V SA/Wa 2093/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Sowiński po rozpoznaniu w dniu 6 lipca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym złożonym w sprawie ze skargi B.S. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 czerwca 2007 r. sygn. akt IV SA/Wa 670/07 w sprawie ze skargi B.S. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] lutego 2007 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstwa rolnego do standardów Unii Europejskiej postanawia odmówić zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Postanowieniem z dnia 28 stycznia 2011 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę B.S. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 15 czerwca 2007 r. w sprawie o sygn. IV SA/Wa 670/07 w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstwa rolnego do standardów Unii Europejskiej. Skarżąca w dniu 24 lutego 2011 r. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy, sporządzony na urzędowym formularzu PPF. B.S. zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku podała, że dla niej i jej rodziny bardzo dużym obciążeniem finansowym jest zadłużenie z tytułu zaciągniętych kredytów w łącznej wysokości ok. [...] zł. Wskazała, iż wraz z mężem mają na utrzymaniu [...] dzieci w wieku szkolnym, chorujących na [...]. W oświadczeniu o stanie majątkowym wnioskodawczyni oświadczyła, iż posiada dom o pow. ok. [...] m², nieruchomość rolną o pow. [...] ha oraz budynki gospodarskie (obora, oboro-stodoła, budynek gospodarczy, garaże). Wnioskodawczyni na urzędowym formularzu PPF jako jedyne źródło utrzymania podała dochody uzyskiwane przez jej męża z gospodarstwa rolnego nie wskazała natomiast wysokości tych dochodów. Następnie, pismem z dnia 9 maja 2011 r. wnioskodawczyni została wezwana do wykazania co zmieniło się w jej sytuacji majątkowej od momentu kiedy postanowieniem z dnia 14 września 2007 r. w sprawie o sygn. IV SA/Wa 670/07 zostało jej przyznane prawo pomocy w części poprzez ustanowienie adwokata z urzędu. Zaznaczono, iż skarżąca winna przedstawić: 1) informacje dotyczące wydatków ponoszonych na bieżące utrzymanie (przeciętnie w miesiącu), 2) zaświadczenie z odpowiedniego urzędu gminy, wskazujące wysokość dochodów uzyskiwanych z nieruchomości rolnej, 3) oświadczenie, czy wnioskodawczyni starała się o dopłaty bezpośrednie do gruntów rolnych, ewentualnie o inne formy pomocy z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, jeżeli tak, to czy otrzymała tę pomoc i w jakiej wysokości, 4) wyciągi z wszelkich posiadanych rachunków bankowych za ostatnie 3 miesiące (historii rachunku), 5) dokumenty dotyczące zaciągnięcia kredytów i wysokości raty miesięcznej spłaty tych kredytów, 6) dokumenty dotyczące dochodów męża uzyskiwanych z tytułu działalności gospodarczej, jeżeli mąż nadal działalność taką prowadzi. W odpowiedzi B.S. nadesłała jedynie niektóre z żądanych przez Sąd dokumentów, z których m.in. wynika, że wnioskodawczyni oraz jej mąż posiadają zadłużenie w Banku [...] w R. z tytułu zaciągniętych kredytów w łącznej wysokości [...] zł., zaś decyzjami z [...] listopada 2010 r. przyznano im pomoc z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w łącznej wysokości [...] zł. Ponadto z informacji o wysokości dochodu (straty) z pozarolniczej działalności gospodarczej w roku podatkowym 2010 wynika, iż maż skarżącej uzyskał dochód w kwocie [...] zł. Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono, co następuje. Stosownie do treści art. 245 § 1 w zw. z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) strona może ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 ustawy). Przysługuje ono osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 ustawy). Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje – stosownie do treści art. 245 § 3 ustawy - zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego z urzędu. Przyznaje się je takim osobom, które wykażą, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy). W pierwszej kolejności Sąd podkreśla, iż postanowieniem z dnia 14 września 2007 r. w sprawie o sygn. IV SA/Wa 670/07 skarżącej przyznano prawo pomocy w części poprzez ustanowienie adwokata z urzędu. W tym miejscu zaznaczyć należy, że prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata obejmuje postępowanie ze skargi o wznowienie postępowania w tej sprawie, w związku z powyższym skarżąca jest reprezentowana przez adw. J.S., ustanowionego w sprawie o sygn. IV SA/Wa 670/07. Jednocześnie wyjaśnić należy, że w aktach sprawy brak jakiejkolwiek informacji, iż – jak podnosi skarżąca – ww. zwrócił się do Okręgowej Rady Adwokackiej z prośbą o zwolnienie go z obowiązku reprezentowania skarżącej w niniejszej sprawie. Ponadto nawet w przypadku uwzględnienia przez ORA prośby adw. J.S. skarżąca nie zostanie pozbawiona pełnomocnika, gdyż w miejsce adw. J.S. ORA wyznaczony zostanie inny adwokat. Wobec powyższego wskazać należy, iż skoro przyznane skarżącej prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata obejmuje postępowanie ze skargi o wznowienie postępowania w tej sprawie, to ponowny wniosek skarżącej w tym samym zakresie jest bezzasadny. W odniesieniu natomiast do pozostałej części wniosku obejmującej zwolnienie skarżącego od kosztów sądowych na uwagę zasługuje fakt, iż ten podlega rozpoznaniu w oparciu o surowsze kryteria wynikające z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Jak bowiem wspomniano wyżej skarżącej przyznano już prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu. Tym samym zadośćuczynienie obecnemu wnioskowi o zwolnienie od kosztów sądowych w praktyce oznacza, iż niejako "na raty", w dwóch etapach, przyznane mu będzie prawo pomocy w zakresie całkowitym, na które w myśl art. 245 § 2 p.p.s.a. – składają się oba analizowane dobrodziejstwa procesowe. Stosując przywołaną wyżej regulację prawną do realiów rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że przewidziana w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przesłanka przyznania prawa pomocy obejmującego dodatkowe zwolnienie od kosztów sądowych nie została spełniona w stopniu pozwalającym na uwzględnienie złożonego wniosku. Wnioskodawczyni nie wykazała bowiem, że nie jest w stanie uiścić kosztów sądowych, które na obecnym etapie postępowania, w przypadku wniesienia przez skarżącą skargi kasacyjnej będą sprowadzać się do wpisu od tej skargi w wysokości [...] zł. Uzasadniając powyższe wskazać należy, iż z udzielonych przez stronę informacji oraz nadesłanych dokumentów wynika, iż stronie przyznano płatności (bezpośrednie i ONW) do gruntów rolnych za rok 2010 w łącznej wysokości [...] zł. Ponadto mąż skarżącej prowadzi działalność gospodarczą i jak wynika z informacji o wysokości dochodu (straty) z pozarolniczej działalności gospodarczej w roku podatkowym 2010 (PIT/B) uzyskał dochód w kwocie [...] zł. Mając na uwadze powyższe nie sposób stwierdzić, iż skarżąca nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Podkreślenia wymaga, że zaciągnięcie kredytów oraz pożyczek i konieczność ich spłaty, nie świadczy w ocenie Sądu o krytycznej sytuacji finansowej wnioskodawczyni i jej rodziny. Ponadto skarżąca w żaden sposób nie wykazała, że konieczność spłaty rat tych kredytów przekracza jej możliwości finansowe. Jednocześnie zaznaczyć należy, iż skarżąca wezwana do nadesłania dodatkowych informacji (dokumentów) przedstawiła tylko niektóre z nich. Wnioskodawczyni nie nadesłała natomiast informacji dotyczących wydatków ponoszonych na bieżące utrzymanie wskazując jedynie, że "na utrzymanie rodziny pozostaje bardzo (...) mało". Nie nadesłała również zaświadczenia z urzędu gminy wskazującego wysokość dochodów uzyskiwanych z nieruchomości rolnej, a także wyciągu z wszelkich posiadanych rachunków bankowych skarżącej oraz jej męża. Mając na uwadze powyższe należało stwierdzić, iż wnioskodawczyni nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W tej sytuacji na podstawie art. 245 § 1, § 2 i § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., należało postanowić jak w sentencji.