V SA/Wa 2086/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Kania, Sędzia WSA - Beata Krajewska (spr.), Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Protokolant specjalista - Anna Wiśniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 marca 2011 r. sprawy ze skargi J. L. na postanowienie Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ... czerwca 2010 r. nr ... znak ... w przedmiocie zawieszenia postępowania odwoławczego 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasądza od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz r. pr. ... tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu kwotę ... zł (... złotych ... groszy), w tym tytułem wynagrodzenia kwotę ... zł (... złotych) i tytułem 23 % podatku od towarów i usług kwotę ... zł (... złotych ... groszy). Przedmiotem skargi J. L. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest postanowienie Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] (dalej: Prezes ARiMR) uchylające postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] Nr [...] z dnia [...] maja 2010 r. o zawieszeniu z urzędu postępowania odwoławczego od decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] Nr [...] z dnia [...] lutego 2009 r., w sprawie przyznania J. L. pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok 2008. Przedmiotowe postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym: W dniu [...] kwietnia 2008 r. do Biura Powiatowego ARiMR w [...] wpłynął wniosek J. L. o przyznanie płatności na rok 2008, podpisany przez działającą jako jego pełnomocnik córkę J. L.. W wyniku przeprowadzonego postępowania, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] wydał w dniu [...] lutego 2009 r. decyzję Nr [...] w sprawie przyznania J. L. płatności ONW na rok 2008. Decyzja przedmiotowa została doręczona za zwrotnym potwierdzeniem odbioru w dniu [...] lutego 2009 r. W dniu [...] marca 2009 r. J. L. – pełnomocnik J. L. wniosła do Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] odwołanie od ww. decyzji. W dniu [...] maja 2009 r. do [...] Oddziału Regionalnego ARiMR [...] wpłynęło pismo Urzędu Gminy w [...] z którego wynikało, że J. L. zmarł w dniu [...] marca 2009 r. W związku z uzyskaniem informacji o śmierci producenta rolnego, Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] wydał w dniu [...] czerwca 2009 r. decyzję Nr [...] o umorzeniu postępowania odwoławczego w sprawie odwołania J. L. od decyzji Nr [...] z dnia [...] lutego 2009 r. W dniu [...] czerwca 2009 r. J. L. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] skargę na powyższą decyzję. Wyrokiem z dnia [...] grudnia 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR, wskazując na naruszenie przez organ art. 27 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 r. Nr 170, poz. 1051 z późn. zm.) oraz art. 7 i 77 § 1 kpa. Wobec powyższego, pismem z dnia [...] kwietnia 2010 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] wezwał J. L. do złożenia wyjaśnień na okoliczność ustalenia kręgu spadkobierców J. L.. W odpowiedzi na powyższe, J. L. wskazała, że jest jedynym spadkobiercą, bowiem pomimo tego, że posiada rodzeństwo to żadne z nich nie pracuje w rolnictwie i nie posiada kwalifikacji rolniczych. Ponadto J. L. poinformowała, że nie zamierza występować o sądowne stwierdzenie nabycia spadku. Z uwagi na fakt, iż w niniejszej sprawie żaden z następców prawnych J. L. nie wystąpił do sądu o stwierdzenie nabycia spadku, postanowieniem Nr [...] z dnia [...] maja 2010 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] zawiesił z urzędu postępowanie zainicjowane odwołaniem J. L. reprezentowanego przez J. L., od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w . Nr [...] z dnia . [...] lutego 2009 r. w sprawie przyznania płatności ONW na rok 2008. Na powyższe postanowienie J. L. wniosła zażalenie. Postanowieniem z [...] czerwca 2010 r. Prezes ARiMR z powołaniem się na art. 138 § 2 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.), uchylił zaskarżone postanowienie. Wskazał, że zaskarżone postanowienie zostało skierowane do osoby, która nie miała przymiotu strony – do J.L., który w chwili jego wydania już nie żył. Nadto, że J. L. wskazano jako pełnomocnika strony, a przecież zgodnie z art. 101 § 2 Kodeksu Cywilnego pełnomocnictwo wygasa ze śmiercią mocodawcy lub pełnomocnika, chyba że pełnomocnictwie inaczej zastrzeżono z przyczyn uzasadnionych treścią stosunku prawnego. Od powyższego rozstrzygnięcia J. L. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Domagała się w niej uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia go poprzedzającego. Zarzuciła naruszenie: - prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w sprawie przepisów art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz §7 i 8 rozporządzenia z dnia 11 kwietnia 2007 r. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", - przepisów postępowania poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 138 § 2 w związku z art.144 kpa oraz art. 7 i 77 kpa poprzez brak wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i konsekwencji błędne rozpatrzenie i ocenę sprawy. W odpowiedzi na skargę Prezes ARiMR wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może uchylić ją, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem, a może to uczynić, stosownie do unormowania zawartego w art. 145 § 1 p.p.s.a., jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 p.p.s.a., skarga zgodnie z art. 151 p.p.s.a. podlega oddaleniu. Wedle przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Rozpoznając sprawę w powyższym zakresie Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że części zarzutów skargi nie można odmówić słuszności i zaskarżone postanowienie winno zostać uchylone. Dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia Prezesa ARiMR Sąd uznał, iż narusza ono w sposób istotny przepisy ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) - dalej: k.p.a., a to czyniło zasadnym jego uchylenie . W ocenie Sądu w niniejszej sprawie doszło do istotnego naruszenia art. 138 k.p.a. który stosownie do treści art. 144 k.p.a. stosuje się odpowiednio do zażaleń. W przedmiotowej sprawie postanowieniem z [...].06.2010 r., wydanym w związku z zażaleniem strony Prezes ARiMR uchylił zaskarżone postanowienie. Treść sentencji zaskarżonego postanowienia prowadzi do wniosku, że jest to rozstrzygnięcie nieprzewidziane w katalogu zamieszczonym w art. 138 § 1 i 2 k.p.a. Prezes ARiMR co prawda powołał w podstawie prawnej wydanego postanowienia przepis art. 138 § 2 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję (w tym przypadku postanowienie) w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Jednak ani z treści sentencji postanowienia ani też z treści uzasadnienia nie wynika w sposób jasny pogląd organu na dalsze losy kwestii zawieszenia postępowania. Organ uchylił przecież postanowienie z innych przyczyn niż związane bezpośrednio z jego treścią i zarzutami odwołania. W ocenie Sądu może to spowodować trudność interpretacji obowiązków organu I instancji w toku dalszego rozpoznania sprawy. W ponownie prowadzonym postępowaniu Prezes ARiMR winien więc pamiętać o treści art. 138 k.p.a. i katalogu rozstrzygnięć wiążących dla organu odwoławczego, wymienionych w tym przepisie. Z wymienionych powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.