V SA/Wa 21/12
PostanowienieWSA w Warszawie2012-01-16
Skład orzekający: Beata Blankiewicz-Wóltańska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na pismo Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dotyczące zwrotu kwoty dofinansowania projektu, wynikającego z umowy cywilnoprawnej, podlega kognicji sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznania sprawy dotyczącej zwrotu kwoty dofinansowania projektu, gdy podstawą sporu jest umowa cywilnoprawna zawarta między stronami. Spory wynikające z realizacji takiej umowy podlegają jurysdykcji sądów powszechnych, a nie sądów administracyjnych, które sprawują kontrolę legalności działalności administracji publicznej.Stan faktyczny
Skarżący wniósł skargę na pismo Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, które podtrzymało decyzję o uruchomieniu procedury windykacji należności w celu odzyskania kwoty dofinansowania projektu wypłaconej skarżącemu na podstawie umowy. Skarżący nie umożliwił kontroli na miejscu realizacji projektu, co stanowiło naruszenie umowy i podstawę do żądania zwrotu środków. Sąd administracyjny z urzędu badał dopuszczalność skargi.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący – sędzia WSA Beata Blankiewicz-Wóltańska po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. S. na pismo Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] września 2011 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu kwoty dofinansowania projektu postanawia: odrzucić skargę
E. S. (zwany dalej skarżącym) wniósł skargę na pismo Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] września 2011 r. nr [...] w którym to Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa podtrzymał rozstrzygnięcie o uruchomieniu procedury windykacji należności w celu odzyskania wypłaconej skarżącemu na podstawie umowy o dofinansowaniu projektu nr [...] kwoty 50000 zł wraz z odsetkami w ramach działania ,,Ułatwianie startu młodym rolnikom" Sektorowy Program Operacyjny ,,Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004-2006"
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje :
Na wstępie wskazać trzeba, że Sąd z urzędu bada, w pierwszej kolejności, dopuszczalność skargi ustalając, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia, wymieniona w art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - (Dz. U. Nr 153, poz. 1271), dalej zw. .p.p.s.a.
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem legalności.
Rozważając sprawę należy stwierdzić co jest niesporne, że jej źródłem jest umowa stron zawarta w związku z realizacją projektu w zakresie działania "Ułatwienie startu młodym rolnikom" Sektorowego Programu Operacyjnego "Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004 - 2006". Podstawą prawną wspomnianego SPO stanowiło rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 3 września 2004 r. (Dz. U.197,poz.2032 ze zm. ) i rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 8 września 2004 r.( Dz. U. 207, poz. 2117 ze zm.). Wspomniane rozporządzenia wydane zostały na podstawie delegacji ustawowej zawartej w ustawie z 20 kwietnia 2004 r. o Narodowym Planie Rozwoju (Dz. U 114, poz.1208 ze zm.). Zgodnie bowiem z treścią art. 8 ust. 1 wspomnianej ustawy, dla realizacji Narodowego Planu Rozwoju 2004-2006, o którym mowa w ustawie, tworzy się m.in. sektorowe programy operacyjne. Finansowanie realizacji planu określone zostało w art. 24 ust.1 ustawy, zaś zgodnie z ust. 2 tego art. "wydatki finansowe, są dla celów w tym ustępie wskazanych identyfikowane według kategorii interwencji stosowanej dla publicznych środków wspólnotowych". Stosownie zaś do art. 26 ust. 1 ustawy o Narodowym Planie Rozwoju, ubiegający się o dofinansowanie ze środków, o których mowa w art. 24 ust. 1 pkt 2 ,,projektów w ramach programów, o których mowa w art. 8 ust. 1 pkt 1-3, składa wniosek do instytucji zarządzającej, instytucji wdrażającej albo zarządu województwa, zgodnie z systemem realizacji określonym w tych programach".
W przedmiotowej sprawie skarżący w dniu [...] maja 2005 r. podpisał umowę z Agencją określającą prawa i obowiązki stron związane z realizacją projektu. W konsekwencji zawarcia umowy skarżącemu wypłacono pomoc finansową we wnioskowanej kwocie 50000 zł. W późniejszym okresie ujawniono, iż ww. pomoc została pobrana nienależnie, z uwagi na fakt, że skarżący, wbrew zobowiązaniu zawartym w § 5 ust. 1 pkt 5 umowy o dofinansowanie projektu uniemożliwił dokonania kontroli na miejscu realizacji projektu, ponieważ nie mogła się ona odbyć bez obecności beneficjenta.
Pismem z 15 czerwca 2011 r. skarżący został poinformowany przez Agencję ([...] Oddział Regionalny w [...]) o obowiązku zwrotu wypłaconej pomocy wraz z odsetkami w wysokości jak dla zaległości podatkowych liczonych od dnia wypłaty pomocy przez Agencję.
Prezes Agencji pismem z dnia [...] września 2011 r. poinformował skarżącego o negatywnym rozpatrzeniu jego odwołania z dnia [...] lipca 2011 r.
Jak wynika z powyższego stanu faktycznego przedmiotem sporu stron, jest kwestia naruszenia postanowień § 5 ust. 1 pkt 5 w zw. z § 6 ust. 1 pkt 3 umowy z dnia [...] maja 2005 r. Należy wskazać, iż Agencja jest podmiotem wyodrębnionym organizacyjnie i strukturalnie. Będąc osobą prawną, może być ona traktowana w określonych warunkach przewidzianych przepisami prawa jako organ o charakterze funkcjonalnym, w takim zakresie, w jakim jest ona uprawniona do działania w formach o charakterze władczym.
W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie taka sytuacja nie ma miejsca. Strony - co wskazano wyżej - łączyła umowa, zatem wszelkie kwestie dotyczące tego, czy były podstawy do jej wypowiedzenia oraz podstawy do odmowy wypłaty określonej w niej kwoty dofinansowania, muszą być traktowane jako kwestie podlegające rozstrzygnięciu na drodze postępowania cywilnego przed sądem powszechnym. Bardzo jasne stanowisko dotyczące drogi sądowej i określenia w jakich granicznych sytuacjach właściwy jest sąd administracyjny a w jakich powszechny (w rozumieniu sądu cywilnego), zawarte jest w uchwale 7 sędziów NSA z dnia 29.03.2006 r. II GPS 1/06 ONSAiWSA 2006/4/95.
Podobne zagadnienie dotyczące drogi sądowej i rozumienia pojęcia sprawy administracyjnej a związane ze stosowaniem przepisów ustawy z 20 kwietnia 2006 r. o Narodowym Planie Rozwoju, uwzględniające stanowisko wynikające ze wspomnianej uchwały NSA, rozstrzygane było w wyroku NSA z 8.06. 2006 r. II GSK 63/06 Lex nr 188514. W wyroku tym bardzo wyraźnie podkreślono, że ustawa o Narodowym Planie Rozwoju, przewiduje dwuetapowość postępowania związanego z realizacją wskazanych w niej m.in. sektorowych programów operacyjnych. Pierwszy z tych etapów, związany z oceną złożonych wniosków o dofinansowanie o jakim mowa jest w treści art. 26 ust. 2 w/w ustawy, jest postępowaniem administracyjnym i powinien kończyć się wydaniem decyzji, czego konsekwencją jest, że w przypadku sporów wynikłych na tym tle, zainteresowanym dofinansowaniem, służy skarga do sądu administracyjnego. Drugi etap postępowania, który jest wynikiem zawarcia umowy o jakiej jest mowa w art. 26 ust.5 ustawy powoduje, że spory powstałe na tle wywiązania się z umowy będącej umową cywilną, podlegają sądowi cywilnemu. Rozważając wspomniane zagadnienie na tle niniejszej sprawy należy stwierdzić, że bez znaczenia w związku z tym jest to, że umowa zawierana jest przez strony na stosownym formularzu według wzoru, którego treść określona została w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 25 lipca 2005 r. (Dz. U.154 poz. 1290), ponieważ okoliczność ta nie zmienia charakteru wspomnianej umowy. W przedmiotowej sprawie doszło do realizacji drugiego etapu realizacji projektu w związku z zawarciem umowy, co powoduje, że zdaniem Sądu przedmiotowa sprawa, nie ma charakteru sprawy administracyjnej w rozumieniu art.1 w zw. z art. 3 ustawy z 30 czerwca 2002 r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy o p.p.s.a. odrzucił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło