V SA/Wa 2084/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Sędzia WSA - Dorota Mydłowska (spr.), Protokolant spec. - Mariusz Dzierzęcki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi B. T. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ... lipca 2011 r. nr ... znak ... w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych; oddala skargę. Przedmiotem skargi jest decyzja Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia ... lipca 2011r Nr ... utrzymująca w mocy decyzję własną Prezesa z dnia ... czerwca 2011r. Nr ... o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt. Skarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym. W dniu ...06.2005r do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. (dalej; BP ARiMR) wpłynął wniosek W. M. o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt na rok 2005. We wniosku zadeklarowano m.in. pakiet P01b utrzymanie łąk ekstensywnych półnaturalne łąki dwukośne o powierzchni ... ha. Decyzją z dnia ...02. 2006r. Kierownik BP ARiMR w K. przyznał wnioskowaną płatność w wysokości ... zł i została ona przekazana na rachunek bankowy Wnioskodawcy, wskazany we wniosku o wpis do ewidencji producentów w dniu ...0.3. 2006r. W dniu ...04.2006r do BP ARiMR wpłynął wniosek B. T. o przyznanie płatności na rok 2006. Zadeklarowano w nim pakiet P01b o pow. ... ha. Jednocześnie B. T. poinformowała, że przejmuje zobowiązania rolnośrodowiskowe po zmarłym ojcu W. M. Decyzją z dnia ...12.2006 r Kierownik BP ARiMR przyznał płatność w kwocie ...zł i została ona przekazana na rachunek bankowy wskazany przez tę Stronę we wniosku o wpis do ewidencji producentów. W dniu ...04.2007r. do BP ARiMR wpłynął wniosek B. T. o przyznanie wskazanych wyżej płatności na rok 2007. Zadeklarowano w nim m.in. pakiet P01b utrzymanie łąk ekstensywnych półnaturalne łąki dwukośne o powierzchni ... ha. W dniu ....12.2007r. w gospodarstwie Wnioskodawczyni odbyła się kontrola na miejscu, która stwierdziła, iż powierzchnia w pakiecie P01b wynosi ... ha. Decyzją z dnia ...02. 2008r Kierownik BP ARiMR przyznał B. T. płatności w pomniejszonej wysokości w kwocie ... zł. Pismem z dnia ....05. 2011r. Dyrektor ... Oddziału Regionalnego ARiMR zawiadomił Wnioskodawczynię o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych środków finansowych przyznanych Stronie ma mocy decyzji z dnia ...02. 2006r. i z dnia ...12.2006r. Decyzją nr ... z dnia ... czerwca 20011r. została ustalona kwota nienależnie pobranej płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt w wysokości ... zł. W odwołaniu od powyższej decyzji B. T. poniosła, że w 2006r złożyła Kierownikowi BP wyjaśnienia dotyczące nieścisłości obszarowych przejętych działek i wówczas dokonano sporządzenia aneksu do programu rolnośrodowiskowego. Podkreśliła, że jej zdaniem, dopełniła wszystkich niezbędnych formalności, że kontrola wykazała tylko różnicę między powierzchnią deklarowaną ..ha a stwierdzoną – ...ha, tylko co do działki B, ponadto iż przejmując gospodarstwo po zmarłym ojcu chciała je prowadzić zgodnie z zasadami prawa polskiego i unijnego. Decyzją z dnia ...07. 2011r. Nr ... Prezes Agencji utrzymał w mocy decyzję I instancji. W jej uzasadnieniu podkreślił, że w wyniku decyzji na rok 2005 i 2006 – po stronie Producenta powstało zobowiązanie do realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt. Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U.Nr 174, poz. 1809, z późn. zm.) – wsparcie jest przyznawane rolnikom, którzy zobowiążą się do stosowania praktyk agrośrodowiskowych przez okres co najmniej 5 lat. W kolejnym roku podjętego zobowiązania B. T. zmniejszyła powierzchnię gruntów, na których był realizowany w latach 2005-2006 pakiet P0 1 b deklarując realizacje na działce ... na powierzchni ... ha oraz nie zadeklarowała działki ... o powierzchni ...ha, a ponadto nastąpiło przedeklarowanie powierzchni działki B. Organ wskazał, iż zgodnie z § 17 ust.1 pkt 1 lit. c wskazanego wyżej rozporządzenia, płatność podlega wstrzymaniu i zwrotowi, jeżeli producent zmniejszył powierzchnię, na której program powinien być realizowany. Wstrzymaniu i zwrotowi podlega ta część płatności, która została przyznana do działek rolnych objętych zmniejszeniem. I tak zwrot płatności na rok 2005 w kwocie ...zł wynika z różnicy między ... ha – ... ha x ... zł/ha, a na rok 2006 – ... ha – ... ha x ... zł/ha daje kwotę ... zł. Łącznie stanowi to kwotę ... zł. Ponadto Prezes ARiMR wskazał, iż nie ma tu zastosowania przepis art. 39 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 817/2004r z dnia 29 kwietnia 2004r odnoszący się do wystąpienia siły wyższej, gdyż taka nie wystąpiła w niniejszej sprawie. Jako podstawę ustalenia w drodze decyzji administracyjnej kwoty nienależnie pobranych płatności wskazano art. 29 ust 1 ustawy z dnia 9 maja 2008r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U.Nr 98,poz. 634, z późn. zm.), zaś co do odsetek – powołano się na art. 71 ust.2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 817/2004 w związku z art. 73 ust. 1 i ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r. W skardze na powyższą decyzję, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, B. T. żądała jej uchylenia oraz decyzji ją poprzedzającej, wstrzymania wykonalności decyzji oraz zasadzenia kosztów postępowania według norm przepisanych. Decyzji zarzuciła: 1. Naruszenie prawa procesowego mające istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez nie prowadzenie w pełni rzetelnie postępowania dowodowego, a w szczególności naruszenia art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego, 2. Naruszenie prawa procesowego mające istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez przeprowadzenie postępowania z naruszeniem zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa w zw. z art. 8 Kpa, 3. Naruszenie prawa procesowego mające istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez nie wskazanie motywów, którymi kierował się organ przy jej wydaniu, okoliczności, które uznał za udowodnione, a w konsekwencji naruszenie art. 107 Kpa, 4. Naruszenie prawa materialnego mające istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności art. 49 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 ust. 4 i ust. 5 i art. 73 ust. 4 i ust. 5, poprzez nie zbadanie czy zaistniała przesłanka dobrej wiary po stronie skarżącej. W uzasadnieniu skargi B. T. podkreśliła, iż jej ojciec składając wniosek na rok 2005, zobowiązał się do prowadzenia działalności rolniczej w pakiecie P01b, utrzymanie łąk ekstensywnych półnaturalne łąki dwukośne na powierzchni ... ha. W roku 2006 przejęła zobowiązanie, jednocześnie zwiększając powierzchnie do ... ha. W 2007r zobowiązanie obniżyła do powierzchni ... ha. Wskazała, że organ przyjmował wnioski bez zastrzeżeń. Podniosła, że dokonując tych działań uważała, iż działa słusznie a o tym, że nie można dokonywać zmian w pakietach dowiedziała się dopiero w wyniku wydanych decyzji administracyjnych; organ wcześniej nie wzywał do wyjaśnień, przyjmował wnioski i aneksy do programów. Wskazała także, że wszystkie działania podejmowała będąc w dobrej wierze i Prezes ARiMR powinien wyjaśnić czy nie zaistniała przesłanka z art. 49 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 i art. 73 ust. 5 zdanie drugie rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004.Jej zdaniem , działała w dobrej wierze i w zw. z tym powinny mieć zastosowanie wskazane przepisy i nie powinna zwracać pobranych płatności z uwagi na to, że okres przedawnienia wynosi tu 4 lata licząc od daty płatności do daty powiadomienia beneficjenta o nieuzasadnionym charakterze danej płatności. W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył, co następuje: Na wstępie sąd wyjaśnia, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m .inn. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), dalej ,,p.p.s.a."", sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Funkcją sądownictwa administracyjnego jest więc sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. Wymaga to oceny, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia. W powyższym kontekście należy stwierdzić, że skarga nie jest zasadna. Należy wskazać, że zobowiązanie z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych podjął ojciec Skarżącej, a w 2006r przejęła je ona. Zgodnie z § 2 ust.1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U.Nr 174, poz. 1809, z późn. zm.), dalej: rozporządzenie – wsparcie jest przyznawane rolnikom, którzy zobowiążą się do stosowania praktyk agrośrodowiskowych przez okres co najmniej 5 lat. W kolejnym roku podjętego zobowiązania B. T. zmniejszyła powierzchnię gruntów, na których był realizowany powyższy program (wniosek kontynuacyjny z 2007r). Organ dokonał kontroli w grudniu 2007r, a Strona podpisując protokół nie wniosła od niego odwołania. W protokole stwierdzono, że powierzchnia w pakiecie wynosi ...ha. Tym samym Skarżąca nie dotrzymała przejętego zobowiązania rolnośrodowiskowego co do stosowania praktyk agrośrodowiskowych przez 5 lat na gruntach rolnych objętych zobowiązaniem. W związku z powyższym, zgodnie z § 17 ust. 1 pkt 1c rozporządzenia płatność rolnośrodowiskowa ulega wstrzymaniu i zwrotowi jeżeli producent rolny zmniejszył powierzchnię użytków rolnych, na których powinien być realizowany program rolnośrodowiskowy, przy czym wstrzymaniu i zwrotowi podlega ta część płatności, która została przyznana do działek rolnych objętych zmniejszeniem. Organ prawidłowo dokonał obliczenia należności uwzględniając, że stawka za 1 ha za pakiet P01b wynosi ... zł, a więc kwota do zwrotu wynosi: Za rok 2005 (... ha – ... ha) x ....zł = ...zł. Za rok 2006 (...ha – ...ha) x ...zł = ...zł. Łączna kwota do zwrotu wynosi więc ... zł. Na podstawie obowiązujących przepisów prawa – art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2008r o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U.Nr 98,poz. 634, z późn. zm. ) - Prezes Agencji ustalił, w drodze decyzji administracyjnej kwotę nienależnie pobranych środków. Prawidłowo także zastosowano art. 73 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników. W myśl art. 73 ust. 3 rozporządzenia 796/2004 odsetki naliczane są za okres między powiadomieniem rolnika o konieczności zwrotu oraz zwrotem lub potraceniem. Stosowana stopa odsetek jest obliczana zgodnie z przepisami prawa krajowego, lecz nie jest ona niższa niż stopa procentowa stosowana w przepisach krajowych w odniesieniu do przypadku zwrotu kwot pieniężnych. Organ postąpił zgodnie z art.56 § 1 i § 3 Ordynacji podatkowej i obwieszczeniem Ministra właściwego do sprawy finansów publicznych ogłoszonym w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej ,,Monitor Polski’’, gdyż stawka odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych , poczynając od dnia ... czerwca 2011r. wynosi 14%. Odnosząc się do kwestii dobrej wiary, podniesionej dopiero na etapie postępowania sądowego, należy podzielić pogląd wyrażony przez Organ w odpowiedzi na skargę, iż nie zaszły tu przesłanki określone w art. 49 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001r. i nie było tu działania w dobrej wierze. Decydując się na złożenie oświadczenia o przejęciu zobowiązania po swoim ojcu, Strona powinna zaznajomić się ze stanem faktycznym i prawnym, a podpisując wnioski o przyznanie płatności Skarżąca potwierdzała, iż zna zasady przyznawania płatności i obowiązki jakie na niej ciążą. Wobec powyższego sąd doszedł do przekonania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji prawidłowo zastosowano obowiązujące przepisy, wskazane w części historycznej niniejszego uzasadnienia; nie stwierdził także ani naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy ani naruszenia przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w związku z czym na podstawie przepisu art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.