V SA/Wa 209/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Izabella Janson (spr.) Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak Asesor WSA - Andrzej Kania Protokolant - Rafał Dul po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 marca 2007 r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lipca 2006 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku Wnioskiem z dnia 20 lutego 2006r., R. K. zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w B. o umorzenie należności składek ubezpieczeniowych, powstałych z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej. W uzasadnieniu wniosku wskazał, iż z uwagi na swój stan zdrowia powstały na skutek wypadku drogowego, działalność gospodarcza nie przynosiła żadnych dochodów, czego konsekwencją było jej wyrejestrowanie z dniem [...] października 2005r. Dodał również, iż perspektywy uzyskania źródła dochodu na utrzymanie rodziny są znikome, a wysokość wydatków ponoszonych na rehabilitację i koszty związane z leczeniem najbliższych uniemożliwiają mu spłatę zadłużenia. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2006r., o nr [...] wydaną na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 3 oraz art. 28 ust. 2 i 3 i art. 32 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U.Nr 137, poz. 887 ze zm.) - dalej: "u.s.u.s." Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił wnioskodawcy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ wskazał, iż w stosunku do R. K. nie stwierdzono całkowitej nieściągalności określonej w art. 28 ust. 3 u.s.u.s., bowiem wnioskodawca jest w wieku, który pozwala na podjęcie działań zmierzających do poprawy sytuacji majątkowej. Ponadto w stosunku do zaległości płatnika jest prowadzone postępowanie egzekucyjne za pośrednictwem Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. i brak jest postanowienia o bezskuteczności egzekucji. Powołując przepis art. 30 ustawy systemowej wskazał również, iż zobowiązany posiada nie uregulowane zobowiązania w części finansowanej przez ubezpieczonych, do których nie stosuje się ulg oraz umorzenia. Rozpatrując wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy decyzją z dnia [...] lipca 2006r., o nr [...] Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych stwierdził jego niedopuszczalność oraz uchybienie terminu jego wniesienia, a jako podstawę rozstrzygnięcia wskazał art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego [Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.]. w zw. z art. 123, art. 83b oraz art. 83 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Organ odwoławczy wskazał, iż decyzja organu I instancji z dnia [...] kwietnia 2006r., została doręczona R. K. w dniu 11 maja 2006r., za zwrotnym potwierdzeniem odbioru, zaś wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy został wniesiony za pośrednictwem Urzędu Pocztowego 30 maja 2006r., a zatem po upływie czternastodniowego terminu określonego w art. 129 § 2 k.p.a. Dodał również, iż decyzja ZUS z dnia [...] kwietnia 2006r., w sprawie umorzenia należności jest prawomocna. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący R. K. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i ponowne rozpatrzenie sprawy. Powyższej decyzji zarzucił naruszenie prawa materialnego tj. art. 28 ust. 3 i 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych poprzez przyjęcie, iż nie spełnia przesłanek określonych w powyższym przepisie, naruszenie przepisów postępowania administracyjnego poprzez uznanie doręczenia decyzji z dnia [...] kwietnia 2006r., w dniu 11 maja 2006r., a nie 18 maja 2006r. - (rzeczywista data doręczenia decyzji do [...]). Zarzucił również naruszenie podstawowych zasad Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności zasady wynikającej z art. 7 k.p.a., zasady dwuinstancyjności oraz zasady zaufania obywateli do organów Państwa. W dalszej części uzasadnienia skargi przedstawił ponownie okoliczności podnoszone we wniosku o umorzenie zaległości. W odpowiedzi na skargę datowaną na 22 września 2007r., pełnomocnik Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych [Dz.U. nr 153, poz. 1269] oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.], dalej - p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem i to na dzień wydania decyzji. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią - bez wątpienia - sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia. W pierwszej kolejności Sąd wskazał, że stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, Sąd ma prawo i obowiązek uwzględnić również te okoliczności, które wprawdzie nie zostały wskazane w skardze jako zarzut, ale które miały na tę ocenę wpływ. Sąd wskazuje ponadto, iż do postępowań w sprawach ubezpieczeń społecznych stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, co wynika z treści przepisu art. 180 Kpa w zw. z art. 123 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Ponadto zgodnie z treścią przepisu art. 83b jeżeli przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego przewidują wydanie postanowienia kończącego postępowanie w sprawie, Zakład w tych przypadkach wydaje decyzję. W kontekście wskazanym w art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd miał na uwadze okoliczność, że zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja Prezesa ZUS z dnia [...] lipca 2006r., stwierdzała niedopuszczalność wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz uchybienie terminu do wniesienia wniosku. Zgodnie z art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia ( w niniejszej sprawie w formie decyzji - art. 83b u.s.u.s.) niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Nie ulega wątpliwości, że stwierdzenie niedopuszczalności odwołania, czy wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (jak to miało miejsce w niniejszej sprawie) oraz uchybienie terminu do jego wniesienia, stanowią dwie oddzielne podstawy do zastosowania przez organ administracji publicznej art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego. Do podstawowych przyczyn niedopuszczalności należy zaliczyć m.in. nieistnienie w sensie prawnym przedmiotu zaskarżenia, czy też niezaskarżalność określonych rodzajów decyzji administracyjnych. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy został wniesiony 29 maja 2006r. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że podstawą rozstrzygnięcia było stwierdzenie niedopuszczalności wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz uchybienie terminu do wniesienia wniosku. Wniosek o ponowne rozstrzygnięcie sprawy od decyzji ZUS jako organu pierwszej instancji, która stała się prawomocna w skutek upływu terminu, jest wniesiony po terminie, ale nie jest niedopuszczalny w rozumieniu art. 134 k.p.a. bowiem termin ten może zostać stronie przywrócony i sprawa zostanie rozpatrzona przez organ odwoławczy. Tym samym wskazana powyżej wada kwalifikowana zaskarżonej decyzji Prezesa ZUS z dnia [...] lipca 2006r., stanowi okoliczność przesądzającą o treści niniejszego rozstrzygnięcia. Sąd nie może w tej sytuacji ustosunkować się do merytorycznej argumentacji skargi, ani oceniać w tym kontekście decyzji organu odwoławczego. Wyrokowanie zdeterminowane zostało bowiem omówionymi wyżej względami natury formalnoprawnej. Z uwagi na powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt. c w zw. z art. 134 i 135 i art. 152 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.