V SA/Wa 2086/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Sędzia WSA - Beata Krajewska (spr.), Asesor WSA - Andrzej Kania, Protokolant - Rafał Dul, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lutego 2008 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] maja 2007 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne 1. oddala skargę; 2. zasądza od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz r. pr. P.O. z Kancelarii Radcy Prawnego w W. ul. [...] tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu kwotę 292,80 zł (dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy) w tym tytułem wynagrodzenia kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści), tytułem 22 % podatku od towarów i usług kwotę 52,80 zł We wniosku z dnia 21 listopada 2006 r. A. M. wniosła o umorzenie pozostałej do spłaty należności głównej z tytułu składek na cele zdrowotne za okres od maja do listopada 2002 r. wraz z odsetkami powołując się na zły stan zdrowia i straty, które przynosi prowadzona przez nią działalność gospodarcza. Na dzień wydawania przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzji w I instancji z [...] lutego 2007 r., nr [...], zaległości A. M. z tytułu ubezpieczenia zdrowotnego wraz z odsetkami wynosiły 428, 93 zł ( 276, 93 zł - składki; 152 zł - odsetki ). Organ odmówił umorzenia tej kwoty w uzasadnieniu swojej decyzji podnosząc, iż strona posiada stałe źródło dochodu w postaci emerytury, z której prowadzona jest skutecznie egzekucja. W odwołaniu strona ponownie podkreśliła swój zły stan zdrowia oraz konieczność dokonywania spłat dużego zadłużenia (50.000 zł kredyt bankowy, 10.000 zł pożyczki u osób prywatnych) zaciągniętego na prowadzenie działalności gospodarczej, która mimo to nie została uruchomiona. Decyzją z dnia [...] maja 2007 r., nr [...] Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, działając w imieniu Zakładu, utrzymał w mocy decyzję wydaną przez ZUS w I instancji. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż strona otrzymuje świadczenie emerytalne w kwocie 1.071 zł brutto i jak wynikało z pisma ZUS-Oddziału w Łodzi z 23 kwietnia 2007 r., na dzień 1 kwietnia 2007 r., świadczenie to było wolne od zajęć. Do sierpnia 2006 r. na konto Zakładu wpływały w wyniku prowadzonej egzekucji kwoty w wysokości około 250 zł miesięcznie. Stan zadłużenia strony wobec ZUS na dzień wydawania decyzji przez organ II instancji nie był określony, bowiem z powodu zbiegu egzekucji sądowej i administracyjnej Urząd Skarbowy pozostawiał wyegzekwowane kwoty w depozycie by w przyszłości, po rozksięgowaniu, przekazać je do Zakładu na konto zadłużenia strony. Uznając zatem, iż należności są ściągalne organ nie znalazł podstaw do ich umorzenia z mocy art. 28 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych ani też, analizując sytuację życiową strony, w oparciu o przepisy Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 31 lipca 2003 r. W skardze z 25 czerwca 2007 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] maja 2007 r. skarżąca domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji i umorzenia przez Sąd obciążających ją składek wraz z odsetkami powołując się na zły stan zdrowia. W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jej oddalenie z powołaniem dotychczasowych argumentów. Ustanowiony, na wniosek strony, pełnomocnik z urzędu w piśmie procesowym z 17 grudnia 2007 r. zmodyfikował prawidłowo stanowisko strony wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpoznania oraz uzupełnił uzasadnienie skargi. Pełnomocnik skarżącej w swym piśmie zawarł szereg zarzutów co do prawidłowości prowadzonych przeciwko skarżącej postępowań egzekucyjnych. Zdaniem pełnomocnika skarżącej organ winien zawiesić postępowanie do czasu rozstrzygnięcia o zbiegu egzekucji bowiem w sytuacji, gdy przeciwko skarżącej prowadzona była egzekucja administracyjna i sądowa organ nie mógł stwierdzić, czy w sprawie występują przesłanki do umorzenia należności z art. 28 ust. 2 i 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Zdaniem pełnomocnika strony postępowanie administracyjne prowadzone było z naruszeniem art. 7, 8, 10 i 11 kpa ponieważ organ nie ustalił prawidłowo możliwości płatniczych strony, poprzestał na przyjęciu, iż dysponuje ona emeryturą nie przeprowadzając rzetelnej analizy jej wydatków na utrzymanie, leczenie i spłatę kredytu na rzecz banku. Nadto strona nie została powiadomiona o możliwości wypowiedzenia się co do całości zebranego materiału. Ustosunkowując się do pisma pełnomocnika skarżącej organ powołał się na prawidłowość powiadomienia strony w trybie art. 10 kpa, pismo wysłane zostało do skarżącej listem poleconym. Wskazał także, iż o skuteczności prowadzonej egzekucji świadczy fakt, że na dzień 7 stycznia 2008 r. zadłużenie strony z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne wynosi tylko 75, 80 zł plus odsetki, co potwierdza prawidłowość stanowiska Prezesa ZUS wyrażonego w odpowiedzi na skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem w granicach zakreślonych w art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Stosując środki określone w wyżej wskazanych ustawach sądy dokonują oceny, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia. W rozpoznawanej sprawie, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, organ administracji nie dopuścił się naruszenia prawa materialnego ani przepisów postępowania w sposób mający lub mogący mieć wpływ na wynik sprawy. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w granicach zakreślonych prawem Sąd podnosi, iż w rozpoznawanej sprawie postępowanie administracyjne przeprowadzone zostało z poszanowaniem zasady prawdy obiektywnej sformułowanej w art. 7 kpa. Materiał dowodowy zebrany i rozpatrzony został, zgodnie z art. 77 § 1 kpa, w sposób wyczerpujący a strona miała możliwość brania udziału w postępowaniu. Powiadomienie, w trybie art. 10 § 1 kpa, listem poleconym (k-62 akt adm.) zapewniało stronie przewidzianą w tym przepisie możliwość wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz swych żądań. Zwłaszcza, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych, z mocy art. 71 a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych może doręczać korespondencję nawet listami zwykłymi. Organ szczegółowo zebrał, opisał i przeanalizował zebrany w sprawie materiał czemu dał wyraz w obszernych uzasadnieniach decyzji zarówno I jak i II instancji, spełniających wymogi art. 107 § 3 kpa. Pozwala to Sądowi na merytoryczną ocenę rozstrzygnięcia i stwierdzenie, iż w rozpoznawanej sprawie Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dokonał oceny całokształtu materiału dowodowego w granicach swobodnego uznania administracyjnego, zgodnie z art. 80 kpa. Podkreślania wymaga, iż pobieranie przez stronę świadczenia emerytalnego, z którego nie tylko możliwa, ale realnie prowadzona jest egzekucja jest niekwestionowanym faktem. W tej sytuacji prawidłowe jest ustalenie organu, iż w sprawie nie występuje całkowita nieściągalności, która zgodnie z art. 28 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych jest niezbędną przesłanką do umorzenia należności z tytułu składek. Zasadna jest także ocena organu II instancji, iż w sprawie nie zachodzą przesłanki z Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. Jak wynika bowiem z niepodważalnego dowodu, jakim jest zmniejszenie stanu zadłużenia w toku postępowania administracyjnego i sądowo-administracyjnego do relatywnie niskiej kwoty 75 ,80 zł skarżąca - wbrew twierdzeniu, iż spłata przez nią zadłużenia jest niemożliwa i narazi ją na zbyt ciężkie skutki - faktycznie zadłużenie to zlikwidowała. W ocenie Sądu w toku rozpoznawania sprawy organ właściwie wyważył słuszny interes strony i interes społeczny dając w decyzji pierwszeństwo temu drugiemu, przy uwzględnieniu iż Zakład Ubezpieczeń Społecznych jest instytucją powołaną do gromadzenia środków na ubezpieczenie społeczne w interesie wszystkich uprawnionych do świadczeń obywateli, w tym strony, która ze świadczenia emerytalnego także korzysta. Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi Sąd podnosi, iż ocena prawidłowości prowadzonych postępowań egzekucyjnych w sprawie niniejszej leży poza jego kompetencjami. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w oparciu o art. 151 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę jako niezasadną.