V SA/Wa 2085/11

Referendarz sądowy Anna Michałowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 13 marca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi D. K. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ... sierpnia 2011 r. Nr ... w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych; Skarżąca wystąpiła z wnioskiem - na urzędowym formularzu PPF - o zwolnienie z kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazała, iż we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje wraz z mężem i trójką małoletnich dzieci. Posiada dom o pow. ... m ² (...) oraz ... % udziałów w spółce z o.o. C. – w organizacji (spółka do tej pory nie została wpisana do KRS, jest w trakcie postępowania likwidacyjnego). Skarżąca nie posiada przedmiotów wartościowych, poza wyposażeniem domu w wieloletni sprzęt tj. pralka, lodówka, meble, telewizor. Mąż posiada wyłącznie kilkunastoletni samochód o wartości około ... zł. Ponadto skarżąca oświadczyła, iż toczy się postępowanie spadkowe po ..., dotyczące około ... ha lasu. Dochody skarżącej z tytułu zasiłku pielęgnacyjnego i rodzinnego, z uwagi na opiekę nad ... wynoszą... zł, mąż jest w trakcie poszukiwania pracy - uzyskuje świadczenie rentowe w wysokości ... zł. W dodatkowym oświadczeniu Skarżąca wskazała, iż ponosi następujące miesięczne wydatki mieszkaniowe: podatek od nieruchomości – ... zł, ubezpieczenie nieruchomości – ... zł, prąd -... zł, gaz w sezonie grzewczym – ... zł (w pozostałym okresie połowę mniej), telefon oraz Internet – ... zł. Kredyt hipoteczny to koszt około ... zł miesięcznie. Wydatki żywieniowe wynoszą około ... zł, a na leki od ... zł, na ubranie skarżąca wydaje sporadycznie, gdyż znaczna cześć odzieży pochodzi od znajomych i rodziny. Mąż obecnie pozostaje bez pracy, braki finansowe skarżąca uzupełnia pomocą ze strony rodziny i znajomych (do rozliczenia gdy mąż osiągnie dochód). Dodatkowo od czasu do czasu skarżąca ponosi koszty badań dodatkowych dzieci związane z ich niepełnosprawnością. Gospodarstwo rolne skarżącej jest dzierżawione i nie jest obecnie prowadzone przez skarżącą. Na potwierdzenie złożonych oświadczeń skarżąca nadesłała wyciągi z posiadanych rachunków bankowych oraz kopie faktur za gaz, prąd oraz Internet. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej ustawy p.p.s.a. - ponoszenie przez Strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy ze środków publicznych jest instytucją wyjątkową i następuje tylko w przypadkach określonych w cytowanej ustawie, po spełnieniu przez stronę określonych przesłanek. Przesłanki te są każdorazowo odnoszone do stanu majątkowego osoby ubiegającej się o przyznanie rzeczonego prawa. W myśl art. 245 §1 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z §3 powołanego przepisu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego (...). Prawo pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a., zostaje przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Określenie "gdy osoba fizyczna wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę. Oznacza to, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Do takich osób zaliczyć można bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i pozwalają zaspokoić tylko ich podstawowe potrzeby życiowe. Mając na względzie przedstawione we wniosku okoliczności należało uznać, iż sytuacja materialna skarżącej i jej rodziny jest trudna i stanowi pozytywną przesłankę do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Wskazane dochody rodziny w wysokości ... zł z uwzględnieniem wskazanych kosztów mieszkaniowych, żywienia i leczenia pozwalają wyłącznie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych 5-osobowej rodziny. Skarżąca nie jest w stanie poczynić z nich oszczędności na opłacenie kosztów sądowych. Z tych względów oraz kierując się zapewnieniem Skarżącej prawa do sądu należało uznać, iż zwolnienie od obciążającego ją na obecnym etapie postępowania wpisu od skargi (w kwocie ... zł), jak i od pozostałych mogących wystąpić w przyszłości kosztów sądowych jest uzasadnione. W związku z powyższym na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy p.p.s.a. postanowiono, jak w sentencji.