V SA/Wa 2096/19
WyrokWSA w Warszawie2020-09-15
Skład orzekający: Marek Krawczak, Mirosława Pindelska, Jarosław Stopczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo wykluczył z płatności obszary zakrzaczone, zadrzewione i bagienne, które nie były użytkowane rolniczo w roku, w którym złożono wniosek o przyznanie płatności, mimo że skarżący kwestionował te wykluczenia?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo wykluczyły z płatności obszary, na których nie prowadzono działalności rolniczej ani nie wykonano zabiegów agrotechnicznych, nawet jeśli zdjęcia dokumentujące stan faktyczny wykonano w późniejszym okresie. Stan zadrzewień i terenów nieużytkowanych rolniczo, stwierdzony w roku kontroli, pozwalał na wnioskowanie o ich istnieniu w roku składania wniosku. Ciężar udowodnienia faktu użytkowania rolnego spoczywa na wnioskodawcy, który nie przedstawił dowodów na poparcie swoich twierdzeń.Stan faktyczny
Rolnik złożył wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich na rok 2017, deklarując powierzchnię 51,01 ha. Po kontroli administracyjnej organ I instancji odmówił przyznania jednolitej płatności obszarowej i nałożył sankcję, przyznając jednocześnie inne płatności. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy przez organ I instancji, przyznano jednolitą płatność obszarową w pomniejszonej wysokości. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, uznając bezzasadność odwołania rolnika. Rolnik zaskarżył decyzję organu odwoławczego, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w szczególności dotyczące wykluczenia z płatności obszaru 14,88 ha.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Marek Krawczak, Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński (spr.), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 września 2020 r. sprawy ze skargi M. T. na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARIMR w Warszawie z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oddala skargę.
M.T. złożył w dniu ... maja 2017 r. w Biurze Powiatowym ARiMR wniosek o przyznanie płatności na 2017 r. na podstawie art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (tj.
Dz.U.2018 poz. 1312) wraz z załącznikami graficznymi. Strona zaznaczyła, iż ubiega się o przyznanie: jednolitej płatności obszarowej, płatności za zazielenienie oraz płatności dodatkowej. We wniosku strona zadeklarowała powierzchnię gruntów wynoszącą 51,01 ha do przyznania wnioskowanych płatności.
Po przeprowadzeniu kontroli administracyjnej Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w W.Z. wydał decyzję o nr ... z dnia ....06.2018 r., którą to:
- odmówił przyznania jednolitej płatności obszarowej i nałożył sankcję w wysokości
5 845,53 zł, która będzie potrącana z płatności realizowanych przez ARiMR w ciągu 3 kolejnych lat kalendarzowych
oraz przyznał:
- płatność na zazielenienie w wysokości 7 889,92 zł, wynikającą z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 21,61 zł ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego,
- płatność redystrybucyjną w wysokości 2 798,11 zł, wynikającą z pomniejszenia płatności o kwotę 1 191,92 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i zastosowanie współczynnika korygującego,
- kwotę z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej w wysokości 27,87 zł.
M.T. złożył odwołanie od wydanej decyzji.
W dniu ....09.2018 r. Dyrektor Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR w W., działający jako organ odwoławczy, decyzją nr ... uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej jednolitej płatności obszarowej oraz płatności
redystrybucyjnej i skierował sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Po przeprowadzeniu ponownej kontroli administracyjnej Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w W.Z. wydał decyzję o nr ... z dnia ....06.2019
r., którą to przyznał:
- jednolitą płatność obszarową w wysokości 6 319,62 zł, wynikającą z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 10 356,19 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości oraz zastosowanie współczynnika korygującego,
- płatność za zazielenienie w wysokości 11 096,48 zł, wynikającą z pomniejszenia
płatności o kwotę w wysokości 95,51 zł ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego,
- płatność redystrybucyjną (dodatkową) w wysokości 4 738,75 zł, wynikającą z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 40,79 zł ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego,
- kwotę z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej w wysokości 181,54 zł.
M.T. złożył odwołanie od wydanej decyzji.
Rolnik w odwołaniu zaskarżył decyzję w części dotyczącej przyznania jednolitej płatności obszarowej w wysokości 6 319,62 zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 10 356,19 zł.
Uznając bezzasadność wniesionego odwołania Dyrektor Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją z dnia ... sierpnia 2019 r. nr ... utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu własnej decyzji organ odwoławczy przywołał m.in. następujące okoliczności faktyczne i prawne:
Tryb składania wniosków o przyznanie płatności oraz warunki uzyskania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2018 reguluje ustawa z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (tj. Dz. U. z 2018 poz. 1312), zwana dalej "ustawą".
Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy płatności bezpośrednie są przyznawane rolnikowi, jeżeli:
został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności oraz łączna powierzchnia gruntów objętych obszarem zatwierdzonym będących w posiadaniu tego rolnika jest nie mniejsza niż 1 ha.
Zgodnie zaś z ust. 2, pomimo niespełnienia warunków, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, płatności bezpośrednie są przyznawane, jeżeli:
1) rolnik spełnia warunki do przyznania płatności związanych do zwierząt i złożył wniosek o przyznanie tych płatności oraz
2) łączna kwota płatności bezpośrednich, przed zastosowaniem art. 63 rozporządzenia nr 1306/2013, wynosi co najmniej równowartość w złotych kwoty 200 euro.
Zgodnie zaś z art. 8 ust.1 ustawy jednolita płatność obszarowa, płatność za zazielenienie, płatność dla młodych rolników, płatność dodatkowa i płatności związane do powierzchni upraw, są przyznawane do powierzchni działki rolnej:
1) położonej na gruntach będących kwalifikującymi się hektarami w rozumieniu art. 32 ust. 2 rozporządzenia nr 1307/2013, związanych dalej "kwalifikującymi się hektarami";
2) będącej w posiadaniu rolnika w dniu 31 maja, w którym został złożony wniosek o przyznanie tych płatności;
3) o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha;
4) nie większej jednak niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 5 ust. 2 lit. a rozporządzenia nr 640/2014, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.
Na podstawie zaś art. 19 ust. 1 ustawy wysokość płatności:
1) obszarowej w danym roku kalendarzowym ustala się jako iloczyn powierzchni obszaru zatwierdzonego do danej płatności i stawki tej płatności na 1 ha tej powierzchni.
2) do zwierząt w danym roku kalendarzowym ustala się jako iloczyn liczby zwierząt zatwierdzonych do danej płatności i stawki tej płatności na 1 sztukę
- po uwzględnieniu art. 8 ust. 1, 3 i 4 rozporządzenia nr 1307/2013 oraz zmniejszeń, wykluczeń lub pozostałych kar administracyjnych wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości lub niezgodności, a w przypadku jednolitej płatności obszarowej – po uwzględnieniu dodatkowo zmniejszeń, o których mowa w art. 11 rozporządzenia nr 1307/2013, z zastosowaniem współczynnika redukcji wynoszącego 100%.
Organ odwoławczy przypomina, że M.T. złożył odwołanie od decyzji nie zgadzając się z wykluczeniem z płatności powierzchni 14,88 ha. Odwołanie dotyczyło jedynie przyznania jednolitej płatności obszarowej przyznanej w pomniejszonej wysokości. Wskazuje nadto, że Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w W.Z. podczas kontroli administracyjnej sprawy stwierdził, iż powierzchnia uprawniona do płatności jest mniejsza niż zadeklarowana we wniosku. Z uzasadnienia decyzji wynika, iż powierzchnia została ustalona w oparciu o system informacji geograficznej, którym mowa w art. 70 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r.
Na podstawie przeprowadzonych oględzin działek wykonanych w dniu 11-14.06.209 r. stwierdzono, iż dla działki ewidencyjnej nr ..., na której zadeklarowano działkę rolną B na pow. 41,13 ha stwierdzono, że powierzchnia maksymalnego kwalifikowanego obszaru (MKO) wynosi 31,14 ha - na podstawie aktualnej powierzchni MKO wykluczono tereny zakrzaczone dokonano w gospodarstwie innego rolnika, gdyż działki deklarowane przez M.T. w roku 2017 zostały przekazane w posiadanie innemu rolnikowi.
W przypadku działki ewidencyjnej nr ..., na której zadeklarowana działkę rolną D o pow. 8,48 ha stwierdzono, że powierzchnia MKO wynosi 4,99 ha – wykluczono obszar 3,49 ha zakwalifikowany jako tereny bagienne, zakrzaczone i trzcinowiska w południowo-wschodniej części działki. Kontrola również została przeprowadzony w gospodarstwie innego rolnika, z której sporządzono protokół.
Dla działki ewidencyjnej nr ..., na której zadeklarowano działkę rolną C o pow. 1.40 ha stwierdzono, że cały obszar nie kwalifikuje się do przyznania jednolitej płatności obszarowej z powodu występujących zadrzewień, siewek drzew zakrzaczeń na całej powierzchni działki.
Mając na uwadze powyższe powierzchnia zatwierdzona do płatności wynosiła 36,13 ha w stosunku do deklarowanej powierzchni 50,1 ha. Wnioskowana jednolita płatność obszarowa została przyznana zgodnie z art. 19a ust. 1 rozporządzenia Komisji (UE) nr 640/2014. Procentowa różnica między powierzchnią deklarowaną a stwierdzoną wynosiła 41,18%. a zatem pomoc została obliczona na podstawie obszaru stwierdzonego, pomniejszonego o 1,5 - krotność stwierdzonej różnicy.
W postępowaniu odwoławczym organ II instancji dokonał ponownej analizy dowodów będących podstawą rozstrzygnięcia organu I instancji, w tym ortofotomapy z dnia ....05.2018 r. dostępnej w systemie Informacji geograficznej oraz protokołu z oględzin działek referencyjnych z czerwca 2019 r. Wziął pod uwagę deklarację rolnika zawartą we wniosku na rok 2017 i na załącznikach graficznych.
Po przeprowadzeniu wnikliwej analizy zdjęć fotograficznych oraz szkiców terenowych wykonanych w trakcie oględzin działek referencyjnych oraz weryfikacji zdjęć satelitarnych dostępnych w systemie informacji geograficznej Dyrektor zadrzewione, zachwaszczone. Pomiaru wieloletnich Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR w W., podziela stanowisko organu I Instancji i stwierdza, iż powierzchnia stwierdzona została ustalona na podstawie stanu faktycznego istniejącego na działkach oraz na podstawie obowiązujących przepisów prawa.
Organ odwoławczy podkreśla, że w trakcie czynności kontrolnych realizowanych w oparciu o przepisy prawa, dokonano oceny danego obszaru pod kątem tego, czy była na nim prowadzona działalność rolnicza, a w przypadku łąk i pastwisk czy były na nich prowadzone zabiegi agrotechniczne w roku 2017.
Wykonane podczas oględzin działek szkice oraz zdjęcia fotograficzne stanowią
materiał dowodowy potwierdzający wyniki kontroli. Na zdjęciach widoczne są zarówno elementy nieuznane przez osoby kontrolujące jako kwalifikujące się do przyznania płatności, takie jak obszary nieskoszone, zakrzaczenia, zadrzewienia, cieki wodne, jak również obszary zakwalifikowane do płatności. Również obraz ortofotomapy dostępnej w systemie informacji geograficznej obrazuje teren występujący na działkach. Mimo, że zdjęcie satelitarne zostało wykonane w maju 2018 r. to widoczne są na nim tereny użytkowane jak i nieużytkowane rolniczo. Można na podstawie takiego zdjęcia określić granice użytkowania, gdyż widoczne są pasy zadrzewień i nieużytków oraz cieki wodne.
W ocenie Dyrektora Mazowieckiego OR ARiMR z płatności prawidłowo wyłączono obszary, na których nie była prowadzona działalność rolnicza (zakrzewienia, zadrzewienia, cieki wodne) oraz powierzchnie, na których w roku 2017 nie wykonano minimum jednego zabiegu agrotechnicznego (koszenia łąk).
Mając zatem na uwadze powyższe, powierzchnia stwierdzona uprawniona do jednolitej płatności obszarowej wyniosła 36,13 ha.
W decyzji Nr ... z dnia ....06.2019 r. jednolita płatność obszarowa została przyznana w pomniejszonej wysokości na podstawie art. 19a ust. 1 i 2 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dniał 1 marca 2014 r.
Zgodnie bowiem z art. 19a ust. 1 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014, jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną (kwalifikowaną) we wniosku a powierzchnią stwierdzoną przekracza 3% lub 2 ha powierzchni stwierdzonej, wówczas pomoc oblicza się na podstawie obszaru stwierdzonego, pomniejszonego o 1,5 - krotność stwierdzonej różnicy.
Stawka jednolitej płatności obszarowej do 1 ha uprawy w 2017 została określona w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 października 2017 r. w sprawie stawki jednolitej płatności obszarowej za 2017 r, (Dz. U. z 2017 r., poz. 1887) i wynosi 461,55 zł.
A zatem; 36,13 ha x 461,55 zł = 16 675,80 zł.
14,88 ha X 1,5 = 22,32 ha
22,32 ha x 461,55 zł = 10 301,79 zł,
W związku z tym: 16 675,80 zł - 10 301,79 zł = 6 374,01 zł.
Kwota ta została również pomniejszona ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego.
Mając na uwadze, że łączna kwota przyznanych płatności bezpośrednich po zastosowaniu ewentualnych obniżek z tytułu stwierdzonych nieprawidłowości wynosi 22 345,54 zł, co przy kursie wymiany euro 4,3042 zł stanowi kwotę 5 191,57 euro, należało do kwoty stanowiącej nadwyżkę w wysokości 3 191,57 euro zastosować współczynnik korygujący w wysokości 1,388149%. Całkowita kwota pomniejszenia wynikająca z zastosowania współczynnika korygującego wynosi 44,30euro, z czego proporcjonalna kwota pomniejszenia przypadająca dla płatności jednolitej wynosi 54,39 złotych. O tę kwotę została pomniejszona kwota jednolitej płatności obszarowej.
Kwota jednolitej płatności obszarowej po uwzględnieniu wszystkich pomniejszeń wynosi zatem:
6 374,01 zł - 54,39 zł = 6 319,62 zł.
Kwota ta jest zgodna z decyzją nr 0149-2019-009241 z dnia 26.06.2019 r.
W ocenie Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR, najbardziej aktualne zdjęcia fotograficzne wykonane w czerwcu 2019 r. przedstawiają stan faktyczny istniejący na działkach a zebrany materiał dowodowy pozwala na ustalenie jaki był stan faktyczny w roku 2017. Organ I instancji ustalając powierzchnię MKO oparł się na ortofotomapie z maja 2018 r., która jest prawnie dozwolonym i wiarygodnym dowodem. Zdaniem organu odwoławczego zarzuty rolnika są bezzasadne.
Organ II instancji podkreśla, że postępowanie w sprawie przyznania płatności jest postępowaniem wnioskowym. To na wnioskodawcy spoczywa odpowiedzialność za wypełnienie wniosku. Strona podpisując wniosek oświadcza jednocześnie, iż zna zasady przyznawania płatności objętych wnioskiem. Argumentacja skierowana jedynie na zakwestionowanie prawidłowych ustaleń faktycznych organu i nie poparta dowodami nie może zatem odnieść skutku.
Zdaniem organu II instancji całokształt zgromadzonego materiału dowodowego nie świadczy, iż zadeklarowana powierzchnia działek rolnych we wniosku M.T. była w roku 2017 użytkowana rolniczo. Stan zaistniały przez kontrolujących w roku 2019 pozwala na stwierdzenie, że zadrzewienia i tereny nieużytkowane istniały również w latach poprzednich. Świadczy o tym wysokość drzew i zakrzaczeń zobrazowana na zdjęciach fotograficznych.
Na działce ewidencyjnej nr ... w dniu 14.06.2019 r. wykonano zdjęcia o nr 1- 25. Na całym obszarze tej działki, na której rolnik zadeklarował do jednolitej płatności obszarowej pow. 1,40 ha, występują wysokie i bardzo gęsto rosnące drzewa i krzewy. Obszar ten nie był użytkowany rolniczo w roku 2017, nie przeprowadzono na nim żadnego zabiegu przeciwdziałającemu zachwaszczeniu. Zdaniem organu niesłusznie strona wskazuje w odwołaniu, że ewentualne zadrzewienia, zakrzewienia należało zakwalifikować jako użytki rolne w świetle definicji użytków rolnych, określonej w przepisach unijnych.
W rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 6 marca 2015 r. w sprawie określenia maksymalnego zagęszczenia drzew (Dz. U. z 2015 r., poz. 338) określa się bowiem maksymalne zagęszczenie drzew, o którym mowa w art. 9 ust. 3 akapit pierwszy lit. b rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r., które nie może przekroczyć 100 drzew na hektar.
W trakcie oględzin działek nr ... i ... deklarowanych we wnioskach na ten moment przez innego rolnika, również stwierdzono szereg nieprawidłowości. Na działce nr ... wykonano zdjęcia o nr 1-187, które obrazują tereny użytkowane rolniczo (np. wykoszone łąki), lecz również nieużytkowane rolniczo. Np. na fot. 7, 9, 10, 11, 13-19 widoczne są tereny oznaczone na szkicu terenowym jako tereny bagienne. Na zdjęciach fotograficznych widoczne są również pasy zadrzewień, które nie kwalifikują się do przyznania płatności. Są one widoczne m.in. na zdjęciach nr 3, 5, 6, 29, 31, 32, 33, 34, 35, 36-44, 80, 83, 125-134, 142-144, 152-170. Wykluczeniu podlegały również tereny zadrzewione, zakrzaczone oraz bagienne uwidocznione m.in. na fot. 22-28, 59- 67, 76, 77, 81, rów na fot. 45 i 46. Stan zaistniały na działkach świadczy, że podobny stan istniał w roku 2017, którego dotyczy niniejsze postępowanie. Tereny te nie były użytkowane rolniczo zarówno w roku bieżącym, jak również w 2017 r., kiedy M.T. wystąpił z wnioskiem o przyznanie płatności do tych obszarów.
Również na działce ewidencyjnej nr ... podczas kontroli administracyjnej, uzupełnionej przeprowadzonymi oględzinami działki, stwierdzono podobny stan faktyczny jak na działce nr .... Liczne zadrzewienia, zakrzaczenia i tereny podmokłe zostały wykluczone. Szkic terenowy przedstawia prawidłowo, zdaniem organu odwoławczego, ustalony przebieg granic użytkowania działki rolnej. Obszerny materiał zdjęciowy w postaci zdjęć o nr 188-282 przedstawia tereny znajdujące się na tej działce w dniu kontroli. Wysokość zadrzewień oraz ich rozmieszczenie stoi w sprzeczności z argumentacją strony, iż są to tereny użytkowane rolniczo w 2017 r. Nie widać bowiem na nich śladów użytkowania, koszenia itp. Występujące pasy zadrzewień zobrazowano m in. na fot. 185-203. Widać liczne zadrzewiania (fot. 217-227, 237-250). Zdaniem organu II instancji pomiar na działce został przeprowadzony prawidłowo.
W niniejszym postępowaniu organ I instancji przeprowadził kontrolę administracyjną na podstawie prawnie dostępnej ortofotomapy, a materiał dowodowy uzupełnił dodatkowo danymi pozyskanymi podczas przeprowadzonych oględzin działek. Oględziny działek zostały przeprowadzone jedynie w celu wyjaśnienia wątpliwości powstałych podczas weryfikacji ortofotomapy w systemie. Organ zatem przeprowadził wszelkie możliwe czynności, aby wyjaśnić stan faktyczny, w celu potwierdzenia, czy do zadeklarowanych przez rolnika działek przysługuje jednolita płatność obszarowa. Sporządzony protokół nie jest sprawozdaniem, o którym mowa w art. 59 ust.3 rozporządzenia nr 1306/2013, jednakże sporządzenie jego nie jest sprzeczne z obowiązującymi przepisami prawa.
Decyzję organu odwoławczego zaskarżyła w całości strona zarzucając jej:
1) naruszenie art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a., oraz art. 3 ust. 2 pkt 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego poprzez brak dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, brak wszechstronnego oraz dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy oraz niewyjaśnienie istoty sprawy (a mianowicie niedostateczne niewyjaśnienie, dlaczego wykluczono z płatności powierzchnię 14,88 ha oraz z jakich przyczyn) co doprowadziło do błędnego uznania, że skarżący zadeklarował nieprawidłową (zawyżoną) powierzchnię działek rolnych do jednolitej płatności obszarowej;
2) naruszenie art. 8 i 11 k.p.a., oraz art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy o płatnościach w ramach
systemów wsparcia bezpośredniego poprzez działanie przez organ I instancji w sposób niebudzący zaufania do władzy publicznej i wydanie decyzji bez odniesienia się do wszystkich okoliczności sprawy, w szczególności bez dostatecznej weryfikacji powierzchni działek zadeklarowanych do jednolitej płatności obszarowej w odniesieniu do stanu istniejącego w roku 2017, w szczególności w sytuacji gdy oględziny działki i dokumentacja fotograficzna została wykonana dopiero w czerwcu 2019 r., a ortofotomapa została sporządzona w dn. 21.05.2018 r.;
3) naruszenie przepisu art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. poprzez sporządzenie wadliwego uzasadnienia decyzji i nie wyjaśnienie jednoznacznie, w oparciu o jakie dowody ustalono powierzchnię maksymalnego kwalifikowanego obszaru (MKO) na rok 2017, z jakich przyczyn zadrzewienia, zakrzewienia, oraz trawy nie zostały zakwalifikowane jako użytki rolne, a dodatkowo nie wyjaśnienie w jaki sposób i z jakich przyczyn oględziny działek przeprowadzone w dn. 10.06.2019 r. miały wpływ na ustalenie powierzchni uprawnionej do płatności w roku 2017;
4) naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, w sytuacji, gdy z powodu uchybień wskazanych w niniejszej skardze, organ II instancji winien był uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi 1 instancji, na podstawie art. 138 § 2 k.p.a.;
5) art. 2 ust. 1 lit. c) Rozporządzenia nr 1306/2013 w zw. z art. 4 ust. 1 lit. e), h) i) Rozporządzenia nr 1307/2013 poprzez błędną wykładnię pojęcia użytków rolnych.
Podnosząc powyższe zarzuty skarżąca wniosła:
1. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a) i c) p.p.s.a. o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, a także decyzji organu I instancji; 2. o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Sąd zważył co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Na wstępie przypomnieć należy, że zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego jednolita płatność obszarowa jest przyznawana, jeżeli łączna powierzchnia gruntów objętych obszarem zatwierdzonym będących w posiadaniu rolnika jest nie mniejsza niż 1 ha. W przypadku niespełnienia powyższego warunku, zgodnie z art. 7 ust. 2 tejże ustawy, jednolita płatność obszarowa może zostać przyznana, jeżeli rolnik spełnia warunki do przyznania płatności związanych do zwierząt i złożył wniosek o przyznanie tych płatności oraz łączna kwota płatności bezpośrednich wynosi, co najmniej równowartość w złotych kwoty 200 euro przed zastosowaniem kar administracyjnych, o których mowa w art. 63 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013. Jednolita płatność obszarowa jest przyznawana jeżeli rolnik spełnia warunki wynikające z art. 9 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r., tj. rolnik został zakwalifikowany jako aktywny zawodowo.
Powierzchnia działek rolnych zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności na rok 2017 do jednolitej płatności obszarowej wynosiła 51,01 ha.
Powierzchnia działek rolnych stwierdzona w toku prowadzonego postępowania wynosiła 36,13 ha. Powierzchnia ta została ustalona w oparciu o system informacji geograficznej, o którym mowa w art. 70 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013. Zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt4 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego jednolita płatność obszarowa przysługuje do powierzchni nie większej niż maksymalny kwalifikowalny obszar, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Nie budzi wątpliwości tak organu jak i sądu, że na podstawie oględzin działek wykonanych w dniu ....06.2019r. stwierdzono, że powierzchnia uprawniona do płatności jest mniejsza niż zadeklarowana we wniosku na rok 2017. Ustalenia powyższych nieprawidłowości dokonano w oparciu o pomiary powierzchni maksymalnego kwalifikowanego obszaru (MKO) odpowiadającej powierzchni użytkowanej rolniczo w ramach danej działki ewidencyjnej, wykonane na dostępnych w systemie informatycznym ARiMR zdjęciach obszarów zajmowanych przez działki ewidencyjne ujęte we wniosku.
W konsekwencji powyższego:
- dla dziatki ewidencyjnej o numerze ... wykluczono na podstawie aktualne powierzchni MKO 9,99 ha- tereny zakrzaczone i zadrzewione zachwaszczone;
- dla działki ewidencyjnej o numerze ... wykluczono na podstawie aktualnej powierzchni MKO 3,49 ha- tereny bagienne, zakrzaczone i trzcinowiska południowowschodniej części działki;
- dla działki ewidencyjnej o numerze ... wykluczono na podstawie aktualnej powierzchni MKO 1,40 ha.
Łączna powierzchnia obszaru wykluczonego z jednolitej płatności obszarowej wynosi zatem 14,88 ha.
Zważywszy na zakres zaskarżenia (strona kwestionuje w istocie wykluczenia z płatności nieruchomości o powierzchni 14,88 ha, a więc przyznanie jednolitej płatności obszarowej w pomniejszonej wysokości) wskazać trzeba, że wykonane podczas oględzin działek szkice oraz zdjęcia fotograficzne stanowią materiał dowodowy potwierdzający wyniki kontroli.
Na zdjęciach widoczne są zarówno elementy nieuznane przez osoby kontrolujące jako kwalifikujące się do przyznania płatności, takie jak obszary nieskoszone, zakrzaczenia, zadrzewienia, cieki wodne, jak również obszary zakwalifikowane do płatności. Również obraz ortofotomapy obrazuje teren występujący na działkach. Zdjęcie satelitarne zostało
wykonane w maju 2018 r. Widoczne są na nim tereny użytkowane jak i nieużytkowane rolniczo. Można na podstawie takiego zdjęcia określić granice użytkowania,(widoczne są pasy zadrzewień i nieużytków oraz cieki wodne). Z płatności prawidłowo wyłączono zatem obszary, na których nie była prowadzona działalność rolnicza orapowierzchnie,na których w roku 2017 nie wykonano minimum jednego zabiegu agrotechnicznego (koszenia łąk). Podkreślenia wymaga, że skarżący składając wniosek powinien dokonać pomiaru swojej działki i wskazać jedynie obszar, który faktycznie w danym roku jest przez niego użytkowany rolniczo i na którym wykonuje zabiegi agrotechniczne.
Jednocześnie powinien wykluczyć obszary nieużytkowane rolniczo, czego w przedmiotowym postępowaniu nie dokonano.
W ocenie sądu organ odwoławczy ma rację, że najbardziej aktualne zdjęcia fotograficzne wykonane w m-cu czenwcu 2019 r. przedstawiają rzeczywisty stan istniejący na nieruchomościach nie tylko w dacie zrobienia tychże zdjęć ale i w latach poprzednich. Odnosi się to do zadrzewień i terenów nieużytkowanych rolniczo. Stan i rozmiar tychże zadrzewień/zakrzaczeń wskazuje, iż musiały one znajdować się na działkach skarżącego także w latach poprzednich w tym w roku 2017. Podobnie rzecz się ma w przypadku stwierdzonych w roku 2019 terenów bagiennych/podmokłych. Trudno bowiem sobie wyobrazić aby drzewa i zakrzaczenia stwierdzonej wielkości pojawiły się na działkach skarżącego dopiero w 2019 r. nie zaś w latach wcześniejszych.
Zdaniem sądu brak jest również podstaw prawnych pozwalających na to aby zadrzewienia, czy zakrzewienia, o których mowa można było (w świetle definicji użytków rolnych wynikającej z przepisów unijnych) zakwalifikować jako takie właśnie użytki (rolne).
Końcowo nie od rzeczy będzie przypomnienie, że w postępowaniu w sprawie płatności bezpośrednich to strona jest zobligowana do wskazywania konkretnych dowodów i współdziałania z organem przy gromadzeniu materiału dowodowego pod rygorem wywiedzenia dla niej negatywnych skutków. Obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego - wyprowadzany z art. 7 i 77 § 1 k.p.a. - jest ograniczony jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego wskazanego przez stronę. Organ administracji publicznej nie ma obowiązku działania z urzędu celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
Zgodnie bowiem z art. 3 ust. 2 ustawy o płatnościach w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, organ administracji publicznej:
1) stoi na straży praworządności;
2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;
3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;
4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.
Jak wynika zaś z art. 3 ust. 3 ustawy strony oraz inne osoby uczestniczące
w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Organ dokonał ustalenia stanu faktycznego w sprawie na podstawie ortofotomapy, uzupełniając materiał dowodowy o wyniki przeprowadzonych w terenie czynności kontrolnych, strona nie przedstawiła zaś dowodów mogących potwierdzić, że deklarowane we wniosku powierzchnie działek rolnych spełniają warunki przyznania płatności.
Mając zatem na względzie to wszystko o czym wyżej mowa sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło