyzji, ponieważ dotyczył uchylonej ustawy o cudzoziemcach z 1997 r. i ustalenia właściwości rzeczowej NSA do rozpoznania skargi, a więc problemu który nie miał miejsca w niniejszej sprawie. Zgodnie z art. 57 ust. 1 pkt 9 ustawy o cudzoziemcach - cudzoziemcowi odmawia się udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, jeżeli przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nielegalnie. Odmowa udzielenia zezwolenia z przyczyn wymienionych w art. 57 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach ma charakter obligatoryjny. Oznacza to, że organy orzekające w przedmiotowej sprawie musiały przy wydawaniu decyzji uwzględnić fakt nielegalnego przebywania cudzoziemca na terytorium Polski. Jednocześnie za chybione należało uznać stanowisko Skarżącego, że art. 57 ust. 1 pkt 9 ustawy o cudzoziemcach uniemożliwia odmowę udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony w sytuacji, gdy wniosek o udzielenie zezwolenia został złożony w czasie legalnego pobytu w Polsce. Jak podkreślono wyżej, cudzoziemca chroni przed nielegalnym pobytem w Polsce: złożenie wniosku z zachowaniem 45 - dniowego terminu przed upływem ważności dotychczasowego zezwolenia, zakończenie postępowania przez organ przed upływem terminu ważności dotychczasowego zezwolenia, bądź wyjazd cudzoziemca z terytorium Polski. Takich zaś sytuacji w przedmiotowej sprawie nie było, ponieważ - jak podkreślono - wniosek został nadany drogą pocztową na 1 dzień przed upływem terminu ważności dotychczasowego zezwolenia, w związku z czym organ nie miał możliwości rozpoznania wniosku w terminie ważności zezwolenia, a Skarżący pozostał na terytorium Polski. Ponadto - wbrew zarzutom skargi - słusznie organ w zaskarżonej decyzji stwierdza, iż Skarżący powinien opuścić terytorium Polski [...] kwietnia 2006 r. oraz, że od tego dnia przebywa nielegalnie w Polsce. Wskazać przy tym należy, że uzyskanie przez Skarżącego wizy pobytowej w trybie art. 33 ust. 1 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach na okres 90 dni (od [...] czerwca do [...] sierpnia 2006 r.) umożliwiało mu jedynie legalny pobyt w Polsce w okresie jej ważności, a pozostanie Skarżącego w Polsce po upływie terminu jej ważności spowodowało, iż Skarżący znalazł się ponownie w warunkach nielegalnego pobytu. Ustawa przewiduje co prawda, że nielegalny pobyt nie może - w określonych w ustawie sytuacjach - stanowić wyłącznej podstawy odmowy udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Mianowicie podstawa ta nie wystarcza do wydania decyzji odmownej cudzoziemcowi, który jest małżonkiem obywatela polskiego lub osoby posiadającej zezwolenie na osiedlenie się lub zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego WE - art. 57 ust 3 ustawy o cudzoziemcach, a także cudzoziemcowi, który jest ofiarą handlu ludźmi i spełnia pozostałe warunki wymienione w art. 53 ust. 1 pkt 15 - art. 57 ust. 5 ustawy o cudzoziemcach. Żaden jednak ze wskazanych powyżej wyjątków nie miał miejsca w rozpoznawanej sprawie. Jak zaznaczono wcześniej odmowa udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony z przyczyn określonych w art. 57 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach ma charakter obligatoryjny. W związku z tym wynikająca z art. 7 k.p.a. zasada, iż sprawę należy załatwić zgodnie z wnioskiem strony uwzględniając jej słuszny interes, o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny, doznaje istotnego ograniczenia. Zasada ta ma bowiem zastosowanie tylko w odniesieniu do decyzji opartych na konstrukcji tzw. uznania administracyjnego polegającego na przyznaniu organom administracji możności dokonania wyboru spośród dwóch lub więcej dopuszczalnych przez ustawę, a równowartościowych prawnie rozwiązań. Zastosowanie ww. zasady nie może jednak prowadzić do naruszenia przepisów prawa materialnego w sprawach, w których ustawodawca wprowadził instytucję tzw. decyzji związanej. Przedmiotowa sprawa należy zaś do spraw tego rodzaju - przepisy prawa materialnego determinowały bowiem treść jej rozstrzygnięcia (zob. wyrok NSA z 25 lutego 2002 r., sygn. akt II SA 3126/00, Lex nr 81779). W związku z tym okoliczności podnoszone przez Skarżącego (fakt długotrwałego pobytu, kontynuowania nauki, posiadania rodziny w Polsce) nie mogły zostać przez organy orzekające w sprawie uwzględnione. Ponadto w toku postępowania nie doszło - jak wskazuje skarżący - do naruszenia przepisów dotyczących nakazania organom administracji publicznej uwzględniać interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.) oraz zebrania całego materiału dowodowego (art. 77 k.p.a.). Gdyby bowiem - zgodnie z wnioskiem Skarżącego - przedmiotowe zezwolenie zostało udzielone, organ dopuściłby się naruszenia przepisów prawa materialnego. Na końcu Sąd stwierdza, iż słuszne są zarzuty skargi dotyczące długotrwałości postępowania administracyjnego, jednakże fakt przewlekłego prowadzenia postępowania administracyjnego nie spowodował wydania decyzji niezgodnej z prawem. Ponadto Sąd nie stwierdził innych istotnych uchybień formalnych zaskarżonej decyzji, które powodowałby konieczność jej uchylenia. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło